Προτείνεται η λήψη σειράς μέτρων για την αντιμετώπιση του παρεμπορίου

Σειρά μέτρων για την αντι­με­τώ­πιση του παρε­μπο­ρίου στην αγορά της Ρόδου, περι­λαμ­βά­νο­νται σε πολυ­σέ­λιδη μελέτη, που συνέ­ταξε ο Εμπο­ρι­κός Σύλ­λο­γος Ρόδου σε συνερ­γα­σία με την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου.

Το παρε­μπό­ριο συν­δέ­ε­ται άμεσα με το πρό­βλημα της παρα­οι­κο­νο­μίας. Είναι η «εμπο­ρική πλευρά» της παρα­οι­κο­νο­μίας, που υφί­στα­ται το οικο­νο­μικό μας σύστημα.

Συνο­λικά υπο­λο­γί­ζε­ται ότι το 30% της συνο­λι­κής αξίας του εμπο­ρίου που πραγ­μα­το­ποιεί­ται σε ένα χρόνο είναι παρά­νομο, πράγμα που σημαί­νει ότι το ένα στα τρία ευρώ των κατα­να­λω­τών κατευ­θύ­νε­ται προς την παρά­νομη αγορά.

Το παρε­μπό­ριο πρέπει να εξε­τά­ζε­ται όχι ως ένα απο­μο­νω­μένο φαι­νό­μενο που αρχίζει και τελειώ­νει με την παρα­βί­αση της συναλ­λα­κτι­κής και φορο­λο­γι­κής νομο­θε­σίας αλλά ως ένα σύνθετο κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μικό φαι­νό­μενο ενσω­μα­τω­μένο από χρόνια, στη λει­τουρ­γία του συστή­μα­τος.

Το παρε­μπό­ριο απο­τε­λεί μάστιγα της εποχής μας.

Είναι ένα μείζον οικο­νο­μικό και κοι­νω­νικό πρό­βλημα που ωθεί σε ραγδαία απα­ξί­ωση του προ­ϊ­ό­ντος, και πλήττει ιδιαί­τερα τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις, οδη­γώ­ντας σε μία αθέμιτη επίθεση προς την ελλη­νική επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα και ωθώντας στο κλεί­σιμο πολλές ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις.

Με δεδο­μένο ότι το παρε­μπό­ριο δε κατα­βάλ­λει, ούτε φόρους (φόρο εισο­δή­μα­τος και ΦΠΑ), ούτε τέλη, ούτε δασμούς, ούτε ενοίκια κ.τ.λ., είναι προ­φα­νές ότι αντα­γω­νί­ζε­ται αθέμιτα το υγιές εμπόριο, περιο­ρί­ζει τα κρατικά έσοδα και απο­τε­λεί σοβαρή απειλή για την υγεία και ασφά­λεια του κατα­να­λωτή.

Το παρε­μπό­ριο αντι­προ­σω­πεύει το 30% με 40% του συνο­λι­κού εμπο­ρίου και αυτό που βλέπει καθη­με­ρινά ο πολίτης, δηλαδή τις εικόνες των μαύρων μετα­να­στών να πωλούν τα εμπο­ρεύ­ματα με αυτο­σχέ­διους πάγκους. Οι πρα­κτι­κές του παρε­μπό­ριου και της παρα­οι­κο­νο­μίας, οι οποίες ενι­σχύ­θη­καν και από την ανε­ξέ­λεγ­κτη είσοδο των οικο­νο­μι­κών  μετα­να­στών, μερίδα των οποίων επέλεξε το εύκολο κέρδος που προ­σφέ­ρει το παρε­μπό­ριο, οδή­γη­σαν στη σημε­ρινή κατά­σταση, όπου πολλές υγιείς μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις βρί­σκο­νται σε δεινή οικο­νο­μική θέση.

Ένας από τους βασι­κό­τε­ρους λόγους συνέ­χι­σης και επι­δεί­νω­σης του φαι­νο­μέ­νου της παρα­οι­κο­νο­μίας, είναι ουσια­στικά η σιωπηρή ανοχή από την πολι­τεία, τόσο προς τους μετα­νά­στες από μακρι­νές χώρες εξαι­τίας της οικο­νο­μι­κής δυσχέ­ρειας να τους απε­λά­σει σε περί­πτωση που συλ­λη­φθούν, όσο και προς διά­φο­ρες «κοι­νω­νικά απο­κλει­σμέ­νες» ομάδες, καθώς πολλοί υπο­στη­ρί­ζουν ότι η παρα­οι­κο­νο­μία συμ­βάλ­λει στη συμπλή­ρωση του εισο­δή­μα­τος των εργα­ζο­μέ­νων, ορι­σμέ­νοι από τους οποίους δια­φο­ρε­τικά, θα βρί­σκο­νταν στα όρια της φτώ­χειας.

