Σε… χειμερία νάρκη έπεσαν οι αποκρατικοποιήσεις

Σε άτυπη στάση έχει περιέλ­θει το πρό­γραμμα απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεων. Πολλές ακόμη και από τις ολο­κλη­ρω­μέ­νες δια­γω­νι­στικά ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις αντι­με­τω­πί­ζουν γρα­φειο­κρα­τικά αλλά και ουσια­στικά προ­βλή­ματα. Από την άλλη, οι «υπό εξέλιξη» έχουν καθυ­στε­ρή­σει και οι «επι­κεί­με­νες» χρειά­ζο­νται χρόνο για να ξεκι­νή­σουν.

Η διοί­κηση του ΤΑΙΠΕΔ επι­τα­χύ­νει, στον βαθμό που της επι­τρέ­πε­ται, τη δια­δι­κα­σία και ευελ­πι­στεί πως θα επι­τύ­χει την είσπραξη 2 δισ. ευρώ έως και τις αρχές του 2017, ώστε να εγγρα­φούν λογι­στικά στην τρέ­χουσα χρήση. Αλλά ο μνη­μο­νια­κός στόχος είναι στα 2,5 δισ. και η επί­τευξή του, πιθα­νό­τατα ανέ­φι­κτη. Πάντως, εκτός από το 1,23 δισ. των περι­φε­ρεια­κών αερο­δρο­μίων, τα 280 εκατ. από τον ΟΛΠ, τα 45 εκατ. από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ και τα 95 εκατ. από τον Αστέρα, το ΤΑΙΠΕΔ προσ­δοκά σε σημα­ντικά έσοδα φέτος και από την παρά­ταση της σύμ­βα­σης παρα­χώ­ρη­σης του Διε­θνούς Αερο­λι­μένα Αθηνών και ενδε­χο­μέ­νως από το 5% του ΟΤΕ. Τα χρο­νο­δια­γράμ­ματα, όμως, για πολλές απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις που θα έπρεπε να είχαν ξεκι­νή­σει, έχουν εκτρο­χια­στεί. Η επι­και­ρο­ποί­ηση του σχεδίου αξιο­ποί­η­σης των περιου­σια­κών στοι­χείων του ΤΑΙΠΕΔ, αν και μνη­μο­νιακή υπο­χρέ­ωση, εκκρε­μεί. Η εκτι­μώ­μενη δυσκο­λία εξα­σφά­λι­σης «αναί­μα­κτης» έγκρι­σής του από το Κυβερ­νη­τικό Συμ­βού­λιο Οικο­νο­μι­κής Πολι­τι­κής (ΚΥΣΟΙΠ) στην τρέ­χουσα συγκυ­ρία είναι ο ένας από τους λόγους που δεν συγκε­κρι­με­νο­ποιεί­ται τώρα η επόμενη φάση του προ­γράμ­μα­τος απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεων. Κάτι που γίνεται ευκο­λό­τερα αντι­λη­πτό αν ανα­λο­γι­στεί κανείς πως στο νέο αυτό σχέδιο θα πρέπει να πάρουν ημε­ρο­μη­νίες ή έστω κατεύ­θυνση οι απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις κρί­σι­μων συμ­με­το­χών του ΤΑΙΠΕΔ, όπως στη ΔΕΗ, τη ΔΕΠΑ, τα ΕΛΠΕ, την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ. Ολα τα παρα­πάνω εξε­λίσ­σο­νταν εν μέσω του κλί­μα­τος πολι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας που είχε προ­κλη­θεί κυρίως από το εσω­τε­ρικό της κυβέρ­νη­σης, εξαι­τίας του ανα­σχη­μα­τι­σμού και της επι­κεί­με­νης έναρξης της λει­τουρ­γίας του νέου υπερ­τα­μείου. Η ανα­μόρ­φωση της διοι­κη­τι­κής δομής που θα είναι επι­φορ­τι­σμένη με την αξιο­ποί­ηση της δημό­σιας περιου­σίας θα επη­ρε­ά­σει τόσο το ΤΑΙΠΕΔ όσο και τα συναρ­μό­δια κατά περί­πτωση υπουρ­γεία. Τόσο το υπερ­τα­μείο όσο και η εκτέ­λεση του προ­γράμ­μα­τος του ΤΑΙΠΕΔ παρα­μέ­νουν θέματα που βρί­σκο­νται υψηλά στην ατζέντα των δανει­στών στα πλαίσια της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης. Και βρί­σκο­νται υψηλά και στην ατζέντα του Βερο­λί­νου, το οποίο με τη λει­τουρ­γία του υπερ­τα­μείου θα επι­χει­ρή­σει να μετα­φέ­ρει στη γερ­μα­νική κοινή γνώμη το μήνυμα πως η βοήθεια προς την Ελλάδα δεν δίνεται στα «τυφλά» και χωρίς «εγγυ­ή­σεις».

