Η νίκη του Τραμπ και η πρώτη ανάγνωση…Γράφει ο Γιάννης Φλεβάρης

Το ζητού­μενο πλέον είναι ποια πολι­τική θα ακο­λου­θή­σει ο νέος Πρό­ε­δρος και πως οι επι­λο­γές του θα επη­ρε­ά­σουν την παγκό­σμια γεω­πο­λι­τική σκα­κιέρα, αλλά και τις σχέσεις των ΗΠΑ με την Ευρώπη, τη Ρωσία, τις χώρες της μεσο­γείου και στα καθ’ ημάς, με την Ελλάδα.

Κατά τον Πλάτωνα και τη θεωρία της ανά­μνη­σης «δεν είναι δυνατόν να ερευ­νή­σουμε αυτό που αγνο­ούμε, δεδο­μέ­νου ότι το αγνο­ούμε και δεν μπο­ρούμε να ερευ­νή­σουμε ούτε αυτό που γνω­ρί­ζουμε, δεδο­μέ­νου ότι το γνω­ρί­ζουμε…».

Θα προ­σπα­θή­σουμε λοιπόν να προ­βλέ­ψουμε τις κινή­σεις του νέου ηγέτη και την απο­τύ­πωσή τους στον κόσμο με κρι­τή­ριο τα δείγ­ματα γραφής κατά την προ­ε­κλο­γική περίοδο και την αποδοχή ή τις αντι­δρά­σεις που προ­κά­λε­σαν.

Η νίκη του πιθανόν να απο­τε­λέ­σει μοχλό σε εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις ή δημο­ψη­φί­σματα Ευρω­παϊ­κών χωρών, υπέρ όσων υιο­θε­τούν αντί­στοι­χες πολι­τι­κές για το έθνος – κράτος, το μετα­να­στευ­τικό και την φύλαξη ή το κλεί­σιμο των εξω­τε­ρι­κών συνόρων των εθνικών κρατών ή συνο­λικά της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Η ανα­τροπή του κανόνα των πιθα­νο­τή­των που πρό­σφατα είδαμε και στην περί­πτωση του Brexit, επα­να­λή­φθηκε στις ΗΠΑ, καθώς ο μέσος ψηφο­φό­ρος ακο­λου­θεί το δικό του προ­σω­πικό μονο­πάτι οδεύ­ο­ντας προς την κάλπη και όχι τη λεωφόρο στην οποία τον κατευ­θύ­νουν τα μεγάλα μπλοκ της οικο­νο­μίας, των οργα­νω­μέ­νων ομάδων και της πολι­τι­κής. Η βάση της κοι­νω­νίας δεν έχει ευήκοα ώτα στις «δεξα­με­νές σκέψεως» και στους κάθε λογής ανα­λυ­τές, αντι­θέ­τως ακούει και ακο­λου­θεί τα δικά της θέλω.

