Οι “συγγραφείς” των “λευκών σελίδων” της Ιστορίας

Ακού­με κάθε τρεις και λίγο, για αλ­λα­γές στα σχο­λι­κά βι­βλία. Και όχι όποια κι όποια. Δεν απα­σχο­λούν τα βι­βλία της Φυ­σι­κής, των Μα­θη­μα­τι­κών, των Νε­ο­ελ­λη­νι­κών. Δεν «που­λά­νε». Αντι­θέ­τως, τα Θρη­σκευ­τι­κά και η Ιστο­ρία είναι πε­δί­ον δόξης λα­μπρό. Για τους πο­λι­τι­κούς φυ­σι­κά. Οι οποί­οι κατά και­ρούς δη­λώ­νουν την πρό­θε­σή τους, να προ­σθέ­σουν ή να αφαι­ρέ­σουν σε­λί­δες, ανα­λό­γως του ακρο­α­τη­ρί­ου στο οποίο ο κα­θέ­νας απευ­θύ­νε­ται. Συχνά πυκνά εμπλέ­κο­νται στην προ­σθα­φαί­ρε­ση και οι ιε­ράρ­χες.

Η τε­λευ­ταία πρό­θε­ση για «συγ­γρα­φή» προ­έ­κυ­ψε με αφορ­μή τον εμ­φύ­λιο. Και βέ­βαια προ­έ­κυ­ψε πο­λι­τι­κός “εμ­φύ­λιος”, με την μια πλευ­ρά να γρά­φει και τον άλλη να σβή­νει. Οι ιστο­ρι­κοί μπο­ρούν να κά­τσουν στην άκρη. Τι δου­λειά έχουν οι επι­στή­μο­νες;

Επει­δή λοι­πόν, εκτός από τους «συγ­γρα­φείς» πο­λι­τι­κούς και τους δη­μο­σιο­γρά­φους (γιατί ναι είναι και ιστο­ρι­κοί πολ­λοί εξ αυτών) , που ζή­λε­ψαν τη θέση των επι­στη­μό­νων ιστο­ρι­κών και επει­δή  τα πλου­ρα­στι­κά (λέμε τώρα ΜΜΕ) μάλ­λον δεν τους βρί­σκουν για να κα­τα­θέ­σουν την άποψή τους ως οι πλέον αρ­μό­διοι, για να δούμε τι λένε κά­ποιοι από αυ­τούς, αλλά και να εντο­πί­σου­με το κοινό συ­μπέ­ρα­σμά τους: Ιστο­ρία με δι­χα­στι­κές και ιδε­ο­λο­γι­κές πο­λώ­σεις από μέ­ρους των πο­λι­τι­κών δεν γρά­φε­ται :

Γιώρ­γος Κόκ­κι­νος κα­θη­γη­τής της Ιστο­ρί­ας και της Δι­δα­κτι­κής της Ιστο­ρί­ας στο Παι­δα­γω­γι­κό Τμήμα του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αι­γαί­ου:

«Υπάρ­χει μία επι­στη­μο­νι­κή διέ­νε­ξη για το θέμα του εμ­φυ­λί­ου που κρατά δε­κα­ε­τί­ες. Από τη διέ­νε­ξη αυτή έχει πα­ρα­χθεί ικανό ιστο­ρι­κό κε­φά­λαιο, το οποίο δυ­στυ­χώς δεν έχει μπο­ρέ­σει να γίνει κοινό κτήμα όλων των μορ­φω­μέ­νων Ελ­λή­νων» υπο­στη­ρί­ζει ο κα­θη­γη­τής της Ιστο­ρί­ας και της Δι­δα­κτι­κής της Ιστο­ρί­ας στο Παι­δα­γω­γι­κό τμήμα του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αι­γαί­ου Γιώρ­γος Κόκ­κι­νος.

