Γ. Καββαθάς: «Η κατάσταση στασιμότητας πρέπει να μετουσιωθεί σε ανάπτυξη»

Συ­νέ­ντευ­ξη

στην Πέγκυ Ντό­κου

Τις εκτι­μή­σεις του για την πο­ρεία της αξιο­λό­γη­σης και τις συ­νέ­πειες στο οι­κο­νο­μι­κό και επι­χει­ρη­μα­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον, κα­τα­θέ­τει σή­με­ρα, σε συ­νέ­ντευ­ξή του στην «δ», ο πρό­ε­δρος της ΓΣΕ­ΒΕΕ κ. Γιώρ­γος Καβ­βα­θάς. Ακόμη, μι­λά­ει για το νο­μο­σχέ­διο περί εξω­δι­κα­στι­κού συμ­βι­βα­σμού, για το τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα και το οι­κο­νο­μι­κό πε­ρι­βάλ­λον καθώς και για τις επεν­δύ­σεις, εκ­φρά­ζο­ντας την ανη­συ­χία του για την επι­βο­λή νέων σκλη­ρών μέ­τρων.

Η συ­νέ­ντευ­ξη ανα­λυ­τι­κά:

• Κύριε Καβ­βα­θά, θα ήθελα να ξε­κι­νή­σου­με από την εξα­μη­νιαία έρευ­να της ΓΣΕ­ΒΕΕ (ΙΜΕ ΓΣΕ­ΒΕΕ) η οποία απο­τυ­πώ­νει με τον πλέον χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό τρόπο τη δεινή οι­κο­νο­μι­κή θέση που βρί­σκο­νται οι ενα­πο­μεί­να­σες ΜμΕ, μετά από 9 χρό­νια βα­θιάς ύφε­σης. Με την αξιο­λό­γη­ση να κα­θυ­στε­ρεί πώς βλέ­πε­τε να δια­μορ­φώ­νε­ται το κλίμα;

Είναι προ­φα­νές και το έχου­με βιώ­σει πλεί­στες φορές στα τε­λευ­ταία χρό­νια ότι όλη αυτή η συ­ζή­τη­ση που διε­ξά­γε­ται γύρω από το κλεί­σι­μο των εκά­στο­τε αξιο­λο­γή­σε­ων προ­κα­λεί μια γε­νι­κό­τε­ρη ανα­σφά­λεια. Γε­νι­κά το κλεί­σι­μο της αξιο­λό­γη­σης θα έχει κατ’ αρχάς έναν θε­τι­κό ψυ­χο­λο­γι­κό αντί­κτυ­πο. Απο­τε­λεί, μια ανα­κού­φι­ση από την συ­νε­χή φη­μο­λο­γία για νέα μέτρα. Από την άλλη μεριά, όπως έχει επα­να­λη­φθεί πολ­λές φορές στο πα­ρελ­θόν, αυτή η ανα­κού­φι­ση μάλ­λον θα είναι πρό­σκαι­ρη, εάν το κλεί­σι­μο της αξιο­λό­γη­σης συ­νο­δεύ­ε­ται από νέα μέτρα και νέες επι­βα­ρύν­σεις. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση και είναι κάτι που το πα­ρα­τη­ρού­με και από τις τε­λευ­ταί­ες έρευ­νες του ΙΜΕ ΓΣΕ­ΒΕΕ, θα πρέ­πει η κα­τά­στα­ση στα­σι­μό­τη­τας στην οποία βρι­σκό­μα­στε τα τε­λευ­ταία τρία χρό­νια να με­του­σιω­θεί σε ανά­πτυ­ξη. Δια­φο­ρε­τι­κά υπάρ­χει ο κίν­δυ­νος να πε­ρι­πέ­σου­με σε βαθιά ύφεση. Και η κα­θυ­στέ­ρη­ση κλει­σί­μα­τος στην αξιο­λό­γη­σης  δεν βοη­θά­ει. Και αυτό γιατί στην προ­κει­μέ­νη πε­ρί­πτω­ση το κλεί­σι­μο της αξιο­λό­γη­σης φαί­νε­ται πως συν­δέ­ε­ται με την έντα­ξη της Ελ­λά­δας στο πρό­γραμ­μα πο­σο­τι­κής χα­λά­ρω­σης της Ευ­ρω­παϊ­κής Κε­ντρι­κής Τρά­πε­ζας. Αυτό υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις θα μπο­ρού­σε να έχει ένα πολύ θε­τι­κό αντί­κτυ­πο στην αγορά. Εάν όμως η αξιο­λό­γη­ση αρ­γή­σει να κλεί­σει τότε αυτή η προ­ο­πτι­κή πε­ριο­ρί­ζε­ται δε­δο­μέ­νου ότι το πρό­γραμ­μα αυτό είναι στα τε­λευ­ταία του στά­δια.

