Περί μπαξέδων…

3η Σεπτεμ­βρίου χθες και ιστο­ρική επέ­τειος. ‘Όχι! Δεν εννοώ αυτή της ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ από τον Ανδρέα Παπαν­δρέου. Για την Επα­νά­σταση της 3ης Σεπτεμ­βρίου του 1943 μιλώ και που είχε σαν κατά­ληξη την παρα­χώ­ρηση Συντάγ­μα­τος από τον ΄Οθωνα. Ηγέτης αυτής της επα­νά­στα­σης ο Μακρυ­γιάν­νης, για τον οποίο πολλά χρόνια αργό­τερα, έγραψε ο Μάνος Ελευ­θε­ρίου και μελο­ποί­ησε ο Ηλίας Ανδριό­που­λος, το χιλιο­τρα­γου­δι­σμένο «Θα σε ξανάβρω στους μπα­ξέ­δες».

Αυτά, ως προς την απο­κα­τά­σταση της σύν­δε­σής του με την 3η Σεπτεμ­βρίου του 1974. Μιας σύν­δε­σης που ουδεμία σχέση μπορεί να έχει με ηγέτες σαν τον Μακρυ­γιάννη και με τον λόγο για τον οποίο αυτός αγω­νί­σθηκε. Αν θέλουν να θυμη­θούν κάτι εκεί στους μαρα­μέ­νους μπα­ξέ­δες που δίνουν ραντε­βού οι εορ­τά­ζο­ντες την άλλη επέτειο, ας θυμη­θούν τα λόγια του Μακρυ­γιάννη:

«Τέτοιοι είστε εσείς, τέτοιοι είναι κ’ οι οπαδοί σας. Φανή­κετε όλοι τι αξίζετε και τι κάμετε εις την πατρίδα αρχή και τέλος. Σας θεω­ρού­σαν οι μέσα και οι έξω πως κάτι ήσασταν· κ’ είστε ό,τι είστε… Γράφουν σοφοὶ ἄντρες πολλοί, γράφουν τυπο­γρά­φοι ντόπιοι καὶ ξένοι δια­βα­σμέ­νοι γιὰ τὴν Ἑλλάδα – ἕνα πράμα μόνον μὲ παρα­κί­νησε κ᾿ ἐμένα νὰ γράψω, ὅτι τούτην τὴν πατρίδα τὴν ἔχομεν ὅλοι μαζί, καὶ σοφοὶ καὶ ἀμαθεῖς καὶ πλού­σιοι καὶ φτωχοὶ καὶ πολι­τι­κοὶ καὶ στρα­τιω­τι­κοὶ καὶ οἱ πλέον μικρό­τε­ροι ἄνθρω­ποι· ὅσοι ἀγω­νι­στή­κα­μεν, ἀνα­λό­γως ὁ καθείς, ἔχομεν νὰ ζήσωμεν ἐδῶ. Τὸ λοιπὸν δου­λέ­ψα­μεν ὅλοι μαζί, νὰ τὴν φυλάμεν κι᾿ ὅλοι μαζὶ καὶ νὰ μὴν λέγη οὔτε ὁ δυνατὸς «ἐγώ», οὔτε ὁ ἀδύ­να­τος. Ξέρετε πότε νὰ λέγη ὁ καθεὶς «ἐγώ»; Ὅταν ἀγω­νι­στῆ μόνος του καὶ φκειάση, ἢ χαλάση, νὰ λέγη ἐγὼ· ὅταν ὅμως ἀγω­νί­ζο­νται πολλοὶ καὶ φκειά­νουν, τότε νὰ λένε «ἐμεῖς». Εἴμαστε εἰς τὸ «ἐμεῖς» κι᾿ ὄχι εἰς τὸ «ἐγώ». Καὶ εἰς τὸ ἑξῆς νὰ μάθωμεν γνώση, ἂν θέλωμεν νὰ φκειά­σω­μεν χωριόν, νὰ ζήσωμεν ὅλοι μαζί.»(«Απο­μνη­μο­νεύ­ματα»)