Το ΤΑΙΠΕΔ είναι επι­φορ­τι­σμένο με την είσπραξη συνο­λικά 5,8 δισ. ευρώ έως και το 2018. Ειδι­κό­τερα είχαν προ­ϋ­πο­λο­γι­στεί 2,5 δισ. για το 2016, 2,2 δισ. για το 2017 και 1,1 δισ. για το 2018. Ηδη η διοί­κηση του ΤΑΙΠΕΔ έχει μιλήσει για 2 δισ. φέτος, υπο­λο­γί­ζο­ντας κατά πλη­ρο­φο­ρίες πως, εάν λάβει το 1,234 δισ. για τα 14 περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια τον Ιανουά­ριο, θα μπο­ρέ­σει να τα εγγρά­ψει λογι­στικά στο 2016 και μαζί με τα έσοδα από ΟΛΠ, ΤΡΑΙΝΟΣΕ, Αστέρα, κάποια ακίνητα και ενδε­χο­μέ­νως και την παρά­ταση της παρα­χώ­ρη­σης του ΔΑΑ θα υπερβεί τις προσ­δο­κίες της αγοράς.

ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΑ – ΕΛΛΗΝΙΚΟ
Οι συμ­φω­νίες έκλει­σαν, τα προ­βλή­ματα παρα­μέ­νουν

Η Αθήνα δέχεται σειρά παρα­τη­ρή­σεων από την τρόικα για καθυ­στε­ρή­σεις αλλά και για διορ­θώ­σεις σε νόμους που έχουν ψηφι­στεί και εμπε­ριέ­χουν «προ­βλη­μα­τι­κές» προ­βλέ­ψεις. Οι βασι­κό­τε­ρες παρα­τη­ρή­σεις αφορούν τις δύο από τις μεγα­λύ­τε­ρες απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις, αυτή των 14 περι­φε­ρεια­κών αερο­δρο­μίων και της έκτασης του Ελλη­νι­κού. Μια τέτοια περί­πτωση είναι ο νόμος για την ανα­διάρ­θρωση της Υπη­ρε­σίας Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας, επί του οποίου συνέ­στη­σαν αλλαγές οι θεσμοί. Αλλη αφορά το ζήτημα της Πυρο­σβε­στι­κής στα αερο­δρό­μια, που φέρεται να λύθηκε ύστερα από επί­πο­νες προ­σπά­θειες του ΤΑΙΠΕΔ στο πλαίσιο των υπο­χρε­ώ­σεων του Δημο­σίου, ώστε να παρα­δο­θούν τα 14 περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια.

Τούτο ανα­μέ­νε­ται να γίνει στις αρχές του 2017 και το τίμημα των 1,23 δισ. να κατα­βλη­θεί έως τα τέλη Ιανουα­ρίου, εκτι­μούν πηγές τόσο από το ΤΑΙΠΕΔ όσο και από τη Fraport Greece. Πάντως, εκκρε­μούν ακόμη οι συμ­βά­σεις με τους τελι­κούς χρήστες, όπως είναι η Πυρο­σβε­στική Υπη­ρε­σία, το ΕΚΑΒ κ.λπ., και ανα­μέ­νε­ται στην πράξη ανα­διορ­γά­νωση της ΥΠΑ, δηλαδή η σύσταση δύο νέων φορέων, αερο­ναυ­τι­λίας και αερο­πο­ρίας, όπως και η στε­λέ­χωσή τους.

