Πρωταθλητές οι Ελληνες στην κατανάλωση αντιβιωτικών

Πάνω από 25.000 άνθρω­ποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους στην Ευρώπη, λόγω της κατά­χρη­σης αντι­βιο­τι­κών. Η κατά­χρηση αυτή έχει οδη­γή­σει σε ανθε­κτι­κό­τητα* πολλά κοινά μικρό­βια και μας έχει κάνει ιδιαί­τερα ευά­λω­τους σε θανα­τη­φό­ρες λοι­μώ­ξεις.

Λοι­μώ­ξεις οι οποίες δεν μπορούν πλέον να αντι­με­τω­πι­στούν με τα υπάρ­χο­ντα αντι­βιο­τικά, καθώς αχρη­στεύ­θη­καν λόγω της αλό­γι­στης χρήσης τους. Το πιο δρα­μα­τικό στοι­χείο στις επι­ση­μάν­σεις των επι­στη­μό­νων, είναι το «τέλος των αντι­βιο­τι­κών», δηλαδή το γεγονός ότι εδώ και πολλά χρόνια δεν έχει επι­νοη­θεί και παρα­σκευα­στεί ένα και­νούρ­γιο πιο ισχυρό αντι­βιο­τικό από τα ήδη υπάρ­χο­ντα. Ακόμα πιο ανη­συ­χη­τική είναι η πρό­βλεψη ότι δεν θα έχουμε σύντομα και­νο­τόμα αντι­βιο­τικά για να καλύ­ψουν τα κενά που έχουν προ­κύ­ψει στη θερα­πεία. Η Ελλάδα δυστυ­χώς παρα­μέ­νει πολύ ψηλά στη λίστα της υπερ­συ­ντα­γο­γρά­φι­σης αντι­βιο­τι­κών και της υψηλής αντοχής των αντι­βιο­τι­κών στην κοι­νό­τητα, ενώ κατέχει τα πρωτεία στην κατα­νά­λωση αντι­βιο­τι­κών στην Ευρώπη.

Τα απο­γοη­τευ­τικά αυτά στοι­χεία ανα­κοι­νώ­θη­καν στην έδρα της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής στις Βρυ­ξέλ­λες, με αφορμή την 18η Νοεμ­βρίου που είναι Ευρω­παϊκή Ημέρα Ενη­μέ­ρω­σης για τα Αντι­βιο­τικά. Ο επί­τρο­πος για την Υγεία και την Ασφά­λεια των Τρο­φί­μων, Βιτένις Αντρου­κάι­τις, υπο­γράμ­μισε ότι «οι λοι­μώ­ξεις από βακτή­ρια ανθε­κτικά στα αντι­βιο­τικά σκο­τώ­νουν πλέον χιλιά­δες ανθρώ­πους κάθε χρόνο και ευθύ­νο­νται για την απώλεια 1.500.000.000 ευρώ σε έξοδα νοση­λείας, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των ωρών εργα­σίας που χάνο­νται». Οι άνθρω­ποι υπο­φέ­ρουν, πεθαί­νουν και δεν είμαστε σε θέση να τους θερα­πεύ­σουμε, γιατί κάποια αντι­βιο­τικά δεν λει­τουρ­γούν πια, εξήγησε και τόνισε ότι η πρό­κληση αυτή απαιτεί πλέον την άμεση ανάληψη δράσης σε όλα τα επίπεδα.

Τα τελευ­ταία απο­τε­λέ­σματα που δημο­σιεύ­θη­καν από το ECDC (το ευρω­παϊκό κέντρο ελέγχου και πρό­λη­ψης νοση­μά­των) δεί­χνουν ότι η κατά­σταση συνε­χί­ζει να επι­δει­νώ­νε­ται για τα περισ­σό­τερα βακτη­ρί­δια και αντι­βιο­τικά υπό επι­τή­ρηση. Σε του­λά­χι­στον 3 χώρες, την Ιταλία την Ελλάδα και τη Μάλτα, η αντί­σταση στα πιο πρό­σφατα αντι­βιο­τικά έχει γίνει ένα ενδη­μικό πρό­βλημα, που σημαί­νει ότι τα νοσο­κο­μεία σ’ αυτές τις χώρες δεν είναι σε θέση να θερα­πεύ­σουν απο­τε­λε­σμα­τικά ασθε­νείς που έχουν μολυν­θεί με ανθε­κτικά βακτή­ρια. Για πρώτη φορά, τα στοι­χεία δεί­χνουν σημα­ντική μείωση στην κατα­νά­λωση αντι­βιο­τι­κών στην κοι­νό­τητα σε πέντε ευρω­παϊ­κές χώρες, τη Δανία, το Λου­ξεμ­βούργο, τη Σλο­βε­νία, την Ισπανία και τη Σουηδία, παρότι η κατα­νά­λωση αντι­βιο­τι­κών στα νοσο­κο­μεία εξα­κο­λου­θεί να αυξά­νε­ται.

Στην ομιλία του, ο γενικός διευ­θυ­ντής του τομέα υγείας και ασφά­λειας των τρο­φί­μων στην Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, Χαβιέρ Πρατς Μονέ, υπο­στή­ριξε ότι «επι­στρέ­φουμε στην σκο­τεινή πλευρά της ιατρι­κής, στην εποχή πριν τον Φλέ­μινγκ και τον Παστέρ, που δεν υπήρχε απο­τε­λε­σμα­τική θερα­πεία για τις λοι­μώ­ξεις».

