Οι ρίζες της τραγωδίας στο Νεπάλ έχουν ιστορία 25 εκατ. ετών

Η επι­στήμη και η γεω­λο­γική ιστορία πρό­δω­σαν τον κίνδυνο, όμως το φτωχό Νεπάλ ήταν ανή­μπορο να αντα­πο­κρι­θεί.

Περισ­σό­τερα από 25 εκα­τομ­μύ­ρια χρόνια πριν, η Ινδία, που τότε απο­τε­λούσε ένα μεγάλο νησί επάνω στον κινού­μενο φλοιό της Γης, συνα­ντή­θηκε με την Ασία και από τότε οι δύο αυτές γήινες μάζες βρί­σκο­νται σε διαρκή σύγκρουση. Η ενέρ­γεια που απε­λευ­θε­ρώ­θηκε από τη συνά­ντηση αυτή ύψωσε τους μεγα­λύ­τε­ρους ορει­νούς όγκους του πλανήτη, τα Ιμαλάια, και προ­κά­λεσε κατα­στρο­φι­κούς σει­σμούς.

Οι ειδικοί προει­δο­ποιούν για τον κίνδυνο που δια­τρέ­χει ο πλη­θυ­σμός του Κατμα­ντού εδώ και δεκα­ε­τίες και ο απο­λο­γι­σμός του κατα­στρο­φι­κού των 7,8 Ρίχτερ ήταν ανα­πό­τρε­πτος, εάν συνυ­πο­λο­γι­σθούν τα τεκτο­νικά δεδο­μένα, η γεω­λο­γική κατά­στα­σης της περιο­χής και οι συν­θή­κες δόμησης που καθι­στούν τις οικο­δο­μές ευά­λω­τες στις σει­σμι­κές δονή­σεις.

Σύμφωνα με τις παρα­τη­ρή­σεις του μη κερ­δο­σκο­πι­κού οργα­νι­σμού GeoHazards International, ισχυροί σεισμοί σημειώ­νο­νται στο Νεπάλ κάθε 75 περίπου χρόνια. Το 1934, 81 χρόνια πριν, περισ­σό­τε­ροι από 10.000 άνθρω­ποι έχασαν τη ζωή τους από τον σεισμό μεγέ­θους 8,1 βαθμών που έπληξε το ανα­το­λικό Νεπάλ, ενώ ο σεισμός μεγέ­θους 6,8 βαθμών του 1988 άφησε πίσω του 1.000 νεκρούς.

Ο Μπράιαν Τάκερ, πρό­ε­δρος και ιδρυτής του GeoHazards International, που προ­σπα­θεί να βοη­θή­σει φτωχές περιο­χές του κόσμου να οχυ­ρω­θούν απέ­να­ντι στους σει­σμούς, δήλωσε ότι στη δεκα­ε­τία του ’90 είχε προ­βλε­φθεί ότι, εάν επα­να­λαμ­βα­νό­ταν ο σεισμός του 1934, 40.000 θα έχαναν τη ζωή τους στο Νεπάλ, εξαι­τίας της αύξησης του πλη­θυ­σμού της πόλης του Κατμα­ντού και των συν­θη­κών δόμησης.

Ο σεισμός του Σαβ­βά­του σημειώ­θηκε βορειο-δυτικά του Κατμα­ντού και είχε μικρό εστιακό βάθος, γεγονός που προ­κά­λεσε ισχυ­ρό­τερη δόνηση στην επι­φά­νεια της γης, αλλά με μέγεθος 7,8 βαθμών, απε­λευ­θέ­ρωσε λιγό­τερη ενέρ­γεια από τον σεισμό του 1934.

Σύμφωνα με τον Ρότζερ Μπίλχαμ, καθη­γητή Γεω­λο­γι­κών Επι­στη­μών στο Πανε­πι­στή­μιο του Κολο­ρά­ντο που παρα­κο­λου­θεί τη σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα στην περιοχή αυτή, η δόμηση διήρ­κεσε ένα έως δύο λεπτά και το ρήγμα μετα­κι­νή­θηκε κατά περισ­σό­τερο από 3 μέτρα κατά μήκος της επι­κίν­δυ­νης ζώνης μήκους 75 χιλιο­μέ­τρων που περνά κάτω από το Κατμα­ντού.

Σύμφωνα με τον καθη­γητή, ο σεισμός μετα­κί­νησε ολό­κληρη την πόλη κατά 3 περίπου μέτρα προς νότον.

Το Κατμα­ντού και η ομώνυμη κοιλάδα βρί­σκο­νται επάνω σε απο­ξη­ρα­μένη λίμνη, δηλαδή σε σαθρό έδαφος που μεγε­θύ­νει τις σει­σμι­κές δονή­σεις.

Το Κατμα­ντού δεν είναι το μονα­δικό μέρος στη γη όπου ανα­μέ­νο­νται κατα­στρο­φι­κοί σεισμοί. Ο Μπράιαν Τάκερ ανα­φέ­ρει επίσης την Τεχε­ράνη, την Αϊτή, τη Λίμα του Περού και το Παντάνγκ της Ινδο­νη­σίας, όπου υπάρ­χουν ενεργά ρήγματα και όπου οι συν­θή­κες δόμησης και αντι­με­τώ­πι­σης κατα­στρο­φών θεω­ρού­νται ακα­τάλ­λη­λες.

Ωστόσο, η μακα­ριό­τητα απέ­να­ντι στον κίνδυνο από τους σει­σμούς δεν κυριαρ­χεί παντού στις επι­κίν­δυ­νες ζώνες, σύμφωνα με

με τον Τάκερ, που ανα­φέ­ρε­ται στην Τουρκία και την απειλή που προ­έρ­χε­ται από το ρήγμα της Ανα­το­λίας. Τα τελευ­ταία 76 χρόνια το ρήγμα αυτό, που ξεκινά από την ανα­το­λική πλευρά της χώρας και κατευ­θύ­νε­ται δυτικά προς την Κων­στα­ντι­νού­πολη, έχει δώσει σειρά σεισμών.

Ο σεισμός του 1999 στο Ιζμίτ (Νικο­μή­δεια) σκότωσε 17.000 ανθρώ­πους. Η πρό­βλεψη είναι ότι το επί­κε­ντρο του επό­με­νου μεγάλου σεισμού θα βρί­σκε­ται κάτω από την Κων­στα­ντι­νού­πολη ή στην ευρύ­τερη περιοχή της. Όμως, «η Κων­στα­ντι­νού­πολη έχει υπάρξει πιο επι­θε­τική στην εφαρ­μογή των κανόνων δόμησης. Θεωρώ ότι έχει γίνει καλή δουλειά», δήλωσε ο πρό­ε­δρος του GeoHazards International.

ΑΠΕ-ΜΠΕ Το παρα­πάνω κείμενο πρω­το­δη­μο­σιεύ­τηκε στους «New York Times».