Ανησυχητικά υψηλά τα ποσοστά κατάθλιψης και άγχους στους Έλληνες

Εμ­φα­νείς είναι οι πρώ­τες επι­πτώ­σεις της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης στην Ελ­λά­δα του 2015. Ο ένας στους τρεις πο­λί­τες (28,5%) αξιο­λο­γεί την κα­τά­στα­ση της υγεί­ας του ως μέ­τρια ή κακή. Τα πο­σο­στά των ατό­μων με συμ­πτώ­μα­τα άγ­χους (24%) και κα­τά­θλι­ψης (16%) είναι ανη­συ­χη­τι­κά υψηλά, με τους ει­δι­κούς επι­στή­μο­νες να τα συν­δέ­ουν με την ανερ­γία. Επί­σης, πα­ρα­τη­ρεί­ται αυ­ξη­μέ­νη προ­σέ­λευ­ση στις υπη­ρε­σί­ας υγεί­ας του δη­μό­σιου τομέα. Ωστό­σο, οι ασθε­νείς δεν είναι ιδιαι­τέ­ρως ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι από τις πα­ρο­χές αφού το 42% έχει αρ­νη­τι­κή ει­κό­να. Ση­μα­ντι­κό πο­σο­στό (22%) ανα­φέ­ρει ότι είχε πρό­βλη­μα πρό­σβα­σης στις δη­μό­σιες δομές υγεί­ας με κύριο ανα­φε­ρό­με­νο φραγ­μό το οι­κο­νο­μι­κό κό­στος.

Τα πα­ρα­πά­νω στοι­χεία προ­κύ­πτουν από την Εθνι­κή Με­λέ­τη Νο­ση­ρό­τη­τας και Πα­ρα­γό­ντων Κιν­δύ­νου (ΕΜΕΝΟ). Η με­λέ­τη διε­ξή­χθη από την Ια­τρι­κή Σχολή του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών, με επι­στη­μο­νι­κή υπεύ­θυ­νη την ανα­πλη­ρώ­τρια κα­θη­γή­τρια κυρία Γιώτα Του­λού­μη, σε συ­νερ­γα­σία με όλες τις Ια­τρι­κές Σχο­λές των πα­νε­πι­στη­μί­ων της χώρας και το Πά­ντειο Πα­νε­πι­στή­μιο, με συγ­χρη­μα­το­δό­τη­ση από το Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νω­νι­κό Τα­μείο και εθνι­κούς πό­ρους.

Το προ­φίλ των συμ­με­τε­χό­ντων

Οι τέσ­σε­ρις στους δέκα συμ­με­τέ­χο­ντες στη με­λέ­τη ήταν απα­σχο­λού­με­νοι, εκ των οποί­ων 12% με με­ρι­κή απα­σχό­λη­ση. Το πο­σο­στό ανερ­γί­ας στο σύ­νο­λο των οι­κο­νο­μι­κά ενερ­γών εκτι­μά­ται σε 28,5%. Αυτό ήταν υψη­λό­τε­ρο σε γυ­ναί­κες (34% προς 24%), σε νέους ηλι­κί­ας 18-29 ετών (36,4% ένα­ντι 27% σε άτομα ηλι­κί­ας άνω των 30 ετών) και στα με­γά­λα αστι­κά κέ­ντρα. Ο ένας στους τέσ­σε­ρις (25,5%) έχει μη­νιαίο οι­κο­γε­νεια­κό ει­σό­δη­μα μι­κρό­τε­ρο των 700 ευρώ ενώ μέ­τρια ή σο­βα­ρή δια­τρο­φι­κή ανα­σφά­λεια αντι­με­τω­πί­ζει το 4%. Πε­ρί­που το 10% των ατό­μων δεν έχει ασφα­λι­στι­κή κά­λυ­ψη και ένα επι­πλέ­ον 3% δεν έχει βι­βλιά­ριο υγεί­ας σε ισχύ.

Στη με­λέ­τη συμ­με­τεί­χαν 5.000 άτομα, ηλι­κί­ας 18 ετών και άνω, που επι­λέ­χθη­καν τυ­χαία με βάση την απο­γρα­φή του 2011.

Όσον αφορά τον καρ­κί­νο του μα­στού, μα­στο­γρα­φία έχει κάνει κά­ποια στιγ­μή το 68% των γυ­ναι­κών, ενώ για τον καρ­κί­νο του τρα­χή­λου της μή­τρας οκτώ στις δέκα γυ­ναί­κες έχουν κάνει Pap test. Για την πρό­λη­ψη καρ­κί­νου του πα­χέ­ος εντέ­ρου, μόλις το 20% του πλη­θυ­σμού άνω των 50 ετών έχει κάνει κο­λο­νο­σκό­πη­ση. Από διά­φο­ρες επι­μέ­ρους ανα­λύ­σεις γί­νε­ται φα­νε­ρό ότι υπάρ­χει σύγ­χυ­ση στον πλη­θυ­σμό, ίσως και στους επαγ­γελ­μα­τί­ες υγεί­ας, σχε­τι­κά με τις αρχές του προ­συμ­πτω­μα­τι­κού ελέγ­χου καθώς μία από τις βα­σι­κές αι­τί­ες που οι συμ­με­τέ­χο­ντες δεν έκα­ναν τις σχε­τι­κές εξε­τά­σεις ήταν η έλ­λει­ψη συμ­πτω­μά­των.

