Ομιλία του κ. Δ. Κρεμαστινού στη Βουλή για το ηλεκτρονικό τσιγάρο

Ο Αντι­πρό­ε­δρος της Βου­λής βου­λευ­τής Δω­δε­κα­νή­σου Δη­μή­τρης Κρε­μα­στι­νός έλαβε το λόγο κατά τη συ­ζή­τη­ση στην Ολο­μέ­λεια της Βου­λής του νο­μο­σχε­δί­ου «Προ­σαρ­μο­γή της ελ­λη­νι­κής νο­μο­θε­σί­ας προς την Οδη­γία 2014/40/ΕΕ του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου και του Συμ­βου­λί­ου της 3ης Απρι­λί­ου 2014 για την προ­σέγ­γι­ση των νο­μο­θε­τι­κών, κα­νο­νι­στι­κών και διοι­κη­τι­κών δια­τά­ξε­ων των κρα­τών-μελών σχε­τι­κά με την κα­τα­σκευή, την πα­ρου­σί­α­ση και την πώ­λη­ση προ­ϊ­ό­ντων κα­πνού και συ­να­φών προ­ϊ­ό­ντων κλπ.»

          Ο Κα­θη­γη­τής Κρε­μα­στι­νός τό­νι­σε την απου­σία με­λε­τών για το πα­θη­τι­κό «ηλε­κτρο­νι­κό κά­πνι­σμα» και εκ­δή­λω­σε την απο­ρία του για τη βια­σύ­νη της Ευ­ρω­παϊ­κής Οδη­γί­ας απα­γό­ρευ­σής του. Είπε ότι οι μέχρι τώρα με­λέ­τες και οι πο­λι­τι­κές αρ­κε­τών χωρών θε­ω­ρούν το ηλε­κτρο­νι­κό κά­πνι­σμα ως την πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κή μέ­θο­δο δια­κο­πής του κα­πνί­σμα­τος. Ως τέ­τοιο είναι αξιο­ποι­ή­σι­μο αλλά με κάθε προ­φύ­λα­ξη των νέων αν­θρώ­πων. Εξή­γη­σε ότι θα πρέ­πει να εστιά­σου­με όλη την προ­σο­χή μας ώστε το ηλε­κτρο­νι­κό τσι­γά­ρο να μην απο­τε­λέ­σει τρόπο ει­σα­γω­γής των νέων στο κά­πνι­σμα. Συ­νο­λι­κά, ανα­μέ­νο­ντας τις πο­λυ­κε­ντρι­κές με­λέ­τες που οφεί­λουν να γί­νουν, θύ­μι­σε ότι θα πρέ­πει να εί­μα­στε σε εγρή­γορ­ση τόσο για τις πα­ρε­νέρ­γειες όλων των με­θό­δων δια­κο­πής του κα­πνί­σμα­τος όσο και για τη δράση όλων των ειδών των οι­κο­νο­μι­κών συμ­φε­ρό­ντων που ανα­πτύσ­σο­νται γύρω από τη συ­νή­θεια του κα­πνί­σμα­τος.

Ακο­λου­θεί η πλή­ρης ομι­λία του:

«Το πα­θη­τι­κό κά­πνι­σμα έχει, όπως ξέ­ρε­τε, απα­γο­ρευ­θεί μετά από σειρά τεκ­μη­ριω­μέ­νων με­λε­τών που απέ­δει­ξαν ότι είναι εξί­σου επι­βλα­βές –αν όχι χει­ρό­τε­ρο- από το πραγ­μα­τι­κό κά­πνι­σμα, το μη πα­θη­τι­κό. Για ποιο λόγο; Διότι αυτός που κα­πνί­ζει πα­θη­τι­κά είναι ο ίδιος που κα­πνί­ζει και ενερ­γη­τι­κά και ο ίδιος ει­σπνέ­ει και τον καπνό που ο ίδιος κα­πνί­ζει. Και όχι μόνο αυτό, αλλά, φυ­σι­κά, κάνει κακό και στον δι­πλα­νό του. Άρα, λοι­πόν, είναι πολύ κακό το πα­θη­τι­κό κά­πνι­σμα, όπως, φυ­σι­κά και το ενερ­γη­τι­κό.