Όπως τονί­ζε­ται στη μελέτη, η κατα­πο­λέ­μηση του παρε­μπο­ρίου είναι κατά βάση θέμα πιστής εφαρ­μο­γής της ισχύ­ου­σας νομο­θε­σίας και κατά συνέ­πεια της απο­τε­λε­σμα­τι­κής λει­τουρ­γίας των αστυ­νο­μι­κών και λοιπών ελεγ­κτι­κών οργάνων και της πολι­τι­κής βού­λη­σης «για ουσια­στι­κούς ελέγ­χους και επιβολή αυστη­ρών ποινών τόσο με προ­λη­πτικά τόσο και με κατα­σταλ­τικά μέτρα».

Ενδει­κτικά δράσεις οι οποίες θα μπο­ρού­σαν να ανα­λη­φθούν ως μέτρα αντι­με­τώ­πιση του φαι­νό­με­νου του παρε­μπο­ρίου ανα­λύ­ο­νται παρα­κάτω ως εξής:

1.Σύσταση Περι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λίου για την αντι­με­τώ­πιση του παρε­μπο­ρίου

Θα λει­τουρ­γή­σει ως μέσο για τη δια­τύ­πωση προ­τά­σεων που θα έχουν ως σκοπό τη λήψη μέτρων για την αντι­με­τώ­πιση της φορο­δια­φυ­γής, την απλο­ποί­ηση των δια­δι­κα­σιών κατά την εφαρ­μογή της φορο­λο­γι­κής και τελω­νεια­κής νομο­θε­σίας κι την εμπέ­δωση πνεύ­μα­τος κοι­νω­νι­κής δικαιο­σύ­νης.

2. Ρυθ­μί­σεις για τους νέους επι­χει­ρη­μα­τίες

Η φορο­λο­γική διοί­κηση θα πρέπει να δίνει ιδιαί­τερη βαρύ­τητα στη δημιουρ­γία κλί­μα­τος αμοι­βαίας εμπι­στο­σύ­νης με τους φορο­λο­γού­με­νους και ειδικά με τους νέους επι­χει­ρη­μα­τίες. Η διεθνής εμπει­ρία έχει δείξει, μέσω των αρχών της ανά­λυ­σης κιν­δύ­νου, ότι η ειδική αντι­με­τώ­πιση των νέων επι­τη­δευ­μα­τιών μέσω της εκπαί­δευ­σης και καθο­δή­γη­σης δημιουρ­γεί μεσο­μα­κρο­πρό­θε­σμα μεγα­λύ­τερα οφέλη (αυξη­μένη εθε­λου­σία συμ­μόρ­φωση κλπ) σε σχέση με το πιθανό βρα­χυ­πρό­θε­σμο κόστος. Επι­πλέον, πρέπει να προ­βλέ­πε­ται, για τους παρα­πάνω επι­τη­δευ­μα­τίες και για τις ίδιες δια­χει­ρι­στι­κές περιό­δους, η μη επιβολή των προ­βλε­πό­με­νων πρό­σθε­των φόρων στις περι­πτώ­σεις ανα­κρί­βειας της δήλωσης φορο­λο­γίας εισο­δή­μα­τος εξαι­τίας λαν­θα­σμέ­νου προσ­διο­ρι­σμού του καθαρού εισο­δή­μα­τος, με εξαί­ρεση συγκε­κρι­μέ­νες περι­πτώ­σεις σοβαρών παρα­βά­σεων.

3.Ενί­σχυση των ελεγ­κτι­κών μηχα­νι­σμών

Ενί­σχυση των ελεγ­κτι­κών μηχα­νι­σμών με τη συμ­με­τοχή αντι­προ­σώ­πων των εμπλε­κό­με­νων φορέων σε επι­τρο­πές της Τοπική Αυτο­διοί­κη­σης, οι οποίες θα επο­πτεύ­ουν και θα ελέγ­χουν την εφαρ­μογή του νόμου.

4.Εντα­τι­κο­ποί­ηση ελέγχων

Εντα­τι­κό­τε­ροι έλεγχοι των αρμό­διων υπη­ρε­σιών, ΣΔΟΕ, Αστυ­νο­μία, Δημο­τική Αστυ­νο­μία και Αγο­ρα­νο­μία για την εισα­γωγή και διάθεση προ­ϊ­ό­ντων που δεν έχουν εχέγγυα ποιό­τη­τας και νόμιμης δια­κί­νη­σης.

Να επι­ση­μαν­θούν, σε συνερ­γα­σία με τους εμπλε­κό­με­νους φορείς, τα κατα­στή­ματα που λει­τουρ­γούν χωρίς τις νόμιμες άδειες, ώστε να ελεγ­χθεί απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερα η διάθεση της παρα­γω­γής τους και η πιθανή εμπλοκή τους σε πιθανές λαθρε­μπο­ρι­κές και παρά­νο­μες  δρα­στη­ριό­τη­τες.

