FT: Aστυνομία συνόρων με υπερεξουσίες ετοιμάζει η Ευρώπη

Οι Βρυ­ξέλ­λες θα προ­τεί­νουν την δημιουρ­γία μιας μόνιμης ευρω­παϊ­κής συνο­ρια­κής δύναμης που θα ανα­λά­βει τον έλεγχο των εξω­τε­ρι­κών συνόρων του μπλοκ – ακόμα και αν μια κυβέρ­νηση δια­φω­νεί – σε μια κίνηση που αναμ­φί­βολα θα απο­τε­λέ­σει την μεγα­λύ­τερη μετα­βί­βαση κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των από την εποχή της δημιουρ­γίας του ενιαίου νομί­σμα­τος.

Αντι­μέ­τωπη με μια κρίση που έφερε 1,2 εκατ. μετα­νά­στες στην Ευρώπη φέτος, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή θα απο­κα­λύ­ψει την επόμενη εβδο­μάδα σχέδια για την αντι­κα­τά­σταση της υπη­ρε­σίας συνόρων Frontex με μια μόνιμη συνο­ριακή δύναμη και ακτο­φυ­λακή, που θα ανα­πτύσ­σο­νται μετά από έγκριση της Κομι­σιόν, σύμφωνα με αξιω­μα­τού­χους της Ε.Ε. και έγγραφα που έχουν δει οι Financial Times.

To σχέδιο απο­τε­λεί μια προ­σπά­θεια της τελευ­ταίας στιγμής για να σωθεί η ζώνη ελεύ­θε­ρης μετα­κί­νη­σης του Σένγκεν, εισά­γο­ντας το είδος της ενιαίας συνο­ρια­κής φύλαξης που έχουν επα­νει­λημ­μένα ζητήσει το Παρίσι και το Βερο­λίνο.

Οι Ευρω­παίοι ηγέτες συζη­τούν την δημιουρ­γία μιας κοινής συνο­ρια­κής δύναμης εδώ και πάνω από 15 χρόνια αλλά πάντα δυσκο­λεύ­ο­νταν να ξεπε­ρά­σουν βαθιές αντι­στά­σεις στην παρά­καμψη της εθνικής κυριαρ­χίας για την επο­πτεία ή τον έλεγχο των συνόρων, μιας από τις βασικές λει­τουρ­γίες ενός κυρί­αρ­χου κράτους. Η Ελλάδα για παρά­δειγμα, μόλις πρό­σφατα συμ­φώ­νησε να απο­δε­χτεί τις προ­σφο­ρές της Ε.Ε. για την απο­στολή συνο­ρια­κών ομάδων, μετά από μήνες δια­φω­νιών για την αρμο­διό­τητα τους.

Οι συστη­μα­τι­κές αδυ­να­μίες στην Σένγκεν έγιναν ορατές από τις μαζικές εισροές μετα­να­στών την φετινή χρονιά, πολλοί εκ των οποίων δεν είναι κατα­γε­γραμ­μέ­νοι, στην Ε.Ε. μέσω Ελλάδας και Ιταλίας. Οι ανη­συ­χίες κορυ­φώ­θη­καν μετά τις τρο­μο­κρα­τι­κές επι­θέ­σεις του περα­σμέ­νου μήνα στο Παρίσι, όταν απο­κα­λύ­φθηκε ότι του­λά­χι­στον ορι­σμέ­νοι από τους δράστες ήρθαν στην Ευρώπη από την Συρία μέσω της Ελλάδας.

Ένα από τα πιο επίμαχα στοι­χεία της ρύθ­μι­σης θα παρα­δώ­σει στην Κομι­σιόν την δύναμη να εγκρί­νει την ανά­πτυξη σε ένα σύνορο, μετά από σύσταση ενός διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου της νεο­σύ­στα­της Ευρω­παϊ­κής Συνο­ριο­φυ­λα­κής και Ακτο­φυ­λα­κής (EBCG). Αυτό θα ισχύει και για τα μέλη της Σένγκεν που είναι εκτός Ε.Ε., όπως η Νορ­βη­γία. Αν και θα υπάρχει δια­βού­λευση με τα κράτη μέλη, δεν θα έχουν την δύναμη να ασκή­σουν μονο­με­ρώς βέτο στην ανά­πτυξη της δύναμης.

Ο Δημή­τρης Αβρα­μό­που­λος, ο οποίος είναι υπεύ­θυ­νος για την μετα­να­στευ­τική πολι­τική της Ε.Ε., δήλωσε: «Η προ­σφυ­γική κρίση έχει δείξει τα όρια της υφι­στά­με­νης υπη­ρε­σίας συνόρων, της Fronetx, να αντι­με­τω­πί­σει απο­τε­λε­σμα­τικά και να κατα­πο­λε­μή­σει την κατά­σταση που δημιούρ­γησε η πίεση στα εξω­τε­ρικά σύνορα της Ευρώπης».