Πολύ πιο σύνθετο είναι το ζήτημα της ολο­κλή­ρω­σης των προ­α­παι­του­μέ­νων για τη μετα­βί­βαση της έκτασης του Ελλη­νι­κού. Στην Εκθεση Συμ­μόρ­φω­σης της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής με ημε­ρο­μη­νία 8 Οκτω­βρίου ανα­φέ­ρε­ται πως μετά την ψήφιση από τη Βουλή της σύμ­βα­σης παρα­χώ­ρη­σης η μετα­βί­βαση του Ελλη­νι­κού θα γίνει κατόπιν ολο­κλή­ρω­σης ενός αριθμού προ­α­παι­του­μέ­νων (σ.σ.: άδεια καζίνο, εκκέ­νωση της έκτασης κ.λπ.) που εκτι­μά­ται πως θα επι­τευ­χθεί εντός εξα­μή­νου. Δηλαδή εμμέσως μετα­φέρ­θηκε η ημε­ρο­μη­νία της 14ης Νοεμ­βρίου, που απο­τε­λούσε προ­θε­σμία για το Δημόσιο, στα τέλη Μαρτίου του 2017. Επίσης ανα­μέ­νο­νται το τελικό master plan και η παρου­σί­αση της μελέτης περι­βαλ­λο­ντι­κών επι­πτώ­σεων από τον επεν­δυτή και θα ακο­λου­θή­σει η εκκί­νηση της δια­δι­κα­σίας για έγκριση του Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος.

Θετική έκπληξη μπορεί να απο­τε­λέ­σει, πάντως, η επέ­κταση της σύμ­βα­σης παρα­χώ­ρη­σης (έως το 2046) του Διε­θνούς Αερο­λι­μένα Αθηνών. ΤΑΙΠΕΔ και ΔΑΑ φέρο­νται να έχουν καλύψει αρκετό έδαφος και να βρί­σκο­νται, στην παρούσα φάση, στην τελική συζή­τηση για το κλεί­σιμο των νομικών κει­μέ­νων της. Η συμ­φω­νία μπορεί να κλείσει εντός του έτους, εκτι­μούν και οι δύο πλευρές.

ΟΤΕ, ΟΛΘ, ΤΡΑΙΝΟΣΕ, ΕΕΣΣΤΥ
Προ­χω­ρούν αργά, παρά το επεν­δυ­τικό ενδια­φέ­ρον

Η μετα­βί­βαση του 5% του ΟΤΕ από το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών στο ΤΑΙΠΕΔ, αυτές τις μέρες, ανοίγει τον δρόμο για την είσπραξη ενός σημα­ντι­κού δυνη­τικά εσόδου εφόσον οι συν­θή­κες στην αγορά το επι­τρέ­ψουν.

Με βάση την τιμή της μετοχής του ΟΤΕ αυτήν την περίοδο, το 5% απο­τι­μά­ται πλησίον των 200 εκατ. ευρώ. Ομως στο ΤΑΙΠΕΔ έχουν τεθεί υψη­λό­τε­ροι στόχοι. Δικαί­ωμα πρώτης άρνησης έχει η Deutsche Telekom με την οποία και θα γίνουν αρχικά οι σχε­τι­κές συζη­τή­σεις. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως πέρασε από τη Βουλή η τρο­πο­ποί­ηση του άρθρου 21 της Συμ­φω­νίας Μετόχων μεταξύ ελλη­νι­κού Δημο­σίου και DT με την οποία ορί­ζε­ται ότι «εφ’ εξής, καμία τρο­πο­ποί­ηση, δια­φο­ρο­ποί­ηση ή παραί­τηση από την παρούσα Συμ­φω­νία δεν θα απαιτεί περαι­τέρω ενέρ­γειες για την ισχύ της, πλην του εγγρά­φου τύπου που υπο­γρά­φε­ται προ­ση­κό­ντως από τα μέρη».

