Και νέο θρίλερ στα Ιμια μεταξύ Ελλήνων-Τούρκων

Πολλά επει­σό­δια έρευνας και διά­σω­σης σε βρα­χο­νη­σί­δες του Αιγαίου κατα­γρά­φη­καν από την άνοιξη έως και το φθι­νό­πωρο του 2015. Ωστόσο, ένα συγκε­κρι­μένο, που έλαβε χώρα στα Ιμια και φέρνει σήμερα στη δημο­σιό­τητα η «Κ», έχει ενδε­χο­μέ­νως το πιο ξεχω­ρι­στό ενδια­φέ­ρον.

Σύμφωνα με καλά ενη­με­ρω­μέ­νες πηγές, άνδρες του Λιμε­νι­κού της Ελλάδας και της Τουρ­κίας απο­βι­βά­στη­καν ένοπλοι (!) στη βρα­χο­νη­σίδα, το πρωί της 14ης Αυγού­στου. Και ήταν τότε που εκτυ­λί­χθηκε ένα εξάωρο πολι­τικό και στρα­τιω­τικό θρίλερ με άγνω­στες έως τώρα λεπτο­μέ­ρειες και προ­ε­κτά­σεις. Γιατί είναι η πρώτη φορά που συνέβη τέτοιο επει­σό­διο, με Ελληνες και Τούρ­κους λιμε­νι­κούς να βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­ποι και μάλιστα ένοπλοι πάνω σε ελλη­νικό νησί. Η Τουρκία όχι μόνο δεν έχει απο­σύ­ρει τη θεωρία των γκρίζων ζωνών, αντί­θετα την ενι­σχύει, όπως δεί­χνουν τα γεγο­νότα.

Σημειώ­νε­ται ότι ήταν έπειτα από το συγκε­κρι­μένο επει­σό­διο στα Ιμια –και τη γενι­κό­τερη έντονη αντι­πα­ρά­θεση γύρω από βρα­χο­νη­σί­δες, όπου Τούρκοι δια­κι­νη­τές απο­βι­βά­ζουν πρό­σφυ­γες– που ακο­λού­θησε η επί­σκεψη Τσίπρα στην Τουρκία, τον Νοέμ­βριο του 2015, και η συμ­φω­νία για τη συνέ­χιση των διε­ρευ­νη­τι­κών συνο­μι­λιών για το Αιγαίο.

Προ­κει­μέ­νου να υπάρχει μια ολο­κλη­ρω­μένη εικόνα του γεγο­νό­τος, στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπεν­θυ­μι­σθεί ότι εκείνη την περίοδο σε Ελλάδα και Τουρκία η πολι­τική σκηνή κινού­νταν μεταξύ στα­θε­ρό­τη­τας και απο­στα­θε­ρο­ποί­η­σης. Στη χώρα μας, το πρωί της 14ης Αυγού­στου, ψηφί­ζε­ται το τρίτο μνη­μό­νιο, με τον ΣΥΡΙΖΑ να δια­σπά­ται και να προ­δια­γρά­φε­ται αβέβαιο το μέλλον της κυβέρ­νη­σης, με τις εκλογές να είναι ορατές στον ορί­ζο­ντα. Στην Τουρκία, στις εκλογές του Ιουνίου του 2015, ο Ερντο­γάν χάνει την απόλυτη πλειο­ψη­φία, δεν έχει σχη­μα­τι­στεί κυβέρ­νηση, ενώ οξύ­νε­ται και το κουρ­δικό.

Μέσα σε αυτό το περι­βάλ­λον, και σύμφωνα με έγκυρες πηγές, τα γεγο­νότα στη βρα­χο­νη­σίδα των Ανα­το­λι­κών Ιμίων και οι μετέ­πειτα διπλω­μα­τι­κές και πολι­τι­κές διερ­γα­σίες εκτυ­λί­χθη­καν ως εξής:

Τα γεγο­νότα

Το πρωί της 14ης Αυγού­στου, σύμφωνα με την ανα­κοί­νωση του Ελλη­νι­κού Λιμε­νι­κού, ανα­φέ­ρε­ται: «Σήμερα περίπου στις 9 π.μ., 27 Σύροι πρό­σφυ­γες δια­σώ­θη­καν από το Ελλη­νικό Λιμε­νικό, στην περιοχή των Ιμίων. Τα μέλη του Ελλη­νι­κού Λιμε­νι­κού Σώματος δια­χει­ρί­στη­καν με εξαι­ρε­τική απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα και υπευ­θυ­νό­τητα τόσο το ανθρω­πι­στικό έργο της διά­σω­σης όσο και την κατά­σταση που δημιουρ­γή­θηκε από την παρου­σία σκαφών της τουρ­κι­κής ακτο­φυ­λα­κής στην περιοχή».

Τα πράγ­ματα είναι πιο σύνθετα. Τα ελλη­νικά ραντάρ κατα­γρά­φουν κινή­σεις γύρω από τα Ιμια, ενώ σχεδόν ταυ­τό­χρονα το γραφείο του Λιμε­νι­κού στην Κάλυμνο δέχεται τηλε­φώ­νημα από πρό­σφυ­γες που ήδη βρί­σκο­νταν στη βρα­χο­νη­σίδα, οι οποίοι ζήτησαν από τις ελλη­νι­κές αρχές να τους παρα­λά­βουν γιατί ήθελαν να συνε­χί­σουν το ταξίδι τους προς την Ευρώπη.

