Ο Μηχανισμός Αξιολόγησης Σένγκεν και οι διαδικασίες μετά το τελεσίγραφο της ΕΕ- Τι προβλέπεται

Η ανα­κοί­νωση του αντι­προ­έ­δρου της Κομι­σιόν Βάλντις Ντο­μπρόβ­σκις ότι «το Σχέδιο της Έκθεσης Αξιο­λό­γη­σης Σένγκεν για την Ελλάδα κατα­λή­γει στο συμπέ­ρα­σμα ότι η Ελλάδα αμέλησε σημα­ντικά τις υπο­χρε­ώ­σεις της και ότι υπάρ­χουν σοβαρές ελλεί­ψεις στην διε­νέρ­γεια ελέγχων στα εξω­τε­ρικά σύνορα που πρέπει να αντι­με­τω­πι­στούν», προ­κα­λεί σειρά ερω­τη­μά­των ως προς τη δια­δι­κα­σία που προ­βλέ­πε­ται μετά το τελε­σί­γραφο τριών μηνών που έδωσε στην Ελλάδα η Κομι­σιόν.

Το Σχέδιο Έκθεσης Αξιο­λό­γη­σης Σένγκεν για την Ελλάδα, το οποίο συνέ­τα­ξαν από κοινού εμπει­ρο­γνώ­μο­νες των κρατών-μελών και εκπρό­σω­ποι της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, συζη­τή­θηκε στο Κολέγιο των Επι­τρό­πων και στη συνέ­χεια, θα δια­βι­βα­στεί στην επι­τροπή αξιο­λό­γη­σης Σένγκεν, η οποία και θα δια­τυ­πώ­σει τη γνώμη της.

Ακο­λού­θως, η έκθεση αυτή θα εγκρι­θεί από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή.

Οι αιφ­νί­διοι επι­τό­πιοι έλεγχοι του Νοεμ­βρίου

Το σχέδιο έκθεσης -που δεν δημοσιοποιείται- βασί­ζε­ται σε αιφ­νί­διες επι­τό­πιες επι­σκέ­ψεις στα ελλη­νο­τουρ­κικά χερσαία σύνορα, καθώς και στη Χίο και τη Σάμο, το διά­στημα 10 – 13 Νοεμ­βρίου 2015.

Μάλιστα, ο Γιάννης Μου­ζά­λας είχε κατά έναν τρόπο προ­α­ναγ­γεί­λει ότι, η έκθεση δεν θα ήταν καλή, σημειώ­νο­ντας μεταξύ άλλων πως τα τα hotspots θα είναι έτοιμα από τα μέσα έως τα τέλη Φεβρουα­ρίου και λει­τουρ­γικά στις αρχές Μαρτίου.

Τί εξε­τά­ζει η έκθεση

Η έκθεση εξε­τά­ζει την παρου­σία προ­σω­πι­κού της αστυ­νο­μίας και της ακτο­φυ­λα­κής στις περιο­χές που ελέγ­χθη­καν, την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της δια­δι­κα­σίας ταυ­το­ποί­η­σης και κατα­γρα­φής, την επι­τή­ρηση των θαλάσ­σιων συνόρων και τη συνερ­γα­σία με τις γει­το­νι­κές χώρες.

Η εν λόγω έκθεση, αν και ανα­γνω­ρί­ζει ότι οι ελλη­νι­κές αρχές υφί­στα­νται πιέσεις, υπο­γραμ­μί­ζει ότι η δια­δι­κα­σία ταυ­το­ποί­η­σης και κατα­γρα­φής παρά­τυ­πων μετα­να­στών δεν είναι απο­τε­λε­σμα­τική, ότι τα δακτυ­λικά απο­τυ­πώ­ματα δεν εισά­γο­νται συστη­μα­τικά στο σύστημα και ότι τα ταξι­διω­τικά έγγραφα δεν ελέγ­χο­νται συστη­μα­τικά για τη γνη­σιό­τητά τους ούτε αντι­πα­ρα­βάλ­λο­νται με σημα­ντι­κές βάσεις δεδο­μέ­νων ασφα­λείας, όπως το SIS (σύστημα πλη­ρο­φο­ριών Σένγκεν), η Ιντερ­πόλ και άλλες εθνικές βάσεις δεδο­μέ­νων.

