FT: Οι ελληνικές τράπεζες προετοιμάζουν σχέδιο για πιθανό “κούρεμα” καταθέσεων-Τι απαντά το ΥΠΟΙΚ

Οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες προ­ε­τοι­μά­ζουν σχέδια έκτα­κτης ανάγκης για ένα πιθανό “bain-in” των κατα­θε­τών, εν μέσω φόβων ότι χώρα οδεύει προς την οικο­νο­μική κατάρ­ρευση, ανα­φέ­ρουν στους FT επι­χει­ρη­μα­τίες και τρα­πε­ζί­τες με γνώση του θέματος. Ένα δημο­σί­ευμα ωστόσο που η πρό­ε­δρος της ΕΕΤ και επι­κε­φα­λής της ΕΤΕ, κ. Λούκα Κατσέλη, χαρα­κτη­ρί­ζει “πλήρως ανυ­πό­στατο”, ενώ σε ανα­κοί­νωσή του το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών κάνει λόγο για “προ­βο­κά­τσια” και ζητά από τους FT την ανά­κλησή του.

Τα σχέδια, που περι­λαμ­βά­νουν “κούρεμα” του­λά­χι­στον 30% των κατα­θέ­σεων άνω των 8.000 ευρώ, δεί­χνουν όλο και πιο πιθανό σενάριο για του­λά­χι­στον μία τράπεζα, ανα­φέ­ρουν οι πηγές.

“Επρό­κειτο να (το κούρεμα) πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στο πλαίσιο μίας συνο­λι­κής ανα­διάρ­θρω­σης του τρα­πε­ζι­κού τομέα μόλις η Ελλάδα επι­στρέ­ψει σε πρό­γραμμα διά­σω­σης” ανα­φέ­ρει μία πηγή. “Δεν είναι κάτι που θα συμβεί άμεσα”.

Αξιω­μα­τού­χοι της ευρω­ζώ­νης ανα­φέ­ρουν ότι δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση για την εκκα­θά­ριση οποιασ­δή­ποτε ελλη­νι­κής τρά­πε­ζας ή την εκκί­νηση ενός bail-in των κατα­θε­τών, μία δια­δι­κα­σία που θα ξεκι­νούσε με την ΕΚΤ να κηρύσ­σει τις τρά­πε­ζες αφε­ρέγ­γυες ή απο­σύ­ρο­ντας τα δάνεια έκτα­κτης ανάγκης.

Σημειώ­νε­ται ότι βάσει νομο­θε­σίας που ισχύει για όλα τα κράτη – μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης είναι εγγυ­η­μέ­νες οι κατα­θέ­σεις αξίας έως 100.000 ευρώ. Ωστόσο, το Ταμείο Εγγύ­η­σης Κατα­θέ­σεων (ΤΕΚΕ), δια­θέ­τει κεφά­λαια χαμη­λό­τερα των 2 δισ. ευρώ. Ως εκ τούτου, πηγές εκ Βρυ­ξελ­λών εξε­τά­ζουν πώς μπορεί να εφαρ­μο­στεί ένα bail-in στην Ελλάδα δεδο­μέ­νου ότι η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των κατα­θέ­σεων έχει αξία χαμη­λό­τερη των 100.000 ευρώ.

Τί απαντά το ΥΠΟΙΚ

“Το δημο­σί­ευμα των Financial Times για κούρεμα κατα­θέ­σεων είναι προ­βο­κά­τσια και απο­τε­λεί υπο­νό­μευση του δημο­ψη­φί­σμα­τος της Κυρια­κής και της λαϊκής ετυ­μη­γο­ρίας.

Το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών ζητά από τους FT να ανα­κα­λέ­σουν το ψευ­δέ­στατο δημο­σί­ευμα.

Η Πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Ένωσης Τρα­πε­ζών, κυρία Λούκα Κατσέλη, έχει ήδη δια­ψεύ­σει κατη­γο­ρη­μα­τικά αυτή τη νοσηρή ‘είδηση'”.