Ο κόσμος γενικά, θέλει αλλαγή και ελπίδα. Ζητά κάτι δια­φο­ρε­τικό. Κάτι εξωτικό ίσως και όχι το συντη­ρη­τικό και το συνη­θι­σμένο. Στην περί­πτωση της Αμε­ρι­κής αυτό προ­σέ­φερε ο Τραμπ, που τάραξε τα νερά με την πλη­θω­ρική και για πολλούς αμφι­λε­γό­μενη προ­σω­πι­κό­τητά του, προ­σφέ­ρο­ντας μέσα από τον συνήθη λαϊ­κι­σμό κάθε εκλο­γι­κής ανα­μέ­τρη­σης και τις υπερ­βο­λές, την πρόταση που συγκί­νησε τον μέσο πολίτη. Ασφά­λεια, αστυ­νό­μευση, κατα­πο­λέ­μηση της λαθρο­με­τα­νά­στευ­σης, κατά άλλους παρά­τυ­πης μετα­νά­στευ­σης, κατάρ­γηση των ανοι­χτών συνόρων και της πολι­τι­κής, υπο­στή­ρι­ξης της παγκο­σμιο­ποί­η­σης. Ένα έθνος όπως η Αμερική, που γεν­νή­θηκε ως χωνευ­τήρι λαών και κράμα φυλών, εθνο­τή­των και θρη­σκευ­τι­κών δογ­μά­των, μοιάζει να επι­διώ­κει μέσα από το φαι­νό­μενο Τραμπ, τη δια­τή­ρηση του χαρα­κτήρα της, όπως αυτός δια­μορ­φώ­θηκε από την αρχή ως το τέλος του 20ού αιώνα. Ο νικητής των εκλογών θέλει την Αμερική να είναι κυρίως λευκή, χρι­στια­νική και αγγλο­σα­ξο­νική. Θα εξα­κο­λου­θή­σει να είναι κατά το ένα μέρος πολύ­χρωμη και πολύ­γλωσση καθώς αυτή είναι η πραγ­μα­τι­κό­τητα πλην όμως θα προ­τα­χθούν όσα υπο­στη­ρί­ζει ο Τραμπ.

Ποια θα είναι όμως η εξω­τε­ρική πολι­τική της Αμε­ρι­κής; Ποια η στάση του Τραμπ απέ­να­ντι στον Πούτιν, στην Ευρω­παϊκή Ένωση, στην Γερ­μα­νία και στην Αγγλία; Αρχί­ζο­ντας από το τέλος, είναι ηλίου φαει­νό­τερο ότι η Αμερική του νέου Προ­έ­δρου θα επι­διώ­ξει σύσφιξη σχέσεων και ακόμα περισ­σό­τερο ενα­γκα­λι­σμό με την Αγγλία του Brexit, το οποίο άλλωστε υπο­στή­ριξε και ίσως αρχίσει να παίρνει σάρκα και οστά η παλιά θεωρία της συμπό­ρευ­σης, επα­να­προ­σέγ­γι­σης και επα­να­σύν­δε­σης πολι­τικά και οικο­νο­μικά Αμε­ρι­κής και Αγγλίας. Δεν παρα­βλέ­πουμε βέβαια την δυνα­μική και αυτό­νομη πορεία που μπορεί να λάβουν οι εξε­λί­ξεις ως προς το Brexit στο εσω­τε­ρικό της Αγγλίας καθώς και τις επι­λο­γές Σκωτίας και Ιρλαν­δίας. Ο Τραμπ με βεβαιό­τητα θα υπο­στη­ρί­ξει τον εθνικό προ­σα­να­το­λι­σμό της Αγγλίας εκτός Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Η Γερ­μα­νία μοιάζει περισ­σό­τερο σοκα­ρι­σμένη με το απο­τέ­λε­σμα και δεν το κρύβει. Τι θα γίνει αν την πορεία του Τραμπ στην Αμερική ακο­λου­θή­σει επί Ευρω­παϊ­κού εδάφους η Γαλλία, η Αυστρία, η Ολλαν­δία και διά­φο­ρες χώρες της κεντρι­κής Ευρώπης όπως η Ουγ­γα­ρία; Πολλοί ηγέτες και κινή­ματα στις χώρες αυτές επι­χαί­ρουν για το απο­τέ­λε­σμα των αμε­ρι­κα­νι­κών εκλογών; Το σενάριο της «Γερ­μα­νι­κής Ευρώπης» με τη Γερ­μα­νία να προ­σπα­θεί να δια­σώ­σει τη μορφή της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης όπως την ξέρουμε σήμερα γίνεται ολοένα και πιο κοντινό…

