Τα σενάρια για τις ελληνικές τράπεζες-Ποιες είναι οι επιλογές

Οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες βρί­σκο­νται στα πρόθυρα της κατάρ­ρευ­σης. Η φυγή κατα­θέ­σεων επι­τα­χύ­νε­ται και οι επι­λο­γές χρη­μα­το­δό­τη­σης της Ελλάδας τελειώ­νουν.

Κάθε ευρώ που απο­σύ­ρε­ται από τις αυτό­μα­τες ταμεια­κές μηχανές καλύ­πτε­ται από έκτακτη ρευ­στό­τητα από την Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα. Χωρίς την παρά­ταση του προ­γράμ­μα­τος διά­σω­σης της Ελλάδας, τα έκτακτα αυτά δάνεια από την ΕΚΤ τίθε­νται εν αμφι­βόλω.

Ο Αλέξης Τσίπρας, ο Έλληνας πρω­θυ­πουρ­γός, έχει προ­κη­ρύ­ξει δημο­ψή­φι­σμα για την επόμενη Κυριακή και έχει επι­λο­γές για να περιο­ρί­σει την πίεση στους ισο­λο­γι­σμούς των τρα­πε­ζών. Αλλά κάθε μέτρο έχει σοβαρά μειο­νε­κτή­ματα.

Πως μπορούν οι αρχές να ενι­σχύ­σουν τις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες;

Αν η ΕΚΤ απο­σύ­ρει ή περιο­ρί­σει τα 89 δις. ευρώ έκτα­κτης χρη­μα­το­δό­τη­σης, η Ελλάδα έχει δύο βασικές επι­λο­γές: τρα­πε­ζική αργία ή επιβολή κεφα­λαια­κών ελέγχων. Μια τρα­πε­ζική αργία θα περιό­ριζε την εκροή χρη­μά­των από τις τρά­πε­ζες, αλλά με ένα προ­φα­νές κόστος για την οικο­νο­μία. Οι φυσικές τρα­πε­ζι­κές συναλ­λα­γές θα δια­κό­πτο­νταν.

Οι κεφα­λαια­κοί έλεγχοι αντί­θετα θα επέ­τρε­παν ανα­λή­ψεις από αυτό­μα­τες ταμεια­κές μηχανές και κάποιες πλη­ρω­μές, μέσα σε κάποια όρια. Οι περιο­ρι­σμοί αυτοί είναι δύσκολο να επι­βλη­θούν, χρειά­ζο­νται του­λά­χι­στον τρεις ημέρες για να τεθούν σε ισχύ και οι τρά­πε­ζες χρειά­ζο­νται κάποια χρήματα για να ικα­νο­ποι­ή­σουν τις απαι­τή­σεις, ακόμα και αν είναι πιο περιο­ρι­σμένα.

Ποιος θα απο­φα­σί­σει αν θα υπάρξει τρα­πε­ζική αργία ή κεφα­λαια­κοί έλεγχοι;

Η επιβολή κεφα­λαια­κών ελέγχων και η αυστη­ρό­τητα των περιο­ρι­σμών είναι απο­φά­σεις της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης. Ένα νομικό διά­ταγμα μπορεί να δια­βι­βα­στεί γρήγορα.

Ο Γιάνης Βαρου­φά­κης, ο Έλληνας υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών, είπε στο Reuters ότι θέλει οι τρά­πε­ζες να παρα­μεί­νουν ανοι­χτές μέχρι το δημο­ψή­φι­σμα. Αλλά ορι­σμέ­νοι Έλληνες αξιω­μα­τού­χοι τείνουν προς την επιλογή της τρα­πε­ζι­κής αργίας αν αυτό κατα­στεί ανα­γκαίο, καθώς είναι πιο προ­σω­ρινό και πιο εύκολο να επι­βλη­θεί γρήγορα.

Πρόσωπο με γνώση του ζητή­μα­τος ανέφερε ότι μια τηλε­διά­σκεψη είχε προ­γραμ­μα­τι­στεί για το πρωί της Κυρια­κής ανάμεσα στην Τράπεζα της Ελλάδας και την ΕΚΤ για να συζη­τή­σουν την πιθανή επιβολή κεφα­λαια­κών ελέγχων από την Δευτέρα.

Ποια είναι τα επι­χει­ρή­ματα για μια τρα­πε­ζική αργία;

Μια τρα­πε­ζική αργία θα ήταν ο καλύ­τε­ρος τρόπος να σωθούν οι τρά­πε­ζες από κατάρ­ρευση κατά την διάρ­κεια μιας περιό­δου έντονης πίεσης. Το ερώτημα είναι: τι πρέπει να γίνει για να ξανα­νοί­ξουν ; Αν υπάρξει μια ψήφος υπέρ της πρό­τα­σης των δανει­στών στο δημο­ψή­φι­σμα τότε ο δρόμος προς την έξοδο είναι ξεκά­θα­ρος. Μια ψήφος κατά της πρό­τα­σης πιθα­νό­τατα θα οδη­γούσε στο κλεί­σιμο των τρα­πε­ζών, την κρα­τι­κο­ποί­ηση τους και την χρη­μα­το­δό­τη­σης τους μέσω του τυπώ­μα­τος χρή­μα­τος από την κυβέρ­νηση.

