H κατάχρηση αντιβιοτικών κάνει ανίκητα τα νοσοκομειακά μικρόβια-“Πρωταθλήτρια” η Ελλάδα

Την ώρα που ο Θάνος Πλεύρης δίνει τη μάχη για τη ζωή λόγω γενι­κευ­μέ­νης λοί­μω­ξης, με τις υπέρ του πιθα­νό­τη­τες πάντως να βελ­τιώ­νο­νται καθώς η κατά­στάσή του παρα­μέ­νει σταθερή αν και κρίσιμη, χιλιά­δες ζωές ασθενών κιν­δυ­νεύ­ουν κάθε χρόνο εξαι­τίας πολυαν­θε­κτι­κών μικρο­βίων, τα οποία κατα­κλύ­ζουν τα νοσο­κο­μεία.

Η υπερ­βο­λική κατα­νά­λωση αντι­βιο­τι­κών «εκπαι­δεύει» τους παθο­γό­νους μικρο­ορ­γα­νι­σμούς να επι­βιώ­νουν, με απο­τέ­λε­σμα να καθί­στα­ται δύσκολη η αντι­με­τώ­πισή τους όταν υπάρξει σοβαρή ανάγκη. Χει­ρουρ­γεία, εντα­τι­κές και κοινοί θάλαμοι νοση­λείας βρίθουν ανθε­κτι­κών μικρο­βίων…

Η περι­πέ­τεια της υγείας του Θάνου Πλεύρη είναι χαρα­κτη­ρι­στική της απειλής. Οι ειδικοί κάνουν λόγο για μείζον θέμα Δημό­σιας Υγείας, προει­δο­ποιώ­ντας ότι 3.000 άνθρω­ποι χάνο­νται κάθε χρόνο στη χώρα μας εξαι­τίας σοβαρών ενδο­νο­σο­κο­μεια­κών λοι­μώ­ξεων.

Αυτό έχει οδη­γή­σει στη δημιουρ­γία των λεγό­με­νων «παναν­θε­κτι­κών μικρο­βίων», τα οποία δεν μπορούν να εξου­δε­τε­ρω­θούν με κανένα από τα υπάρ­χο­ντα αντι­μι­κρο­βιακά σκευά­σματα.

Το μέλλον είναι δύσκολο, καθώς η επι­στη­μο­νική έρευνα δεν παράγει πλέον νέα αντι­βιο­τικά, με τον ρυθμό που απαιτεί η αυξα­νό­μενη αντοχή των παθο­γό­νων μικρο­ορ­γα­νι­σμών.

Ενδει­κτικό είναι πως την περίοδο 1983-1987 είχαν κυκλο­φο­ρή­σει 16 νέα αντι­βιο­τικά, αριθμός που μειώ­θηκε σε μόλις δέκα την πεντα­ε­τία 1993-1997, σε πέντε την περίοδο 2003-2007 και σε μόλις δύο την πεντα­ε­τία 2008-2012.

Η δια­σπορά στε­λε­χών ανθε­κτι­κών στα περισ­σό­τερα αντι­βιο­τικά ευθύ­νε­ται για την πρό­κληση σοβαρών λοι­μώ­ξεων, ιδίως σε βαρέως πάσχο­ντες ασθε­νείς με απο­τέ­λε­σμα την παρά­ταση της νοση­λείας τους, την αύξηση της θνη­τό­τη­τας και την αύξηση του κόστους νοση­λείας για τα νοση­λευ­τικά ιδρύ­ματα.

Τα στοι­χεία του Κέντρου Ελέγχου και Πρό­λη­ψης Νοση­μά­των (ΚΕΕΛΠΝΟ) δεί­χνουν ότι οι περισ­σό­τε­ρες λοι­μώ­ξεις κατα­γρά­φο­νται στις Μονάδες Εντα­τι­κής Θερα­πείας (54,9%), στις παθο­λο­γι­κές κλι­νι­κές (27,4%) και στους χει­ρουρ­γι­κούς τομείς (17,7%).