Δια­φαί­νε­ται ότι οι αμε­ρι­κα­νο­ρω­σι­κές σχέσεις, στην αρχή του­λά­χι­στον της Προ­ε­δρι­κής του θητείας θα χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από ισορ­ρο­πία και πιθανόν «ανοίγ­ματα» της μιας πλευράς προς την άλλη. Πέραν του παρα­δο­σια­κού αντα­γω­νι­σμού υπάρ­χουν στοι­χεία σύμπλευ­σης σε καίρια θέματα εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής και σημα­ντική στη δια­μόρ­φωση των πραγ­μά­των θα είναι η επιλογή του Τραμπ να στραφεί κυρίως προς το εσω­τε­ρικό, στην δημιουρ­γία νέων θέσεων εργα­σίας, στην ενί­σχυση του εμπο­ρίου, της οικο­νο­μίας και των νοι­κο­κυ­ριών στις ΗΠΑ και δευ­τε­ρευό­ντως του ΝΑΤΟ και της περε­ταίρω αύξησης της στρα­τιω­τι­κής ισχύος των Ηνω­μέ­νων Πολι­τειών στον κόσμο.

Όσον αφορά την Ελλάδα και τη λεκάνη της Μεσο­γείου θα πρέπει να περι­μέ­νουμε τα πρώτα μετρή­σιμα στοι­χεία της αμε­ρι­κά­νι­κης πολι­τι­κής υπό το νέο ηγεμόνα. Είναι σίγουρο ότι ο Τραμπ πρέπει να ενη­με­ρω­θεί, γιατί ίσως δεν γνω­ρί­ζει πολλά, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι η αμε­ρι­κά­νικη πολι­τική δια­μορ­φώ­νε­ται σε στα­θε­ρούς άξονες που καθο­ρί­ζο­νται από μια ισχυρή σχολή διπλω­μα­τίας που υπη­ρε­τεί τα αμε­ρι­κα­νικά συμ­φέ­ρο­ντα και μόνον… Υπάρχει η προ­σμονή ιδιαί­τερα στη φορ­τι­σμένη και κρίσιμη αυτή περίοδο για τα εθνικά μας συμ­φέ­ρο­ντα στα Βαλ­κά­νια, στο Αιγαίο, στην Κύπρο και στην Ελλη­νική ΑΟΖ ότι η νέα ηγεσία της υπερ­δύ­να­μης θα δει θετικά τις Ελλη­νι­κές θέσεις. Απαι­τεί­ται υπομονή, σοβα­ρό­τητα, οργά­νωση της δικής μας διπλω­μα­τίας, χάραξη της εθνικής μας στρα­τη­γι­κής και σύνεση.

Η Ευρω­παϊκή Ένωση φαί­νε­ται να απο­προ­σα­να­το­λί­ζε­ται ολοένα και περισ­σό­τερο από τη μορφή και το στρα­τη­γικό και οικο­νο­μικό μοντέλο που είχαν δια­μορ­φώ­σει οι ηγέτες της την προη­γού­μενη δεκα­ε­τία. Η συνοχή της βρί­σκε­ται σε άμεσο και προ­κεί­μενο κίνδυνο και αυτό είναι πλέον ορατό δια γυμνού οφθαλ­μού. Η κατά­σταση κυο­φο­ρεί εξε­λί­ξεις δομικές, σημα­ντι­κές και μεγάλες. Η Ευρώπη και ο κόσμος αλλάζει. Η δύναμη της ψήφου και η δύναμη της αντι­προ­σω­πευ­τι­κής δημο­κρα­τίας όπως έχει εξε­λι­χθεί στον δυτικό κόσμο θέτει τους δικούς της κανόνες. Δεν έχει σημασία τι είναι λογικό, τι επι­κίν­δυνο και τι φρόνιμο. Ο λαός απο­φα­σί­ζει. Και απο­φά­σισε Τραμπ. Σε κάθε περί­πτωση οι αμε­ρι­κά­νι­κες εκλογές είναι αμε­ρι­κά­νικη υπόθεση και όσοι εκτός των ΗΠΑ πανη­γύ­ρι­ζαν υπέρ του ενός ή της άλλης υπο­ψη­φίου, ας κοι­τά­ξουν καλύ­τερα τα του οίκου τους.

Το μέλλον θα δείξει…