60 εκατ. εκτοπισμένοι και πρόσφυγες το 2014

Σε 60 εκατ. έφτασε πέρσι ο αριθμός των εκτο­πι­σμέ­νων και των προ­σφύ­γων μετά τις πολ­λα­πλές συγκρού­σεις στον κόσμο, επι­ση­μαί­νει η ετήσια έκθεση της Υπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες (UNHCR). Πριν από μια δεκα­ε­τία, ο αριθμός τους ήταν 37,5 εκατ., υπεν­θύ­μισε η UNHCR και η αύξηση από το 2013 ώς το 2014 είναι η μεγα­λύ­τερη που έχει κατα­γρα­φεί ποτέ μέσα σε ένα μόνο έτος. Το 2014, κάθε μέρα, 42.500 άνθρω­ποι γίνο­νταν πρό­σφυ­γες, εκτο­πι­σμέ­νοι μέσα στη χώρα τους, αιτού­ντες άσυλο, σύμφωνα με τον ΟΗΕ. «Δεν είμαστε πλέον σε θέση να μαζεύ­ουμε τα κομ­μά­τια» είπε σε δημο­σιο­γρά­φους ο Υπατος Αρμο­στής για τους Πρό­σφυ­γες, Αντόνιο Γκου­τιέ­ρες, τονί­ζο­ντας την αδυ­να­μία των ανθρω­πι­στι­κών οργα­νώ­σεων. «Δεν έχουμε τις δυνα­τό­τη­τες, τους πόρους για όλα τα θύματα των συγκρού­σεων. Ανα­μέ­νουμε κορύ­φωση του αριθμού των εκτο­πι­σμέ­νων και των προ­σφύ­γων ώς το τέλος του έτους» προει­δο­ποί­ησε ο ίδιος. Πάνω από το ήμισυ των προ­σφύ­γων είναι παιδιά.

Στο μεταξύ ένα ακόμη τείχος ανα­μέ­νε­ται να υψωθεί μέσα στην Ευρώπη ως μέτρο ανα­χαί­τι­σης των μετα­να­στευ­τι­κών ροών. Η Ουγ­γα­ρία σχε­διά­ζει να ορθώσει έναν φράχτη τεσ­σά­ρων μέτρων στα σύνορα με τη Σερβία για να εμπο­δί­σει την είσοδο παρά­τυ­πων μετα­να­στών. Την ίδια στιγμή, η Υπη­ρε­σία Προ­σφύ­γων του ΟΗΕ ανα­κοί­νωνε ότι έχει δαπα­νή­σει 11,3 δισ. ευρώ τα τελευ­ταία 15 έτη για την απέλαση παρά­τυ­πων μετα­να­στών και άλλα 1,6 δισ. ευρώ σε συνο­ρια­κούς ελέγ­χους γύρω από το «Φρούριο Ευρώπη». Η έκθεση δημο­σιο­ποι­ή­θηκε για να ενι­σχύ­σει τη μάχη κατά της παρά­τυ­πης μετα­νά­στευ­σης, καθώς η Ε.Ε. επι­χει­ρεί να ενθαρ­ρύ­νει απρό­θυμα κράτη-μέλη να υπο­δε­χθούν δεκάδες χιλιά­δες πρό­σφυ­γες και αιτού­ντες άσυλο. Πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε από σύμπραξη Ευρω­παίων δημο­σιο­γρά­φων και δημο­σιεύ­θηκε ταυ­τό­χρονα σε 16 χώρες.

Παράλ­ληλα, τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. συμ­φω­νούν στην επί­σπευση της απέ­λα­σης των παρά­τυ­πων μετα­να­στών, και είναι διχα­σμένα όσον αφορά τη βοήθεια που πρέπει να δοθεί σε Ιταλία και Ελλάδα, δύο χώρες των οποίων τα συστή­ματα υπο­δο­χής έχουν κατα­πο­ντι­στεί από τις αφίξεις μετα­να­στών. Πώς οργα­νώ­νε­ται η επι­στροφή παρά­τυ­πων προ­σφύ­γων; Το ερώτημα είναι ο σκό­πε­λος των ευρω­παϊ­κών μετα­να­στευ­τι­κών πολι­τι­κών. «Το ποσοστό των παρά­τυ­πων μετα­να­στών που επέ­στρε­ψαν στις χώρες τους ήταν 33% το 2014» υπο­γράμ­μισε την Τρίτη ο Επί­τρο­πος Εσω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων, Δημή­τρης Αβρα­μό­που­λος. Τα κράτη-μέλη δαπα­νούν περιου­σίες για την επι­στροφή των προ­σφύ­γων: 11,3 δισ. ευρώ από το 2000, σύμφωνα με την έρευνα. Η απέλαση ενός πρό­σφυγα κοστί­ζει κατά μέσο όρο 4.000 ευρώ, το ήμισυ του ποσού καλύ­πτει τα έξοδα μετα­φο­ράς. Οι πρό­σφυ­γες έχουν δαπα­νή­σει από την πλευρά τους 15,7 δισ. ευρώ για να πλη­ρώ­σουν για τη διέ­λευση και την άφιξή τους σε ευρω­παϊκό έδαφος, διευ­κρι­νί­ζει η μελέτη, η οποία είναι απο­τέ­λε­σμα εργα­σίας έξι μηνών, και εκπο­νή­θηκε από 20 περίπου δημο­σιο­γρά­φους, στα­τι­στι­κούς και προ­γραμ­μα­τι­στές από 16 χώρες.

Περισ­σό­τε­ροι από 600.000 μετα­νά­στες ζήτησαν άσυλο στην Ε.Ε. το 2014. Από τον Ιανουά­ριο μέχρι τα τέλη Μαΐου 2015, περισ­σό­τε­ροι από 100.000 πρό­σφυ­γες διέ­σχι­σαν τη Μεσό­γειο και 1.865 πνί­γη­καν, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργα­νι­σμό Μετα­νά­στευ­σης. Οι Ευρω­παίοι φορο­λο­γού­με­νοι καλού­νται, επίσης, να χρη­μα­το­δο­τούν την προ­στα­σία των συνόρων: 1,6 δισ. ευρώ από το 2000, με κύριους επω­φε­λού­με­νους τους μεγά­λους βιο­μη­χα­νι­κούς ομίλους ειδι­κούς στον τομέα αυτόν, όπως οι Airbus, Finmeccanica και Thales, υπο­γραμ­μί­ζει η έρευνα. Οι φράκτες με τα ψηλά συρ­μα­το­πλέγ­ματα που κατα­σκευά­στη­καν για την προ­στα­σία των ισπα­νι­κών θυλάκων Θέουτα και Μελίγια στο Μαρόκο κοστί­ζουν 10 εκατ. ευρώ ετησίως για τη συντή­ρησή τους. Το φράγμα στα σύνορα μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας στοι­χί­ζει περισ­σό­τερα από 7 εκατ. ευρώ ετησίως στους Ελληνες φορο­λο­γού­με­νους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