Λούκα Κατσέλη: Πλήρως ανυ­πό­στατο το δημο­σί­ευμα

“Πλήρως ανυ­πό­στα­στο χαρα­κτή­ρισε η πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Ένωσης Τρα­πε­ζών και της Εθνικής Τρά­πε­ζας κα. Λούκα Κατσέλη με τηλε­φω­νική της παρέμ­βαση στον ΣΚΑΪ, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι “αυτό το δημο­σί­ευμα είναι μόνο εκ του πονηρού”.

Όπως επι­σή­μανε, “δεν υπάρχει κανένα τέτοιο σενάριο” συμπλη­ρώ­νο­ντας ότι οι κατα­θέ­σεις κάτω από τις 100.000 ευρώ είναι εγγυ­η­μέ­νες, ως εκ τούτου “αυτά τα σενάρια είναι μόνο στη σφαίρα της φαντα­σίας”.

Ωστόσο παρα­δέ­χθηκε, πως αν τη Δευτέρα αν δεν υπάρξει πρό­σθετη χρη­μα­το­δό­τηση από τον ELA τότε “θα υπάρξει πρό­βλημα ρευ­στό­τη­τας”, επα­να­λαμ­βά­νο­ντας ότι η ρευ­στό­τητα είναι πλήρως εγγυ­η­μένη μέχρι το τέλος της τρα­πε­ζι­κής αργίας, δηλαδή το βράδυ της Δευ­τέ­ρας.

Ορατή απειλή το “κούρεμα” κατα­θέ­σεων

Σύμφωνα με το ρεπορ­τάζ της εφη­με­ρί­δας “Κεφά­λαιο” που κυκλο­φο­ρεί σήμερα, το “κούρεμα” των κατα­θέ­σεων είναι μία ορατή απειλή για τις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες, εφόσον η ΕΚΤ τις κηρύξει αφε­ρέγ­γυες. Ήδη οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες από τα μεσά­νυ­χτα της 30ής Ιουνίου που έληξε το ελλη­νικό πρό­γραμμα δεν βρί­σκο­νται σε πρό­γραμμα, ενώ κιν­δυ­νεύ­ουν να βρεθούν χωρίς επαρκή ενέχυρα εάν η ΕΚΤ προ­χω­ρή­σει σε αύξηση του haircut, κάτι που θα μπο­ρούσε ήδη να έχει κάνει μετά τις αξιο­λο­γή­σεις χρε­ο­κο­πίας από τους διε­θνείς οίκους.

Κρίσιμη η συνε­δρί­αση της ΕΚΤ στις 6/7

Στο πλαίσιο αυτό, η επόμενη συνε­δρί­αση της ΕΚΤ την Δευτέρα 6 Ιουλίου είναι ιδιαί­τερα κρίσιμη, καθώς μπορεί να απο­φα­σί­σει κλεί­σιμο της στρό­φιγ­γας του ELA και αύξηση του haircut του­λά­χι­στον 20% μέσω του οποίου θα εκμη­δε­νι­στεί η αξία των ενε­χύ­ρων των τρα­πε­ζών που τώρα κινού­νται στα 20 δις. ευρώ.

Σύμφωνα με το Bloomberg, στην περί­πτωση τακτι­κής χρε­ο­κο­πίας, το “κούρεμα” των ενε­χύ­ρων του ELA θα μπο­ρούσε να φτάσει το 75% ή το 90% και στην περί­πτωση αυτή οι τρά­πε­ζες θα ήταν υπο­χρε­ω­μέ­νες να “κου­ρέ­ψουν” κατα­θέ­σεις αντί­στοι­χες με 33 ή 67 δισ. ευρώ από τα 120 δισ. ευρώ που υπάρ­χουν αυτή τη στιγμή στις τρά­πε­ζες. Δηλαδή σε περί­πτωση τακτι­κής χρε­ο­κο­πίας θα επη­ρε­α­στούν από το 27% ως το 55% των κατα­θέ­σεων.

