Κομισιόν: Ούτε έξοδος από Σέγκεν, ούτε κοινές περιπολίες υπάρχουν

Σε πλήρη απο­μυ­θο­ποί­ηση του δημο­σίου δια­λό­γου για το Σένγκεν και το προ­σφυ­γικό προχωρά μιλώ­ντας στο ΚΥΠΕ η εκπρό­σω­πος της Κομι­σιόν για το μετα­να­στευ­τικό και δεξί χέρι του προ­έ­δρου Γιούν­κερ κατά την προ­ε­κλο­γική του εκστρα­τεία, Νατάσα Μπερτρώ.

Η κ. Μπερτρώ μιλάει εξ ονό­μα­τος της Κομι­σιόν, του προ­έ­δρου Ζαν Κλοντ Γιούν­κερ και του αρμό­διου αντι­προ­έ­δρου Φρανς Τίμ­μερ­μανς και εξηγεί πως, ούτε έξοδος από το Σένγκεν υπάρχει, ούτε κοινές περι­πο­λίες ζητά κανένας, ούτε θα ανα­γκα­στεί η Ελλάδα να κρα­τή­σει ξάνα εκα­τομ­μύ­ριο μετα­νά­στες.

Aπαντώντας σε ερώτηση για το αν υπάρχει περί­πτωση de facto ή de jure εξόδου, απο­κλει­σμού η ανα­στο­λής της συμ­με­το­χής της Ελλάδας στο Σένγκεν, η Ν. Μπερτρώ απά­ντησε: “όχι δεν το κάναμε, και σας ευχα­ρι­στώ που μου δίνετε την ευκαι­ρία να το διευ­κρι­νίσω. Κανείς δεν μιλάει για απο­πο­μπή κανενός από τη ζώνη Σένγκεν, ούτε μιλάμε για ανα­στολή της συν­θή­κης. Αυτό που συζη­τή­σαμε είναι μια αναφορά για την δια­χεί­ριση των εξω­τε­ρι­κών συνόρων, δηλαδή της Ελλάδας, τέτοιες κάνουμε 5-7 κάθε χρόνο για δια­φο­ρε­τικά κράτη, δεν είναι εξαι­ρε­τικό ούτε το ότι κάνουμε μια τέτοια αναφορά. Αυτό που είναι δια­φο­ρε­τικό είναι τα ευρή­ματα. Και βρί­σκουμε ότι υπάρ­χουν σοβαρές ελλεί­ψεις στην ελλη­νική δια­χεί­ριση του εξω­τε­ρι­κού συνόρου της Σένγκεν.”

Κλη­θείσα να διευ­κρι­νί­σει τότε τί αφορά η διορία των τριών μηνών στη σχετική απόφαση της Κομι­σιόν ανα­φέ­ρει: “είναι προ­βλέ­ψεις που υπάρ­χουν στη συνθήκη, υπό το συνο­ριακό κώδικα, που λέει ότι όταν υπάρχει κίν­δυ­νος για τη δημόσια ασφά­λεια, κάποια κράτη μπορούν προ­σω­ρινά να κάνουν ελέγ­χους στα μεταξύ τους σύνορα. Αυτό που συμ­βαί­νει μεταξύ Γερ­μα­νίας και Αυστρίας, Αυστρίας και Σλο­βε­νίας. Έχουν εισα­γά­γει προ­σω­ρι­νούς ελέγ­χους. Κανο­νικά πρέπει να αρθούν μέχρι το Μάιο. Εκτός και αν εμείς, η Κομι­σιόν, ενερ­γο­ποι­ή­σουμε ένα άλλο άρθρο της συν­θή­κης, που επι­τρέ­πει παρά­ταση για δύο χρόνια στο σύνολο. Αυτό έχουμε. Για να το ενερ­γο­ποι­ή­σουμε, πρέπει να έχουμε βρει σοβαρή έλλειψη στα εξω­τε­ρικά σύνορα και ακριβώς σε αυτό ανα­φέ­ρε­ται η προ­θε­σμία των τριών μηνών. Τα άρθρα 19 και 26 λένε ότι αν σε τρεις μήνες δεν ανα­κτή­σουμε τον έλεγχο στα εξω­τε­ρικά σύνορα σε μια χώρα, τότε μια άλλη χώρα μπορεί να δικαιο­λο­γή­σει ελέγ­χους για δύο χρόνια στα δικά της σύνορα”.

