Ο Τόμσεν «ξαναχτυπά»: “Γιατί ζητάμε νέο «ψαλίδι» σε αφορολόγητο και συντάξεις”

Έμ­με­ση απά­ντη­ση στην Κο­μι­σιόν και την Αθήνα δίνει το Διε­θνές Νο­μι­σμα­τι­κό Τα­μείο που επι­μέ­νει στις θέ­σεις του για πε­ρι­κο­πή του αφο­ρο­λό­γη­του, αλλά και νέας μεί­ω­σης στις συ­ντά­ξεις,.

Σε συ­νέ­χεια του άρ­θρου του Πολ Τόμ­σεν και του Μόρις Όμπ­σφελντ που δη­μο­σιεύ­τη­κε την πε­ρα­σμέ­νη εβδο­μά­δα, οι δύο οι­κο­νο­μο­λό­γοι σε νέο blog, εξη­γούν τους λό­γους που κατά την άποψή του χρειά­ζε­ται με­γα­λύ­τε­ρο μα­χαί­ρι σε αφο­ρο­λό­γη­το και συ­ντά­ξεις.

«Πε­ρισ­σό­τε­ροι από τους μι­σούς μι­σθω­τούς εξαι­ρού­νται από την κα­τα­βο­λή οποιου­δή­πο­τε φόρου ατο­μι­κού ει­σο­δή­μα­τος στην Ελ­λά­δα σε σύ­γκρι­ση με τον μέσο όρο της Ευ­ρω­ζώ­νης (με εξαί­ρε­ση την Ελ­λά­δα) που είναι 8%, ανα­φέ­ρει με­τα­ξύ άλλων το τα­μείο προ­σθέ­τει:

Απόρ­ροια αυτής της στε­νής φο­ρο­λο­γι­κής βάσης στη φο­ρο­λο­γία ατο­μι­κού ει­σο­δή­μα­τος είναι ότι οι φο­ρο­λο­γι­κοί συ­ντε­λε­στές στην Ελ­λά­δα είναι μη-βιώ­σι­μα υψη­λοί σε όλο τους το φάσμα, πε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας όχι μόνον στη φο­ρο­λο­γία του ει­σο­δή­μα­τος, αλλά επί­σης και τις ασφα­λι­στι­κές ει­σφο­ρές, καθώς και άλ­λους φο­ρο­λο­γι­κούς συ­ντε­λε­στές (ΦΠΑ, Φόρος Ει­σο­δή­μα­τος Εται­ρειών, κλπ.)

Ταυ­τό­χρο­να, το Τα­μείο κάνει λόγο για ένα «γεν­ναιό­δω­ρο συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό σύ­στη­μα», προ­σθέ­το­ντας ότι «ο ισχυ­ρι­σμός ότι οι υψη­λές συ­ντα­ξιο­δο­τι­κές πα­ρο­χές στην Ελ­λά­δα είναι κατά κά­ποιον τρόπο δι­καιο­λο­γη­μέ­νες επει­δή οι στο­χευ­μέ­νες κοι­νω­νι­κές πα­ρο­χές είναι τόσο χα­μη­λές χάνει εντε­λώς το νόημα: οι στο­χευ­μέ­νες πα­ρο­χές είναι ανε­παρ­κείς επει­δή ακρι­βώς οι συ­ντα­ξιο­δο­τι­κές πα­ρο­χές δια­τη­ρού­νται σε πολύ υψηλά επί­πε­δα».

Ολό­κλη­ρο το κεί­με­νο:

Πρό­σφα­τα δη­μο­σιεύ­σα­με ένα blog με στόχο να διορ­θώ­σου­με κά­ποια πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­ση και να διευ­κρι­νί­σου­με τις από­ψεις του ΔΝΤ σχε­τι­κά με την Ελ­λά­δα. Ορι­σμέ­νοι ανα­γνώ­στες θέ­σα­νε κά­ποια ερω­τή­μα­τα σχε­τι­κά με τα δε­δο­μέ­να βάσει των οποί­ων πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε η ανά­λυ­σή μας, και σκε­φτή­κα­με ότι θα ήταν χρή­σι­μο, και πάλι, να ξε­κα­θα­ρί­σου­με τα πραγ­μα­τι­κά γε­γο­νό­τα.