Στον δια­γω­νι­σμό για την πώληση του 67% του ΟΛΘ ανα­μέ­νε­ται ακόμα η ανάρ­τηση του δεύ­τε­ρου σχεδίου κει­μέ­νων (σύμβαση παρα­χώ­ρη­σης και συμ­φω­νία μετόχων) προς τους επεν­δυ­τές στο Virtual Data Room. Το πρώτο σχέδιο της ανα­θε­ω­ρη­μέ­νης Σύμ­βα­σης Παρα­χώ­ρη­σης, το οποίο είχε συντα­χθεί βάσει του τελικού εγκε­κρι­μέ­νου σχεδίου του ΟΛΠ και απο­στα­λεί στα αρμόδια υπουρ­γεία, έπρεπε να ολο­κλη­ρω­θεί τον Απρίλιο.

Ομως σημειώ­θη­καν μεγάλες καθυ­στε­ρή­σεις που «χρε­ώ­νο­νται» από τους συμ­με­τέ­χο­ντες στη δια­δι­κα­σία στον υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας. Ενα από τα δύσκολα θέματα είναι το ύψος των δεσμευ­τι­κών επεν­δύ­σεων που θα πρέπει να κάνει ο ανά­δο­χος, οι οποίες τελικά φαί­νε­ται πως θα προσ­διο­ρι­στούν στα 180 εκα­τομ­μύ­ρια. Η υποβολή δεσμευ­τι­κών προ­σφο­ρών ανα­μέ­νε­ται τον Ιανουά­ριο του 2017.

Στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ ανα­μέ­νε­ται ακόμα η απόφαση του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου επί της σύμ­βα­σης παρα­χώ­ρη­σης στην Trenitalia (Ferrovie dello Stato Italiane) έναντι 45 εκατ. Η ολο­κλή­ρωση της εν λόγω απο­κρα­τι­κο­ποί­η­σης είναι κρίσιμη, αφού μόνον έτσι θα προ­χω­ρή­σει και το κλεί­σιμο του φακέλου κρα­τι­κών ενι­σχύ­σεων στις Βρυ­ξέλ­λες, ώστε να δια­γρα­φούν τα μεγάλα χρέη που τη βαρύ­νουν. Επεν­δυ­τής θα επι­χει­ρη­θεί να βρεθεί φέτος και για την Ελλη­νική Εται­ρεία Συντή­ρη­σης Σιδη­ρο­δρο­μι­κού Τρο­χαίου Υλικού (ΕΕΣΣΤΥ), με την κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία δεσμευ­τι­κών προ­σφο­ρών να έχει προσ­διο­ρι­στεί για τον Δεκέμ­βριο. Δύο ενδια­φε­ρό­με­νοι επεν­δυ­τές συμ­με­τέ­χουν στον πολ­λά­κις ανα­βλη­θέ­ντα δια­γω­νι­σμό, οι Ferrovie και η Skoda Transportation.

ΑΦΑΝΤΟΥ, ΕΓΝΑΤΙΑ, ΑΚΙΝΗΤΑ
Ανα­ζη­τούν λύσεις για να ξεμπλο­κά­ρουν

Το δρο­μο­λο­γη­μένο πρό­γραμμα απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεων του ΤΑΙΠΕΔ περι­λαμ­βά­νει ακόμη σειρά ακι­νή­των και υπο­δο­μών, οι δια­γω­νι­σμοί των οποίων είτε έχουν «κολ­λή­σει» και επι­χει­ρεί­ται η απε­μπλοκή τους είτε θα ξεκι­νή­σουν το επόμενο διά­στημα. Χαρα­κτη­ρι­στική η περί­πτωση της έκτασης της Κασ­σιό­πης στην Κέρκυρα, εκ των πρώτων δια­γω­νι­σμών που έκανε το ΤΑΙΠΕΔ. Το κλεί­σιμο της συναλ­λα­γής ανα­μέ­νε­ται εντός του Νοεμ­βρίου, ανα­φέ­ρουν πηγές του ΤΑΙΠΕΔ.

