BBC: Η Ελλάδα θα στείλει τους 8 στο «Εξπρές του Μεσονυκτίου»;

Σε μείζον ζήτημα τείνει να εξε­λι­χθεί η υπόθεση της έκδοσης των οκτώ τούρκων στρα­τιω­τι­κών που κατη­γο­ρού­νται ότι συμ­με­τεί­χαν στο απο­τυ­χη­μένο πρα­ξι­κό­πημα του περα­σμέ­νου Ιουλίου. Τους τελευ­ταί­ους μήνες, η Τουρκία του Ταγίπ Ερντο­γάν δείχνει να απο­μα­κρύ­νε­ται σταθερά από τις αρχές αυτού που απο­κα­λούμε φιλε­λεύ­θερη δημο­κρα­τία και κράτος δικαίου. Οι άνευ προη­γου­μέ­νου διώξεις που ακο­λού­θη­σαν το πρα­ξι­κό­πημα, οι όλο και εντει­νό­με­νες επι­θέ­σεις απέ­να­ντι στα ΜΜΕ της χώρας, οι προ­γρα­φές και το κυνήγι «μαγισ­σών» ενάντια στους φερό­με­νους ως υπο­στη­ρι­κτές του κινή­μα­τος Γκιου­λέν συνε­χί­ζε­ται με αμείωτη ένταση.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα καλεί­ται να απο­φα­σί­σει εάν θα εκδώσει τους τούρ­κους στρα­τιω­τι­κούς σε μια χώρα για την οποία πλη­θαί­νουν οι καταγ­γε­λίες για παρα­βί­αση δικαιω­μά­των, κακο­με­τα­χεί­ριση και βασα­νι­σμούς κατη­γο­ρου­μέ­νων για συμ­με­τοχή στο πρα­ξι­κό­πημα και για τρο­μο­κρα­τία. Χαρα­κτη­ρι­στικό της κατά­στα­σης που επι­κρα­τεί στην γείτονα χώρα είναι το ντο­κι­μα­ντέρ του BBC που περι­γρά­φει με μελανά χρώματα τα όσα συμ­βαί­νουν στην Τουρκία. Οι περι­γρα­φές των βασα­νι­στη­ρίων που μετα­φέ­ρει το BBC είναι εξαι­ρε­τικά σκληρές και περι­λαμ­βά­νουν από ανη­λε­είς ξυλο­δαρ­μούς μέχρι σκηνές βιασμού των κατη­γο­ρου­μέ­νων για συμ­με­τοχή στο πρα­ξι­κό­πημα.

Σε αντί­στοι­χες καταγ­γε­λίες έχουν προ­χω­ρή­σει και διε­θνείς οργα­νώ­σεις όπως η Human Rights Watch αλλά και η Διεθνής Αμνη­στία. Σημειώ­νε­ται ακόμη ότι και η ίδια η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, στην τελευ­ταία έκθεσή της, ανα­φέρ­θηκε σε σοβαρή οπι­σθο­δρό­μηση της γεί­το­νος στα θέματα προ­στα­σίας ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των.

Στα παρα­πάνω θα πρέπει βεβαίως να προ­στε­θεί και η απειλή για επα­να­φορά της θανα­τι­κής ποινής, μια απειλή που ο πρό­ε­δρος Ερντο­γάν περι­φέ­ρει άλλοτε ως απειλή και άλλοτε ως υπό­σχεση για πολι­τι­κές, και όχι μόνο, σκο­πι­μό­τη­τες.

Καταγ­γε­λίες για βασα­νι­σμούς και παρα­βιά­σεις δικαιω­μά­των

Σύμφωνα με το ρεπορ­τάζ του BBC, που δημο­σιεύ­θηκε τον περα­σμένο Νοέμ­βριο, όσοι κατη­γο­ρού­νται από τις τουρ­κι­κές αρχές για συμ­με­τοχή στο πρα­ξι­κό­πημα, καθώς και άλλοι που κατη­γο­ρού­νται για τρο­μο­κρα­τία, υφί­στα­νται πολλές φορές κακο­ποί­ηση, ακόμη και απο­τρό­παια βασα­νι­στή­ρια.