Παρο­μοίως διευ­κρι­νί­ζει ότι η υπόθεση δεν αφορά ούτε και τις πτήσεις από την Ελλάδα προς άλλες χώρες της ζώνης:” Δεν μιλάμε για απο­κλει­σμό της Ελλάδας από τη ζώνη Σένγκεν, αυτό θα σήμαινε ελέγ­χους σε όλους όσοι φεύγουν από την Ελλάδα προς τη ζώνη, με αερο­πλάνα ή πλοία. Δεν μιλάμε για αυτό. Μιλάμε για τους ελέγ­χους που ήδη γίνο­νται σε κάποια σύνορα”.

Εξηγεί δε, ότι σκοπός της από­φα­σης δεν είναι να εγκλω­βι­στούν έτσι οι πρό­σφυ­γες στα σύνορα με τα Σκόπια: “δεν έχει καμία σχέση με τους πρό­σφυ­γες στα σύνορα με τα Σκόπια. Από εκεί ξεκι­νάει η σύγχυση. Εμείς σε σχέση με το Σένγκεν θέλουμε να δρούμε μέσα στους κανόνες, διότι τη στιγμή που θα αρχί­σουμε να έχουμε χώρες που παρα­τεί­νουν τους ελέγ­χους εκτός κανόνων, τότε μιλάμε για τη διάλυση της Σένγκεν και δεν θέλουμε ποτέ να φτά­σουμε εκεί. Θέλουμε να δια­τη­ρή­σουμε την ελεύ­θερη δια­κί­νηση. Ο Επί­τρο­πος Αβρα­μό­που­λος, αυτό είπε την περα­σμένη εβδο­μάδα, ότι θέλουμε να το δια­τη­ρή­σουμε και να δρούμε εντός νομι­μό­τη­τας.”

Συμπλη­ρώ­νει μάλιστα ότι “σε σχέση με τα σύνορα με την ΠΓΔΜ, αυτό είναι κάτι που απο­φά­σισε η κυβέρ­νηση μαζί με τους επι­κε­φα­λής άλλων 11 κυβερ­νή­σεων και η Κομι­σιόν το συζητά από τον Οκτώβρη και τη σύνοδο των δυτικών Βαλ­κα­νίων. Είπαμε τότε να έχουμε ενι­σχυ­μένη παρου­σία, ενώ τα κράτη μέλη στέλ­νουν βοήθεια και σε διμερές επίπεδο στην άλλη πλευρά των συνόρων. Πρέπει να έχουμε έλεγχο των ροών, να ξέρουμε ποιος πάει που, όλοι να είναι κατα­γε­γραμ­μέ­νοι, με απο­τυ­πώ­ματα, σωστά.”

Ωστόσο εξηγεί ότι η σημε­ρινή κατά­σταση δεν συνάδει με τη νομι­μό­τητα: “Σύμφωνα με το Διεθνές, το Κοι­νο­τικό και το Ελλη­νικό Δίκαιο, καθένας που φτάνει από την Τουρκία στην Ελλάδα πρέπει να κατα­γρά­φε­ται και να ταυ­το­ποιεί­ται, με απο­τυ­πώ­ματα, γνήσια έντυπα, και έλεγχο συγκρι­τικά με τις βάσεις δεδο­μέ­νων ασφα­λείας. Αυτό πρέπει να γίνεται και αυτό προ­σπα­θούμε να πετύ­χουμε μαζί με την ελλη­νική κυβέρ­νηση. Πρώτα να κατα­γρά­φο­νται και μετά είτε να πηγαί­νουν σε άλλα κράτη μέλη, είτε να επι­στρέ­φουν αν δεν έχουν δικαί­ωμα. Δεν μπο­ρούμε να έχουμε ανε­ξέ­λεγ­κτες ροές και αυτό όλοι οι ηγέτες και η ελλη­νική κυβέρ­νηση συμ­φώ­νη­σαν.”

