Οι πολύπαθες Πανελλαδικές Εξετάσεις-Σαράντα αλλαγές στα συστήματα εισαγωγής σε 53 χρόνια

Πάνω από μισόν αιώνα η Ελ­λά­δα δεν μπο­ρεί να βρει τον βη­μα­τι­σμό της στο κε­φα­λαιώ­δες πεδίο για την πρό­ο­δο της χώρας, την παι­δεία. Και αυτό απο­τυ­πώ­νε­ται στο πλέον κρί­σι­μο τμήμα της προ­σπά­θειας των νέων για ένα κα­λύ­τε­ρο μέλ­λον, το σύ­στη­μα ει­σα­γω­γής στην τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση. Οκτώ συ­στή­μα­τα και δε­κα­πέ­ντε βα­σι­κές αλ­λα­γές επ’ αυτών συν­θέ­τουν το συ­νε­χές «ράβε-ξή­λω­νε» από το 1964 έως και σή­με­ρα. Είναι δε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι την τε­λευ­ταία τριε­τία το σύ­στη­μα έχει αλ­λά­ξει δύο φορές, ενώ τώρα η ηγε­σία του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας συ­ζη­τά­ει εκ νέου την αλ­λα­γή του. Ο αριθ­μός των εξε­τα­ζό­με­νων μα­θη­μά­των έφθα­σε έως και τα 14, ενώ τώρα έχει μειω­θεί στα 4+1. Βε­βαί­ως, οι μι­κρο­αλ­λα­γές είναι πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρες των βα­σι­κών – φθά­νο­ντας συ­νο­λι­κά πε­ρί­που στις 40! Μά­λι­στα, όπως ανέ­φε­ρε χθες στην «Κ» ο γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας Ιω­άν­νης Πα­ντής, φέτος κα­ταρ­γού­νται οι επα­να­λη­πτι­κές εξε­τά­σεις για όσους υπο­ψη­φί­ους απου­σιά­σουν δι­καιο­λο­γη­μέ­να από την πρώτη, κρί­σι­μη εξέ­τα­ση.

Ει­δι­κό­τε­ρα, σύμ­φω­να με με­λέ­τη του Εθνι­κού Ορ­γα­νι­σμού Εξε­τά­σε­ων (ΕΟΕ) που πα­ρου­σιά­ζει η «Κ», από το 1964, έτος κατά το οποίο ξε­κί­νη­σαν οι δια­δι­κα­σί­ες επι­λο­γής των υπο­ψη­φί­ων για την ει­σα­γω­γή στα πα­νε­πι­στή­μια και στα ΤΕΙ από το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας, το ζή­τη­μα της ει­σα­γω­γής στην τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση είναι ένα από τα πιο συ­ζη­τη­μέ­να εκ­παι­δευ­τι­κά ζη­τή­μα­τα. Η προ­βλη­μα­τι­κή που έχει ανα­πτυ­χθεί από τότε μέχρι και σή­με­ρα αφορά κυ­ρί­ως τους εξής άξο­νες: το αδιά­βλη­το και δί­καιο της δια­δι­κα­σί­ας επι­λο­γής, τον κα­θο­ρι­σμό των εξε­τα­ζό­με­νων μα­θη­μά­των, την εξε­τα­στέα ύλη, τη μορφή των θε­μά­των, τον τρόπο βαθ­μο­λό­γη­σης των υπο­ψη­φί­ων, τη συμ­με­το­χή ή όχι του απο­λυ­τη­ρί­ου του Λυ­κεί­ου στον μέσο όρο της βαθ­μο­λο­γί­ας των εξε­τά­σε­ων, τον κα­θο­ρι­σμό του αριθ­μού των ει­σα­κτέ­ων, την απο­δέ­σμευ­ση του τρό­που ει­σα­γω­γής στις σχο­λές από τη δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση.

Ου­σια­στι­κά, στο μόνο που υπάρ­χει σύ­γκλι­ση είναι ο διορ­γα­νω­τής των εξε­τά­σε­ων. Πρό­κει­ται για δια­δι­κα­σία αυ­στη­ρά ελεγ­χό­με­νη από το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας σε κε­ντρι­κό επί­πε­δο, γε­γο­νός που έχει εξα­σφα­λί­σει ότι οι Πα­νελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις θε­ω­ρού­νται και είναι αδιά­βλη­τες και αντι­κει­με­νι­κές.

Από την άλλη, όπως λέει η με­λέ­τη (την υπο­γρά­φουν οι Αν­δρέ­ας Λά­μπος, Χρι­στί­να Μι­τσιά­λη και Κων­στα­ντί­νος Πα­πα­μεν­τζε­λό­που­λος από τον ΕΟΕ) οι πα­νελ­λα­δι­κές εξε­τά­σεις απο­τε­λούν πεδίο συ­χνών αλ­λα­γών, πολ­λές εκ των οποί­ων απο­φα­σί­ζο­νται με μι­κρο­πο­λι­τι­κή στό­χευ­ση. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι πέρα από τους βα­σι­κούς νό­μους, υπάρ­χουν ακόμη δε­κά­δες νόμοι και εκα­το­ντά­δες προ­ε­δρι­κά δια­τάγ­μα­τα και υπουρ­γι­κές απο­φά­σεις που με­τα­βάλ­λουν, τρο­πο­ποιούν ή προ­σθα­φαι­ρούν πολλά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά του θε­σμού. «Αυτή η πο­λυ­νο­μία αλλά και οι απα­νω­τές αλ­λα­γές επι­βα­ρύ­νουν τις δια­δι­κα­σί­ες, κά­ποιες φορές ανα­στα­τώ­νουν τον προ­γραμ­μα­τι­σμό του εκ­παι­δευ­τι­κού έργου και ίσως δυ­σκο­λεύ­ουν και τις επι­λο­γές των μα­θη­τών», πα­ρα­δέ­χε­ται η με­λέ­τη.

Βε­βαί­ως, η μα­ζι­κο­ποί­η­ση της τρι­το­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης με την ίδρυ­ση πα­νε­πι­στη­μί­ων και ΤΕΙ σε «κάθε πόλη και χωριό» από τη δε­κα­ε­τία του ’90 με ευ­ρω­παϊ­κά κον­δύ­λια, προ­κα­λεί ση­μα­ντι­κές στρε­βλώ­σεις στον προ­σα­να­το­λι­σμό των νέων για τις σπου­δές τους. «Δυ­στυ­χώς δε γί­νε­ται λόγος για το θέμα των συ­νε­πειών της επι­λο­γής των υπο­ψη­φί­ων, οι οποί­οι τεί­νουν να εξα­ντλούν τον αριθ­μό των επι­λο­γών που δι­καιού­νται. Ση­μα­ντι­κό ρόλο σ’ αυτό παί­ζουν οι γο­νείς, οι κα­θη­γη­τές και το προ­σω­πι­κό των φρο­ντι­στη­ρί­ων. Επι­κρα­τεί, επί­σης, η εντύ­πω­ση ότι ση­μα­ντι­κός αριθ­μός φοι­τη­τών ει­σά­γε­ται σε τμή­μα­τα που δεν κα­τεί­χαν υψηλή θέση στη σειρά των προ­τι­μή­σε­ών τους», λέει η με­λέ­τη. Εντύ­πω­ση προ­κα­λεί η δια­πί­στω­ση της με­λέ­της ότι «το σί­γου­ρο είναι ότι το παλιό όνει­ρο της ελ­λη­νι­κής κοι­νω­νί­ας “μια θέση στο Πα­νε­πι­στή­μιο για όλους” προ­κα­λεί σή­με­ρα ερω­τή­μα­τα».