Να επι­ση­μαν­θούν, και να ελεγ­χθούν συστη­μα­τικά, τα εμπο­ρικά και μετα­ποι­η­τικά κατα­στή­ματα των οποίων οι φορείς είναι αλλο­δα­ποί ώστε να κατα­πο­λε­μη­θεί η χρη­σι­μο­ποί­ηση θεω­ρη­μέ­νων στοι­χείων για συναλ­λα­γές ή η δια­κί­νηση λαθραίων προ­ϊ­ό­ντων.

Να εντα­τι­κο­ποι­η­θούν οι έλεγχοι των αρμο­δίων οργάνων στους τομείς δια­κί­νη­σης αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων μέσω των λαϊκών αγορών.

5. Κατα­γραφή μετα­να­στών

Κατα­γραφή μετα­να­στών διότι το μεγα­λύ­τερο ποσοστό εργά­ζε­ται χωρίς ασφά­λιση προς όφελος των εργο­δο­τών και λόγω της αδυ­να­μίας εύρεσης εργα­σίας κατα­φεύ­γουν στο παρε­μπό­ριο με συνέ­πεια την αύξηση της παρα­οι­κο­νο­μίας.

6. Κίνητρα για την απο­κά­λυψη φαι­νο­μέ­νων παρα­βα­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς επί φορο­λο­γι­κών υπο­θέ­σεων

Να προ­βλέ­πε­ται η παροχή κινή­τρων στους φορο­λο­γού­με­νους που απο­κα­λύ­πτουν τέτοια φαι­νό­μενα, τα οποία όμως θα πρέπει να έχουν απο­δε­δειγ­μένα λάβει χώρα, καθώς στις περι­πτώ­σεις αυτές οι φορο­λο­γού­με­νοι απαλ­λάσ­σο­νται των προ­στί­μων, προ­σαυ­ξή­σεων και ποι­νι­κών κυρώ­σεων για τις παρα­βά­σεις εκείνες που σκοπό είχαν την συγκά­λυψη.

7. Δημιουρ­γία κλί­μα­τος εμπι­στο­σύ­νης

Απο­κα­τά­σταση πνεύ­μα­τος εμπι­στο­σύ­νης και συνερ­γα­σίας μεταξύ φορο­λο­γού­με­νων

8. Δράσεις επι­κοι­νω­νίας

Να δια­μορ­φω­θεί, μία δυνα­μική «καμπά­νια» ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του κοινού για το παρε­μπό­ριο, ανα­φε­ρό­μενη στους κιν­δύ­νους για την εθνική οικο­νο­μία και τον κατα­να­λωτή.

Να οργα­νω­θούν ημε­ρί­δες, με στόχο την πλη­ρέ­στερη ενη­μέ­ρωση εμπόρων και κατα­να­λω­τι­κού κοινού για τις αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις του παρε­μπο­ρίου.

9. Αρμο­διό­τη­τες και ρόλοι

Να απο­σα­φη­νι­σθεί πλήρως ποια ακριβώς όργανα έχουν την ευθύνη κατα­πο­λέ­μη­σης του παρε­μπο­ρίου και να δοθούν τα ανα­γκαία μέσα στα όργανα αυτά για την απο­τε­λε­σμα­τική άσκηση της απο­στο­λής τους.

10. Μηχα­νο­γρά­φηση

Να μηχα­νο­γρα­φη­θεί πλήρως το καθε­στώς χορή­γη­σης των αδειών υπαί­θριου εμπο­ρίου και εμπο­ρίου στις λαϊκές αγορές, ώστε να περιο­ρι­στούν τα φαι­νό­μενα δια­πλο­κής στον τομέα αυτό και να ελέγ­χε­ται καλύ­τερα η προ­έ­λευση των δια­τι­θέ­με­νων ειδών.

11. Διε­νέρ­γεια πρω­το­γε­νούς έρευνας

Να διε­νερ­γη­θεί μια ανα­λυ­τική έρευνα, στην οποία θα κατα­γρά­φο­νται: σε ποιους χώρους εντο­πί­ζο­νται λαθρε­μπο­ρι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, ποια προ­ϊ­ό­ντα απο­τε­λούν συνήθως αντι­κεί­μενο σχε­τι­κής δια­πραγ­μά­τευ­σης, πόσα άτομα ασχο­λού­νται με αυτές τις δρα­στη­ριό­τη­τες, ποιοι παρά­γο­ντες ευνοούν την ανά­πτυξη του παρε­μπό­ριου, ποιες είναι οι ποσό­τη­τες των ειδών που διο­χε­τεύ­ο­νται στην κατα­νά­λωση μέσω του παρε­μπό­ριου και τι κίν­δυ­νος συνε­πά­γε­ται αυτό για τον κατα­να­λωτή και τέλος, ποια η σχέση του λαθρε­μπο­ρίου και του παρε­μπο­ρίου.