Η συχνό­τητα

Οι συχνό­τερα εμφα­νι­ζό­με­νες λοι­μώ­ξεις είναι οι μικρο­βιαι­μίες (34,8%) και οι πνευ­μο­νίες (29,8%) και ακο­λου­θούν οι ουρο­λοι­μώ­ξεις (21%) και οι λοι­μώ­ξεις χει­ρουρ­γι­κού πεδίου (14,4%). Ο συχνό­τε­ρος τύπος πνευ­μο­νίας που κατα­γρά­φε­ται είναι η πνευ­μο­νία σχε­τι­ζό­μενη με τον ανα­πνευ­στήρα (73,9%).

Πολλοί από τους ασθε­νείς αντι­με­τω­πί­ζουν τον κίνδυνο του θανάτου. Η θνη­σι­μό­τητα, 28 μέρες μετά την πρώτη θετική καλ­λιέρ­γεια, ανέρ­χε­ται σε 35,7%. Η υψη­λό­τερη θνη­τό­τητα κατα­γρά­φε­ται μεταξύ των περι­πτώ­σεων πνευ­μο­νίας και μικρο­βιαι­μίας (44,9% και 40% αντί­στοιχα).

Στις μονάδες εντα­τι­κής θερα­πείας, η θνη­σι­μό­τητα από τις λοι­μώ­ξεις κατα­γρά­φε­ται στο 43,6%, ενώ τα αντί­στοιχα ποσοστά για τον παθο­λο­γικό και τον χει­ρουρ­γικό τομέα είναι 30,2% και 19,5% αντί­στοιχα.

Οι ειδικοί του ΚΕΕΛΠΝΟ χαρα­κτη­ρί­ζουν τις νοσο­κο­μεια­κές λοι­μώ­ξεις ως ένα μείζον πρό­βλημα Δημό­σιας Υγείας.

Η σύγ­χρονη ιατρο­νο­ση­λευ­τική φρο­ντίδα -σημειώνουν- επι­βάλ­λει συχνά τη χρήση παρεμ­βα­τι­κών τεχνι­κών για την αντι­με­τώ­πιση ιδιαί­τερα των βαρέως πασχό­ντων ασθενών. Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα τον κίνδυνο εμφά­νι­σης λοι­μώ­ξεων συν­δε­ό­με­νων με αυτές, όπως μικρο­βιαι­μία σχε­τι­ζό­μενη με κεντρι­κούς αγγεια­κούς καθε­τή­ρες, ουρο­λοί­μωξη σχε­τι­ζό­μενη με ουρο­κα­θε­τή­ρες και πνευ­μο­νία σχε­τι­ζό­μενη με τον ανα­πνευ­στήρα.

Οι συνη­θέ­στε­ρες νοσο­κο­μεια­κές λοι­μώ­ξεις είναι αυτές του ουρο­ποι­η­τι­κού συστή­μα­τος, του ανώ­τε­ρου και του κατώ­τε­ρου ανα­πνευ­στι­κού συστή­μα­τος, του χει­ρουρ­γι­κού πεδίου, του αίματος (βακτη­ριαι­μίες), του δέρ­μα­τος και των μαλακών μορίων.

Προει­δο­ποί­ηση

Οι λοι­μω­ξιο­λό­γοι έχουν προει­δο­ποι­ή­σει πως την τελευ­ταία δεκα­ε­τία στα ελλη­νικά νοσο­κο­μεία κατα­γρά­φο­νται συνεχώς αυξα­νό­μενα επίπεδα της μικρο­βια­κής αντοχής και εμφά­νιση νοσο­κο­μεια­κών λοι­μώ­ξεων από πολυαν­θε­κτι­κούς Gram-αρνη-τικούς μικρο­ορ­γα­νι­σμούς.