Εγινε αμέσως αντι­λη­πτό ότι υπήρχε πρό­βλημα, λόγω της κρίσης του 1996 αλλά και γιατί σχεδόν ταυ­τό­χρονα με τους Ελληνες έφθασαν στα Ιμια και οι Τούρκοι λιμε­νι­κοί. Οι ελιγμοί των σκαφών ήταν επι­κίν­δυ­νοι στην προ­σπά­θεια των δύο απο­στο­λών για κυριαρ­χία στον πολύ μικρό χώρο που κινού­νταν. Ωστόσο όλοι κατά­φε­ραν να απο­βι­βα­στούν ένοπλοι, υπήρξε «σωμα­τική επαφή», κατά την αφήγηση της διπλω­μα­τι­κής πηγής, δηλαδή σπρω­ξί­ματα ίσως και κάτι παρα­πάνω, καθώς κανείς δεν απο­χω­ρούσε.

Συνα­γερ­μός

Ταυ­τό­χρονα είχαν ειδο­ποι­η­θεί τα υπουρ­γεία Εθνικής Αμυνας και Εξω­τε­ρι­κών, ενώ ενη­με­ρώ­θηκε και ο πρω­θυ­πουρ­γός. Η δια­χεί­ριση της κρίσης απαι­τούσε πολι­τική παρέμ­βαση. Η πρόταση εκ μέρους αξιω­μα­τού­χων του υπουρ­γείου Αμυνας να μεταβεί στην περιοχή σκάφος του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού απορ­ρί­φθηκε άμεσα από τον Αλέξη Τσίπρα που απο­φά­σισε να γίνει πολι­τική δια­χεί­ριση και όχι στρα­τιω­τική, καθώς ανα­βί­ωνε ο εφιάλ­της του 1996.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η ένταση, που διήρ­κεσε έξι ώρες, θα μπο­ρούσε ανά πάσα στιγμή να προ­κα­λέ­σει κρίση, αν κάποιος από τους άνδρες στη βρα­χο­νη­σίδα χρη­σι­μο­ποιούσε όπλο και για τον λόγο αυτό υπήρξαν επι­κοι­νω­νίες σε πολι­τικό και κυρίως διπλω­μα­τικό επίπεδο που οδή­γη­σαν σε εκτό­νωση λίγο μετά το μεση­μέρι. Σημειώ­νε­ται ότι οι Τούρκοι λιμε­νι­κοί, κατόπιν εντολών που δέχθη­καν, πήραν μαζί τους έναν αριθμό προ­σφύ­γων, παρά τη θέληση των τελευ­ταίων, προ­κει­μέ­νου να κατα­γρα­φεί από την Αγκυρα η απο­στολή έρευνας και διά­σω­σης στα Ιμια.

Συμπε­ρι­φορά

Μετά τις εκλογές του Σεπτεμ­βρίου στην Ελλάδα και του Νοεμ­βρίου στην Τουρκία, ο πρω­θυ­πουρ­γός Αλέξης Τσίπρας μετέβη στις 18 Νοεμ­βρίου στην Αγκυρα, όπου έθεσε το θέμα της συμπε­ρι­φο­ράς της Τουρ­κίας στο Αιγαίο και απο­φά­σισε να ξεκι­νή­σουν και πάλι οι διε­ρευ­νη­τι­κές συνο­μι­λίες. Για τον σκοπό αυτό έχει συγκρο­τη­θεί ειδική ομάδα εντός του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών, που πλαι­σιώ­νε­ται και από επι­στη­μο­νι­κούς συνερ­γά­τες.

Πάντως οι συνο­μι­λίες δεν προ­χω­ρούν ιδιαί­τερα. Ούτε στα Μέτρα Οικο­δό­μη­σης Εμπι­στο­σύ­νης (ΜΟΕ) υπάρχει πρόοδος, ενώ χαμηλές είναι οι προσ­δο­κίες ενόψει της πραγ­μα­το­ποί­η­σης του Ανω­τά­του Συμ­βου­λίου Συνερ­γα­σίας Ελλάδας – Τουρ­κίας, που προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται για τις 8 Μαρτίου.

Οταν τον περα­σμένο Οκτώ­βριο άρχισε η συζή­τηση με πρω­το­βου­λία της Γερ­μα­νίας και τη στήριξη της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για κοινές περι­πο­λίες Ελλάδας – Τουρ­κίας, η ελλη­νική διπλω­μα­τία απέρ­ριψε ασυ­ζη­τητί τέτοιο ενδε­χό­μενο, καθώς το ερώτημα «πώς θα γίνο­νται οι κοινές περι­πο­λίες στα Ιμια» ήταν κυρί­αρχο. Οι εξε­λί­ξεις αυτές οδή­γη­σαν και στην «αφυ­δά­τωση» της πρω­το­βου­λίας για τριμερή συνά­ντηση Ελλάδας – Τουρ­κίας – Γερ­μα­νίας, καθώς υπήρχε κίν­δυ­νος να εμπλα­κούν στη συζή­τηση και ζητή­ματα κυριαρ­χίας.

Πλέον, σε πολλά νησιά του Αιγαίου υπάρ­χουν εκα­το­ντά­δες κοι­νο­τι­κοί αξιω­μα­τού­χοι που συνερ­γά­ζο­νται με τις ελλη­νι­κές αρχές για την αντι­με­τώ­πιση της προ­σφυ­γι­κής κρίσης. Αυτό που απα­σχο­λεί Ελληνες διπλω­μά­τες είναι πώς θα αντι­δρά­σουν όλοι αυτοί αν η Τουρκία, για δικούς της λόγους, επι­χει­ρή­σει ένα παρό­μοιο με τα Ιμια επει­σό­διο.

Καθη­με­ρινή