Ξαπλώστρες στην παρανομία-Τεράστιες απώλειες πόρων

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η παραλία της Ψαρο­μού­ρας ήταν μια ήσυχη, σχεδόν ερημική παραλία, κοντά στην Αγία Πελαγία στην Κρήτη. «Κάποια στιγμή μπήκε μια μικρή καντίνα με λίγες ξαπλώ­στρες. Οσο περ­νού­σαν τα χρόνια, οι ξαπλώ­στρες αυξά­νο­νταν. Τώρα έχουν κατα­λά­βει ολό­κληρη την παραλία», διη­γεί­ται ο Ευθύ­μιος Νικο­λάου, που παρα­θε­ρί­ζει στην περιοχή.

Η ίδια εικόνα επα­να­λαμ­βά­νε­ται σε όλη την Ελλάδα. Οι καταγ­γε­λίες για την κατά­ληψη των παρα­λιών σε δημο­φι­λείς του­ρι­στι­κές περιο­χές, όπως η Μύκονος, η Πάρος και αλλού, πλη­θαί­νουν. Η ελά­χι­στη από­σταση των πέντε μέτρων από το κύμα, οι διά­δρο­μοι ανάμεσα στις ξαπλώ­στρες και κυρίως το ποσοστό της παρα­λίας που επι­τρέ­πε­ται να κατα­λη­φθεί (50%) είναι συχνά… ψιλά γράμ­ματα.

Το πρό­βλημα ξεκι­νάει από τους κακούς επαγ­γελ­μα­τίες, αλλά στην πραγ­μα­τι­κό­τητα σχε­τί­ζε­ται με τον τρόπο που το Δημόσιο δια­χει­ρί­ζε­ται τις παρα­λίες μας, ένα σύστημα ανα­πο­τε­λε­σμα­τικό που οδηγεί σε προ­βλη­μα­τι­κές κατα­στά­σεις, αυθαι­ρε­σίες και βέβαια τερά­στια απώλεια πόρων.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγ­ματα από την αρχή: οι παρα­λίες και οι αιγια­λοί όλης της χώρας ανήκουν στο Δημόσιο. Το οποίο απο­φα­σί­ζει για τη μακρο­χρό­νια παρα­χώ­ρηση της χρήσης τους (λ.χ. σε ξενο­δο­χεία) ή ετησίως τη μίσθωσή τους για «απλή χρήση», δηλαδή για λόγους ανα­ψυ­χής με ομπρέ­λες, ξαπλώ­στρες και άλλες υπο­χρε­ω­τικά προ­σω­ρι­νές κατα­σκευές. Η παρα­χώ­ρηση (από το Δημόσιο προς τους δήμους) πραγ­μα­το­ποιεί­ται με βάση κάποιους κανόνες. Οι δήμοι συνήθως τις μισθώ­νουν σε ιδιώτες, απο­δί­δο­ντας ένα ποσοστό στο κράτος.

Η απόφαση αυτή εκδί­δε­ται κάθε χρόνο από το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών με καθυ­στέ­ρηση, με απο­τέ­λε­σμα να προ­κα­λεί­ται φοβερή δυσλει­τουρ­γία: οι δήμοι και οι κατά τόπους κτη­μα­τι­κές υπη­ρε­σίες (που πρέπει να ελέγ­χουν τις συμ­βά­σεις) επω­μί­ζο­νται έναν τερά­στιο όγκο δου­λειάς (στις Κυκλά­δες, για παρά­δειγμα, μισθώ­νο­νται 400-500 παρα­λίες) που πρέπει να διεκ­πε­ραιω­θεί σε ελά­χι­στο χρόνο.

Φέτος, η κατά­σταση ήταν χει­ρό­τερη από ποτέ. Κατ’ αρχήν, προη­γή­θηκε απόφαση του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας που ζήτησε να μη γίνεται χωρίς ειδικές προ­ϋ­πο­θέ­σεις η εκμί­σθωση παρα­λιών σε περιο­χές Natura.

Η δε υπουρ­γική απόφαση εκδό­θηκε με μεγάλη καθυ­στέ­ρηση στα μέσα Απρι­λίου, περιέ­χο­ντας ωστόσο κάποιες νέες, ευερ­γε­τι­κές για συμ­φέ­ρο­ντα του Δημο­σίου (και την ψυχική υγεία των λουο­μέ­νων) ρυθ­μί­σεις, όπως την αύξηση της ελά­χι­στης από­στα­σης από τη θάλασσα, την αύξηση από 20% σε 30% του ποσο­στού που εισπράτ­τει το Δημόσιο, την απα­γό­ρευση των τρα­πε­ζο­κα­θι­σμά­των στις παρα­λίες. Και στη συνέ­χεια… τρο­πο­ποι­ή­θηκε στα μέσα Μαΐου, με κάποιες από τις δια­τά­ξεις αυτές να έχουν «εξα­φα­νι­στεί» (όπως η απα­γό­ρευση για τα τρα­πε­ζο­κα­θί­σματα). Παράλ­ληλα, το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος βρέθηκε ξαφνικά για πρώτη φορά να πρέπει να γνω­μο­δο­τεί για τον τρόπο παρα­χώ­ρη­σης εκα­το­ντά­δων παρα­λιών, με τις απο­φά­σεις να εκδί­δο­νται ακόμα και στα τέλη Ιουλίου. Το απο­τέ­λε­σμα είναι ότι πολλές παρα­λίες έχουν από διμήνου κατα­λη­φθεί «άτυπα» (είτε σε συνεν­νό­ηση με τον δήμο ή… όχι).

Ποιος λοιπόν θα ελέγξει την τήρηση της νομι­μό­τη­τας στις παρα­λίες; Ουσια­στικά… κανείς. Οι πραγ­μα­τικά λιγο­στοί υπάλ­λη­λοι των κτη­μα­τι­κών υπη­ρε­σιών είναι σήμερα φορ­τω­μέ­νοι μέχρι τον λαιμό με συμ­βά­σεις και δημο­πρα­τή­σεις.

Οι δήμαρ­χοι δύσκολα θα συγκρου­στούν με την τοπική κομ­μα­τική πελα­τεία. Η Αστυ­νο­μία πρέπει να «τρέχει» για τα πάντα. Και έτσι το Δημόσιο χάνει κάθε χρόνο τα τερά­στια ποσά που θα μπο­ρούσε να εισπρά­ξει από πρό­στιμα. Δίνο­ντας ταυ­τό­χρονα στον λουό­μενο το δικαί­ωμα να επι­λέ­ξει τον τρόπο που θα κάνει το μπάνιο του και να το απο­λαύ­σει σε ένα αξιο­πρε­πές περι­βάλ­λον.

Καθη­με­ρινή