Η κλιματική αλλαγή πλήττει την Υγεία

Ο περιο­ρι­σμός της συζή­τη­σης για την κλι­μα­τική αλλαγή στην απο­τροπή της ανόδου της θερ­μο­κρα­σίας άνω των 2 βαθμών Κελσίου, απο­κρύ­πτει το γεγονός ότι οι συνέ­πειες από την υπερ­θέρ­μανση του πλανήτη είναι ήδη παρού­σες και ιδιαί­τερα έντονες στον τομέα της δημό­σιας Υγείας. «Απαι­τεί­ται μια στροφή σε μια πιο τολμηρή και ριζική αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, μέσω μιας βαθύ­τε­ρης κατα­νό­η­σης των αρνη­τι­κών επι­πτώ­σεων σε πλήθος πεδίων, όπου αντι­κει­με­νικά ξεχω­ρί­ζει η Υγεία» τονίζει μιλώ­ντας στην «Κ» μία βδομάδα πριν από την έναρξη της Διε­θνούς Διά­σκε­ψης για το Κλίμα στο Παρίσι (COP21) η κ. Πολυ­ξένη Νικο­λο­πού­λου – Σταμάτη, καθη­γή­τρια στην Ιατρική Σχολή Αθηνών και επι­στη­μο­νικά υπεύ­θυνη του μετα­πτυ­χια­κού προ­γράμ­μα­τος «Περι­βάλ­λον και Υγεία. Δια­χεί­ριση Περι­βαλ­λο­ντι­κών Θεμάτων με Επι­πτώ­σεις στην Υγεία».

«Οι συνέ­πειες της κλι­μα­τι­κής αλλαγής στην Υγεία είναι ήδη εδώ και είναι πολύ­πλευ­ρες. Βλέ­πουμε όλοι τι γίνεται με τα κου­νού­πια στην Αττική και όχι μόνο. Φτά­νουμε τέλη Νοεμ­βρίου και τα κου­νού­πια ενο­χλούν ακόμα, με κίνδυνο τη διάδοση μετα­δο­τι­κών ασθε­νειών. Γι’ αυτό τον λόγο είδαμε ακόμα και να μην επι­τρέ­πε­ται η αιμο­δο­σία από κατοί­κους περιο­χών της Αττικής, με μεγάλες συγκε­ντρώ­σεις κου­νου­πιών. Στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη ανα­κά­λυ­ψαν εσχάτως τα προ­βλή­ματα από τα τσι­μπού­ρια, καθώς λόγω υψηλών θερ­μο­κρα­σιών πηγαί­νουν για μπάνιο στα ποτάμια κι εκεί ορι­σμέ­νοι κολυμ­βη­τές δέχο­νται τσι­μπή­ματα από τσι­μπού­ρια. Σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις μετα­δί­δε­ται η ασθέ­νεια βορελ­λί­ωση, για την οποία δεν γνω­ρί­ζουμε ακόμα πολλά πράγ­ματα» εξηγεί η κ. Νικο­λο­πού­λου.

Η γεω­γρα­φική επέ­κταση μιας σειράς ασθε­νειών, όπως της ελο­νο­σίας, του δάγκειου και του κίτρι­νου πυρετού, που εμφα­νί­ζο­νται σε περιο­χές του πλανήτη που δεν υπήρχαν σχε­τί­ζε­ται με την άνοδο της θερ­μο­κρα­σίας και τα πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα. Ηταν το 1999, για παρά­δειγμα, όταν κατα­γρά­φηκε στη Νέα Υόρκη επι­δη­μία εγκε­φα­λί­τι­δας.

Οπως σημειώ­νει ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας, η κλι­μα­τική αλλαγή επη­ρε­ά­ζει τις θεμε­λιώ­δεις απαι­τή­σεις για την Υγεία: καθαρός αέρας, ασφαλές πόσιμο νερό, επαρκής τροφή και ασφαλές κατα­φύ­γιο. Ο ΠΟΥ εκτιμά πως από τη δεκα­ε­τία του ’70 η δια­δι­κα­σία της κλι­μα­τι­κής αλλαγής προ­σθέ­τει κάθε έτος περισ­σό­τε­ρους από 140.000 θανά­τους, στον συνο­λικό αριθμό των απω­λειών της ανθρω­πό­τη­τας. Πολλές από τις βασι­κό­τε­ρες αιτίες θανάτου στον πλανήτη, όπως οι ασθέ­νειες που προ­κα­λούν διάρ­ροια, ο υπο­σι­τι­σμός, η ελο­νο­σία και ο δάγκειος πυρετός σχε­τί­ζο­νται άμεσα με το κλίμα. Ανα­μέ­νε­ται μάλιστα οι συν­θή­κες εκδή­λω­σής τους να χει­ρο­τε­ρεύ­σουν λόγω κλι­μα­τι­κής αλλαγής

