Ανησυχία από τους Δικηγορικούς Συλλόγους για τη συμφωνία ΕΕ – Τουρκίας

«Ο Έλληνες δικη­γό­ροι δεν παρα­γνω­ρί­ζουν το μέγεθος και την οξύτητα των προ­βλη­μά­των που συνε­πά­γε­ται η έκρηξη των προ­σφυ­γι­κών και μετα­να­στευ­τι­κών ροών, ούτε και τις δυσχέ­ρειες και την πολυ­πλο­κό­τητα στην εξεύ­ρεση λύσεων σε ένα ζήτημα στο οποίο εμπλέ­κο­νται όλες οι χώρες της περιο­χής και η ΕΕ αλλά και άλλοι διε­θνείς “παίκτες”.

Παρά ταύτα, είμαστε εκ του θεσμι­κού μας ρόλου υπο­χρε­ω­μέ­νοι να προει­δο­ποι­ή­σουμε για τους κιν­δύ­νους για την προ­στα­σία των δικαιω­μά­των των συναν­θρώ­πων μας, καθώς και να επι­ση­μά­νουμε τη σοβα­ρό­τητα των νομικών ζητη­μά­των που ανα­κύ­πτουν και τα οποία απαι­τούν συγκρο­τη­μένη αντι­με­τώ­πιση», εξηγούν και υπο­γραμ­μί­ζουν:

«Ο σεβα­σμός του Κράτους Δικαίου δεν είναι θέμα προ­σω­πι­κών στάσεων ή πολι­τι­κών ευαι­σθη­σιών. Είναι θεσμική υπο­χρέ­ωση ενός ευνο­μού­με­νου κράτους».

Στην ανα­κοί­νωση περι­γρά­φε­ται ένα πλαίσιο «γενι­κευ­μέ­νης υιο­θέ­τη­σης οριακών από τη σκοπιά της προ­στα­σίας των δικαιω­μά­των εξαι­ρε­τι­κών ρυθ­μί­σεων» μέσα στο οποίο «τοπο­θε­τεί­ται και η απόδοση αυξη­μέ­νου ρόλου στις Ένοπλες Δυνά­μεις, όχι μόνο για την αντι­με­τώ­πιση πρα­κτι­κών ζητη­μά­των υπο­δο­μών αλλά ακόμα και για την παρα­λαβή αιτη­μά­των ασύλου».

Ειδι­κό­τερα η δικη­γο­ρική επι­τροπή για θέματα μετα­να­στών και προ­σφύ­γων ανα­φέ­ρει:

«Όπως έχει επι­ση­μαν­θεί και από οργα­νώ­σεις προ­στα­σίας ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των αλλά και τα πλέον αρμόδια όργανα διεθνών οργα­νι­σμών, όπως η Υπάτη Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους πρό­σφυ­γες, τυχόν apriori και γενι­κευ­μένη θεώρηση της Τουρ­κίας ως ασφα­λούς χώρας, προς την οποία μπορούν να επι­στρέ­φο­νται όλοι ανε­ξαι­ρέ­τως οι νεοει­σελ­θό­ντες στην Ελλάδα αλλο­δα­ποί, έρχεται σε αντί­θεση με βασικές πρό­νοιες και αρχές του διε­θνούς και ευρω­παϊ­κού δικαίου προ­στα­σίας των προ­σφύ­γων – σημειώ­νε­ται στη σχετική ανα­κοί­νωση που συνε­χί­ζει διευ­κρι­νί­ζο­ντας ότι:

«Ειδι­κό­τερα, οι πρα­κτι­κές επα­να­προ­ώ­θη­σης που ακο­λου­θεί η Τουρκία προς χώρες προ­έ­λευ­σης, ορι­σμέ­νες εκ των οποίων είναι σε πόλεμο, παρα­βιά­ζουν την αρχή της μη επα­να­προ­ώ­θη­σης όταν δια­κυ­βεύ­ο­νται σοβαρές προ­σβο­λές δικαιω­μά­των, που φτάνουν ως την ίδια τη ζωή και την αξιο­πρέ­πεια των προ­σφύ­γων. Εξάλλου, η αντι­με­τώ­πιση που η ίδια η γει­το­νική χώρα επι­φυ­λάσ­σει σε πλη­θυ­σμούς υπό τη δικαιο­δο­σία της αντι­βαί­νει ευθέως στις δια­τά­ξεις για την προ­στα­σία θεμε­λιω­δών δικαιω­μά­των, κρι­τή­ριο που πρέπει να ληφθεί υπόψη ειδικά για ορι­σμέ­νες κατη­γο­ρίες προ­σφύ­γων».

Η επι­τροπή για θέματα προ­σφύ­γων και μετα­να­στών της Ολο­μέ­λειας των Δικη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων εξηγεί ότι η «ανη­συ­χία επι­τεί­νε­ται έτι περαι­τέρω, λόγω της θέσπι­σης με τον τελευ­ταίο νόμο μιας υπερ­τα­χείας δια­δι­κα­σίας εξέ­τα­σης των αιτή­σεων ασύλου, που κατά τους συντά­κτες του ανα­μέ­νε­ται να διεκ­πε­ραιώ­νε­ται σε δύο εβδο­μά­δες και για τους δύο βαθμούς ενώπιον της Διοί­κη­σης, ενώ, μάλιστα, τυχόν προ­σφυγή στα δικα­στή­ρια δεν συνε­πά­γε­ται την ανα­στολή της απέ­λα­σης. Επι­πλέον δεν εξα­σφα­λί­ζε­ται η αυτο­πρό­σωπη εμφά­νιση του αιτού­ντος άσυλο για να υπο­στη­ρί­ξει την προ­σφυγή του μετά την απόρ­ριψη της αίτησης στον πρώτο βαθμό, δεν είναι σαφείς οι όροι υπό τους οποίους θα παρέ­χε­ται στους πρό­σφυ­γες η νομική συν­δρομή και η συν­δρομή διερ­μη­νέα, ούτε και ο ακριβής ρόλος που θα έχουν σε όλη αυτή τη δια­δι­κα­σία οι “ειδικοί” που θα απο­στα­λούν στη χώρα από άλλα κράτη – μέλη της ΕΕ».

Σημειώ­νει ακόμη ότι «η δια­φο­ρο­ποί­ηση της ακο­λου­θού­με­νης δια­δι­κα­σίας ανα­λό­γως του τόπου διε­ξα­γω­γής της, δηλαδή η καθιέ­ρωση δύο δια­φο­ρε­τι­κών συστη­μά­των ασύλου, ένα για τα νησιά και ένα για την ηπει­ρω­τική χώρα, εμφα­νί­ζε­ται από δικαιο­κρα­τική άποψη ιδιαι­τέ­ρως προ­βλη­μα­τική».

Τέλος, όπως επι­ση­μαί­νει η Επι­τροπή, «η συμ­φω­νία ΕΕ – Τουρ­κίας, σε συν­δυα­σμό με τις δια­τά­ξεις του πρό­σφα­του νόμου, προ­ϋ­πο­θέ­τει για την εφαρ­μογή της μαζικές δια­δι­κα­σίες, στη βάση του εθνικού προφίλ των προ­σφύ­γων/ μετα­να­στών, που δύσκολα συμ­βα­δί­ζουν με την υπο­χρέ­ωση εξα­το­μι­κευ­μέ­νης εξέ­τα­σης των αιτη­μά­των ασύλου και την απα­γό­ρευση μαζικών απε­λά­σεων».