ΕΥΘΥΤΑ: Η φιλοσοφία της Ευρωπαϊκής εβδομάδας κινητικότητας

Η Κινη­τι­κό­τητα για όλους αφορά τις δια­θέ­σι­μες, προ­σβά­σι­μες, οικο­νο­μικά προ­σι­τές, ασφα­λείς και βιώ­σι­μες μετα­φο­ρές για όλους, ανε­ξάρ­τητα από το εισό­δημα, την τοπο­θε­σία, το φύλο ή τις ικα­νό­τη­τές τους. Ωστόσο, πολλοί άνθρω­ποι αντι­με­τω­πί­ζουν εμπόδια, όπως το υψηλό κόστος ή η έλλειψη επι­λο­γών μετα­φο­ράς, που περιο­ρί­ζουν την πρό­σβασή τους σε θέσεις εργα­σίας, στην εκπαί­δευση και σε βασικές υπη­ρε­σίες – αυτό το φαι­νό­μενο είναι γνωστό ως φτώχεια στον τομέα των μετα­φο­ρών.

Ο κ. Από­στο­λος Τζι­τζι­κώ­στας, Επί­τρο­πος Βιώ­σι­μων Μετα­φο­ρών και Του­ρι­σμού, δήλωσε σχετικά: «Η κινη­τι­κό­τητα δεν είναι προ­νό­μιο. Είναι δικαί­ωμα. Και όλοι αξίζουν ασφα­λείς, οικο­νο­μικά προ­σι­τές και βιώ­σι­μες μετα­φο­ρές». Πολλοί άνθρω­ποι εξα­κο­λου­θούν να αντι­με­τω­πί­ζουν εμπόδια όταν πηγαί­νουν στην εργασία τους, στο σχολείο, στον γιατρό, ή σε άλλες βασικές υπη­ρε­σίες. Η Ευρω­παϊκή Εβδο­μάδα Κινη­τι­κό­τη­τας 2025, είναι η ευκαι­ρία μας να δεί­ξουμε πώς οι μετα­φο­ρές στις πόλεις μας μπορούν να είναι δίκαιες και προ­σβά­σι­μες, χωρίς να αφήνουν κανέναν στο περι­θώ­ριο.

Ας γνω­ρί­σουμε τη φιλο­σο­φία της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (EUROPEAN MOBILITY WEEK) 16-22 Σεπτεμ­βρίου 2025 και σας περι­μέ­νουμε στο Πάρκο Κυκλο­φο­ρια­κής Αγωγής το Σάββατο 20 Σεπτεμ­βρίου στις 17:30 για την πόλη μας που επι­θυ­μούμε να κυκλο­φο­ρούμε.

Κινη­τι­κό­τητα για όλους

1.Σχε­δια­σμός για όλους: Τα καλά σχε­δια­σμένα συστή­ματα κινη­τι­κό­τη­τας είναι προς όφελος όλων. Οι προ­σε­κτικά σχε­δια­σμέ­νες υπη­ρε­σίες, τα οχήματα, οι υπο­δο­μές και η επι­κοι­νω­νία βοηθούν όλους τους χρήστες, ιδίως όσους έχουν σωμα­τι­κές, αισθη­τη­ρια­κές ή γνω­στι­κές ανα­πη­ρίες.

Χωρίς φυσικά εμπόδια: Δια­σφα­λί­στε ότι τα οχήματα του συστή­μα­τος κινη­τι­κό­τη­τας είναι προ­σβά­σιμα για όλους. Αυτό περι­λαμ­βά­νει τις δημό­σιες μετα­φο­ρές, την υπη­ρε­σία μετα­φο­ράς με μίσθωση οχή­μα­τος, τη μετα­φορά κατά παραγ­γε­λία και την κοι­νό­χρη­στη μετα­φορά. Το ίδιο ισχύει και για τους σταθ­μούς, τις στάσεις, τους αστι­κούς κόμβους πολυ­τρο­πι­κών μετα­φο­ρών, τα πεζο­δρό­μια, τους ποδη­λα­τό­δρο­μους και άλλες υπο­δο­μές μετα­φο­ρών. Εξε­τά­στε τις ράμπες, την υφή του δαπέδου, τη σήμανση, τον φωτισμό, τις επι­φά­νειες, τις δια­στά­σεις και την απορροή ομβρίων.

Ψηφιακή προ­σβα­σι­μό­τητα: Παροχή φιλικών ψηφια­κών εργα­λείων προς τον χρήστη για την έκδοση εισι­τη­ρίων, τον προ­γραμ­μα­τι­σμό ταξι­διού και την πλη­ρο­φό­ρηση σε πραγ­μα­τικό χρόνο. Υπο­στη­ρίξτε τους χρήστες έτσι ώστε να απο­φεύ­γε­ται ο ψηφια­κός απο­κλει­σμός ορι­σμέ­νων κοι­νω­νι­κών ομάδων.