Το πώς φτάσαμε ως εδώ είναι μελε­τη­μένο και απο­δε­δειγ­μένο, τόνισαν οι επι­στή­μο­νες. Από το 1987 που επι­νο­ή­θηκε το πιο πρό­σφατο αντι­βιο­τικό νέας γενιάς, άρχισε στα­διακά να αδυ­να­τεί να κατα­πο­λε­μή­σει ανθε­κτικά σ’ αυτό μικρό­βια. Οι λόγοι πολλοί, αλλά γνωστοί πλέον στους επι­στή­μο­νες. Η υπερ­κα­τα­νά­λωση αντι­βιο­τι­κών από τους πολίτες, η υπερ­συ­ντα­γο­γρά­φιση από τους για­τρούς, τα αντι­βιο­τικά στην τροφική αλυσίδα, η μετα­φορά της “ανθε­κτι­κό­τη­τας” των αντι­βιο­τι­κών από τις μετα­κι­νή­σεις πλη­θυ­σμών, η έλλειψη αυστη­ρών κανόνων υγιει­νής στα νοσο­κο­μεία, είναι από τους κυριό­τε­ρους παρά­γο­ντες “αχρή­στευ­σης” των αντι­βιο­τι­κών.

Σύμφωνα με τα πιο πρό­σφατα στοι­χεία, η Γαλλία πρώτη, η Ισπανία δεύτερη, και η Ελλάδα στην τρίτη θέση, εμφα­νί­ζουν τη μεγα­λύ­τερη αντοχή μικρο­βίων στα αντι­βιο­τικά, αλλά δυστυ­χώς η χώρα μας παρα­μέ­νει πρω­τα­θλή­τρια στην Ευρώπη στη χρήση αντι­βιο­τι­κών από τον άνθρωπο. Στη χρήση αντι­βιο­τι­κών στα ζώα έρχεται πρώτη η Ιταλία και τελευ­ταία η Ισλαν­δία.

Εκτε­τα­μένη ήταν η συζή­τηση που έγινε για το θέμα της αλό­γι­στης και συχνά παρά­νο­μης χρήσης των αντι­βιο­τι­κών σε καλ­λιέρ­γειες και ζώα , τα οποία περνούν μέσω της τρο­φι­κής αλυ­σί­δας στον άνθρωπο. Παρότι είναι υπό συζή­τηση η προ­λη­πτική χρήση αντι­βιο­τι­κών στα ζώα, αλλά και απα­γο­ρευ­μένη η χρήση για πιο γρήγορη ανά­πτυξη τους, αυτό εξα­κο­λου­θεί να συμ­βαί­νει σε κάποιες χώρες, τόνισαν οι ειδικοί, συμπλη­ρώ­νο­ντας ότι είναι πλέον επι­τα­κτική η ανάγκη να υπάρξει ενη­μέ­ρωση και έλεγχος των κτη­νί­α­τρων.

Είναι αξιο­πρό­σε­κτο το παρά­δειγμα της Ολλαν­δίας που κατά­φερε μέσα σε 7 χρόνια, από το 2007 έως το 2014, με ειδικά προ­γράμ­ματα ενη­μέ­ρω­σης σε παρα­γω­γούς και κτη­νιά­τρους, να μειώσει κατά 58% τη χρήση αντι­βιο­τι­κών στα ζώα και στη συνέ­χεια να μειώσει σημα­ντικά την αντοχή των μικρο­βίων στην κοι­νό­τητα, όπως επι­σή­μανε η Μαριάνε Ντόνκερ, γενική γραμ­μα­τέας του ολλαν­δι­κού υπουρ­γείου Υγείας.

Ο επί­τρο­πος Β. Αντρου­κάι­τις πρό­σθεσε ότι η μικρο­βιακή αντοχή απο­τε­λεί εδώ και χρόνια προ­τε­ραιό­τητα για την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή. Εξε­τά­ζουμε την απα­γό­ρευση της προ­λη­πτι­κής αντι­βιο­τι­κής αγωγής στα ζώα, είπε και συμπλή­ρωσε ότι η προ­σέγ­γιση της ΕΕ στο θέμα περι­λαμ­βά­νει όλες τις πτυχές της μικρο­βια­κής αντοχής, όπως η υγεία του ανθρώ­που και των ζώων, η ασφά­λεια τρο­φί­μων και ζωο­τρο­φών, το περι­βάλ­λον, την έρευνα και την και­νο­το­μία και τη διεθνή συνερ­γα­σία για παρα­γωγή νέων αντι­βιο­τι­κών. «Έχω συνα­ντη­θεί με τους υπουρ­γούς Υγείας της ομάδας G7, με τις ΗΠΑ και με την Κίνα, τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες, για να ενι­σχύ­σουμε τη συνερ­γα­σία μας, και εργά­ζο­μαι στενά με τα κράτη-μέλη και με τους διε­θνείς εταί­ρους μας για να βρούμε μια παγκό­σμια λύση σε αυτό το παγκό­σμιο πρό­βλημα», κατέ­ληξε.

ΑΠΕ-ΜΠΕ