• Παρά το γε­γο­νός ότι υπάρ­χουν χρη­μα­το­δο­τι­κά προ­γράμ­μα­τα (ΕΣΠΑ κ.λπ.) για τις ΜμΕ δεν υπάρ­χει η αντί­στοι­χη στή­ρι­ξη από το τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα. Φο­βά­στε ότι δεν θα υπάρ­χει αλ­λα­γή της κα­τά­στα­σης στις τρά­πε­ζες;

Είναι αλη­θές ότι στο υφι­στά­με­νο πε­ρι­βάλ­λον αβε­βαιό­τη­τας οι τρά­πε­ζες είναι ιδιαί­τε­ρα δι­στα­κτι­κές στην προ­ώ­θη­ση νέων χρη­μα­το­δο­τι­κών ερ­γα­λεί­ων ή νέων επεν­δύ­σε­ων. Βέ­βαια, στο πα­ρελ­θόν ίσχυε μια αντί­στοι­χη κα­τά­στα­ση, και οι μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις δεν εν­θαρ­ρύ­νο­νταν κα­θό­λου στην έντα­ξή τους σε τρα­πε­ζι­κά/ χρη­μα­το­δο­τι­κά προ­γράμ­μα­τα. Εκτι­μού­με ότι με το κλεί­σι­μο της αξιο­λό­γη­σης, την έντα­ξη τους στο ευ­ρω­παϊ­κό QE και τον απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρο σχε­δια­σμό των ανα­πτυ­ξια­κών προ­γραμ­μά­των αυτή η ει­κό­να μπο­ρεί να ανα­στρα­φεί. Ωστό­σο, θέση μας είναι ότι θα πρέ­πει να υπάρ­ξει και δυ­να­τό­τη­τα κα­θιέ­ρω­σης εναλ­λα­κτι­κών ερ­γα­λεί­ων χρη­μα­το­δό­τη­σης.

• Είναι ξε­κά­θα­ρο πά­ντως ότι με το υπάρ­χον φο­ρο­λο­γι­κό – οι­κο­νο­μι­κό πε­ρι­βάλ­λον, ούτε ανά­πτυ­ξη μπο­ρεί να επι­τευ­χθεί ούτε φυ­σι­κά και επεν­δύ­σεις, καθώς δεν εί­μα­στε πλέον ελ­κυ­στι­κοί.

Πράγ­μα­τι το γε­νι­κό­τε­ρο πε­ρι­βάλ­λον μέσα στο οποίο δρα­στη­ριο­ποιού­νται οι επι­χει­ρή­σεις στην Ελ­λά­δα δεν βοη­θά­ει στην προ­σέλ­κυ­ση επεν­δύ­σε­ων. Ωστό­σο σε πρώτη φάση αυτό που πι­στεύω ότι χρεια­ζό­μα­στε είναι να υπάρ­ξει οι­κο­νο­μι­κή και πο­λι­τι­κή στα­θε­ρό­τη­τα, ώστε να μπο­ρεί ο οποιοσ­δή­πο­τε επεν­δυ­τής να υπο­λο­γί­σει το ρίσκο που ανα­λαμ­βά­νει. Και αυτό ση­μαί­νει ότι θα πρέ­πει να στα­μα­τή­σου­με να παίρ­νου­με νέα μέτρα που οδη­γούν σε νέες επι­βα­ρύν­σεις.

• Το νο­μο­σχέ­διο περί εξω­δι­κα­στι­κού συμ­βι­βα­σμού θα βοη­θή­σει τις επι­χει­ρή­σεις;

Το σχέ­διο νόμου για τον εξω­δι­κα­στι­κό μη­χα­νι­σμό ρύθ­μι­σης οφει­λών των επι­χει­ρή­σε­ων είναι σί­γου­ρα μια θε­τι­κή εξέ­λι­ξη. Αυτό που απαι­τεί­ται είναι η άμεση ψή­φι­ση του στην Βουλή ώστε να ξε­κι­νή­σει η δια­δι­κα­σία που απαι­τεί­ται για την σύ­στα­ση και διάρ­θρω­ση του. Από εκεί και ύστε­ρα θα δούμε τι διορ­θω­τι­κές κι­νή­σεις μπο­ρούν να γί­νουν προ­κει­μέ­νου ο μη­χα­νι­σμός αυτός να είναι απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρος. Επεί­γει όμως να θε­σμο­θε­τη­θεί διότι από την ημε­ρο­μη­νία ψή­φι­σης του θα χρεια­στούν του­λά­χι­στον 3 μήνες μέχρι να κα­τα­στεί επι­χει­ρη­σια­κά έτοι­μος να υπο­δε­χθεί επι­χει­ρή­σεις.

• Πρό­σφα­τα ζη­τή­σα­τε να απο­κα­τα­στα­θούν οι ελεύ­θε­ρες συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις και το κύρος του κοι­νω­νι­κού δια­λό­γου. Θα ήθελα το σχό­λιό σας.

