IN MEMORΙΑM: Συνεταιριστική Τράπεζα Δωδεκανήσου

Του Ν. Μυλωνά

Α. Συμπλη­ρώ­νε­ται 3 χρόνια από την απορ­ρό­φηση της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου από ALPHA NANK με απόφαση της Τρά­πε­ζας της Ελλάδας με πολι­τική απόφαση της τότε κυβέρ­νη­σης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ. Μια Δευτέρα πρωί, 21.500 Δωδε­κα­νή­σιοι μέτοχοι έχασαν το μετο­χικό τους κεφά­λαιο, μια σειρά κατα­θέ­σεων τους πέρασαν στα χέρια μιας ‘’συστημικής μεν, χρε­ο­κο­πη­μέ­νης δε τράπεζας’’ ενι­σχύ­ο­ντας το χαρ­το­φυ­λά­κιο της. Η πιο επι­βλα­βής εξέλιξη όμως ακο­λου­θεί και αφορά τα ενυ­πό­θηκα δάνεια της. Οι τελευ­ταίες απο­φά­σεις της Βουλής για τα προ­α­παι­τού­μενα του 3ου μνη­μο­νίου γύρω από την ανακεφαλαιοποίηση-πώληση των 4 τρα­πε­ζών οδή­γη­σαν στο πέρασμα της δια­χεί­ρι­σης τους στα δια­βό­ητα hedge funds στα οποία ανήκει πλέον όλο το ενυ­πό­θηκο τμήμα της Δωδε­κα­νη­σια­κής ακί­νη­της περιου­σίας! Υπήρχε άλλη πολι­τική τότε; ΝΑΙ! η σούπερ-φιλελεύθερη orderliberal κυβέρ­νηση CDU-SPD Μέρκελ-Σόυμπλε-Γκάμπριελ το 2009 μπροστά στην κρίση ανα­κοί­νωσε δημιουρ­γία ταμείου διά­σω­σης των περι­φε­ρεια­κών τραπεζών-Landersbanken που μπορεί να δια­σφα­λί­σουν την βιω­σι­μό­τητα σε μικρές επι­χει­ρή­σεις με χαμηλά έσοδα και στα νοι­κο­κυ­ριά εν μέσω κρίσης και να συμ­με­τά­σχουν στην ανά­καμψη.

Β. Ελά­χι­στες ήταν οι τοπικές αντι­δρά­σεις τότε και αυτές διέ­πο­νταν από πολι­τική και οικο­νο­μική σκο­πι­μό­τητα. Σήμερα ελά­χι­στοι θα την θυμη­θούν μπροστά στον Αρμα­γεδ­δώνα των χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών εξε­λί­ξεων στην χώρα μας και στον κόσμο. Η δια­δι­κα­σία εκκα­θά­ρι­σης και η απόδοση ευθυνών…. στις ‘’ελληνικές καλένδες’’ (η Τρά­πε­ζας Κρήτης (σκάν­δαλα Κοσκωτα-1989) ακόμη να ολο­κλη­ρώ­σει την δια­δι­κα­σία εκκα­θά­ρι­σης)! Μια ομάδα μετόχων, προς τιμήν τους, ’’κρατάει ανοικτό το θέμα με την δημιουρ­γία συλ­λό­γου μερι­διού­χων που διεκ­δι­κούν με ένδικα μέσα την οικο­νο­μική και κυρίως ηθική απο­ζη­μί­ωση, σε βάρος του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου και των διευ­θυ­ντι­κών στε­λε­χών της. Τα γεγο­νότα απο­δει­κνύ­ουν τον μικρό βαθμό συνει­δη­το­ποί­η­σης της αξίας μιας τοπικής συνε­ται­ρι­στι­κής τρά­πε­ζας και αυτός είναι ο σκοπός του κει­μέ­νου.

Γ. Η Δωδε­κα­νή­σου είχε ξεφύγει από τον κατα­στα­τικό της ρόλο. Ο συνεταιριστικό-πιστωτικός χαρα­κτή­ρας της αλλοιώ­θηκε (μιμού­μενη τις συστη­μι­κές τρά­πε­ζες) προ­σχω­ρώ­ντας στα­διακά στο πνεύμα του εύκολου υπερ­δα­νει­σμού της δεκα­ε­τίας 2000-2010, μπαί­νο­ντας έτσι ως μη όφειλε στο φαύλο κύκλο του υψηλού ρίσκου δανει­σμού, αφού το κατα­στα­τικό της δέσμευε το Δ.Σ. στη χορή­γηση δανείων : ‘’να γίνο­νται με την μεγίστη δυνατή εξα­σφά­λιση για να καλύ­πτο­νται τα συμ­φέ­ρο­ντα και η περιου­σία των μετόχων’’ και ότι ‘’θα υπη­ρε­τή­σει βελ­τί­ωση της τοπικής βιο­μη­χα­νίας, του­ρι­σμού, βιο­τε­χνίας, εμπο­ρίου, γεωρ­γίας, κτη­νο­τρο­φίας, αλιείας’’! Τίποτα δεν τηρή­θηκε: το 60%(!) των δανείων της ήταν προς το εμπόριο, τον στε­γα­στικό τομέα και τα κατα­να­λω­τικά, αγνο­ώ­ντας τους βασι­κούς τομείς παρα­γω­γι­κής ανα­συ­γκρό­τη­σης της τοπικής οικο­νο­μίας αφού χρη­μα­το­δό­τησε τον πρω­το­γενή τομέα με 0,4% και τον βιο­μη­χα­νικό 0% !!! Σημεία εκφυ­λι­σμού ήταν ο υψηλός δανει­σμός των μελών του διοι­κη­τι­κού της συμ­βου­λίου, ο δανει­σμός του στε­λε­χια­κού της δυνα­μι­κού με ζημιο­γόνο για την τράπεζα επι­τό­κιο, οι απα­ρά­δε­κτα υψηλές αμοιβές διευ­θυ­ντι­κού της προ­σω­πι­κού ακόμη και όταν η τράπεζα λει­τουρ­γούσε με παθη­τικό! ΚΡΙΜΑ!

