Η ευρωπαϊκή ακτοφυλακή τρομάζει την Αθήνα

«Καυτό» θα είναι το επόμενο εξάμηνο στο μέτωπο του Προ­σφυ­γι­κού. Τα απο­τε­λέ­σματα της Συνόδου Κορυφής στις 17-18 Δεκεμ­βρίου στις Βρυ­ξέλ­λες δεν αφήνουν καμία αμφι­βο­λία ότι θα υπάρ­ξουν μεγάλες πιέσεις, με βασικό μοχλό τη Γερ­μα­νία, για την υλο­ποί­ηση απο­φά­σεων που έχουν ήδη ληφθεί, καθώς και για την προ­ώ­θηση της Ευρω­παϊ­κής Συνο­ριο­φυ­λα­κής και Ακτο­φυ­λα­κής. Πρό­κει­ται για τους πυλώνες που θα επι­τρέ­ψουν τη μείωση του αριθμού των προ­σφύ­γων, η οποία συνιστά τον μείζονα στόχο. Η φύλαξη όμως των εξω­τε­ρι­κών συνόρων έχει ανα­δει­χθεί σε μείζον ζήτημα, κάτι που και συμ­βο­λικά απο­δει­κνύ­ε­ται από το γεγονός ότι είναι το πρώτο σημείο στα Συμπε­ρά­σματα τα οποία υιο­θε­τή­θη­καν.

Ανη­συ­χίες και πιέσεις

Αυτό λει­τουρ­γεί πιε­στικά για την ελλη­νική κυβέρ­νηση – σε συν­δυα­σμό με την ανάγκη άμεσης υλο­ποί­η­σης των hotspots, που ήδη έχει καθυ­στε­ρή­σει. Η πρόταση της Κομι­σιόν για την κοινή ακτο­φυ­λακή έχει θορυ­βή­σει την Αθήνα. Κυβερ­νη­τι­κοί και διπλω­μα­τι­κοί παρά­γο­ντες δια­βλέ­πουν κίνδυνο διά­βρω­σης της εθνικής κυριαρ­χίας στην προ­στα­σία των συνόρων. Η Ελλάδα δεν είναι φυσικά η μόνη χώρα που εκτιμά κάτι τέτοιο. Το ίδιο συμ­βαί­νει και με την Πολωνία, καθώς και άλλα κράτη.

Ωστόσο η δήλωση του Νίκου Κοτζιά μετά το Συμ­βού­λιο Εξω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων της περα­σμέ­νης Δευ­τέ­ρας, στην οποία ουσια­στικά είπε ότι τα ευρω­παϊκά όργανα «βιά­ζο­νται πάρα πολύ για ορι­σμένα πράγ­ματα και προ­σπα­θούν, εσπευ­σμένα, να λύσουν ορι­σμένα προ­βλή­ματα», δεν πέρασε απα­ρα­τή­ρητη στις Βρυ­ξέλ­λες.

Το σημείο-κλειδί που γεννά ανη­συ­χίες είναι η πρό­βλεψη επέμ­βα­σης της δύναμης που θα δια­δε­χθεί τη Frontex στα εξω­τε­ρικά σύνορα ακόμη και υπερ­βαί­νο­ντας το εθνικό βέτο σε έκτα­κτες περι­πτώ­σεις, αλλά και η δυνα­τό­τητα που θα έχει στο πλαίσιο αυτό για κοινές επι­χει­ρή­σεις με τρίτα κράτη που η ίδια θα μπορεί να συντο­νί­ζει. Αυτό σημαί­νει, εν δυνάμει, ότι η νέα ευρω­παϊκή ακτο­φυ­λακή θα μπο­ρούσε να συντο­νί­σει κοινές ελλη­νο­τουρ­κι­κές επι­χει­ρή­σεις στο Αιγαίο, εφόσον αυτές απο­φα­σι­στούν. Ηδη πάντως υπη­ρε­σια­κοί παρά­γο­ντες του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών «ξεσκο­νί­ζουν» τις κοι­νο­τι­κές Συν­θή­κες, εστιά­ζο­ντας σε άρθρα όπως τα 72, 77 και 79, στα οποία κατο­χυ­ρώ­νε­ται η εθνική αρμο­διό­τητα σε ζητή­ματα συνο­ρια­κών ελέγχων, ασύλου και μετα­νά­στευ­σης.

Ωστόσο, ως μία από τις χώρες που εδώ και πάνω από μία δεκα­ε­τία μιλούν για την ανάγκη κοινής ευρω­παϊ­κής ακτο­φυ­λα­κής, η Ελλάδα και ο Αλέξης Τσίπρας δεν θα μπο­ρού­σαν να μη συγκα­τα­τε­θούν, επί της αρχής, ώστε να προ­χω­ρή­σει η δια­βού­λευση επί της πρό­τα­σης της Επι­τρο­πής. Κρί­σι­μος θα είναι το επόμενο εξάμηνο ο ρόλος της Ολλαν­δίας, η οποία ανα­λαμ­βά­νει την εκ περι­τρο­πής Προ­ε­δρία του Συμ­βου­λίου.

