Συμβαίνει κι αλλού-Αιτία του «κακού», κατσίκια

Σαν βγείτε στον πηγαιμό για Ικαρία, έχετε τον νου σας… στα κατσί­κια. Το ανυ­πό­τα­κτο ζώο φαί­νε­ται να απο­τε­λεί τη σημα­ντι­κό­τερη αιτία τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των. Ενδει­κτικά, το 2012 σημειώ­θη­καν έξι σοβαρά τροχαία εξαι­τίας των ζώων, που αιφ­νι­διά­ζουν τους οδηγούς στο ορεινό νησί. Ωστόσο, οι Ικα­ριώ­τες σπάνια απο­φα­σί­ζουν να καταγ­γεί­λουν το περι­στα­τικό, γιατί το θεωρούν… ρου­φια­νιά! Η ρίζα του κακού, βέβαια, βρί­σκε­ται στον υπερ­πλη­θυ­σμό των κατσι­κιών, που συν­δέ­ε­ται με τις ευρω­παϊ­κές επι­δο­τή­σεις που δίνο­νται μέχρι και σήμερα για την εκτροφή κατσι­κί­σιου κρέατος, το οποίο βρί­σκε­ται σε έλλειψη εντός της Ε.Ε. Οι περί­φη­μοι, όμως, «κατσι­κά­δες» φαί­νε­ται να δηλώ­νουν περισ­σό­τε­ρες εκτά­σεις βόσκη­σης από τις υπάρ­χου­σες. «Προ­μη­θεύ­ο­νται τα ζώα και τα αφήνουν χωρίς επι­τή­ρηση ούτε κτη­νια­τρική επί­βλεψη να βοσκούν, επί της ουσίας λυμαί­νο­νται τόσο δασικές εκτά­σεις όσο και καλ­λιερ­γή­σι­μες» επι­ση­μαί­νει ο Δημή­τρης Λεσσές, ορει­βά­της και μελε­τη­τής της ικα­ριώ­τι­κης λαο­γρα­φίας «στο δάσος του Ράντη, ένα εκ των παλαιό­τε­ρων στα Βαλ­κά­νια, δεν υπάρ­χουν πλέον δένδρα χαμη­λό­τερο από 1,5 μέτρο». Οι οικο­λο­γι­κές συνέ­πειες είναι ανυ­πο­λό­γι­στες, «τα τελευ­ταία χρόνια έχουν σημειω­θεί πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα, διά­βρωση εδάφους, ενώ τίθεται και κίν­δυ­νος ερη­μο­ποί­η­σης».

Ωστόσο, σοβα­ρό­τε­ρες είναι οι συνέ­πειες στις ισορ­ρο­πίες της τοπικής κοι­νω­νίας. Το Ειρη­νο­δι­κείο Ικαρίας δια­χει­ρί­ζε­ται καθη­με­ρινά αντι­δι­κίες μεταξύ ιδιο­κτη­τών κατσι­κιών και αγροτών, των οποίων οι καλ­λιέρ­γειες πλήτ­το­νται από τις επι­δρο­μές των ζώων. «Οι ποινές των δικα­στη­ρίων συνήθως είναι πολύ χαμη­λό­τε­ρες από τις επι­δο­τή­σεις για τα κατσί­κια, με απο­τέ­λε­σμα να μην συνε­τί­ζο­νται οι κατη­γο­ρού­με­νοι» λέει με πικρία ενάγων στην «Κ». Εξ ου και πολλοί περνούν στην αυτο­δι­κία, σκο­τώ­νο­ντας κατσί­κια ως αντί­ποινα. «Παρά την επι­δό­τηση για εκτροφή κατσι­κιών, το νησί μας δεν δια­θέ­τει σφαγείο, οπότε δυσχε­ραί­νο­νται η εξαγωγή και εμπορία τους» σημειώ­νει από την πλευρά του ο κ. Ηλίας Γιαν­νί­ρης, επ. καθη­γη­τής στο Πολυ­τε­χνείο Κρήτης και πρώην περι­φε­ρεια­κός σύμ­βου­λος Βορείου Αιγαίου. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ανι­σορ­ρο­πία επήλθε «όταν το παρα­δο­σιακό σύστημα περι­φραγ­μέ­νης βόσκη­σης με τους φράκτες, που δια­χώ­ριζε τις κτη­νο­τρο­φι­κές εκτά­σεις από τις γεωρ­γι­κές, αλλά και από τα χωριά, καταρ­γή­θηκε». Παράλ­ληλα, στο νησί δεν ενδη­μούσε ποτέ η κουλ­τούρα του ποιμένα, «οι άνθρω­ποι ασχο­λού­νταν λίγο – πολύ με όλα και δεν επι­τη­ρού­σαν συστη­μα­τικά τα ζώα τους». Το κατσι­κί­σιο κρέας κατα­να­λώ­νε­ται κατ’ εξοχήν στα πανη­γύ­ρια του νησιού, που εσχάτως έχουν γίνει εξαι­ρε­τικά δημο­φιλή και μεταξύ των ξένων επι­σκε­πτών. «Οι Ικα­ριώ­τες έχουμε πάψει να αγο­ρά­ζουμε από εκεί, όπου μέχρι πρό­σφατα που­λιό­ταν μέχρι και 22 ευρώ το κιλό χωρίς από­δειξη, για να δεί­ξουμε τη δυσφο­ρία μας» δηλώνει κάτοι­κος του νησιού. Κάπως έτσι, διαιω­νί­ζε­ται η προ­αιώ­νια «κόντρα» του καλ­λιερ­γητή και του βοσκού.

Καθη­με­ρινή