Ασφά­λεια και προ­στα­σία: Βελ­τιώ­στε τις φυσικές υπο­δο­μές (π.χ. με καλά προ­σαρ­μο­σμένο φωτισμό) και δια­σφα­λί­στε τη συμ­μόρ­φωση των ψηφια­κών υπη­ρε­σιών με την προ­στα­σία προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων (σύμφωνα με GDPR) για την ενί­σχυση της ασφά­λειας.

Σαφής επι­κοι­νω­νία: Χρη­σι­μο­ποι­ή­στε απλή, κατα­νοητή σήμανση, καθο­δή­γηση, πίνακες δρο­μο­λο­γίων και σχε­δια­σμούς δια­δρο­μών. Απο­φύ­γετε την υπερ­βο­λικά λεπτο­μερή σήμανση που μπορεί να είναι δύσκολη για ορι­σμέ­νους ανθρώ­πους. Μερι­μνή­στε για τα άτομα με αισθη­τη­ρια­κές και γνω­στι­κές δια­τα­ρα­χές. Υιο­θε­τή­στε σαφή, απλή και συνεπή γλώσσα και σύμβολα.

2.Ποι­κι­λο­μορ­φία, οικο­νο­μική προ­σι­τό­τητα και αξιο­πι­στία: Ένα πραγ­μα­τικά συμπε­ρι­λη­πτικό σύστημα κινη­τι­κό­τη­τας προ­σφέ­ρει ποι­κί­λες, αξιό­πι­στες και οικο­νο­μικά προ­σι­τές επι­λο­γές μετα­φο­ρών για όλες τις κοι­νό­τη­τες.

Ποι­κι­λο­μορ­φία: Παρά­σχετε μια ποι­κι­λία υπη­ρε­σιών και τρόπων μετα­φο­ράς και απρό­σκο­πτες συν­δέ­σεις για να εξα­σφα­λι­στεί η προ­σβα­σι­μό­τητα. Ενσω­μα­τώ­στε και προ­ω­θή­στε τις δημό­σιες μετα­φο­ρές στα­θε­ρής τροχιάς, τις κοι­νό­χρη­στες υπη­ρε­σίες, τον συνε­πι­βα­τι­σμό, τις επι­λο­γές υπη­ρειών μετα­φο­ράς κατά παραγ­γε­λία, το περ­πά­τημα και την ποδη­λα­σία έτσι ώστε απο­μα­κρυ­σμέ­νες και διά­σπαρ­τες κοι­νό­τη­τες, βρείτε τι ται­ριά­ζει στις τοπικές συν­θή­κες και πώς οι διά­φο­ρες επι­λο­γές κινη­τι­κό­τη­τας μπορούν να αλλη­λο­συ­μπλη­ρώ­νο­νται για να βελ­τιω­θεί η δια­θε­σι­μό­τητα και η κάλυψη και να μειωθεί η φτώχεια στις μετα­φο­ρές.

Δια­τη­ρή­στε την οικο­νο­μική προ­σι­τό­τητα: Διε­ρευ­νή­στε, δοκι­μά­στε και εφαρ­μό­στε διάφορα μέτρα για την εξα­σφά­λιση ισό­τι­μης πρό­σβα­σης στην κινη­τι­κό­τητα και τη μείωση της οικο­νο­μι­κής επι­βά­ρυν­σης των ατόμων και των οικο­γε­νειών. Ενι­σχύ­στε τη συνερ­γα­σία μεταξύ των δημό­σιων αρχών και των φορέων κινη­τι­κό­τη­τας για να ενθαρ­ρύ­νετε την εφαρ­μογή διαρ­θρω­τι­κών εκπτώ­σεων, οικο­νο­μι­κών κινή­τρων, επι­δο­τή­σεων και στή­ρι­ξης, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμών κινη­τι­κό­τη­τας, τιμο­λό­γη­σης αλλη­λεγ­γύης, μίσθω­σης ποδη­λά­των στο πλαίσιο της κοι­νό­τη­τας και παρό­μοιων συστη­μά­των.

Διαρκής αξιο­πι­στία: Παρά­σχετε αξιό­πι­στες υπη­ρε­σίες και σαφείς πλη­ρο­φο­ρίες σε πραγ­μα­τικό χρόνο έτσι ώστε οι πολίτες να μπορούν να επι­λέ­γουν τις πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές και βιώ­σι­μες επι­λο­γές μετα­κί­νη­σης.

3.Συμ­με­τοχή ολό­κλη­ρης της κοι­νό­τη­τας: Οι εμπει­ρίες κινη­τι­κό­τη­τας ποι­κίλ­λουν από ομάδα σε ομάδα. Η συμ­με­τοχή όλων των ενδια­φε­ρο­μέ­νων εξα­σφα­λί­ζει λύσεις που αντι­κα­το­πτρί­ζουν τις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες.