Ερώ­τη­ση 1: Δο­θέ­ντος ότι οι φο­ρο­λο­γι­κοί συ­ντε­λε­στές στο ει­σό­δη­μα, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των συ­ντε­λε­στών ασφα­λι­στι­κών ει­σφο­ρών, είναι υψη­λό­τε­ροι από τον μέσο όρο της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, είναι δί­καιος ο ισχυ­ρι­σμός ότι οι μισοί Έλ­λη­νες φο­ρο­λο­γού­με­νοι εξαι­ρού­νται από τη φο­ρο­λο­γία του ει­σο­δή­μα­τος;

Απά­ντη­ση: Βε­βαί­ως, κατά ένα με­γά­λο μέρος, επει­δή ακρι­βώς τόσοι πολ­λοί φο­ρο­λο­γού­με­νοι εξαι­ρού­νται από τη φο­ρο­λο­γία ει­σο­δή­μα­τος οι συ­νο­λι­κοί φο­ρο­λο­γι­κοί συ­ντε­λε­στές στην Ελ­λά­δα είναι τόσο αντι­πα­ρα­γω­γι­κά υψη­λοί. Μι­λώ­ντας με αριθ­μούς, τα δε­δο­μέ­να από τις Ελ­λη­νι­κές Αρχές και από την Eurostat δεί­χνουν ότι πε­ρισ­σό­τε­ροι από τους μι­σούς μι­σθω­τούς εξαι­ρού­νται από την κα­τα­βο­λή οποιου­δή­πο­τε φόρου ατο­μι­κού ει­σο­δή­μα­τος στην Ελ­λά­δα σε σύ­γκρι­ση με τον μέσο όρο της Ευ­ρω­ζώ­νης (με εξαί­ρε­ση την Ελ­λά­δα) που είναι 8 τοις εκατό. ‘Όπως ση­μειώ­σα­με, η απόρ­ροια αυτής της στε­νής φο­ρο­λο­γι­κής βάσης στη φο­ρο­λο­γία ατο­μι­κού ει­σο­δή­μα­τος είναι ότι οι φο­ρο­λο­γι­κοί συ­ντε­λε­στές στην Ελ­λά­δα είναι μη-βιώ­σι­μα υψη­λοί σε όλο τους το φάσμα, πε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας όχι μόνον στη φο­ρο­λο­γία του ει­σο­δή­μα­τος, αλλά επί­σης και τις ασφα­λι­στι­κές ει­σφο­ρές, καθώς και άλ­λους φο­ρο­λο­γι­κούς συ­ντε­λε­στές (ΦΠΑ, Φόρος Ει­σο­δή­μα­τος Εται­ρειών, κλπ.). Οι κατά πολύ υψη­λοί φο­ρο­λο­γι­κοί συ­ντε­λε­στές στην Ελ­λά­δα απο­τε­λούν συμ­πτώ­μα­τα ενός σο­βα­ρού προ­βλή­μα­τος στη φο­ρο­λο­γία του ατο­μι­κού ει­σο­δή­μα­τος, και είναι εσφαλ­μέ­νη η προ­σπά­θεια να πα­ρου­σιά­ζο­νται σαν κά­ποια μορφή ισχύ­ος.

Αυτοί η υψη­λοί φο­ρο­λο­γι­κοί συ­ντε­λε­στές, οι οποί­οι είναι επι­ζή­μιοι για την απα­σχό­λη­ση και την ανά­πτυ­ξη στην επί­ση­μη οι­κο­νο­μία, είναι ακρι­βώς ο λόγος για τον οποίο υπο­στη­ρί­ζου­με τη μεί­ω­ση των φο­ρο­λο­γι­κών συ­ντε­λε­στών και των συ­ντε­λε­στών στις ασφα­λι­στι­κές ει­σφο­ρές, η οποία θα στη­ρι­χτεί οι­κο­νο­μι­κά από τη μεί­ω­ση του αφο­ρο­λό­γη­του ορίου στη φο­ρο­λο­γία του ατο­μι­κού ει­σο­δή­μα­τος.

Δυ­στυ­χώς, η εμπει­ρία στην Ελ­λά­δα υπήρ­ξε ακρι­βώς η αντί­θε­τη, καθώς οι Αρχές, στο πλαί­σιο επί­σης του τρέ­χο­ντος προ­γράμ­μα­τος του ΕΜΣ, θε­σμο­θέ­τη­σαν νέες αυ­ξή­σεις στους φο­ρο­λο­γι­κούς συ­ντε­λε­στές και στους συ­ντε­λε­στές των ασφα­λι­στι­κών ει­σφο­ρών, γε­γο­νός που επι­δει­νώ­νει πε­ραι­τέ­ρω το πρό­βλη­μα. Η συ­νέ­χι­ση αυτής της πο­ρεί­ας απλά δεν μπο­ρεί λο­γι­κά να θε­ω­ρη­θεί ότι είναι καλή για την ανά­πτυ­ξη.