Η κ. Μπερτρώ λέει στο ΚΥΠΕ πως “βλέ­πουμε στην Ελλάδα ότι μεγάλη προ­σπά­θεια γίνεται. Δεν είμαστε ακόμα εκεί γιατί δεν υπάρχει προ­σω­πικό, υπο­δο­μές δυνα­μικό και όλα αυτά πρέπει να εφαρ­μο­στούν. Δου­λεύ­ουμε για να τους βοη­θή­σουμε.” Ερω­τη­θείσα σε σχέση με τις ελλη­νι­κές αιτιά­σεις πως δεν λαμ­βά­νουν τη βοήθεια που ζητούν ξεκα­θα­ρί­ζει: “η αλλη­λεγ­γύη της Κομι­σιόν και των άλλων θεσμών δεν μπορεί να αμφι­σβη­τη­θεί. Η Κομι­σιόν έχει 150 υπαλ­λή­λους και η Frontex 700. Δώσαμε ότι ζήτησαν; Όχι ακόμα, αλλά κανείς δεν μπορεί να πει ότι δεν δώσαμε και τίποτα. Πρέπει να υπάρχει υπευ­θυ­νό­τητα και από τις δύο πλευρές, και η Ελλάδα να κάνει περισ­σό­τερα και οι εταίροι.”

Απο­κρούει μάλιστα και το μύθο ότι το προ­σω­πικό της Frontex δου­λεύει 9 με 5 Δευτέρα με Παρα­σκευή: “Οι υπάλ­λη­λοι της Frontex δου­λεύ­ουν πλήρες ωράριο κάτω από τις εντολές των ελλη­νι­κών αρχών και με τη συνερ­γα­σία των ελλη­νι­κών αρχών. Η Frontex δεν έχει δικούς της υπαλ­λή­λους τους δανεί­ζε­ται από τα κράτη μέλη. Τα κράτη μέλη πρέπει να αντα­πο­κρι­θούν, άλλα έχουμε εκεί ήδη 700 άτομα. Δου­λεύ­ουν πλήρες ωράριο όλη τη μέρα, όλο το εικο­σι­τε­τρά­ωρο.”

Στην συνέ­χεια η εκπρό­σω­πος της Κομι­σιόν εξηγεί τί θα αλλάξει με την κοινή ακτο­φυ­λακή της ΕΕ, την οποία προ­τεί­νει ο πρό­ε­δρος Γιούν­κερ: “ο πρό­ε­δρος Γιούν­κερ έχουν θέσει την πρόταση για μια κοινή ακτο­φυ­λακή, μια ενί­σχυση της Frontex, διότι το πρό­βλημα με τη Frontex είναι ότι δεν έχει δικό της προ­σω­πικό. Εξαρ­τά­ται από τη δια­θε­σι­μό­τητα και την πολι­τική θέληση των κρατών μελών. Αυτό είναι ένα από τα ζητή­ματα που θα διορ­θώ­σουμε. Θα υπάρχει ανά πάσα στιγμή εφε­δρεία συνο­ριο­φυ­λά­κων, η νέα υπη­ρε­σία θα τους καλεί, άμεσα και θα τους στέλνει υπό τις δια­τα­γές του κράτους μέλους που θα τους χρεια­στεί.”

Απορ­ρί­πτει όμως την εικόνα της “εισβο­λής” παρά τη θέληση των κρατών μελών: “όχι, αυτό που προ­βλέ­πε­ται είναι πως όταν υπάρχει πρό­βλημα και δεν έχει ζητηθεί επι­σή­μως βοήθεια, η νέα υπη­ρε­σία θα πηγαί­νει και πάλι στη χώρα με το πρό­βλημα, λει­τουρ­γώ­ντας στα όρια του τοπικού νόμου. Δεν θέλουμε να φτά­σουμε σε σημείο να μην τους θέλει το κράτος, αλλά αν φτά­σουμε εκεί, το νομικό κείμενο λέει ότι τα κράτη μέλη θα απο­φα­σί­σουν και θα στήσουν αυτό το σύστημα. Αυτοί θα δεσμευ­θούν για το τι θα μπορεί να κάνει η υπη­ρε­σία.”