Δ. Στην όλη δια­χεί­ριση του συνε­ται­ρι­στι­κού πει­ρά­μα­τος της Τρ.Δω. 1995-2013 έλειψε η ιδε­ο­λο­γική ηγε­μο­νία του κοι­νω­νι­κού της ρόλου και η πρα­κτική του σεβα­σμού του αυτο­ε­λέγ­χου. Επι­κρά­τησε η λογική της εμπο­ρευ­μα­το­ποί­η­σης και της διο­λί­σθη­σης στον άκρατο μερ­κα­ντι­λι­σμό της εποχής, παρα­βιά­ζο­ντας τις ίδιες κατα­στα­τι­κές δεσμεύ­σεις της! Ετσι η τράπεζα κατέρ­ρεε χωρίς αντι­στά­σεις! Η διοί­κηση και οι μάνα­τζερ έχουν τερά­στια ευθύνη. Η αντι­με­τώ­πιση της κρίσης του 2008 με ευθύνη του ΔΣ δεν κινή­θηκε στην τροχιά του ανα­γκαίου στρα­τη­γι­κού σχε­δια­σμού και απο­κρύ­πτο­ντας την αλήθεια μέσω του εφη­συ­χα­σμού την οδή­γη­σαν στον…μέσω κυβέρ­νη­σης θάνατο!

Γ. Τι χάσαμε όμως ως κοι­νω­νία με την απώλεια της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου;

— η σημα­ντι­κό­τερη απώλεια είναι με την διάλυση της ναυά­γησε μια ακόμη εναλ­λα­κτική πρόταση τοπικής καπι­τα­λι­στι­κής) ανά­πτυ­ξης μέσω της ‘’θεμελίωσης δια­δι­κα­σιών τοπικής και περιο­χι­κής (regional) Δωδε­κα­νη­σια­κής ανά­πτυ­ξης αξιο­ποιώ­ντας τοπι­κούς κεφα­λαια­κούς πόρους’’! και η μονο­πώ­ληση των ανα­πτυ­ξια­κών προ­ο­πτι­κών από 4 απρό­σω­πους κεφα­λαιο­κρα­τι­κούς τρα­πε­ζι­κούς ομίλους, δηλαδή στα hedge funds (=κεφά­λαια αντι­στάθ­μι­σης κιν­δύ­νου!)’’.

Δ. Η δρα­μα­τική οικο­νο­μική κατά­σταση στα νησιά μας έχει ανάγκη την συνε­ται­ρι­στική ιδέα και πρα­κτική. Δεν φταίνε οι ιδέες και τα δια­νοη­τικά εργα­λεία! Συχνά αχρη­στεύ­νται εργα­λεία και προ­ϊ­ό­ντα υψηλού κοι­νω­νι­κού περιε­χο­μέ­νου, όταν οι άνθρω­ποι και η ιδε­ο­λο­γία τους που τα χει­ρί­στη­καν είναι ανε­παρ­κείς. Η απο­τυ­χία τα οδηγει στην αδια­φο­ρία ή στην κοι­νω­νική απόρ­ριψη.

Έχουμε σαν τοπική κοι­νω­νία την ανάγκη της Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου!

Η πρόταση της θα επα­να­κάμ­ψει! Μόνο που το πείραμα θα επα­να­λη­φτεί σε μια νέα περίοδο με νέους όρους και νέες ιεραρ­χή­σεις που θα στη­ρί­ζο­νται στις εμπει­ρίες των απο­τυ­χιών και τα συμπε­ρά­σματα μας. Ο Συνε­ται­ρι­σμός ακόμη και στον τρα­πε­ζικό τομέα θα επα­να­κάμ­ψει όταν υπάρ­ξουν οι οικο­νο­μι­κές και πολι­τι­κές συν­θή­κες που θα ξεπε­ρά­σουν τις σημε­ρι­νές κατα­θλι­πτι­κές νεο­φι­λε­λευ­θε­ρες αριστερο-δεξιές πολι­τι­κές.

Ν. Μυλωνάς