Αλλη προ­βλη­μα­τική περί­πτωση είναι αυτή της περιο­χής Αφάντου στη Ρόδο, που «σκό­νταψε» στην κήρυξη αρχαιο­λο­γι­κού χώρου. Εχει βρεθεί λύση με το υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού, ώστε να προ­χω­ρή­σει η επέν­δυση και ανα­μέ­νε­ται, κατά πλη­ρο­φο­ρίες, να υπο­γρα­φεί μνη­μό­νιο συνεν­νό­η­σης μεταξύ του υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού και των επεν­δυ­τών, το οποίο θα ικα­νο­ποιεί όλες τις πλευρές προ­κει­μέ­νου να ολο­κλη­ρω­θεί η συναλ­λαγή.

Πρό­κει­ται για δύο ακίνητα, το Γκολφ Αφάντου και τη Νότια Αφάντου, που θα απο­κτη­θούν, εκτός απρο­ό­πτου, από την MA Angeliades (πλειο­δό­της για το Γκολφ Αφάντου) και την Τ.Ν. Aegean Sun Investment Limited (πλειο­δό­της για τη Νότια Αφάντου).

Για την Εγνατία Οδό ξεκί­νησε η δια­δι­κα­σία δια­βού­λευ­σης – έως τις 20/12/2016 και θα ακο­λου­θή­σει η δημο­σί­ευση των τευχών του δια­γω­νι­σμού πιθανώς στις αρχές του 2017, με στόχο κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία δεσμευ­τι­κών προ­σφο­ρών τον Νοέμ­βριο του 2017. Ο δια­γω­νι­σμός θα αφορά κατά πάσα βεβαιό­τητα μακρο­χρό­νια (35ετή) παρα­χώ­ρηση του δικαιώ­μα­τος λει­τουρ­γίας, συντή­ρη­σης και εκμε­τάλ­λευ­σης του αυτο­κι­νη­το­δρό­μου και των επί αυτού τριών κάθετων αξόνων. Για τη μαρίνα Αλίμου έγινε η πρό­σληψη συμ­βού­λων και ο δια­γω­νι­σμός προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται για τις αρχές του 2017.

Επίσης, ο δια­γω­νι­σμός για την παρα­χώ­ρηση της μαρίνας Πύλου για 40 έτη βρί­σκε­ται στην τελική φάση και ανα­μέ­νε­ται η υποβολή δεσμευ­τι­κών προ­σφο­ρών στις αρχές του 2017. Ακόμη, για τη μαρίνα Θεσ­σα­λο­νί­κης (Αρετσού Καλα­μα­ριάς) και τη μαρίνα Χίου έχουν αναρ­τη­θεί προ­κη­ρύ­ξεις για πρό­σληψη συμ­βού­λων και η δια­δι­κα­σία των δια­γω­νι­σμών παρα­χώ­ρη­σης εκτι­μά­ται ότι θα ξεκι­νή­σει μέχρι το τέλος του έτους. Από τα άλλα ακίνητα, σημα­ντι­κό­τερο είναι το Castello Bibbeli στην Κέρκυρα, σχετικά με το οποίο το ΤΑΙΠΕΔ ανα­μέ­νε­ται να βγάλει πρό­σκληση ενδια­φέ­ρο­ντος για την αξιο­ποί­ησή του μέχρι το τέλος του έτους κατόπιν έγκρι­σης Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος για τη χρήση του κατά πάσα πιθα­νό­τητα ως χώρου φιλο­ξε­νίας.

ΔΕΣΦΑ, ΔΕΗ, ΔΕΠΑ, ΕΛΠΕ
Κρίσιμη η απε­λευ­θέ­ρωση της αγοράς ενέρ­γειας

Στα ενερ­γειακά «πονάει» ιδιαί­τερα όλο το πρό­γραμμα απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεων, όπως άλλωστε και οι ελλη­νι­κές δεσμεύ­σεις για απε­λευ­θέ­ρωση της ελλη­νι­κής αγοράς ενέρ­γειας. Και δεν είναι ακόμη ορατό πώς αυτή η κυβέρ­νηση, ανε­ξαρ­τή­τως ανα­σχη­μα­τι­σμού, θα μπο­ρέ­σει να θερα­πεύ­σει τις καθυ­στε­ρή­σεις.