Επι­ση­μαί­νει πως ενώ «σε επί­πε­δο κα­θα­ρής ιστο­ρι­κής γνώ­σης όσο και σε επί­πε­δο με­τα­φο­ράς της στο σχο­λείο σε όλες τις βαθ­μί­δες με τους κα­τάλ­λη­λους παι­δα­γω­γι­κούς χει­ρι­σμούς οι συν­θή­κες έχουν ωρι­μά­σει, δεν συμ­βαί­νει το ίδιο στην κοι­νω­νία των πο­λι­τών όπου πα­ρα­τη­ρεί­ται μία αδυ­να­μία κα­τα­νό­η­σης και ψύ­χραι­μης αντι­με­τώ­πι­σης της πο­λυ­πλο­κό­τη­τας των ιστο­ρι­κών γε­γο­νό­των».

Το χάσμα με­τα­ξύ της επι­στη­μο­νι­κής κοι­νό­τη­τας και της κοι­νω­νί­ας των πο­λι­τών, προ­σθέ­τει, γί­νε­ται με­γα­λύ­τε­ρο λόγω της ιδε­ο­λο­γι­κής πό­λω­σης που δη­μιουρ­γεί το πο­λι­τι­κό σύ­στη­μα της χώρας. «Υπάρ­χει διά­θε­ση εκ μέ­ρους ενός με­γά­λου τμή­μα­τος της εκ­παι­δευ­τι­κής κοι­νό­τη­τας να ανα­λυ­θούν αυτά τα γε­γο­νό­τα και να τα προ­σεγ­γί­σου­με στο μά­θη­μα της Ιστο­ρί­ας. Ταυ­τό­χρο­να υπάρ­χει ένα με­γά­λο κομ­μά­τι της κοι­νω­νί­ας και των πο­λι­τι­κών που λει­τουρ­γεί φο­βι­κά απέ­να­ντι σε αυτό το εν­δε­χό­με­νο».

Μά­λι­στα, ο κ. Κόκ­κι­νος θε­ω­ρεί ότι «αν δεν υπάρ­χει συ­ναί­νε­ση σε πο­λι­τι­κό επί­πε­δο, για το άνοιγ­μα αυτών των θε­μά­των της Σύγ­χρο­νης Ελ­λη­νι­κής Ιστο­ρί­ας θα είναι πολύ δύ­σκο­λο για την εκ­παι­δευ­τι­κή κοι­νό­τη­τα να επι­χει­ρή­σει ένα τέ­τοιο άλμα».

Βαγ­γέ­λης Κα­ρα­μα­νω­λά­κης, επί­κου­ρος κα­θη­γη­τής νε­ό­τε­ρης και σύγ­χρο­νης ελ­λη­νι­κής ιστο­ρί­ας στο ΕΚΠΑ:

«Υπάρ­χει μία με­γά­λη κου­βέ­ντα γύρω από το ζή­τη­μα, ενώ έχουν κα­τα­τε­θεί και προ­τά­σεις στο πλαί­σιο του δια­λό­γου για την Παι­δεία» επι­ση­μαί­νει για να προ­σθέ­σει. Ο Βαγ­γέ­λης Κα­ρα­μα­νω­λά­κης, επί­κου­ρος κα­θη­γη­τής νε­ό­τε­ρης και σύγ­χρο­νης ελ­λη­νι­κής ιστο­ρί­ας στο ΕΚΠΑ, επι­ση­μαί­νει πως ου­σια­στι­κά ο Εμ­φύ­λιος πό­λε­μος δεν δι­δά­σκε­ται στα σχο­λεία. Εχουν πε­ρά­σει, προ­σθέ­τει, 70 χρό­νια από την έναρ­ξη του πο­λέ­μου, απο­τε­λώ­ντας έτσι κομ­μά­τι του ιστο­ρι­κού πα­ρελ­θό­ντος. «Κατά τη γνώμη μου είναι κρί­σι­μο να δι­δά­σκε­ται στα σχο­λεία. Η ιδέα ότι αυτό το θέμα δεν το αγ­γί­ζου­με, γιατί απο­τε­λεί τα­μπού, στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα μπο­ρεί να οδη­γή­σει στην εκ­με­τάλ­λευ­ση αυτού του δι­χα­στι­κού γε­γο­νό­τος. Η ιδέα ότι δεν εξο­πλί­ζου­με τα παι­διά μας με μία νη­φά­λια γνώση είναι προ­βλη­μα­τι­κή». Ο κ. Κα­ρα­μα­νω­λά­κης ση­μειώ­νει ακόμη ότι μία επι­κεί­με­νη αλ­λα­γή δεν θα έπρε­πε να συ­μπε­ρι­λά­βει μόνο τα γε­γο­νό­τα του Εμ­φυ­λί­ου. «Για να υπάρ­χει κα­τα­νό­η­ση των γε­γο­νό­των, θα πρέ­πει να μά­θουν οι μα­θη­τές τι προη­γή­θη­κε και τι ακο­λού­θη­σε».