Στο ντο­κι­μα­ντέρ του δημο­σιο­γρά­φου του βρε­τα­νι­κού δικτύου Mark Lowen, η δικη­γό­ρος στρα­τιω­τι­κών αξιω­μα­τού­χων που κατη­γο­ρού­νται για επι­θέ­σεις με F16 κατά του τουρ­κι­κού κοι­νο­βου­λίου και άλλων κρα­τι­κών κτιρίων, όπως επίσης και για τη διαταγή για πυρ από άρματα μάχης κατά πολιτών, περι­γρά­φει και δείχνει σκληρές εικόνες από καταγ­γελ­λό­μενα βασα­νι­στή­ρια των πελατών της. Όπως προ­σθέ­τει, οι συνα­ντή­σεις με τους κρα­τού­με­νους πελάτες της γίνο­νται υπό την επί­βλεψη και συχνά παρέμ­βαση φυλάκων, με απο­τέ­λε­σμα αυτοί να φοβού­νται να μιλή­σουν για όσα υφί­στα­νται.

Το BBC ανα­φέ­ρε­ται σε έκθεση της Διε­θνούς Αμνη­στίας που σημειώ­νει ότι «αξιό­πι­στες ανα­φο­ρές» μιλούν για υποβολή κρα­του­μέ­νων σε «ξυλο­δαρ­μούς και βασα­νι­σμό, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων βιασμών». Το βρε­τα­νικό δίκτυο ανα­φέ­ρει πως έχει λάβει μαρ­τυ­ρίες περί βασα­νι­στη­ρίων όχι μόνο από υπό­πτους υπο­κι­νη­τές του πρα­ξι­κο­πή­μα­τος, αλλά και από ανθρώ­πους που ενε­πλά­κη­σαν στην εκκα­θά­ριση που επι­χει­ρεί η κυβέρ­νηση με την κατη­γο­ρία της υπο­στή­ρι­ξης της τρο­μο­κρα­τίας, όπως Κούρδοι και αρι­στε­ροί.

Οι περι­γρα­φές των βασα­νι­στη­ρίων που μετα­φέ­ρει το BBC είναι εξαι­ρε­τικά γλα­φυ­ρές και σκληρές και περι­λαμ­βά­νουν σκηνές βιασμού. Ο αντα­πο­κρι­τής ανα­φέ­ρε­ται μεταξύ άλλων και στα τραύ­ματα γιου βου­λευτή του κουρ­δι­κού κόμ­μα­τος HDP που επίσης έχει βρεθεί στο στό­χα­στρο των αρχών. Ο Τσιχάντ Σαα­τσιό­γλου μιλά για συνεχή και ανηλεή ξυλο­δαρμό του από την αστυ­νο­μία, που τον έχει αφήσει μεταξύ άλλων με σπα­σμέ­νους σπον­δύ­λους.

Σημειώ­νε­ται ότι η τουρ­κική κυβέρ­νηση αρνή­θηκε να προβεί σε σχόλιο για τις καταγ­γε­λίες του BBC.

 

Παρα­βιά­σεις Δικαιω­μά­των και οπι­σθο­δρό­μηση

Σε αντί­στοι­χες καταγ­γε­λίες έχει προ­χω­ρή­σει και η οργά­νωση Human Rights Watch στην έκθεσή της με τίτλο «A Blank Check-Turkey’s Post-Coup Suspension of Safeguards Against Torture». Στην έκθεση, που δημο­σιεύ­θηκε τον περα­σμένο Οκτώ­βριο, η οργά­νωση ανέφερε, μεταξύ άλλων, πως «η κήρυξη κατά­στα­σης έκτα­κτης ανάγκης δεν δίνει σε καμία κυβέρ­νηση λευκή επιταγή να ακυ­ρώ­σει το Δίκαιο». Η Human Rights Watch μιλά για «λευκή επιταγή» προς τις δυνά­μεις κατα­στο­λής και τις διω­κτι­κές αρχές ώστε «να βασα­νί­ζουν κρα­του­μέ­νους και να τους κακο­με­τα­χει­ρί­ζο­νται κατά το δοκούν». Και καταγ­γέλ­λει ότι επι­κρα­τεί ένα «γενι­κευ­μένο κλίμα τρόμου», που επη­ρε­ά­ζει ακόμη και  δικη­γό­ρους και ακτι­βι­στές, οι οποίοι φοβού­νται ότι θα είναι οι επό­με­νοι που θα οδη­γη­θούν στα κρα­τη­τή­ρια.