Με βάση αυτές τις δια­πι­στώ­σεις, το σχέδιο έκθεσης κατα­λή­γει στο συμπέ­ρα­σμα ότι η Ελλάδα αμελεί σοβαρά τις υπο­χρε­ώ­σεις της και ότι υπάρ­χουν σοβαρές αδυ­να­μίες στη διε­νέρ­γεια ελέγχων στα εξω­τε­ρικά σύνορα, οι οποίες πρέπει να εξα­λει­φθούν και να αντι­με­τω­πι­στούν από τις ελλη­νι­κές αρχές.

Ο Μηχα­νι­σμός Αξιο­λό­γη­σης Σένγκεν

Ο Μηχα­νι­σμός Αξιο­λό­γη­σης Σένγκεν, που δημιουρ­γή­θηκε τον Οκτώ­βριο του 2013, προ­βλέ­πει τον έλεγχο της εφαρ­μο­γής των κανόνων Σένγκεν μέσω επι­σκέ­ψεων παρα­κο­λού­θη­σης σε συγκε­κρι­μένο κράτος μέλος από ομάδες εμπει­ρο­γνω­μό­νων των κρατών μελών και του Frontex υπό την ηγεσία της Επι­τρο­πής.

Οι αξιο­λο­γή­σεις Σένγκεν πραγ­μα­το­ποιού­νται στα κράτη-μέλη με βάση τόσο ένα πολυ­ε­τές όσο και ένα ετήσιο πρό­γραμμα αξιο­λό­γη­σης. Οι επι­σκέ­ψεις αυτές μπορεί να προ­α­ναγ­γέλ­λο­νται ή να έχουν αιφ­νι­δια­στικό χαρα­κτήρα.

Μετά από κάθε επί­σκεψη, συντάσ­σε­ται έκθεση στην οποία εντο­πί­ζο­νται τυχόν αδυ­να­μίες και δια­τυ­πώ­νο­νται συστά­σεις για διορ­θω­τικά μέτρα, τα οποία πρέπει να υλο­ποι­η­θούν εντός καθο­ρι­σμέ­νης ημε­ρο­μη­νίας.

Οι συστά­σεις υπο­βάλ­λο­νται από την Επι­τροπή στο Συμ­βού­λιο για έγκριση.

Το κράτος – μέλος που αξιο­λο­γεί­ται υπο­βά­λει σχέδιο δράσης

Στη συνέ­χεια, το αξιο­λο­γού­μενο κράτος μέλος πρέπει να υπο­βά­λει ένα σχέδιο δράσης το οποίο καθο­ρί­ζει τον τρόπο αντι­με­τώ­πι­σης των αδυ­να­μιών που εντο­πί­στη­καν. Προ­κει­μέ­νου να υλο­ποι­ή­σουν τις συστά­σεις, τα κράτη-μέλη μπορούν να υπο­στη­ρί­ζο­νται από την Επι­τροπή, την Frontex και άλλους φορείς της ΕΕ με πρα­κτικά και/ή χρη­μα­το­δο­τικά μέσα.

Στην 8η εξα­μη­νιαία έκθεση για τη λει­τουρ­γία του χώρου Σένγκεν, της 15ης Δεκεμ­βρίου 2015, ανα­κοι­νώ­θηκε ήδη ότι, ανάλογα με τα απο­τε­λέ­σματα των αξιο­λο­γή­σεων Σένγκεν στην Ελλάδα, ενδέ­χε­ται να προ­τα­θούν ειδικά μέτρα όπως προ­βλέ­πε­ται στα άρθρα 19α και 26 του Κώδικα Συνόρων Σένγκεν.

