«Κούρεμα» και στις άτοκες δόσεις λόγω των capital controls

Σε περιο­ρι­σμό της δυνα­τό­τη­τας πλη­ρω­μής με άτοκες δόσεις προ­βαί­νουν αρκετά λια­νε­μπο­ρικά κατα­στή­ματα είτε με δική τους απόφαση είτε με απόφαση των τρα­πε­ζών με τις οποίες συνερ­γά­ζο­νται, μετά την επιβολή των ελέγχων στην κίνηση των κεφα­λαίων. Πρό­κει­ται για μια από τις αρκετές «προ­λη­πτι­κού» τύπου πρα­κτι­κές που παρα­κο­λου­θούμε να εφαρ­μό­ζο­νται στην αγορά τον τελευ­ταίο μήνα, μια αγορά που λει­τουρ­γεί στη λογική του «ο φόβος φυλάει τα έρμα». Το φαι­νό­μενο αυτό παρα­τη­ρεί­ται κυρίως στην κατη­γο­ρία των κατα­στη­μά­των πώλησης ηλε­κτρι­κών συσκευών και γενι­κό­τερα ειδών οικια­κού εξο­πλι­σμού, κλάδος που έχει υποστεί βαρύ­τατο πλήγμα τα τελευ­ταία πέντε χρόνια λόγω της συρ­ρί­κνω­σης του δια­θέ­σι­μου προς κατα­νά­λωση εισο­δή­μα­τος.

Αυτό που συμ­βαί­νει, λοιπόν, σε μερίδα του λια­νε­μπο­ρίου τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες είναι κατ’ αρχάς να μειώ­νουν οι εται­ρείες τον αριθμό των ειδών που μπορεί ο κατα­να­λω­τής να αγο­ρά­σει με άτοκες δόσεις. Αυτό, μάλιστα, παρα­τη­ρεί­ται ακόμη και στις περι­πτώ­σεις σχετικά υψηλής αξίας προ­ϊ­ό­ντων, άνω των 400 ευρώ, τα οποία μάλιστα οι εται­ρείες δια­φη­μί­ζουν στους κατα­λό­γους των προ­σφο­ρών τους.

Υπάρ­χουν, δε, γνωστές εται­ρείες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στην κατη­γο­ρία των προ­ϊ­ό­ντων υψηλής τεχνο­λο­γίας οι οποίες πλέον δεν προ­σφέ­ρουν τη δυνα­τό­τητα άτοκων δόσεων για κανένα από τα είδη που πωλούν.

Εάν ο κατα­να­λω­τής επι­λέ­ξει να πλη­ρώ­σει με δόσεις, τότε θα επι­βα­ρυν­θεί με τόκο, ανε­ξαρ­τή­τως του αριθμού των δόσεων. Πρό­κει­ται για εται­ρείες που μέχρι πρό­σφατα έφταναν να προ­σφέ­ρουν ακόμη και τη δυνα­τό­τητα πλη­ρω­μής με 40 άτοκες δόσεις, αλλά που πλέον έχουν καταρ­γή­σει όχι μόνο τη συνήθη πρα­κτική της πλη­ρω­μής έως 24 άτοκες δόσεις, αλλά της επι­βά­ρυν­σης ακόμη και όταν επι­λε­γεί η πληρωμή σε δύο δόσεις.

Το άλλο φαι­νό­μενο που παρα­τη­ρεί­ται και το οποίο οφεί­λε­ται στην πολι­τική που ακο­λου­θούν οι συνερ­γα­ζό­με­νες τρά­πε­ζες είναι να μην υπάρχει δυνα­τό­τητα πλη­ρω­μής με δόσεις (όχι μόνο άτοκες, αλλά συνο­λικά) εάν η πιστω­τική κάρτα του κατα­να­λωτή έχει εκδοθεί από συγκε­κρι­μένα τρα­πε­ζικά ιδρύ­ματα.

Ακόμη πιο περιο­ρι­σμέ­νες είναι οι δυνα­τό­τη­τες των κατα­να­λω­τών όταν επι­λέ­γουν αυτή την περίοδο να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν αγορές μέσω Δια­δι­κτύου και επι­θυ­μούν να πλη­ρώ­σουν με άτοκες δόσεις κάνο­ντας χρήση πιστω­τι­κής κάρτας. Από την έρευνα που κάναμε, δια­πι­στώ­σαμε ότι αυτή η δυνα­τό­τητα παρέ­χε­ται το τελευ­ταίο διά­στημα μόνο όταν οι αγορές γίνο­νται από το συμ­βα­τικό κατά­στημα της αλυ­σί­δας και όχι εξ απο­στά­σεως, μέσω του ηλε­κτρο­νι­κού της κατα­στή­μα­τος.