Η Νατάσα Μπερτρώ απορ­ρί­πτει και την ιδέα των κοινών περι­πο­λιών Ελλάδας – Τουρ­κίας στο Αιγαίο: “όχι δεν το συζη­τάμε αυτό. Δεν το θέσαμε ποτέ. Πρέπει να υπάρχει συνερ­γα­σία, να μπορούν να σωθούν ζωές, αυτό που θέλουμε είναι οι δύο ακτο­φυ­λα­κές να μιλάνε μεταξύ τους, αλλά ο καθένας να επι­τη­ρεί τη δική του πλευρά των συνόρων. Έχουμε ένα κοινό σχέδιο δράσης με την Τουρκία, είναι πολλά που πρέπει να κάνει η Τουρκία, για να βεβαιω­θούμε ότι γίνο­νται έλεγχοι στη δική τους μεριά του συνόρου. Η συνερ­γα­σία μεταξύ των δύο είναι ήδη πολύ καλή κεντρικά, πρέπει να γίνει και τοπικά. Να μπορεί η μια ακτο­φυ­λακή να ειδο­ποιεί την άλλη ότι πλη­σιά­ζουν μετα­νά­στες”.

“Οι Τούρκοι θα επι­χει­ρούν μόνο στα δικά τους χωρικά ύδατα. Κανείς δεν είπε κάτι άλλο. Ποτέ δε το προ­τεί­ναμε”, λέει χαρα­κτη­ρι­στικά.

Σχο­λιά­ζο­ντας την συμ­φω­νίας επα­νεισ­δο­χής Ελλάδας – Τουρ­κίας εξηγεί ότι: “υπάρχει μια συμ­φω­νία επα­νεισ­δο­χής της ΕΕ ως σύνολο με την Τουρκία, όμως ισχύει προς το παρόν μόνο για τους Τούρ­κους υπη­κό­ους. Για τους υπό­λοι­πους από το 2017, αν και προ­σπα­θούμε να το φέρουμε πιο νωρίς. Όμως η Ελλάδα έχει μια διμερή συμ­φω­νία επα­νεισ­δο­χής. Αυτή δεν δου­λεύει όπως ελπί­ζαμε, το δείξαμε αυτό στην έκθεση προόδου της Τουρ­κίας το Δεκέμ­βρη. Πολύ λίγες επα­να­προ­ω­θή­σεις έχουν γίνει. Τώρα τα πράγ­ματα είναι λίγο καλύ­τερα, οι επα­να­προ­ω­θή­σεις έχουν προ­χω­ρή­σει.” Συμπλη­ρώ­νει δει ότι: “είναι ένα βασικό πρό­βλημα με τις επα­να­προ­ω­θή­σεις, δεν φτάνει να πάνε μόνο στην Τουρκία, αλλά και να γυρνάνε στις χώρες προ­έ­λευ­σης και έχουμε συμ­φω­νίες για αυτό με όλα τα κράτη του κόσμου. Αν όμως δεν κατα­γρά­φο­νται, οι μετα­νά­στες φεύγουν από τα σημεία εισόδου και κανείς δεν μπορεί να τους ξανα­βρεί.”

Σε σχέση με τις ελλη­νι­κές υπο­χρε­ώ­σεις ανα­φέ­ρει ότι: “έχουμε ζητήσει από την Ελλάδα να στήσει hot spots, σημεία όπου θα φτάνουν, στα νησιά, έχουμε ένα μόνο στη Λέσβο, με τη Frontex και την αστυ­νο­μία που κατα­γρά­φουν. Πρέπει να γίνουν και τα άλλα 4. Η προ­θε­σμία ήταν μέχρι το τέλος του 2015. Η επόμενη είναι μέχρι τη Σύνοδο του Φεβρουα­ρίου.” Ξεκα­θα­ρί­ζει ότι τα hot spots “δεν είναι το ίδιο με τη φιλο­ξε­νία. Η δυνα­τό­τητα φιλο­ξε­νίας είναι για 50.000 ως το τέλος του 2015. Προ­φα­νώς δεν έγινε. Δου­λεύ­ουμε με τον ΟΗΕ για να χρη­μα­το­δο­τή­σουμε τις 20.000. Συνο­λικά 13.000 έχουν γίνει. και προ­χω­ράμε. Η κυβέρ­νηση προ­χω­ράει και με τις 30.000 αλλά είμαστε μακριά”. Σημειώ­νει δε πως: “δεν πρέπει η Ελλάδα να τους κρα­τή­σει όλους, μόνο να έχουν κάπου να μείνουν όταν φτάνουν. Δεν είναι στα­τι­κές θέσεις. Θα προ­ω­θού­νται ανά την ΕΕ ή θα γυρνάνε στις χώρες τους.”