Ερώ­τη­ση 2: Δεν διεύ­ρυ­νε ση­μα­ντι­κά τη φο­ρο­λο­γι­κή βάση η φε­τι­νή με­ταρ­ρύθ­μι­ση στη φο­ρο­λο­γία του ει­σο­δή­μα­τος, η οποία ευ­θυ­γράμ­μι­σε το αφο­ρο­λό­γη­το όριο στην Ελ­λά­δα με αυτό των κρα­τών-μελών της Ευ­ρω­ζώ­νης;

Απά­ντη­ση: Το επι­χεί­ρη­μα ότι το αφο­ρο­λό­γη­το όριο στην Ελ­λά­δα είναι κα­τάλ­λη­λο επει­δή είναι στα ίδια ποσά σε ευρώ με αυτά της υπό­λοι­πης Ευ­ρω­ζώ­νης, κατά την άποψη μας, είναι μια εντε­λώς ακα­τάλ­λη­λη σύ­γκρι­ση γιατί αγνο­εί το γε­γο­νός ότι τα επί­πε­δα του ει­σο­δή­μα­τος στην Ελ­λά­δα είναι σχε­τι­κά χα­μη­λά. Για την πραγ­μα­το­ποί­η­ση διε­θνών συ­γκρί­σε­ων, οι φο­ρο­λο­γι­κοί εμπει­ρο­γνώ­μο­νες, αντί­θε­τα, εξε­τά­ζουν τους κλι­μα­κού­με­νους δεί­κτες, όπως το πο­σο­στό των μι­σθω­τών που βρί­σκε­ται κάτω από το κα­τώ­τα­το όριο του αφο­ρο­λό­γη­του, ή την ανα­λο­γία του επι­πέ­δου του κα­τώ­τα­του ορίου του αφο­ρο­λό­γη­του προς τον μέσο μισθό. Με οποια­δή­πο­τε από τις με­τρή­σεις αυτές, η Ελ­λά­δα πα­ρα­μέ­νει μια στα­τι­στι­κά ακραία εκτρο­πή στην Ευ­ρώ­πη ακόμη και μετά την πρό­σφα­τη με­ταρ­ρύθ­μι­ση, η οποία έχει κάνει μόνο μια ορια­κή δια­φο­ρά:

• Η με­ταρ­ρύθ­μι­ση μεί­ω­σε τους μι­σθω­τούς που βρί­σκο­νται κάτω από το χα­μη­λό­τε­ρο όριο του αφο­ρο­λό­γη­του μόνο κατά 3 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες, από 55 τοις εκατό σε 52 τοις εκατό, σε σύ­γκρι­ση με τον μέσο όρο της Ευ­ρω­ζώ­νης, με εξαί­ρε­ση την Ελ­λά­δα, που είναι 8 τοις εκατό.
• Σαν απο­τέ­λε­σμα της με­ταρ­ρύθ­μι­σης, η ανα­λο­γία του επι­πέ­δου του κα­τώ­τα­του ορίου του αφο­ρο­λό­γη­του προς τον μέσο μισθό μειώ­θη­κε μόνο κατά 5 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες, από 54 τοις εκατό στο 49 τοις εκατό, σε σύ­γκρι­ση με τον μέσο όρο της Ευ­ρω­ζώ­νης, με εξαί­ρε­ση την Ελ­λά­δα, που είναι 24 τοις εκατό.

Ερώ­τη­ση 3: Σύμ­φω­να με δε­δο­μέ­να από τα κράτη-μέλη της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, οι μέσες δη­μό­σιες συ­ντά­ξεις το 2013 ήταν €1.233 το μήνα στη Γερ­μα­νία σε σύ­γκρι­ση με €846 στην Ελ­λά­δα. Κι αν προ­σθέ­σει κα­νείς τις κοι­νω­νι­κές πα­ρο­χές, οι οποί­ες ήταν πολ­λα­πλά­σιες στη Γερ­μα­νία, η δια­φο­ρά είναι ακόμη με­γα­λύ­τε­ρη. Γιατί ισχυ­ρί­ζε­στε ότι οι συ­ντα­ξιο­δο­τι­κές πα­ρο­χές στην Ελ­λά­δα είναι δυ­σα­νά­λο­γα υψη­λές;