Ο κοι­νω­νι­κός διά­λο­γος ανά­με­σα σε ερ­γο­δό­τες και ερ­γα­ζό­με­νους απο­τε­λεί κε­ντρι­κό χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό του ευ­ρω­παϊ­κού κοι­νω­νι­κού μο­ντέ­λου και ανα­γνω­ρι­σμέ­νο θεσμό δια­βού­λευ­σης. Ιδιαί­τε­ρα σε μια πε­ρί­ο­δο κρί­σης σαν αυτή που βιώ­νου­με, η διε­θνής εμπει­ρία έχει κα­τα­δεί­ξει ότι ο κοι­νω­νι­κός διά­λο­γος μπο­ρεί να συμ­βά­λει στη δια­τύ­πω­ση δη­μιουρ­γι­κών και και­νο­τό­μων απα­ντή­σε­ων και να προ­ω­θή­σει μια πε­ρισ­σό­τε­ρο ισόρ­ρο­πη και χωρίς δια­κρί­σεις ανά­καμ­ψη. Πα­ράλ­λη­λα είναι ένα πολύ ση­μα­ντι­κό δο­μι­κό μέρος της Δη­μο­κρα­τί­ας μας. Τα τε­λευ­ταία χρό­νια που ακο­λου­θή­θη­κε μια πο­λι­τι­κή πε­ριο­ρι­σμού εάν όχι κα­τάρ­γη­σης του κοι­νω­νι­κού δια­λό­γου και των ελεύ­θε­ρων συλ­λο­γι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων τί­πο­τα το θε­τι­κό δεν ακο­λού­θη­σε. Οι μι­σθοί κα­τέρ­ρευ­σαν, επι­χει­ρή­σεις έκλει­σαν, οι ελα­στι­κές μορ­φές απα­σχό­λη­σης εκτι­νά­χθη­καν,  η αδή­λω­τη ερ­γα­σία αυ­ξή­θη­κε, ενώ η αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα των επι­χει­ρή­σε­ων δεν βελ­τιώ­θη­κε. Με βάση αυτά είναι πα­σι­φα­νές ότι ο κοι­νω­νι­κός διά­λο­γος και κυ­ρί­ως η απο­κα­τά­στα­ση των ελεύ­θε­ρων συλ­λο­γι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων συ­νι­στά ανα­πτυ­ξια­κό προ­α­παι­τού­με­νο και δο­μι­κή προ­ϋ­πό­θε­ση για την ανά­καμ­ψη της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας.

• Τα προ­βλή­μα­τα με τον ‘ακα­τά­σχε­το’ λο­γα­ρια­σμό και τα τερ­μα­τι­κά για τις επι­χει­ρή­σεις POS δεν έχει απο­κα­τα­στα­θεί με συ­νέ­πεια να ση­μειώ­νε­ται σω­ρεία κα­τα­σχέ­σε­ων λόγω οφει­λών και να μην μπο­ρούν οι επι­χει­ρή­σεις να κά­νουν ει­σπρά­ξεις. Από την άλλη, η κυ­βέρ­νη­ση επι­βάλ­λει το πλα­στι­κό χρήμα. Υπάρ­χει λο­γι­κή σε όλα… αυτά;

Κατ’ αρχάς θα πρέ­πει να θυ­μί­σω ότι οι μι­κρές και πολύ μι­κρές επι­χει­ρή­σεις ήταν απρο­ε­τοί­μα­στες όταν επι­βλή­θη­καν τα capital controls. Ωστό­σο πολύ γρή­γο­ρα προ­σαρ­μό­στη­καν στις νέες συν­θή­κες γε­γο­νός που κα­τα­δει­κνύ­ει την ευ­ε­λι­ξία τους και την προ­σαρ­μο­στι­κό­τη­τα τους. Επει­δή όμως δεν ζούμε σε μια κα­νο­νι­κή οι­κο­νο­μι­κή πε­ρί­ο­δο η χρήση τερ­μα­τι­κών μη­χα­νη­μά­των θα πρέ­πει να συ­νο­δεύ­ε­ται με την θε­σμο­θέ­τη­ση ακα­τά­σχε­του λο­γα­ρια­σμού. Αυτό είναι απα­ραί­τη­το γιατί το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο πρό­βλη­μα που αντι­με­τω­πί­ζουν σή­με­ρα οι μι­κρές και πολύ μι­κρές επι­χει­ρή­σεις είναι η έλ­λει­ψη ρευ­στό­τη­τας. Κατά συ­νέ­πεια εάν τους αφαι­ρέ­σεις την δυ­να­τό­τη­τα να χρη­μα­το­δο­τούν την κα­θη­με­ρι­νή τους λει­τουρ­γία με τα ισχνά έσοδα που έχουν αυ­το­μά­τως τις κλεί­νεις. Είναι πα­ράλ­λη­λα και ένα κί­νη­τρο για την πε­ραι­τέ­ρω αύ­ξη­ση της χρή­σης POS από τις ΜμΕ. Θέ­λου­με να πι­στεύ­ου­με και πιέ­ζου­με συ­νε­χώς για αυτό ότι η οποια­δή­πο­τε υπο­χρέ­ω­ση χρή­σης πλα­στι­κού χρή­μα­τος από τις επι­χει­ρή­σεις θα συ­νο­δευ­τεί με την θε­σμο­θέ­τη­ση ακα­τά­σχε­του λο­γα­ρια­σμού.