“Η απόφαση μετε­γκα­τά­σταση έχει δου­λέ­ψει μόνο για 400 άτομα”, λέει η Ν. Μπερτώ και εξηγεί ότι: “αυτό γιατί η Ελλάδα δεν έχει στήσει ακόμα την διοι­κη­τική λει­τουρ­γία για αυτό. Και οι χώρες υπο­δο­χής δεν έχουν φτιάξει τις θέσεις. Όλοι φταίνε. Αυτό όμως με τους 160.000 είναι μια πρώτη δοκιμή, ήδη έχουμε μια νέα πρόταση για ένα μόνιμο μηχα­νι­σμό χωρίς οροφή. Θα προ­σαρ­μό­ζε­ται στο πόσοι φτάνουν. Το άλλο ήταν ένα πρώτο βήμα. Κοιτάμε και το πως θα αλλάξει το σύστημα του Δου­βλί­νου.”

Η εκπρό­σω­πος της Κομι­σιόν απο­κα­λύ­πτει ότι το σύστημα του Δου­βλί­νου για το Άσυλο θα αλλάξει: “το σύστημα του Δου­βλί­νου δεν δου­λεύει. Συζη­τάμε αλλαγές, η πρόταση για τη μετε­γκα­τά­σταση είναι μια αλλαγή ήδη. Το σύστημα πρέπει να αλλάξει” και απορ­ρί­πτει φήμες για στρα­τό­πεδα συγκέ­ντρω­σης στην Αθήνα και push backs στη θάλασσα:

“Η ιδέα για το κέντρο των 400.000 είναι κάτι που ακούω για πρώτη φορά. Δεν είναι κοι­νο­τική πρόταση, δεν το συζή­τησε κανένας. Δεν ξέρω κανέναν που να ζητά να κρα­τή­σει η Ελλάδα τους πάντες εκεί πέρα. Οι υπουρ­γοί κάνουν διάφορα σχόλια, αλλά πρέπει να βλέπετε τις απο­φά­σεις. Push Backs – Κανείς δεν το ζήτησε ποτέ. Θα ήταν παρά­νομο, αντί­θετο με το διεθνές δίκαιο. Η συνθήκη της Γενεύης προ­βλέ­πει να παρα­λαμ­βά­νουμε όλους όσους φτάνουν στο έδαφός μας”.

Τέλος απο­δί­δει τις δια­φω­νίες με την ελλη­νι­κής πλευρά σε παρε­ξη­γή­σεις και σε παρα­νο­ή­σεις που δημιουρ­γεί ο Τύπος: “Δεν θέλω να σχο­λιάσω τί λέει η ελλη­νική κυβέρ­νηση, η κυβέρ­νηση κάθεται γύρω από το τραπέζι και ξέρει τί συζη­τάμε, όμως, η παρε­ξή­γηση πιθανώς να βρί­σκε­ται στο πως ο Τύπος μπερ­δεύει τα μηνύ­ματα. Είναι σοκα­ρι­στικό που διαβάζω τίτλους ότι η χώρα θα διωχθεί από το Σένγκεν ενώ αυτό δεν έχει καμία σχέση με την πραγ­μα­τι­κό­τητα.”

Αθα­νά­σιος Αθα­να­σίου, ΚΥΠΕ, Βρυ­ξέλ­λες, Βέλγιο