Σημειώ­νε­ται ότι τον περα­σμένο Νοέμ­βριο, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή άσκησε δριμεία κριτική στην Τουρκία για την οπι­σθο­δρό­μηση της σε σημα­ντι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, όπως η ανε­ξαρ­τη­σία του δικα­στι­κού συστή­μα­τος, η ελευ­θε­ρία των ΜΜΕ και η προ­στα­σία των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των.

Τα δικα­στικά παρά­δοξα μιας υπό­θε­σης

Την προη­γού­μενη εβδο­μάδα, οι δικα­στι­κές αρχές της Ελλάδας και ειδι­κό­τερα το Συμ­βού­λιο Εφετών της Αθήνας εκλήθη να απο­φα­σί­σει για το θέμα των 8 τούρκων στρα­τιω­τι­κών που κατη­γο­ρού­νται για συμ­με­τοχή στο πρα­ξι­κό­πημα του Ιουλίου. Το Συμ­βού­λιο εξέδωσε τρεις αντι­φα­τι­κές μεταξύ τους απο­φά­σεις ανα­φο­ρικά με την έκδοση των οκτώ.

Κρί­νο­ντας την υπόθεση των πρώτων τριών από τους οκτώ, στις 5 Δεκεμ­βρίου, το δικα­στή­ριο απο­φά­σισε την μη έκδοσή τους στην Τουρκία, δεχό­μενο τα επι­χει­ρή­ματα που προ­έ­βα­λαν ενώπιον της ελλη­νι­κής Δικαιο­σύ­νης. Ειδι­κό­τερα, οι τρεις υπο­στή­ρι­ξαν ότι αν ικα­νο­ποι­η­θεί το αίτημα των τουρ­κι­κών αρχών κιν­δυ­νεύει η ζωή και η ασφά­λειά τους, ενώ προ­σέ­θε­σαν ότι είναι βέβαιον πως θα υπο­στούν βασα­νι­στή­ρια και αντι­με­τώ­πιση που δεν συνάδει με τη νομι­μό­τητα.

Την επόμενη ημέρα, ωστόσο, το ίδιο δικα­στή­ριο, με δια­φο­ρε­τική όμως σύνθεση, απο­φά­σισε την έκδοση τριών άλλων από τους πέντε στρα­τιω­τι­κούς. Και μία ημέρα μετά, το ίδιο Συμ­βού­λιο έκρινε την υπόθεση των τελευ­ταίων δύο στρα­τιω­τι­κών, απορ­ρί­πτο­ντας το αίτημα έκδοσης.

Τα δικα­στικά παρά­δοξα όμως δεν στα­μα­τούν εδώ. Μετά τις αντι­φα­τι­κές κρίσεις του Συμ­βου­λίου Εφετών, ο προϊ­στά­με­νος της εισαγ­γε­λίας Εφετών άσκησε έφεση κατά των απο­φά­σεων περί μη έκδοσης και έτσι το ζήτημα παρα­πέ­μπε­ται να κριθεί τελειω­τικά από το Άρειο Πάγο.

Οι αγο­ρεύ­σεις των εισαγ­γε­λέων

Ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζει πάντως η τοπο­θέ­τηση της αρμό­διας εισαγ­γε­λέως στο πλαίσιο της κρίσης των υπό­θε­σης των πρώτων τριών τούρκων στρα­τιω­τι­κών, η οποία ήταν «κατα­πέλ­της» κατά της Άγκυρας.

Ειδι­κό­τερα, ανα­φε­ρό­μενη στο τουρ­κικό αίτημα έκδοσης η εισαγ­γε­λέας ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά ότι «δεν υπάρ­χουν τα απα­ραί­τητα έγγραφα, έκθεση αξιο­ποί­νων πράξεων, και χρεια­ζό­μα­στε κάθε πλη­ρο­φο­ρία. Δεν εκδί­δο­νται πρόσωπα για πολι­τι­κούς λόγους. Δικαί­ωμα του κατη­γο­ρού­με­νου να πλη­ρο­φο­ρη­θεί ακριβώς γιατί εκζη­τεί­ται».