Η επι­στροφή των δανείων στον EFSF – ESM

Η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας των τρα­πε­ζών είναι ο ένας λόγος που μπορεί να οδη­γή­σει σε “κούρεμα” των κατα­θέ­σεων. Ο άλλος είναι η έλλειψη κεφα­λαίων, κάτι που μπορεί να προ­κύ­ψει από τη στιγμή που ο EFSF – ESM ( Ευρω­παϊ­κός Μηχα­νι­σμός Στα­θε­ρό­τη­τας) κατα­στή­σει άμεσα απαι­τητά τα δάνεια που έχει δώσει στην Ελλάδα.

Στο πλαίσιο του προ­γράμ­μα­τος που έληξε στις 30/6/2015, ο EFSF εκτα­μί­ευσε 141,8 δις. ευρώ προς την Ελλάδα. Αυτό το ποσό περιε­λάμ­βανε 48,2 δισ. για την κάλυψη του κόστους της τρα­πε­ζι­κής ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης. Από αυτό το ποσό, τα 10,9 δισε­κα­τομ­μύ­ρια (“μαξι­λάρι” που διέθετε το ΤΧΣ) δεν χρειά­στη­καν και αργό­τερα επι­στρά­φη­καν στον EFSF. Κατόπιν αυτού, ο EFSF είναι αυτή τη στιγμή ο μεγα­λύ­τε­ρος δανει­στής της χώρας, με ποσό δανείου 130,9 δις. ευρώ για την είσπραξη του οποίου μπορεί να εκκι­νή­σει δια­δι­κα­σίες κατά­σχε­σης περιου­σια­κών στοι­χείων της χώρας, αρχής γενο­μέ­νης από τις τρά­πε­ζες.

Χθες ο EFSF εξέδωσε ανα­κοί­νωση ότι δεν καθιστά άμεσα απαι­τητά τα δάνεια προς το ελλη­νικό Δημόσιο, αλλά δια­τη­ρεί το δικαί­ωμά του να το πράξει παρα­κο­λου­θώ­ντας συνεχώς την κατά­σταση. Ουσια­στικά το δ.σ. του EFSF, που κλήθηκε να απο­φα­σί­σει τις επό­με­νες κινή­σεις του μετά τη μη πληρωμή από την Ελλάδα των δόσεων Ιουνίου στο ΔΝΤ, απο­δε­χό­μενο τη σχετική εισή­γηση του επι­κε­φα­λής του Κλάους Ρέγκλινγκ, δεν τραβά την “πρίζα” στην Ελλάδα, απαι­τώ­ντας άμεση εξό­φληση των δανείων, αλλά επι­φυ­λάσ­σε­ται ανα­λό­γως και των εξε­λί­ξεων που θα ακο­λου­θή­σουν. Σύμφωνα με όσα είπε χθες ο Κ. Ρέγκλινγκ “ο EFSF βρί­σκε­ται σε στενή συνερ­γα­σία με τα μέλη της ευρω­ζώ­νης, την Κομι­σιόν και το ΔΝΤ για τις μελ­λο­ντι­κές κινή­σεις του”.

Η κοι­νο­τική οδηγία για το bail in

Η χρε­ο­κο­πία των τρα­πε­ζών θα οδη­γούσε προ­φα­νώς σε αδυ­να­μία να επι­στρέ­ψουν τα δανεικά στον EFSF – ESM. Στην περί­πτωση αυτή η διάσωσή τους θα γίνει με βάση την κοι­νο­τική οδηγία που από 1/1/2016 ρυθ­μί­ζει τον τρόπο διά­σω­σης και εξυ­γί­αν­σης των τρα­πε­ζών.