Ο ίδιος είπε ότι η EBCG θα είναι ένας τρόπος να «προ­στα­τευ­τεί και ενι­σχυ­θεί η Σένγκεν».

Αξιω­μα­τού­χοι υπο­στή­ρι­ξαν ότι οι προ­τά­σεις είναι νόμιμες με βάση άρθρο στην συνθήκη της Ε.Ε. που επι­τρέ­πει την «στα­διακή εισα­γωγή ενός ενσω­μα­τω­μέ­νου συστή­μα­τος δια­χεί­ρι­σης των εξω­τε­ρι­κών συνόρων» – μια μορφή δια­τύ­πω­σης που ορι­σμέ­νοι διπλω­μά­τες θεωρούν ότι απο­κλείει τον πλήρη κεντρικό έλεγχο των συνο­ρια­κών δυνά­μεων.

Η Frontex, η υπη­ρε­σία συνόρων της Ε..Ε που θα αντι­κα­τα­στα­θεί από την νέα συνο­ριακή φρουρά, ήταν περιο­ρι­σμένη από μια εντολή που της επέ­τρεπε μόνο για να «συντο­νί­ζει» την προ­στα­σία των συνόρων, αντί να την επι­βάλ­λει η ίδια.

Αυτοί οι περιο­ρι­σμοί έγιναν προ­φα­νείς κατά τη διάρ­κεια της προ­σφυ­γι­κής κρίσης. Στην εδρεύ­ουσα στη Βαρ­σο­βία υπη­ρε­σία δεν επι­τρέ­πο­νταν να αγο­ρά­σει τον εξο­πλι­σμό της, ούτε να απα­σχο­λεί απευ­θείας τους συνο­ριο­φύ­λα­κες. Εξαρ­τιό­ταν από τις προ­σφο­ρές των χωρών – μελών που συχνά δεν υλο­ποιού­νταν.

Επίσης δεν είχε την εντολή να πραγ­μα­το­ποιεί έρευνα και διάσωση, κάτι που παρε­μπό­δισε σοβαρά τις προ­σπά­θειες να βοη­θή­σει τους πρό­σφυ­γες στη Μεσό­γειο την φετινή χρονιά.

Αν το πλάνο εγκρι­θεί από τις χώρες-μέλη, η αντι­κα­τα­στά­τρια της Frontex θα έχει μια πληθώρα νέων εξου­σιών, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της δυνα­τό­τη­τας να προ­σλαμ­βά­νει και να ελέγχει τους δικούς της συνο­ριο­φύ­λα­κες και να αγο­ρά­ζει εξο­πλι­σμό. Θα της επι­τρέ­πε­ται επίσης να λει­τουρ­γεί (αν ζητηθεί) σε χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΕ, όπως η Σερβία και η ΠΓΔΜ που έχουν γίνει χώρες-πέρασμα για ανθρώ­πους που προ­σπα­θούν να φτάσουν στη Βόρεια Ευρώπη.

Η νέα υπη­ρε­σία θα μπορεί να απε­λαύ­νει ανθρώ­πους που δεν έχουν το δικαί­ωμα να παρα­μεί­νουν στην Ευρώπη, μια δυνα­τό­τητα που δεν έχει η Frontex.

Θα μπορεί επίσης να καλεί μια ομάδα συνο­ριο­φυ­λά­κων που θα έχουν δεσμεύ­σει για λογα­ρια­σμό της τα κράτη-μέλη ως εφε­δρεία, όπως και τους δικούς της ανθρώ­πους. Η νέα υπη­ρε­σία συνόρων θα υπό­κει­ται στους εθνι­κούς νόμους της χώρας-μέλους στην οποία λει­τουρ­γεί.

Οι εθνικές πρω­τεύ­ου­σες θα δια­τη­ρή­σουν τον καθη­με­ρινό έλεγχο των συνόρων τους, αλλά η νέα υπη­ρε­σία θα μπορεί να παρα­κο­λου­θεί τις προ­σπά­θειές τους και να επεμ­βαί­νει, αν αισθαν­θεί ότι η προ­στα­σία που προ­σφέ­ρε­ται δεν είναι επαρκής.

Οσον αφορά τη Μεγάλη Βρε­τα­νία, και την Ιρλαν­δία, έχουν δικαί­ωμα εξαί­ρε­σης από κάθε μετα­να­στευ­τική πολι­τι­κής της ΕΕ και δεν θα εξα­να­γκα­στούν να συμ­με­τέ­χουν στο σχήμα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