Πο­λυ­μέ­ρης Βό­γλης ανα­πλη­ρω­τής κα­θη­γη­τής Ιστο­ρί­ας στο Πα­νε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λί­ας:

«Εκτι­μώ ότι έχουν ωρι­μά­σει οι συν­θή­κες ώστε να αφη­γη­θού­με στους μα­θη­τές τα γε­γο­νό­τα του εμ­φυ­λί­ου» το­νί­ζει ο ανα­πλη­ρω­τής κα­θη­γη­τής Ιστο­ρί­ας στο Πα­νε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λί­ας Πο­λυ­μέ­ρης Βό­γλης, προ­σθέ­το­ντας ότι έχουν πε­ρά­σει αρ­κε­τές δε­κα­ε­τί­ες από τη λήξη του πο­λέ­μου και τα βιώ­μα­τα πλέον δεν είναι τόσο έντο­να. Ο κ. Βό­γλης υπο­στη­ρί­ζει ότι υπάρ­χουν πολ­λές με­λέ­τες για τον εμ­φύ­λιο που μας επι­τρέ­πουν να δούμε τα γε­γο­νό­τα με με­γα­λύ­τε­ρη νη­φα­λιό­τη­τα και πιο ου­σια­στι­κή γνώση, ώστε να τα αφη­γη­θού­με στους μα­θη­τές. «Είναι πολύ ση­μα­ντι­κό να δι­δα­χθεί ο εμ­φύ­λιος στα σχο­λεία ώστε να μά­θουν οι νέοι άν­θρω­ποι ένα κε­φά­λαιο της Σύγ­χρο­νης Ιστο­ρί­ας», ανα­φέ­ρει ο κ. Βό­γλης για να προ­σθέ­σει: «Είναι λάθος να λέμε ότι ένα θέμα που μας διαί­ρε­σε στο πα­ρελ­θόν δεν πρέ­πει να το αγ­γί­ζου­με. Η Ιστο­ρία δεν είναι μόνο κα­τορ­θώ­μα­τα. Εχει και σκο­τει­νές πλευ­ρές που πρέ­πει να τις γνω­ρί­ζου­με. Ετσι απο­κτού­με ιστο­ρι­κή αυ­το­γνω­σία ως κοι­νω­νία. Αν απο­σιω­πή­σου­με αυτά τα γε­γο­νό­τα, δη­μιουρ­γού­νται δια­στρε­βλώ­σεις, μύθοι, καλ­λιερ­γού­νται λαν­θα­σμέ­νες από­ψεις για το τι πραγ­μα­τι­κά συ­νέ­βη». Σύμ­φω­να με τον ίδιο, δεν είναι δυ­να­τόν να υπάρ­χει μία μικρή ανα­φο­ρά μισής πε­ρί­που σε­λί­δας στο βι­βλίο Ιστο­ρί­ας της Γ΄ Λυ­κεί­ου για αυτά τα δρα­μα­τι­κά γε­γο­νό­τα. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, συ­μπλη­ρώ­νει, εάν η Πο­λι­τεία απο­φα­σί­σει να δη­μιουρ­γή­σει και­νούρ­για σχο­λι­κά εγ­χει­ρί­δια στην Ιστο­ρία ή να εμπλου­τί­σει ορι­σμέ­να κε­φά­λαια, θα πρέ­πει να προ­σφέ­ρει ου­σια­στι­κή γνώση στους μα­θη­τές, και να μην πα­ρα­θέ­τει μόνο δύο ημε­ρο­μη­νί­ες και ορι­σμέ­να ονό­μα­τα.

(Οι δη­λώ­σεις των κα­θη­γη­τών έγι­ναν στην εφη­με­ρί­δα “Εθνος”)