Τρεις είναι οι τρό­ποι για να στα­μα­τή­σει ο κα­πνι­στής: Ο ένας είναι να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει βα­ρε­νι­κλί­νη, ο δεύ­τε­ρος είναι να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει τα αυ­το­κόλ­λη­τα της νι­κο­τί­νης, να κάνει δη­λα­δή απο­γα­λά­κτι­ση από τη νι­κο­τί­νη και ο τρί­τος είναι να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει το ηλε­κτρο­νι­κό τσι­γά­ρο.

Άκου­σα την αγω­νία της κ. Κε­ρα­μέ­ως στην ομι­λία της, που έλεγε ότι έψα­χνε να βρει χώρο στη Βουλή, γιατί ήταν έγκυος και δεν μπο­ρού­σε να κα­πνί­ζει πα­θη­τι­κά –αυτό που υπάρ­χει σή­με­ρα στη Βουλή.

Και όταν ο Αν­δρέ­ας Ψυ­χά­ρης, όταν ήταν Βου­λευ­τής, ζή­τη­σε με επι­στο­λή από τον τότε Πρό­ε­δρο κ. Μεϊ­μα­ρά­κη να εφαρ­μο­στεί ο νόμος που ψή­φι­σε η Βουλή στην ίδια τη Βουλή, συ­νυ­πέ­γρα­ψα και εγώ ο ίδιος και ογδό­ντα ένας Βου­λευ­τές.

Έξω, δεν εφαρ­μό­ζε­ται. Εάν πάτε στο ΑΤ­ΤΙ­ΚΟ, κύριε Υπουρ­γέ, έχει μια με­γά­λη αφίσα που λέει ότι «Η Ελ­λά­δα στα­μά­τη­σε το κά­πνι­σμα την 1η Ιου­λί­ου του 2009». Την έκανε τότε ο κ. Αβρα­μό­που­λος. Το μόνο που έγινε, είναι ότι έχει σβή­σει η αφίσα από τον ήλιο, αλλά αν προ­χω­ρή­σε­τε μέχρι να πάτε στη μο­νά­δα εντα­τι­κής θα δείτε εκα­το­ντά­δες απο­τσί­γα­ρα –μέχρι τη μο­νά­δα!- και κα­νείς δεν εν­δια­φέ­ρε­ται να εφαρ­μό­σει τον νόμο.

Το ζη­τού­με­νο, λοι­πόν, δεν είναι –το εί­πα­τε και το πρωί στον Υπουρ­γό- ο εφη­συ­χα­σμός, είναι η κι­νη­το­ποί­η­ση. Οι εντε­ταλ­μέ­νοι, δη­λα­δή, υπάλ­λη­λοι ελεγ­κτές του Υπουρ­γεί­ου Υγεί­ας πρέ­πει να βγουν έξω και να κοι­τά­ξουν να κά­νουν εφαρ­μο­γή του συ­γκε­κρι­μέ­νου νόμου. Και όχι μόνον να κά­νουν την εφαρ­μο­γή, αλλά να ανα­φέ­ρουν και τα απο­τε­λέ­σμα­τα. Ένας άλλος συ­νά­δελ­φος είπε ότι στην Τουρ­κία ούτε στη θά­λασ­σα δεν πε­τούν απο­τσί­γα­ρα. Εντά­ξει, η Τουρ­κία έχει ένα άλλο κα­θε­στώς. Εμείς εί­μα­στε μία δη­μο­κρα­τι­κή χώρα. Δεν τί­θε­ται θέμα. Όμως, να μην φτά­σου­με στο ακρι­βώς αντί­θε­το απο­τέ­λε­σμα, γιατί εμείς τώρα πάμε στο ακρι­βώς αντί­θε­το απο­τέ­λε­σμα σε σχέση με αυτά που συ­ζη­τά­με για τους άλ­λους. Άρα τα πράγ­μα­τα είναι πάρα πολύ σο­βα­ρά.

Το ηλε­κτρο­νι­κό τσι­γά­ρο, όπως είπα, είναι ένας τρό­πος δια­κο­πής του κα­πνί­σμα­τος. Δεν είναι σωστό να συ­γκρί­νε­ται με το κά­πνι­σμα. Αυτό είναι λάθος. Το να λέμε, δη­λα­δή, «τι είναι προ­τι­μό­τε­ρο, να κα­πνί­ζεις ηλε­κτρο­νι­κό ή κα­νο­νι­κό τσι­γά­ρο;». Δεν είναι αυτό το ερώ­τη­μα. Το θέμα είναι ότι το ηλε­κτρο­νι­κό τσι­γά­ρο είναι ένα μέσο για να στα­μα­τή­σεις το κά­πνι­σμα, «the way to stop smoking» που λένε οι Αγ­γλο­σά­ξο­νες. Αυτός είναι ο δρό­μος για να στα­μα­τή­σεις το κά­πνι­σμα και δεν πρέ­πει να το συ­γκρί­νεις με το κά­πνι­σμα.