Η αυξη­μένη επί­πτωση των λοι­μώ­ξεων που οφεί­λο­νται σε αυτά συνιστά ένα δυσε­πί­λυτο καθη­με­ρινό πρό­βλημα των κλι­νι­κών ιατρών που επι­βάλ­λει την άμεση εφαρ­μογή μέτρων ελέγχου λοι­μώ­ξεων.

ΑΠΟΨΕΙΣ

Θεό­φι­λος Ρόζεν­μπεργκ 

Πρό­ε­δρος ΚΕΕΛΠΝΟ

Απα­γό­ρευση στα αντι­βιο­τικά χωρίς συνταγή

Η χώρα μας εμφα­νί­ζει εξαι­ρε­τικά αρνη­τι­κές «επι­δό­σεις» στο θέμα των πολυαν­θε­κτι­κών μικρο­βίων στα νοσο­κο­μεία, σημειώ­νει Θεό­φι­λος Ρόζεν­μπεργκ, πρό­ε­δρος του Κέντρου Ελέγχου και Πρό­λη­ψης Νοση­μά­των (ΚΕΕΛΠΝΟ).

Το πρό­βλημα -εξηγεί- οφεί­λε­ται κυρίως στη χορή­γηση αντι­βιο­τι­κών για «ψύλλου πήδημα» ή την κατα­νά­λωσή τους χωρίς καν ιατρική συνταγή. Για την πρόληψη του σοβαρού αυτού προ­βλή­μα­τος επι­βάλ­λο­νται μέτρα αλλαγής της συμπε­ρι­φο­ράς μας.

Απαι­τεί­ται λελο­γι­σμένη κατα­νά­λωση αντι­βιο­τι­κών, ειδικά στην περίοδο ιώσεων και γρίπης που δια­νύ­ουμε, πιο ορθο­λο­γική χορή­γησή τους από τους για­τρούς, απα­γό­ρευση διά­θε­σής τους από τα φαρ­μα­κεία χωρίς ιατρική συνταγή, ενώ κρίσιμο για τον έλεγχο των μικρο­βίων είναι και το τακτικό πλύσιμο των χεριών.

Σωτήρης Τσιό­δρας 

Αναπλ. καθη­γη­τής Παθολογίας-Λοιμώξεων

Λύση η υγιεινή, η σύνεση και τα νέα φάρμακα

Οι επι­στή­μο­νες έρχο­νται πλέον αντι­μέ­τω­ποι και με «παναν­θε­κτικά μικρό­βια», τα οποία δεν μπορούν να αντι­με­τω­πι­στούν με κανένα γνωστό αντι­βιο­τικό, ανα­φέ­ρει ο Σωτήρης Τσιό­δρας, ανα­πλη­ρω­τής καθη­γη­τής Παθο­λο­γίας Λοι­μώ­ξεων.

Σύμφωνα με τον κ. Τσιόδρα, τα περι­στα­τικά αυτά αντι­με­τω­πί­ζο­νται πλέον εξαι­ρε­τικά δύσκολα, με υπο­στή­ριξη των λει­τουρ­γιών του ασθε­νούς, συν­δυα­στική χορή­γηση αντι­βιο­τι­κών και μία σειρά άλλων μεθόδων. Οι ειδικοί ενα­πο­θέ­τουν τις ελπίδες τους σε μία σειρά από ερευ­νη­τικά πρω­τό­κολλα, αλλά υπάρχει ακόμη δρόμος μέχρι αυτά να δώσουν απο­τε­λε­σμα­τικά αντι­βιο­τικά.

Ο κ. Τσιόδρας εκτιμά ότι το τρί­πτυχο για την αντι­με­τώ­πιση των ανθε­κτι­κών μικρο­βίων είναι η καλή υγιεινή των χεριών, η συνετή χρήση αντι­βιο­τι­κών και η ανα­κά­λυψη νέων φαρ­μά­κων.