Δια­δι­κα­σίες για εξαι­ρε­τι­κές περι­στά­σεις

Εάν μια έκθεση αξιο­λό­γη­σης Σένγκεν κατα­λή­γει στο συμπέ­ρα­σμα ότι το αξιο­λο­γού­μενο κράτος-μέλος «αμελεί σοβαρά τις υπο­χρε­ώ­σεις του στο πλαίσιο των κανόνων Σένγκεν» και εάν υπάρ­χουν «σοβαρές ελλεί­ψεις στη διε­νέρ­γεια ελέγχων στα εξω­τε­ρικά σύνορα», η Επι­τροπή μπορεί να προ­τεί­νει συστά­σεις, που πρέπει να εγκρί­νει το Συμ­βού­λιο της ΕΕ, σχετικά με τη λήψη διορ­θω­τι­κών μέτρων για να αντι­με­τω­πι­στούν οι ελλεί­ψεις που δια­πι­στώ­θη­καν κατά τη διάρ­κεια της αξιο­λό­γη­σης.

Η συμ­μόρ­φωση του κράτους – μέλους

Προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λί­σει τη συμ­μόρ­φωση με αυτές τις συστά­σεις, η Επι­τροπή μπορεί, βάσει του άρθρου 19α του Κώδικα Συνόρων Σένγκεν, να υπο­δεί­ξει στο αξιο­λο­γού­μενο κράτος μέλος να λάβει συγκε­κρι­μένα μέτρα, όπως η ανά­πτυξη ευρω­παϊ­κών ομάδων συνο­ριο­φυ­λά­κων, ή η υποβολή στρα­τη­γι­κού σχεδίου το οποίο θα καθο­ρί­ζει τον τρόπο με τον οποίο το εν λόγω κράτος-μέλος θα δια­θέ­σει το δικό του προ­σω­πικό και εξο­πλι­σμό για την αντι­με­τώ­πιση των ελλεί­ψεων.

Οι προ­τά­σεις της Επι­τρο­πής πρέπει να εγκρι­θούν από επι­τροπή των κρατών-μελών με ειδική πλειο­ψη­φία. Το αξιο­λο­γού­μενο κράτος-μέλος έχει τότε προ­θε­σμία τριών μηνών για να ολο­κλη­ρώ­σει τις διορ­θω­τι­κές δράσεις.

Μετά την τρίμηνη διορία

Σε περί­πτωση που, μετά την παρέ­λευση τριών μηνών, εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν σοβαρές ελλεί­ψεις και τα μέτρα που έχουν ληφθεί δεν επαρ­κούν για την κατάλ­ληλη αντι­με­τώ­πισή τους, η Επι­τροπή δύναται να ενερ­γο­ποι­ή­σει την εφαρ­μογή της δια­δι­κα­σίας που προ­βλέ­πε­ται στο άρθρο 26 του Κώδικα Συνόρων Σένγκεν.

Σύμφωνα με το άρθρο 26 του Κώδικα Συνόρων Σένγκεν, εάν τα μέτρα που ανα­φέ­ρο­νται στο άρθρο 19α δεν είναι απο­τε­λε­σμα­τικά, το Συμ­βού­λιο της ΕΕ μπορεί, με βάση πρόταση της Επι­τρο­πής, να συστή­σει σε ένα ή περισ­σό­τερα κράτη-μέλη να επα­να­φέ­ρουν τους συνο­ρια­κούς ελέγ­χους στο σύνολο ή σε συγκε­κρι­μένα τμήματα των εσω­τε­ρι­κών συνόρων του(ς) ως λύση εσχάτης ανάγκης, προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τευ­θεί το κοινό συμ­φέ­ρον στον χώρο Σένγκεν.

Η σύσταση του Συμ­βου­λίου πρέπει να εγκρι­θεί με ειδική πλειο­ψη­φία.

Από 6 μήνες μέχρι δύο χρόνια

Σύμφωνα με το άρθρο 26, και στις εξαι­ρε­τι­κές περι­στά­σεις που περι­γρά­φο­νται ανωτέρω, οι έλεγχοι μπορούν να επα­να­φερ­θούν για διά­στημα που δεν υπερ­βαί­νει τους έξι μήνες. Το μέτρο αυτό μπορεί να παρα­τα­θεί για επι­πλέον εξα­μη­νιαίες περιό­δους μέχρι και δύο έτη.

tvxs.gr