Συνερ­γα­σία για νέες ιδέες: Δημιουρ­γή­στε χώρο και ευκαι­ρίες για συνερ­γα­σία μεταξύ των δια­φό­ρων τομέων, εκεί όπου ο δημό­σιος τομέας λει­τουρ­γεί ως κατα­λύ­της για τη δυνα­τό­τητα δημιουρ­γίας και την υπο­στή­ριξη νέων ιδεών. Το Κοι­νω­νικό Ταμείο για το Κλίμα υπο­στη­ρί­ζει και ενθαρ­ρύ­νει και­νο­τό­μες τοπικές λύσεις για τη βιώσιμη κινη­τι­κό­τητα.

Τοπικές συν­θή­κες, τοπικές ανάγκες: Για την προ­ώ­θηση λύσεων κινη­τι­κό­τη­τας χωρίς απο­κλει­σμούς, υιο­θε­τή­στε μια προ­σέγ­γιση χωρίς απο­κλει­σμούς στη συμ­με­τοχή, τη δια­βού­λευση, την από κοινού δημιουρ­γία και τον σχε­δια­σμό. Να θυμάστε ότι οι σύν­δε­σμοι της γει­το­νιάς, οι αντι­προ­σω­πευ­τι­κές ομάδες και άλλες οργα­νω­μέ­νες ενώσεις της κοι­νω­νίας των πολιτών και των κοι­νο­τή­των είναι σύμ­μα­χοι των δημό­σιων διοι­κή­σεων και των φορέων κινη­τι­κό­τη­τας όσον αφορά την αντι­με­τώ­πιση της φτώ­χειας στις μετα­φο­ρές και της ευα­λω­τό­τη­τας στην κινη­τι­κό­τητα.

Αποδοχή: Συνυ­πο­λο­γί­στε τις δια­φο­ρε­τι­κές κοι­νω­νι­κές και πολι­τι­στι­κές τάσεις και προ­τι­μή­σεις προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λί­σετε ότι οι υπη­ρε­σίες, οι λύσεις και οι επι­λο­γές βιώ­σι­μης κινη­τι­κό­τη­τας είναι ευπρόσ­δε­κτες και απο­δε­κτές από όλους.

4.Σε τοπικό, περι­φε­ρειακό, μητρο­πο­λι­τικό επίπεδο: Η κινη­τι­κό­τητα δεν πρέπει να σταματά στα διοι­κη­τικά σύνορα. Η απο­τε­λε­σμα­τική συνερ­γα­σία μεταξύ των διά­φο­ρων γεω­γρα­φι­κών περιο­χών εξα­σφα­λί­ζει απρό­σκο­πτες μετα­φο­ρές για όλους.

Συν­δυά­στε τις προ­σπά­θειές σας: Επι­διώξτε τη συνερ­γα­τική προ­σέγ­γιση μεταξύ μικρών πόλεων, περι­φε­ρειών και όμορων διοι­κή­σεων για να αντα­πο­κρι­θείτε στις επι­λο­γές κινη­τι­κό­τη­τας των πολιτών. Για τη μεγι­στο­ποί­ηση των πόρων και των λύσεων, διε­ρευ­νή­στε τα πρότυπα κινη­τι­κό­τη­τας, την τοπο­θε­σία και τη δια­θε­σι­μό­τητα των υπη­ρε­σιών πέραν των αντί­στοι­χων διοι­κη­τι­κών ορίων.

Λει­τουρ­γι­κές αστικές περιο­χές και ακόμα πιο πέρα: Σχε­διά­στε και δια­χει­ρι­στείτε τα συστή­ματα κινη­τι­κό­τη­τας από τη σκοπιά της λει­τουρ­γι­κής αστικής περιο­χής για να δημιουρ­γή­σετε πιο ισχυρά και ανθε­κτικά συστή­ματα. Δώστε προ­τε­ραιό­τητα στην ενσω­μά­τωση της πολυ­τρο­πι­κό­τη­τας και των υπο­δο­μών για την απο­τε­λε­σμα­τική σύνδεση των κέντρων των πόλεων με τις περια­στι­κές περιο­χές. Μην ξεχνάτε να ανα­λύ­ετε τα μοτίβα κινη­τι­κό­τη­τας πέρα από τη μετα­κί­νηση από το σπίτι στον τόπο εργα­σίας και αντί­στροφα, συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας σύνθετα μοτίβα που συν­δέ­ο­νται με την κινη­τι­κό­τητα της φρο­ντί­δας, ώστε να δια­σφα­λί­σετε ότι τα άτομα που ζουν σε αγρο­τι­κές και μικρές κοι­νό­τη­τες συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και ότι λαμ­βά­νο­νται υπόψη οι ανάγκες τους.