Ποιο είναι όμως το λάθος; Το λάθος είναι να αρ­χί­ζει ο νέος, που είναι παρ­θέ­νος από κά­πνι­σμα, να κα­πνί­ζει ηλε­κτρο­νι­κό τσι­γά­ρο. Γιατί είναι λάθος; Γιατί αυτός θα οδη­γη­θεί σιγά σιγά στο πραγ­μα­τι­κό κά­πνι­σμα, γιατί κάνει επαφή με την νι­κο­τί­νη.

Ποια είναι η φι­λο­σο­φία του ηλε­κτρο­νι­κού τσι­γά­ρου; Ελατ­τώ­νει τη δόση της νι­κο­τί­νης, κάνει δη­λα­δή ένα είδος weaning, ένα είδος απο­γα­λα­κτι­σμού από τη νι­κο­τί­νη. Αυτό κάνει στην ουσία, διότι ελατ­τώ­νει τη δόση μέχρι εξα­φα­νί­σε­ως. Η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τά του είναι κατά κά­ποιον τρόπο τεκ­μη­ριω­μέ­νη.

Εκεί­νο που δεν είναι τεκ­μη­ριω­μέ­νο είναι η βλα­πτι­κό­τη­τά του. Αυτό δεν είναι τεκ­μη­ριω­μέ­νο. Όμως, έρ­χε­ται το FDA και λέει ότι στην Αμε­ρι­κή –που είναι αυ­στη­ρό­τα­τοι οι νόμοι- δεν το απα­γο­ρεύ­ει μέ­χρις ότου συ­γκρο­τη­θούν πο­λυ­κε­ντρι­κές με­λέ­τες. Η αμε­ρι­κα­νι­κή νο­μο­θε­σία δεν το απα­γο­ρεύ­ει, παρ’ ότι τα συμ­φέ­ρο­ντα δεν είναι αμε­ρι­κα­νι­κά. Είναι και ευ­ρω­παϊ­κά.

Πρέ­πει δε να ξέ­ρε­τε ότι με­γά­λες εται­ρεί­ες κα­πνι­κών, των οποί­ων δεν θέλω τώρα να ανα­φέ­ρω τις επω­νυ­μί­ες αυτήν τη στιγ­μή, επει­δή έχει πέσει η κα­τα­νά­λω­ση του τσι­γά­ρου, φτιά­χνουν όχι το ηλε­κτρο­νι­κό τσι­γά­ρο, αλλά ένα πα­ρό­μοιο που δεν είναι vaporing action, όπως το λένε, δη­λα­δή δεν είναι με ατμό, αλλά είναι ένα τσι­γά­ρο που καί­γε­ται χωρίς να έχει μέσα τις καρ­κι­νο­γό­νες ου­σί­ες, όπως η πίσσα κ.λπ. Εκεί βρί­σκε­ται το θέμα.

Εγώ προ­σω­πι­κά δεν έχω καμία αντίρ­ρη­ση και να απα­γο­ρευ­τεί και οπου­δή­πο­τε να απα­γο­ρευ­τεί. Εκεί­νο, όμως, που με εν­δια­φέ­ρει είναι γιατί να τρέ­χου­με πρώ­τοι. Ας πε­ρι­μέ­νου­με. Και μετά να το απα­γο­ρεύ­σου­με και όχι μόνο το πα­θη­τι­κό, αλλά και το ενερ­γη­τι­κό.

Όμως, το πο­νη­ρό είναι το εξής: Αυτός ο οποί­ος κατά κά­ποιον τρόπο είναι κα­πνι­στής και ξέρει ότι όταν πάει στο μπαρ και απα­γο­ρεύ­ε­ται και το ένα κά­πνι­σμα και το άλλο, γιατί να συ­νε­χί­σει τη θε­ρα­πεία, επα­να­λαμ­βά­νω, της δια­κο­πής του κα­πνί­σμα­τος;

Θα μου πείτε, να κάνει δια­κο­πή με βα­ρε­νι­κλί­νη. Σωστό. Να κάνει δια­κο­πή με απο­γα­λα­κτι­σμό της νι­κο­τί­νης. Δεν έχουν πα­ρε­νέρ­γειες και η βα­ρε­νι­κλί­νη και η νι­κο­τί­νη; Δια­βά­στε τα προ­σπέ­κτους. Έχουν σο­βα­ρό­τα­τες πα­ρε­νέρ­γειες και τα δύο. Όλα έχουν πα­ρε­νέρ­γειες.