Η συγκε­κρι­μένη οδηγία προ­βλέ­πει ότι αν μία τράπεζα χρεια­στεί διάσωση, οι αρχές αρχικά θα πρέπει να επι­βάλ­λουν “κούρεμα” σε πιστω­τές που επεν­δύ­ουν σε τρα­πε­ζικό κεφά­λαιο, όπως οι μέτοχοι και οι κάτοχοι των μετα­τρέ­ψι­μων ομο­λό­γων και junior ομο­λό­γων (bail in, δηλαδή διάσωση της τρά­πε­ζας με ίδια μέσα). Όπως προ­βλέ­πει η οδηγία, για να δια­τη­ρη­θούν οι προ­ο­πτι­κές ανά­καμ­ψης της τρά­πε­ζας η δια­δι­κα­σία αυτή ισχύει του­λά­χι­στον μέχρι το 8% του συνο­λι­κού ενερ­γη­τι­κού της τρά­πε­ζας. Αυτό σημαί­νει πως οι μέτοχοι και η συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των ομο­λο­γιού­χων χάνουν πλήρως τα χρήματά τους.

Αν το πρώτο βήμα “διά­σω­σης” δεν αρκεί, οι αρχές μπορούν να ζητή­σουν στο πλαίσιο των ευρω­παϊ­κών κανόνων τη διάσωση των τρα­πε­ζών με χρη­μα­το­δό­τηση προ­ερ­χό­μενη από τον ESM, προ­στα­τεύ­ο­ντας σε ένα βαθμό τους κατα­θέ­τες.

Ακόμη και εάν η χώρα δεν έχει πρό­σβαση στον ESM, όπως η Ελλάδα που τώρα βρί­σκε­ται εκτός προ­γράμ­μα­τος, η οδηγία BRRD προ­βλέ­πει πως οι κατα­θέ­σεις των φυσικών προ­σώ­πων και των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων που υπερ­βαί­νουν τις 100.000 ευρώ θα μπορούν να τύχουν προ­νο­μια­κής μετα­χεί­ρι­σης, υπό την έννοια ότι δεν θα κου­ρευ­τούν πριν υπο­στούν τη ζημία, άλλοι μη εξα­σφα­λι­σμέ­νοι πιστω­τές. Εφόσον οι μέτοχοι και ομο­λο­γιού­χοι “κου­ρευ­τούν” τότε εξε­τά­ζε­ται η απο­μεί­ωση των κατα­θέ­σεων άνω των 100.000 ευρώ.

Η κάλυψη από το ΤΕΚΕ

Μέχρι το τέλος του 2015 (αφού από 1/1/2016 τίθεται σε εφαρ­μογή η κοι­νο­τική οδηγία την οποία, παρε­μπι­πτό­ντως, η Ελλάδα δεν έχει ακόμη ψηφίσει), οι κατα­θέ­σεις έως 100.000 ευρώ καλύ­πτο­νται από την κρατική εγγύηση, δηλαδή το Ταμείο Εγγύ­η­σης Κατα­θέ­σεων και Επεν­δύ­σεων (ΤΕΚΕ). Σύμφωνα με το νόμο 3746/2009, σκοπός του ΤΕΚΕ είναι η κατα­βολή απο­ζη­μί­ω­σης στους κατα­θέ­τες των πιστω­τι­κών ιδρυ­μά­των που βρί­σκο­νται σε αδυ­να­μία να εκπλη­ρώ­σουν τις προς αυτούς υπο­χρε­ώ­σεις τους, κοινώς έχουν πτω­χεύ­σει.

Στην πράξη, το ΤΕΚΕ δεν έχει το ύψος των δια­θε­σί­μων που απαι­τού­νται για να καλύψει τις κατα­θέ­σεις, ενώ και οι κατα­θέ­σεις άνω των 100.000 ευρώ στις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες αφορούν μόλις το 0,4% του συνόλου των κατα­θέ­σεων.

Έτσι, εφόσον οι τρά­πε­ζες χρεια­στούν ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση αυτή θα γίνει μέσω του “κου­ρέ­μα­τος” πολύ μικρό­τε­ρων ποσών κατα­θέ­σεων.

capital.gr