Κομισιόν: Αυξήστε τον ΦΠΑ στα τρόφιμα ως ισοδύναμα μέτρα

Ζη­τούν μεί­ω­ση του αριθ­μού των συ­ντε­λε­στών και κα­τάρ­γη­ση των εξαι­ρέ­σε­ων για να βρε­θεί 1 δισ. ευρώ

Σύμ­φω­να με καλά πλη­ρο­φο­ρη­μέ­νες πηγές, το ζή­τη­μα έβα­λαν στην ατζέ­ντα των συ­ζη­τή­σε­ων με την κυ­βέρ­νη­ση τα κλι­μά­κια των ελεγ­κτών της Ε.Ε. βάσει με­λέ­της της Κο­μι­σιόν που δεί­χνει ότι το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο ει­σπράτ­τει μεν περί τα 15 δισ. τον χρόνο από ΦΠΑ, αλλά λόγω μιας πλειά­δας εξαι­ρέ­σε­ων και μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών που ισχύ­ουν στην εφαρ­μο­γή του (για κά­ποια αγαθά ή για ορι­σμέ­νες πε­ριο­χές της χώρας), «χάνει» 10 δισ. τον χρόνο!

Αυτό το «κενό» εφαρ­μο­γής του ΦΠΑ (VAT gap) προ­κύ­πτει από τις πάσης φύ­σε­ως εξαι­ρέ­σεις. Θε­ω­ρεί­ται το με­γα­λύ­τε­ρο στην Ευ­ρώ­πη και πηγή φο­ρο­δια­φυ­γής. Η τρόι­κα ζητά από την κυ­βέρ­νη­ση να προ­χω­ρή­σει σε πα­ρεμ­βά­σεις και αλ­λα­γές στον ΦΠΑ, ώστε να εξοι­κο­νο­μή­σει ένα μικρό μέρος του­λά­χι­στον (μισό ή 1 δισ.) από τα 10 δισ. που έχει ανά­γκη η χώρα.

Εκτι­μά δε ότι θα μπο­ρού­σαν όχι μόνο να εξα­σφα­λι­στούν πρό­σθε­τα έσοδα, αλλά να κα­ταρ­γη­θούν και μια σειρά από σκλη­ρά μέτρα που έχουν επι­βλη­θεί ή ακόμα και να μειω­θεί ο πολύ υψη­λός συ­ντε­λε­στής ΦΠΑ, ο οποί­ος φτά­νει σή­με­ρα στη χώρα μας το 23%.

«Ισο­δύ­να­μα» για τα πάντα

Στην κυ­βέρ­νη­ση η πρό­τα­ση για αλ­λα­γές στο κα­θε­στώς ΦΠΑ προ­κα­λεί αμη­χα­νία και εκνευ­ρι­σμό επει­δή αυτές θα οδη­γού­σαν ανα­πό­φευ­κτα σε ανα­τι­μή­σεις σε βα­σι­κά είδη πρώ­της ανά­γκης, τρό­φι­μα, ύδρευ­ση κ.λπ., που φο­ρο­λο­γού­νται με μειω­μέ­νο συ­ντε­λε­στή ΦΠΑ – και ει­δι­κά στα νησιά όπου ισχύ­ουν 30% χα­μη­λό­τε­ροι συ­ντε­λε­στές από τους κα­νο­νι­κούς. Προ­βλη­μα­τί­ζο­νται κυ­ρί­ως γιατί έχουν δε­σμευ­τεί ότι δεν θα επι­βλη­θούν άλλοι νέοι φόροι.

Στην αγω­νία τους όμως να βρουν δη­μο­σιο­νο­μι­κά ισο­δύ­να­μα χωρίς να πει­ρά­ξουν ξανά μι­σθούς, συ­ντά­ξεις ή να επι­βά­λουν νέους φό­ρους, στο οι­κο­νο­μι­κό επι­τε­λείο είναι υπο­χρε­ω­μέ­νοι να εξε­τά­σουν την πρό­τα­ση των ξένων ει­δι­κών, εφό­σον θα μπο­ρού­σαν να εξοι­κο­νο­μή­σουν από τα 10 δισ. ευρώ ένα κομ­μά­τι από αυτά που χρειά­ζο­νται προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθούν άλλες επώ­δυ­νες θυ­σί­ες.