Η δια­φο­ρά ποια είναι; Η δια­φο­ρά είναι ότι πρέ­πει να γί­νουν πο­λυ­κε­ντρι­κές με­λέ­τες και πρέ­πει να υπάρ­ξουν απο­τε­λέ­σμα­τα. Μόλις γίνει η πρώτη, η δεύ­τε­ρη -το πολύ- πο­λυ­κε­ντρι­κή με­λέ­τη, που θα λέει οτι­δή­πο­τε, θα πρέ­πει να γίνει σε­βα­στό από όλους. Αυτή είναι και η προ­σω­πι­κή μου θέση και η θέση, αν θέ­λε­τε, πολ­λών και η θέση του FDA.

Γιατί τα λέω όλα αυτά; Γιατί υπάρ­χει η υπο­βό­σκου­σα αντί­λη­ψη ότι όποιος μι­λά­ει, μι­λά­ει για τα συμ­φέ­ρο­ντα κά­ποιου άλλου. Εγώ προ­σω­πι­κά –το γνω­ρί­ζε­τε- δεν έχω κα­νέ­να συμ­φέ­ρον με καμία εται­ρεία. Ου­δέ­πο­τε έχει επι­χο­ρη­γη­θεί πρό­γραμ­μά μου επι­στη­μο­νι­κό από αυτές τις εται­ρεί­ες και κατά συ­νέ­πεια είμαι ελεύ­θε­ρος να μιλώ. Το ξέ­ρουν όλοι και μιλώ πραγ­μα­τι­κά συ­νει­δη­σια­κά.

Τι θα πρό­τει­να; Το απλού­στα­το. Αυτή τη στιγ­μή όπως υπάρ­χουν για όλα όσα ανέ­φε­ρα και για το ηλε­κτρο­νι­κό τσι­γά­ρο πα­ρε­νέρ­γειες, έτσι υπάρ­χουν και για τα κι­νη­τά τη­λέ­φω­να. Τι λένε όλοι; Πε­ρι­μέ­νου­με πο­λυ­κε­ντρι­κές με­λέ­τες για να απα­γο­ρεύ­σουν το κι­νη­τό τη­λέ­φω­νο. Δεν υπάρ­χει όμως καμία με­γά­λη πο­λυ­κε­ντρι­κή με­λέ­τη για το κι­νη­τό, την οποία να δια­βά­σουν όλοι. Υπάρ­χουν μι­κρο­με­λέ­τες. Γιατί άλλη πο­λι­τι­κή στο ένα και άλλη στο άλλο; Μα­κριά από τις εται­ρεί­ες και τις μεν και τις δε, διότι όλοι έχουν συμ­φέ­ρο­ντα. Άλ­λω­στε, σας είπα ότι οι εται­ρεί­ες κα­πνού –του­λά­χι­στον οι δύο με­γά­λες- ετοι­μά­ζουν το δικό τους τσι­γά­ρο που δεν θα είναι το τσι­γά­ρο που κυ­κλο­φο­ρούν για το κά­πνι­σμα.

Η πρό­τα­σή μου, λοι­πόν, είναι να απα­γο­ρευ­θεί στους νέους, στους μη κα­πνι­στές. Πη­γαί­νει ο νέος στο μπαρ και του λένε «απα­γο­ρεύ­ο­νται τα αλ­κο­ο­λού­χα, το λέει ο νόμος». Έτσι πρέ­πει να λέει στον κάτω των 18 ή των 17 «εσύ δεν μπο­ρείς να κα­πνί­σεις στο μπαρ». Αυτό ναι, να γίνει, διότι αυτό είναι επι­κίν­δυ­νο. Αντί να λέμε τον δρόμο για να στα­μα­τή­σουν το κά­πνι­σμα, στους νέους είναι ο δρό­μος για να αρ­χί­σουν το κά­πνι­σμα. Είναι ακρι­βώς το αντί­θε­το.

Σε αυτό νο­μί­ζω ότι πρέ­πει να επι­κε­ντρω­θού­με και αυτή πρέ­πει να είναι, κατά τη γνώμη μου, η τα­κτι­κή που πρέ­πει να ακο­λου­θή­σει η χώρα.»