Απά­ντη­ση: Οι αριθ­μοί δεν πα­ρέ­χουν μια ακρι­βή ει­κό­να, πρώ­τον, διότι δεν βα­σί­ζο­νται σε άτομα με πα­ρό­μοια χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, και δεύ­τε­ρον, γιατί δεν κά­νουν διορ­θώ­σεις για τις ει­σο­δη­μα­τι­κές δια­φο­ρές με­τα­ξύ των χωρών. Για πα­ρό­μοιους ερ­γα­ζό­με­νους –για πα­ρά­δειγ­μα, με 45 χρό­νια ασφα­λι­στι­κών ει­σφο­ρών- οι συ­ντά­ξεις είναι σχε­δόν ταυ­τό­ση­μες σε ονο­μα­στι­κούς όρους (€1.287 στη Γερ­μα­νία και €1.152 στην Ελ­λά­δα). Όμως, ακόμη πιο ση­μα­ντι­κά, για να λά­βουν υπόψη τους οι εμπει­ρο­γνώ­μο­νες τα σχε­τι­κά ει­σο­δή­μα­τα κατά την αξιο­λό­γη­ση των συ­ντα­ξιο­δο­τι­κών προ­γραμ­μά­των, πρώτα θα κοι­τά­ξουν την ανα­λο­γία της μέσης πρώ­της σύ­ντα­ξης προς τον μέσο μισθό κατά τη συ­ντα­ξιο­δό­τη­ση (γνω­στή επί­σης σαν “μι­κτός δεί­κτης αντι­κα­τά­στα­σης”). Αυτή η ανα­λο­γία είναι 81 τοις εκατό στην Ελ­λά­δα, σχε­δόν στα δι­πλά­σια επί­πε­δα απ’ ότι στη Γερ­μα­νία (43 τοις εκατό), γε­γο­νός που δει­κνύ­ει ένα πολύ γεν­ναιό­δω­ρο συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό σύ­στη­μα.

Και ενώ οι στο­χευ­μέ­νες κοι­νω­νι­κές πλη­ρω­μές είναι όντως υψη­λό­τε­ρες σε πολ­λές άλλες Ευ­ρω­παϊ­κές χώρες, ένα από τα κύρια ση­μεία του blog μας ήταν ότι η Ελ­λά­δα χρειά­ζε­ται απε­γνω­σμέ­να να ανα­διαρ­θρώ­σει τα δη­μό­σια οι­κο­νο­μι­κά της για να μπο­ρέ­σει να ενι­σχύ­σει τις δα­πά­νες στις πλη­ρω­μές αυτού του εί­δους. Οι γεν­ναιό­δω­ρες φο­ρο­λο­γι­κές απαλ­λα­γές και οι υψη­λές συ­ντα­ξιο­δο­τι­κές δα­πά­νες υπο­νο­μεύ­ουν τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και εμπο­δί­ζουν την ει­σα­γω­γή καλά-στο­χευ­μέ­νων κοι­νω­νι­κών πα­ρο­χών, ιδιαί­τε­ρα για εκεί­νες τις κοι­νω­νι­κές ομά­δες που είναι οι πλέον ευ­πα­θείς και οι οποί­ες έχουν επη­ρε­α­σθεί πε­ρισ­σό­τε­ρο αρ­νη­τι­κά από την οι­κο­νο­μι­κή κρίση. Ο ισχυ­ρι­σμός ότι οι υψη­λές συ­ντα­ξιο­δο­τι­κές πα­ρο­χές στην Ελ­λά­δα είναι κατά κά­ποιον τρόπο δι­καιο­λο­γη­μέ­νες επει­δή οι στο­χευ­μέ­νες κοι­νω­νι­κές πα­ρο­χές είναι τόσο χα­μη­λές χάνει εντε­λώς το νόημα: οι στο­χευ­μέ­νες πα­ρο­χές είναι ανε­παρ­κείς επει­δή ακρι­βώς οι συ­ντα­ξιο­δο­τι­κές πα­ρο­χές δια­τη­ρού­νται σε πολύ υψηλά επί­πε­δα.

Ερώ­τη­ση 4: Δεν έχει αυ­ξη­θεί η φο­ρο­λο­γι­κή συμ­μόρ­φω­ση; Στους πρώ­τους εννέα μήνες του 2016 τα πο­σο­στά εί­σπρα­ξης των τεσ­σά­ρων κύ­ριων φόρων αυ­ξή­θη­καν σε 81 τοις εκατό από το 77 τοις εκατό το 2015.

Απά­ντη­ση: Αυτός ο ισχυ­ρι­σμός είναι λαν­θα­σμέ­νος διότι βα­σί­ζε­ται σε έναν στενό προσ­διο­ρι­σμό και σε δε­δο­μέ­να μόνο από έναν μικρό αριθ­μό φόρων. Τα πο­σο­στό των ει­σπρά­ξε­ων με βάση έναν διευ­ρυ­μέ­νο προσ­διο­ρι­σμό είναι 37 τοις εκατό για τους πρώ­τους εννέα μήνες της φε­τι­νής χρο­νιάς (ίδιο με το πο­σο­στό του 2015). Το πο­σο­στό που ανα­φέρ­θη­κε στην ερώ­τη­ση αφορά μόνο σε τέσ­σε­ρις κύ­ριους φό­ρους και δεν πε­ρι­λαμ­βά­νει πρό­στι­μα και κυ­ρώ­σεις, που στην πε­ρί­πτω­ση της Ελ­λά­δας βρί­σκο­νται σε πολύ υψηλά επί­πε­δα.