Καρ­διαγ­γεια­κά νο­σή­μα­τα

Τα καρ­διαγ­γεια­κά νο­σή­μα­τα (κυ­ρί­ως έμ­φραγ­μα της καρ­διάς και εγκε­φα­λι­κό επει­σό­διο) ευ­θύ­νο­νται για πε­ρί­που το 40% των θα­νά­των στην Ευ­ρώ­πη. Η Ελ­λά­δα θε­ω­ρεί­ται χώρα μέσου κιν­δύ­νου, με με­γα­λύ­τε­ρη συ­χνό­τη­τα από την Ιτα­λία, την Πορ­το­γα­λία και τη Γαλ­λία. Η οι­κο­νο­μι­κή κρίση και η ανερ­γία σχε­τί­ζο­νται με αύ­ξη­ση των εμ­φραγ­μά­των. Σύμ­φω­να με τα απο­τε­λέ­σμα­τα της με­λέ­της η συ­χνό­τη­τα της στε­φα­νιαί­ας νόσου ήταν 4,6% και των εγκε­φα­λι­κών 1,9%. Η στε­φα­νιαία νόσος ήταν δύο φορές συ­χνό­τε­ρη στους άν­δρες (6,3%) απ’ ό,τι στις γυ­ναί­κες (3,1%).

Τα καρ­διαγ­γεια­κά νο­σή­μα­τα οφεί­λο­νται σε γο­νι­δια­κούς (κλη­ρο­νο­μι­κούς) πα­ρά­γο­ντες, αλλά και σε τρο­πο­ποι­ή­σι­μους πα­ρά­γο­ντες όπως υπέρ­τα­ση, δια­βή­της, χο­λη­στε­ρί­νη, κά­πνι­σμα και πα­χυ­σαρ­κία. Η με­λέ­τη έδει­ξε ότι το 45% των αν­δρών και το 30% των γυ­ναι­κών ήταν υπέρ­βα­ροι και το 31% των αν­δρών και 34% των γυ­ναι­κών πα­χύ­σαρ­κοι. Στην ηλι­κια­κή ομάδα 18-29 ετών 51% των αν­δρών και 31% των γυ­ναι­κών ήταν υπέρ­βα­ροι ή πα­χύ­σαρ­κοι. Πο­σο­στό 39% των αν­δρών και 33% των γυ­ναι­κών είχαν υπέρ­τα­ση. Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι 40% των υπερ­τα­σι­κών ήταν αδιά­γνω­στοι, 15% είχαν δια­γνω­σθεί αλλά δεν έπαιρ­ναν θε­ρα­πεία, 27% έπαιρ­ναν θε­ρα­πεία αλλά ήταν αρ­ρύθ­μι­στοι και μόνο 18% ήταν ρυθ­μι­σμέ­νοι υπό θε­ρα­πεία.

Δια­βή­της και κά­πνι­σμα

Το 12,5% των αν­δρών και το 10% των γυ­ναι­κών είχαν δια­βή­τη (11% στο σύ­νο­λο). Από τους δια­βη­τι­κούς, 14% ήταν αδιά­γνω­στοι, 4% είχαν δια­γνω­σθεί αλλά δεν έπαιρ­ναν θε­ρα­πεία, 41% έπαιρ­ναν θε­ρα­πεία αλλά ήταν αρ­ρύθ­μι­στοι και 41% ήταν ρυθ­μι­σμέ­νοι υπό θε­ρα­πεία. Το 37% των αν­δρών και το 34% των γυ­ναι­κών είχαν αυ­ξη­μέ­νη χο­λη­στε­ρί­νη (35% συ­νο­λι­κά), ενώ πάνω από τα 2/3 ατό­μων ηλι­κί­ας κάτω των 50 ετών με αυ­ξη­μέ­νη χο­λη­στε­ρί­νη είναι αδιά­γνω­στοι.

Σε ό,τι αφορά το κά­πνι­σμα, το 38% του γε­νι­κού ενή­λι­κου πλη­θυ­σμού της Ελ­λά­δας είναι ενερ­γοί κα­πνι­στές και 16% πρώην κα­πνι­στές. Η μέση ηλι­κία έναρ­ξης κα­πνί­σμα­τος είναι τα 18,9 έτη. Ση­μα­ντι­κή δια­φο­ρά πα­ρα­τη­ρεί­ται με­τα­ξύ των ηλι­κια­κών ομά­δων με τους νε­ό­τε­ρους να αρ­χί­ζουν το κά­πνι­σμα σε μι­κρό­τε­ρες ηλι­κί­ες. Οι άν­δρες, τα άτομα ηλι­κί­ας μι­κρό­τε­ρης των 50 ετών, άτομα μη πα­νε­πι­στη­μια­κής εκ­παί­δευ­σης, όσοι κα­τα­να­λώ­νουν αλ­κο­όλ και οι άνερ­γοι έχουν με­γα­λύ­τε­ρη πι­θα­νό­τη­τα να είναι κα­πνι­στές.

Το ΒΗΜΑ