Χαρα­κτη­ρι­στική περί­πτωση είναι η εμπλοκή στον Δια­χει­ρι­στή Συστή­μα­τος Φυσικού Αερίου  (ΔΕΣΦΑ), όπου οι Αζέροι της Socar εκτι­μούν πως, μετά την τρο­πο­λο­γία Σκουρ­λέτη για μειω­μένα τέλη, το τίμημα των 400 εκατ. δεν είναι δίκαιο και πρέπει να μειωθεί ή να τρο­πο­ποι­η­θούν/απο­συρ­θούν οι ρυθ­μί­σεις αυτές. Η προσ­δο­κία πως έως τα τέλη Νοεμ­βρίου θα λυθεί το θέμα ελέγ­χε­ται από αρκετές πλευρές ως ιδιαί­τερα αισιό­δοξη.

Ομως στο ΤΑΙΠΕΔ θα πρέπει να προ­χω­ρή­σει σύντομα και η ορι­στι­κο­ποί­ηση του μοντέ­λου και του χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος αξιο­ποί­η­σης των συμ­με­το­χών του 17% της ΔΕΗ, του 65% της Δημό­σιας Επι­χεί­ρη­σης Αερίου (ΔΕΠΑ) και του 35% των ΕΛΠΕ που κατέχει. Με τη ΔΕΗ ιδιαί­τερα κρίσιμο πολι­τικό ζήτημα, οι εκτι­μή­σεις μιλούν για παρα­πο­μπή της όποιας αξιο­ποί­η­σης του 17% στο μέλλον. Για την ώρα, η δια­δι­κα­σία μερικής ιδιω­τι­κο­ποί­η­σης του Ανε­ξάρ­τη­του Δια­χει­ρι­στή Μετα­φο­ράς Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας (ΑΔΜΗΕ) παρέχει τον απα­ραί­τητο χρόνο.

Η ανα­κή­ρυξη της κινε­ζι­κής State Grid ως προ­τι­μη­τέου επεν­δυτή για την από­κτηση 24% του ΑΔΜΗΕ επι­τα­χύ­νει την ολο­κλή­ρωση της πρώτης φάσης από­σχι­σης της θυγα­τρι­κής της ΔΕΗ που δια­χει­ρί­ζε­ται τα δίκτυα μετα­φο­ράς ηλε­κτρι­σμού. Εκτός απρο­ό­πτου, κάποια στιγμή στις αρχές του 2017 θα εγκα­τα­στα­θεί ο νέος μέτοχος μειο­ψη­φίας.

Ομως πρέπει να προ­χω­ρή­σει και η δεύτερη φάση που αφορά την από­σχιση του ΑΔΜΗΕ από τη ΔΕΗ μέσω σύστα­σης εται­ρείας συμ­με­το­χών στην οποία θα εισφερ­θεί το 51% των μετοχών του ΑΔΜΗΕ. Η εται­ρεία αυτή ανα­μέ­νε­ται να εισα­χθεί στο Χρη­μα­τι­στή­ριο και οι μετοχές της να δια­νε­μη­θούν στους υφι­στα­μέ­νους μετό­χους της ΔΕΗ (51% στο ελλη­νικό Δημόσιο και στο ΤΑΙΠΕΔ, και 49% στους υφι­στα­μέ­νους μετό­χους μειο­ψη­φίας της ΔΕΗ).

Αρα, έως ότου ολο­κλη­ρω­θεί αυτή η δια­δι­κα­σία, το ΤΑΙΠΕΔ μπορεί να περι­μέ­νει για να επι­τύ­χει και καλύ­τερο τίμημα για το 17%. Ολα αυτά στη θεωρία, διότι στην πράξη μένει να φανεί πώς θα αντι­με­τω­πι­στεί το ζήτημα αυτό πολι­τικά.