Η κλι­μα­τική αλλαγή σχε­τί­ζε­ται και με τη διάδοση του άσθμα­τος, με τρόπους μάλιστα που δεί­χνουν την πολυ­πλο­κό­τητα και αλλη­λε­ξάρ­τηση του οικο­συ­στή­μα­τος. Είναι γνωστό το πλήθος των χημικών ουσιών που έχουν μπει στη ζωή μας, με πολλές απ’ αυτές να έχουν τοξικές επι­δρά­σεις. «Υπάρ­χουν τα τοξικά ζιζα­νιο­κτόνα και άλλα φυτο­φάρ­μακα, καθώς και τα γενε­τικά τρο­πο­ποι­η­μένα προ­ϊ­ό­ντα σε ορι­σμέ­νες χώρες. Οι πλημ­μύ­ρες που παρα­τη­ρού­νται ολοένα και συχνό­τερα τα τελευ­ταία χρόνια εξαι­τίας της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, δια­σπεί­ρουν αυτά τα χημικά σε ευρύ­τε­ρες περιο­χές. Οι δρόμοι ποτί­ζο­νται τοξικά και όταν στε­γνώ­νουν μένει μια χημικά δια­πο­τι­σμένη σκόνη. Η εισπνοή της μπορεί να προ­κα­λέ­σει άσθμα και ακόμα χει­ρό­τερα καρ­διο­α­να­πνευ­στικά νοσή­ματα», εξηγεί η κ. Νικο­λο­πού­λου. Σε άλλες περι­πτώ­σεις, τα τοξικά πηγαί­νουν στον υδρο­φόρο ορί­ζο­ντα και μπορεί να περά­σουν στην τροφική αλυσίδα.

Οι υψηλές θερ­μο­κρα­σίες, ειδικά τους καλο­και­ρι­νούς μήνες, δημιουρ­γούν ιδιαί­τερα προ­βλή­ματα σε ασθε­νείς που κάνουν χρόνια χρήση φαρ­μά­κων, για την αντι­με­τώ­πιση της υπέρ­τα­σης, του διαβήτη, ψυχικών δια­τα­ρα­χών. Η έντονη εφί­δρωση δια­τα­ράσ­σει το ισο­ζύ­γιο του νερού στον οργα­νι­σμό και απαιτεί μικρό­τερη δοσο­λο­γία. Δεν υπάρχει όμως ενη­μέ­ρωση των ευαί­σθη­των ομάδων του πλη­θυ­σμού.

Οι συνέ­πειες της κλι­μα­τι­κής αλλαγής στην Υγεία δημιουρ­γούν συνήθως «κρυφές πληγές» λέει η καθη­γή­τρια της Ιατρι­κής, που δεν φωνά­ζουν, δεν ανα­δει­κνύ­ο­νται από τα ΜΜΕ, αλλά υπο­σκά­πτουν τη δημόσια υγεία μακρο­πρό­θε­σμα.

«Η υγεία δεν κοστο­λο­γεί­ται, η κάθε ανθρώ­πινη ζωή είναι μονα­δική και δεν μπορεί να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με ποσοστά και επι­μέ­ρους στόχους» τονίζει η κ. Νικο­λο­πού­λου. Στα θετικά της διε­θνούς συνά­ντη­σης του Παρι­σιού είναι ότι το θέμα της υγείας έχει εντα­χθεί στην ατζέντα των συζη­τή­σεων και δια­πραγ­μα­τεύ­σεων. Δύο μεγάλες συνα­ντή­σεις θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν στις 4-5 Δεκεμ­βρίου στο COP 21.

Συμβολή στην κατα­νό­ηση του θέματος απο­τε­λεί η ημερίδα που διορ­γα­νώ­νουν την Τρίτη 24 Νοεμ­βρίου το μετα­πτυ­χιακό πρό­γραμμα «Περι­βάλ­λον και Υγεία» και το Μαριολοπούλειο-Καναγκίνειο Ιδρυμα Επι­στη­μών Περι­βάλ­λο­ντος και θέμα «Κλι­μα­τική Αλλαγή και Βιώσιμη Ανά­πτυξη. Οι επι­πτώ­σεις στην Υγεία, τη Μετα­νά­στευση, τη Φτώχεια και την Οικο­λο­γική Δικαιο­σύνη εν όψει του COP21 2015 στο Παρίσι». Η ημερίδα θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί από τις 5-9 μ.μ., στο αμφι­θέ­α­τρο «Αλκης Αργυ­ριά­δης» του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών (Πανε­πι­στη­μίου 30).

Καθη­με­ρινή