Ανα­φέρ­θηκε ακόμη στο δικαί­ωμα στη ζωή και στην απα­γό­ρευση των βασα­νι­στη­ρίων. Επίσης, επι­κα­λέ­στηκε απο­φά­σεις του Αρείου Πάγου που απο­φάν­θηκε κατά της έκδοσης ατόμων που κιν­δύ­νευε η ζωή τους αν εκδί­δο­νταν στην Τουρκία,.

«Μας ζητή­θηκε να εκδώ­σουμε οκτώ Τούρ­κους με την κατη­γο­ρία ότι συμ­με­τεί­χαν στην κατά­λυση πολι­τεύ­μα­τος και κοι­νο­βου­λίου και σε από­πειρα ανθρω­πο­κτο­νίας. Το αίτημα ήταν αόριστο. Και η ελλη­νική δικαιο­σύνη ζήτησε διευ­κρι­νί­σεις. Πράγ­ματι τα έγγραφα ήρθαν, πλην όμως, δεν ανα­φέ­ρο­νται σε συγκε­κρι­μένα περι­στα­τικά και πράξεις που να ανα­φέ­ρουν τι ακριβώς έκαναν και με ποιον , ποια ήταν η μορφή της συμ­με­το­χής τους. Υπάρχει σαφής παρα­βί­αση της αρχής της ειδι­κό­τη­τας, υπάρχει κίν­δυ­νος σε περί­πτωση έκδοσής τους να τους απο­δο­θούν στην Τουρκία και άλλες πράξεις. Υπάρχει βάσιμος φόβος να απει­λη­θεί η σωμα­τική τους ακε­ραιό­τητα. Γεγονός που απο­δει­κνύ­ε­ται τόσο από αυτά που μας είπαν οι ίδιοι όσο και από αυτά που υπέ­στη­σαν όσοι είναι πολι­τικά αντί­θε­τοι από όσα πρε­σβεύει η σημε­ρινή (τουρ­κική) κυβέρ­νηση» επι­σή­μανε.

Όπως τόνισε, η εισαγ­γε­λική λει­τουρ­γός, «είδαμε εικόνες ανθρώ­πων μόνο με τα εσώ­ρουχα στοι­βαγ­μέ­νους σε γήπεδα. Το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο στα­μά­τησε τη δια­πραγ­μά­τευση με την Τουρκία για την ένταξη στην ΕΕ κρί­νο­ντας ότι υπάρχει έλλειμμα δημο­κρα­τίας. Ήδη, όπως μας είπαν τα μέλη των οικο­γε­νειών τους υφί­στα­νται πιέσεις, εκδιώ­χθη­καν από τις δου­λειές τους, τους πήραν τα δια­βα­τή­ρια. Ο φόβος τους για επι­δεί­νωση της θέσης τους αν εκδο­θούν στην Τουρκία είναι βάσιμος. Να μην γίνει δεκτό το αίτημα για την έκδοσή τους».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινή­θηκε και η αγό­ρευση του εισαγ­γε­λέως της έδρας στην συνε­δρί­αση του Συμ­βου­λίου Εφετών για την υπόθεση των δύο τελευ­ταίων τούρκων στρα­τιω­τι­κών.

Ο εισαγ­γε­λι­κός λει­τουρ­γός, αφού ανα­φέρ­θηκε στη δημο­κρα­τική παρά­δοση της Ελλάδας σε αντι­δια­στολή με ό,τι συμ­βαί­νει στην Τουρκία, οπού, όπως είπε, κατα­πα­τώ­νται τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα, κάλεσε τους δικα­στές να σταθούν στο ύψος των περι­στά­σεων ορθώ­νο­ντας το ανά­στημά τους.

«Εσείς είστε δικα­στές. Όχι διπλω­μά­τες και πρέπει να ακού­σετε τη συνεί­δηση σας» είπε και χαρα­κτή­ρισε αόριστο το αίτημα των Τουρ­κι­κών Αρχών.

thetoc.gr