Ο ρόλος της Τουρ­κίας

Οι επι­χει­ρη­σια­κές λεπτο­μέ­ρειες θα κρίνουν πολλά, καθώς στο παρα­σκή­νιο υπάρχει πάντοτε ο παρά­γο­ντας «Τουρκία» που έχει ορι­ζό­ντια επί­δραση σε σειρά θεμάτων.

Ουσια­στικά η μίνι Σύνοδος της «συμ­μα­χίας των προ­θύ­μων» που διορ­γα­νώ­θηκε με πρω­το­βου­λία της Αυστρίας πριν από το Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο ίσως να είχε μεγα­λύ­τερη σημασία. Σε αυτή συμ­με­τεί­χαν οι ηγέτες της Αυστρίας, της Γερ­μα­νίας, της Ελλάδας, του Βελγίου, της Σου­η­δίας, της Ολλαν­δίας, της Φιν­λαν­δίας, της Πορ­το­γα­λίας και της Σλο­βε­νίας, ενώ εκ μέρους της Γαλλίας παρα­βρέ­θηκε ο υπουρ­γός Ευρω­παϊ­κών Υπο­θέ­σεων Χαρλέμ Ντεζίρ.

Οπως όλα δεί­χνουν, οδεύ­ουμε για νέα Σύνοδο Κορυφής ΕΕ – Τουρ­κίας, πιθα­νό­τατα εντός του Φεβρουα­ρίου και πριν από το επόμενο Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο στις 18-19 του μηνός. Στη συνά­ντηση της περα­σμέ­νης Πέμπτης πάντως το βασικό θέμα συζή­τη­σης ήταν αν η Τουρκία έχει πράξει τα δέοντα ώστε να μειω­θούν οι προ­σφυ­γι­κές ροές έπειτα από την πρό­σφατη συμ­φω­νία με τους Ευρω­παί­ους.

Κοι­νο­τι­κές πηγές με γνώση των δια­μει­φθέ­ντων τονί­ζουν ότι ο Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου υπήρξε εποι­κο­δο­μη­τι­κός. Ο τούρκος πρω­θυ­πουρ­γός φέρεται να παρου­σί­ασε στοι­χεία ότι κατά τους τελευ­ταί­ους τέσ­σε­ρις μήνες η Τουρκία «έπιασε» περίπου 80.000 παρά­νο­μους μετα­νά­στες και 1.700 λαθρο­δια­κι­νη­τές. Ο κ. Τσίπρας πάντως, εντός του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου, φέρεται να αμφι­σβή­τησε ότι έχουν μειωθεί οι ροές από την Τουρκία προς την Ελλάδα.

Ετερο ζήτημα είναι η προ­ώ­θηση ενός σχεδίου για απευ­θείας μετε­γκα­τά­σταση προ­σφύ­γων από την Τουρκία σε ευρω­παϊ­κές χώρες. Στο σημείο αυτό εκφρά­ζο­νται δια­φω­νίες μεταξύ κρατών, όπως η Γερ­μα­νία, τα οποία πιστεύ­ουν ότι το σχέδιο που παρου­σί­ασε πριν από λίγες ημέρες η Κομι­σιόν πρέπει να υλο­ποι­η­θεί, έστω και αν είναι εθε­λο­ντικό, και εκείνων που θεωρούν ότι πρώτα πρέπει να μειω­θούν οι ροές προ­σφύ­γων και μετά να αρχί­σουν να συζη­τού­νται τέτοια σχέδια. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν ελήφθη κάποια απόφαση στη μίνι Σύνοδο.

Η Αθήνα στη μέση

Η συνερ­γα­σία με την Αγκυρα θα περάσει όπως φαί­νε­ται από… σαράντα κύματα. Και η Αθήνα βρί­σκε­ται στο μέσον αυτής της αντι­πα­ρά­θε­σης. Ο κ. Τσίπρας είχε την ευκαι­ρία να δια­τυ­πώ­σει μία σειρά από θέματα τόσο στη μίνι Σύνοδο όσο και σε επίπεδο «28». Οπως τόνισε, έχει αυξηθεί η ροή μετα­να­στών από χώρες που οι πολίτες τους δεν θεω­ρού­νται πρό­σφυ­γες, προ­σθέ­το­ντας πως το γεγονός ότι η Τουρκία έχει απε­λευ­θε­ρώ­σει το καθε­στώς χορή­γη­σης θεω­ρή­σεων με μία σειρά χωρών περι­πλέ­κει το πρό­βλημα.

Δυσπι­στία υπάρχει επίσης για τα κον­δύ­λια που έχει συμ­φω­νη­θεί να δοθούν στην Τουρκία. Η Ανγκελα Μέρκελ επα­νέ­λαβε την Παρα­σκευή ότι 1 δισ. ευρώ θα δοθεί από τον κοι­νο­τικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και τα υπό­λοιπα 2 δισ. ευρώ από τα κράτη-μέλη. Ωστόσο ορι­σμέ­νες χώρες επι­μέ­νουν να καλυ­φθεί όλο το ποσό από τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό της ΕΕ. Κάτι τέτοιο όμως θα επη­ρέ­αζε τα αντί­στοιχα ποσά για την Κοινή Αγρο­τική Πολι­τική και τα διαρ­θρω­τικά ταμεία.

Το ΒΗΜΑ