Μπορεί ο κ. Τσίπρας να κρα­τή­σει τις τρά­πε­ζες ανοι­χτές ως το δημο­ψή­φι­σμα;

Πιθα­νό­τατα όχι. Η ΕΚΤ ανα­μέ­νε­ται του­λά­χι­στον να βάλει ανώτατο όριο στην έκτακτη χρη­μα­το­δό­τηση για τις τρά­πε­ζες στο επίπεδο που βρί­σκε­ται σήμερα. Οι τρά­πε­ζες έχουν κάποια χρήματα ακόμα, αλλά όχι αρκετή ρευ­στό­τητα για να χρη­μα­το­δο­τή­σουν τις προ­βλε­πό­με­νες ανα­λή­ψεις, σύμφωνα με ανθρώ­πους που έχουν γνώση της κατά­στα­σης. Ακόμα και μετά την επιβολή κεφα­λαια­κών ελέγχων, χωρίς επι­πρό­σθετη χρη­μα­το­δό­τηση είναι αμφί­βολο αν οι τρά­πε­ζες μπορούν να αντα­πε­ξέλ­θουν.

Τι θα συμβεί αν οι τρά­πε­ζες δεν είναι σε θέση να ικα­νο­ποι­ή­σουν τις απαι­τή­σεις;

Οι τρά­πε­ζες επο­πτεύ­ο­νται από τον Ενιαίο Επο­πτικό Μηχα­νι­σμό (SSM) της ΕΚΤ. Πρέπει να ανα­γνω­ρί­σει αν μια τράπεζα δεν είναι σε θέση να τηρήσει τις υπο­χρε­ώ­σεις της και είναι κοντά σε κατάρ­ρευση. Αν και ο SSM μπορεί να απο­σύ­ρει μια τρα­πε­ζική άδεια, δεν έχει την αρμο­διό­τητα να δια­χει­ρι­στεί μια εκκα­θά­ριση.

Ποιος είναι υπεύ­θυ­νος για την δια­χεί­ριση μιας τρα­πε­ζι­κής κατάρ­ρευ­σης;

Η εθνικά αρχή εκκα­θά­ρι­σης τρα­πε­ζών της Ελλάδας θα έχει την ευθύνη. Η Ελλάδα δεν έχει περάσει ακόμα τον νόμο της Ε.Ε. για την εκκα­θά­ριση τρα­πε­ζών, που δημιουρ­γεί ένα νέο πλαίσιο για την αντι­με­τώ­πιση των χρε­ο­κο­πη­μέ­νων τρα­πε­ζών. Η κατά­σταση θα αντι­με­τω­πι­στεί υπό τον υφι­στά­μενο ελλη­νικό νόμο, που περι­λαμ­βά­νει κάποιες περιο­ρι­σμέ­νες εξου­σίες για την δια­γραφή χρέους των πιστω­τών. Οι ευρω­παϊ­κές αρχές που θα συμ­με­τέ­χουν στην δια­δι­κα­σία θα είναι ο SSM και η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, που επι­βλέ­πει την χρήση της κρα­τι­κής στή­ρι­ξης στις τρά­πε­ζες.

Ποιος θα χρη­μα­το­δο­τή­σει την εκκα­θά­ριση των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών;

Η Ελλάδα έχει ένα ταμείο εκκα­θά­ρι­σης τρα­πε­ζών, αλλά δεν έχει σχεδόν καθόλου χρήματα. Αν μια τράπεζα χρε­ο­κο­πούσε, δεν θα υπήρχε άλλη επιλογή από το να δια­σώ­σει (bail in) η κυβέρ­νηση τους πιστω­τές και ορι­σμέ­νους κατα­θέ­τες. Αυτό πιθα­νό­τατα θα περι­λάμ­βανε τα hedge funds της Βόρειας Αμε­ρι­κής που επέν­δυ­σαν στις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες, καθώς και μεγά­λους κατα­θέ­τες. Το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα των αρχών είναι να βρουν τις διερ­γα­σίες για να κάνουν μια χρε­ο­κο­πη­μένη τράπεζα να ορθο­πο­δή­σει ξανά και να λει­τουρ­γή­σει.

Θα υπήρχε μετά­σταση εκτός των ελλη­νι­κών συνόρων;

Η έκθεση των τρα­πε­ζών της Ε.Ε. στο ελλη­νικό τρα­πε­ζικό σύστημα είναι περιο­ρι­σμένη. Αλλά οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες έχουν κάποιες θυγα­τρι­κές και κάποια υπο­κα­τα­στή­ματα στην Αλβανία στην Βουλ­γα­ρία, στην Κύπρο, στην Ρου­μα­νία, στην Σερβία, στην Τουρκία και στην Μακε­δο­νία. Κάποια έκτακτα μέτρα έχουν ήδη ληφθεί από τις αρχές σε αυτές τις χώρες. Αλλά οι ρυθ­μι­στι­κές αρχές ανη­συ­χούν για φαι­νό­μενα μετά­δο­σης από μια ελλη­νική χρε­ο­κο­πία.

Ποιος θα δεχτεί το μεγα­λύ­τερο χτύπημα από τους κεφα­λαια­κούς ελέγ­χους ή από μια τρα­πε­ζική χρε­ο­κο­πία;

Τα επίπεδα των κατα­θέ­σεων είναι σε χαμηλό των τελευ­ταίων 10 ετών. Πάνω από 100 δισ. ευρώ σε κατα­θέ­σεις έχουν απο­συρ­θεί από το 2010, αφή­νο­ντας λιγό­τερα από 130 δισ. ευρώ. Οι κατα­θέ­τες που έχουν απο­μεί­νει απο­τε­λούν ένα μείγμα κατα­να­λω­τών και μικρών και μεσαίων επι­χει­ρή­σεων. Οι τρά­πε­ζες λένε ότι οι πολύ πλού­σιοι τρά­βη­ξαν τα χρήματα τους πριν από πολύ καιρό. Αν επι­βλη­θούν περιο­ρι­σμοί, θα χτυ­πη­θούν πιο σκληρά αυτοί που δεν έχουν επι­λο­γές εκτός της Ελλάδας.

euro2day.gr