Οι παρα­πάνω αλλαγές, αλλαγές που βεβαίως δεν αφορούν το σύνολο της αγοράς, αλλά εξαρ­τώ­νται από την πολι­τική που εφαρ­μό­ζει κάθε επι­χεί­ρηση καθώς και την οικο­νο­μική της θέση στην παρούσα συγκυ­ρία, δεν είναι οι μόνες στα συναλ­λα­κτικά ήθη και στις κατα­να­λω­τι­κές συνή­θειες.

Πλέον σύνηθες παρά­δειγμα ήταν αυτό που παρα­τη­ρή­θηκε ειδικά τις πρώτες ημέρες των capital controls, της μη απο­δο­χής πιστω­τι­κών ή χρε­ω­στι­κών καρτών από μερίδα επι­χει­ρή­σεων (υπο­λο­γί­ζε­ται ότι πρό­κει­ται για περίπου 13%) και μάλιστα όχι μόνο του κλάδου των πρα­τη­ρίων καυ­σί­μων.

Ενδει­κτικό, επίσης, της κατά­στα­σης που επι­κρα­τεί στην αγορά, ειδικά μάλιστα το διά­στημα που δεν λει­τουρ­γού­σαν τα υπο­κα­τα­στή­ματα των τρα­πε­ζών, είναι η ανά­πτυξη δύο εκ δια­μέ­τρου αντί­θε­των πρα­κτι­κών στις σχέσεις πελατών-προμηθευτών. Ετσι, λοιπόν, σύμφωνα και με την πρό­σφατη έρευνα της Endeavor Greece, ένα 45% των επι­χει­ρή­σεων που συμ­με­τεί­χαν στην έρευνα ως μέτρο αντι­με­τώ­πι­σης της κρίσης ρευ­στό­τη­τας έχει λάβει μεταξύ άλλων την καθυ­στέ­ρηση των πλη­ρω­μών προς τους προ­μη­θευ­τές. Από την άλλη, ωστόσο, ένα 40% των επι­χει­ρή­σεων δήλωσε ότι έχει προ­χω­ρή­σει στην απο­πλη­ρωμή των προ­μη­θευ­τών. Πίσω από τη στάση αυτή κρύ­βε­ται ο φόβος που ακόμη υπάρχει σε σημα­ντική μερίδα πολιτών και επι­χει­ρή­σεων για «κούρεμα» κατα­θέ­σεων ή μετά­βαση στη δραχμή. Ακριβώς για τον ίδιο λόγο, να μη μείνει δηλαδή «ο μουν­τζού­ρης στο χέρι», αρκετοί κατα­να­λω­τές προ­έ­βη­σαν τις ημέρες αυτές στην αγορά ακριβών ειδών, ακόμη και αυτο­κι­νή­των. Στην περί­πτωση μάλιστα της αγοράς αυτο­κι­νή­των παρα­τη­ρή­θηκε το φαι­νό­μενο να σπεύ­δουν οι αγο­ρα­στές να προ­ε­ξο­φλούν το σύνολο του τιμή­μα­τος.

Στο ίδιο πνεύμα, υπήρξαν ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις με εξα­γω­γική δρα­στη­ριό­τητα οι οποίες ζήτησαν από τους πελάτες τους στο εξω­τε­ρικό (για παρά­δειγμα επι­χει­ρή­σεις τρο­φί­μων που συνερ­γά­ζο­νται με ξένες αλυ­σί­δες σούπερ μάρκετ) να μην τους πλη­ρώ­σουν, παρά μόνο εάν διέ­θε­ταν λογα­ρια­σμούς και σε ξένες τρά­πε­ζες.

Η αγορά αν μη τι άλλο έδειξε για ακόμη μία φορά ότι δια­θέ­τει αρκετή ευε­λι­ξία έτσι ώστε να προ­σαρ­μό­ζε­ται στις εκά­στοτε συν­θή­κες. Ωστόσο, όταν οι έκτα­κτες συν­θή­κες, όπως είναι αυτές που ζούμε τώρα, προ­σλαμ­βά­νουν χαρα­κτη­ρι­στικά μόνιμης κατά­στα­σης, τότε θα δούμε για ακόμη μία φορά τα τελευ­ταία χρόνια ριζικές ανα­κα­τα­τά­ξεις στον επι­χει­ρη­μα­τικό χάρτη της χώρας, αλλά και δρα­στι­κές αλλαγές στις κατα­να­λω­τι­κές συνή­θειες.

Καθη­με­ρινή