Μόνο και μόνο για να κα­λύ­ψουν το δη­μο­σιο­νο­μι­κό κενό που η τρόι­κα το ανε­βά­ζει αι­σί­ως στο 1,5 δισ. ευρώ, αλλά και επει­δή βγαί­νουν διαρ­κώς νέα «φα­σού­λια» (όπως η από­φα­ση του ΣτΕ για τους έν­στο­λους), η κυ­βέρ­νη­ση πρέ­πει να ανα­ζη­τή­σει μέτρα ύψους του­λά­χι­στον 3 δισ. ευρώ. Για τους έν­στο­λους το πρό­σθε­το δη­μο­σιο­νο­μι­κό κό­στος που ανα­κύ­πτει εκτι­μά­ται σε 500 εκατ. ευρώ ετη­σί­ως (ή έως 1 δισ. αν ανοί­ξει κάνα πα­ρά­θυ­ρο και για άλλες κα­τη­γο­ρί­ες κρα­τι­κών λει­τουρ­γών), σε 250 εκατ. ευρώ για τις μειώ­σεις συ­ντά­ξε­ων απο­στρά­των, σε 150 εκατ., όπως εκτι­μά η τρόι­κα, για την υστέ­ρη­ση εσό­δων από την πα­ρά­τα­ση της μεί­ω­σης ΦΠΑ στην εστί­α­ση, σε άλλα 250 εκατ. ευρώ επει­δή κα­ταρ­γή­θη­κε το χα­ρά­τσι στα ακί­νη­τα (έσοδα 2,65 δισ. από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιο­κτη­σί­ας Ακι­νή­των αντί 2,9 δισ.) κ.ά. Επι­πλέ­ον η κυ­βέρ­νη­ση ανα­ζη­τεί και ισο­δύ­να­μα μέτρα 800 εκατ. ευρώ για τα έσοδα που θα χά­σουν τα ασφα­λι­στι­κά τα­μεία αν μειω­θούν οι ερ­γο­δο­τι­κές ει­σφο­ρές όπως ζητά η τρόι­κα, με στόχο να αυ­ξη­θούν οι προ­σλή­ψεις και να μειω­θεί η ανερ­γία. Η τρόι­κα δεν ζητά πά­ντως να επι­βλη­θεί μια κα­τα­κό­ρυ­φη αύ­ξη­ση, αλλά να υπάρ­ξουν μόνο επι­μέ­ρους αλ­λα­γές στο σύ­στη­μα επι­βο­λής. Πιέ­ζουν την κυ­βέρ­νη­ση να βρει εκεί­νη το «μίγμα» των αυ­ξο­μειώ­σε­ων που θα πρέ­πει να επι­λέ­ξει. Αν π.χ. αυ­ξά­νο­νταν κατά μία πο­σο­στιαία μο­νά­δα οι συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ (από 23% σε 24% ο υψη­λός), το όφε­λος θε­ω­ρη­τι­κά θα ήταν 1-1,2 δισ. ευρώ. Στην πράξη όμως δεν υπάρ­χουν πε­ρι­θώ­ρια για κα­τα­κό­ρυ­φη αύ­ξη­ση, αφού μόνο οι σκαν­δι­να­βι­κές χώρες και η Πορ­το­γα­λία έχουν τόσο υψηλό συ­ντε­λε­στή ΦΠΑ, με απο­τέ­λε­σμα το Δη­μό­σιο να χάσει έσοδα.

«Πεί­ρα­μα» για την Ευ­ρώ­πη

Σύμ­φω­να με την Κο­μι­σιόν, το κα­νο­νι­κό πο­σο­στό ΦΠΑ θα μπο­ρού­σε ακόμη και να μειω­θεί στην Ελ­λά­δα χωρίς επι­πτώ­σεις στα έσοδα, εφό­σον κα­ταρ­γη­θούν οι εξαι­ρέ­σεις και οι μειώ­σεις. Για τη χώρα μας, όπου οι συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ έχουν αλ­λά­ξει έντε­κα φορές από το 2000 έως σή­με­ρα (σχε­δόν μία φορά τον χρόνο δη­λα­δή), ενώ στη Δανία ούτε μία, υπο­λο­γί­ζε­ται ότι αν ίσχυε ένας και μόνο συ­ντε­λε­στής ΦΠΑ 15%, το Δη­μό­σιο δεν θα είχε καν απώ­λειες εσό­δων. Αρα, θε­ω­ρούν ότι υπάρ­χει με­γά­λο πε­ρι­θώ­ριο για επι­μέ­ρους αλ­λα­γές, ανα­λό­γως του ει­σπρα­κτι­κού στό­χου που θα επι­λέ­ξου­με να κα­λύ­ψου­με.

Η πρό­τα­ση απο­τε­λεί ου­σια­στι­κά μέρος του σχε­δί­ου για ένα νέο μο­ντέ­λο για τον ΦΠΑ σε ολό­κλη­ρη την Ε.Ε., το οποίο θέλει να προ­ω­θή­σει ο αρ­μό­διος για τη φο­ρο­λο­γία επί­τρο­πος κ. Αλ­γκίρ­ντας Σε­μέ­τα. Η Ελ­λά­δα θα μπο­ρού­σε έτσι να απο­τε­λέ­σει προ­πο­μπό μιας τέ­τοιας αλ­λα­γής, καθώς κοι­νο­τι­κές πηγές ανέ­φε­ραν πως έχουν ζη­τή­σει από την ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση να έχει συ­νε­χώς δια­θέ­σι­μα και νέα εναλ­λα­κτι­κά μέτρα για να τα εφαρ­μό­ζει στην πε­ρί­πτω­ση που δεν απο­δώ­σουν άλλα που επι­λέ­γει ως προ­τι­μό­τε­ρα. Κοι­νο­τι­κοί πα­ρά­γο­ντες υπο­στη­ρί­ζουν ότι «έχουν πα­ρέλ­θει 40 έτη από τότε που συ­γκρο­τή­θη­κε για πρώτη φορά το σύ­στη­μα ΦΠΑ της Ε.Ε., οπότε το κα­θε­στώς δεν συμ­βα­δί­ζει πλέον με την κι­νού­με­νη από τις επι­χει­ρή­σεις οι­κο­νο­μία μας και ήρθε η ώρα να αλ­λά­ξει». Η «Πρά­σι­νη Βί­βλος» που εξέ­δω­σε το 2010 η Ε.Ε. για τον ΦΠΑ προ­βλέ­πει ένα «απλό και δια­φα­νές σύ­στη­μα, πρα­κτι­κό­τε­ρο για τις επι­χει­ρή­σεις και πιο απο­δο­τι­κό όταν στη­ρί­ζει τις προ­σπά­θειες δη­μο­σιο­νο­μι­κής εξυ­γί­αν­σης των κρα­τών μελών. Ο πε­ριο­ρι­σμός της χρή­σης μειω­μέ­νων πο­σο­στών θα μπο­ρού­σε να δη­μιουρ­γή­σει νέα έσοδα για τα κράτη-μέλη χωρίς την ανά­γκη αυ­ξή­σε­ως των πο­σο­στών ΦΠΑ».