Συναγερμός για τις δηλητηριάσεις μελισσών από φυτοφάρμακα

«Μερικές φορές μαζεύ­ουμε τις νεκρές μέλισ­σες με το φτυάρι! Είναι φανερό πως έχουν πεθάνει από δηλη­τη­ρί­αση, γιατί η γλώσσα τους κρέ­με­ται έξω από το στόμα τους». Ο πρό­ε­δρος του συλ­λό­γου «Αττική Μελισ­σο­κο­μία», Γιάννης Ψάρρας, προει­δο­ποιεί: «Το πρό­βλημα της δηλη­τη­ρί­α­σης των μελισ­σών από τα φυτο­φάρ­μακα, ειδικά τα νεο­νι­κο­τι­νοειδή, αυξά­νε­ται διαρκώς τα τελευ­ταία χρόνια και απει­λούν πλέον ευθέως τη μέλισσα, δηλαδή τον μεγα­λύ­τερο επι­κο­νια­στή της φύσης» συμπλη­ρώ­νει.Συνα­γερμό έχουν χτυ­πή­σει και οι μελισ­σο­κό­μοι της Ηπείρου. «Η άνοιξη είναι η εποχή που μετα­φέ­ρο­νται οι μέλισ­σες σε περιο­χές με ανθο­φο­ρία, όπως σε πορ­το­κα­λε­ώ­νες. Εάν τα χόρτα κάτω από τα δένδρα έχουν ραντι­στεί με φυτο­φάρ­μακο, όταν οι μέλισ­σες πηγαί­νουν στα λου­λου­δά­κια, πεθαί­νουν ακα­ριαίως. Αν κάποια επι­ζή­σει, θα μετα­φέ­ρει μαζί με τη γύρη το δηλη­τή­ριο στην κυψέλη, με απο­τέ­λε­σμα ή να θανα­τω­θεί όλη η κυψέλη ή το μέλι που θα παρα­χθεί να έχει προ­βλή­ματα» λέει ο κ. Ανα­στά­σιος Ποντί­κης, πρό­ε­δρος του Μελισ­σο­κο­μι­κού Συλ­λό­γου Ιωαν­νί­νων «Αρι­σταίος».

Τα νεο­νι­κο­τι­νοειδή φυτο­φάρ­μακα απα­γο­ρεύ­ο­νται στην Ε.Ε. (η απα­γό­ρευση θα επα­νε­ξε­τα­στεί τον Δεκέμ­βριο του 2015). Ο κ. Ψάρρας, όμως, καταγ­γέλ­λει στην «Κ» εκτε­τα­μένο λαθρε­μπό­ριο. «Στην πράξη είναι εύκολο να βρεις νεο­νι­κο­τι­νοειδή, τα οποία εισά­γο­νται λαθραία. Κοστί­ζουν πάμ­φθηνα, αλλά κατα­στρέ­φουν τα πάντα. Και βεβαίως, πολλοί χρήστες δεν το γνω­ρί­ζουν» λέει ο πρό­ε­δρος της «Αττικής Μελισ­σο­κο­μίας». Αρκετά από τα σκευά­σματα αυτά παρά­γο­νται σε ευρω­παϊ­κές χώρες, με προ­ο­ρι­σμό να πωλη­θούν εκτός Ε.Ε., αλλά τελικά κατα­λή­γουν παρά­νομα και σε ευρω­παϊ­κές χώρες. Ο κ. Ψάρρας υπο­γραμ­μί­ζει την ανάγκη ενη­μέ­ρω­σης του κοινού για τους κιν­δύ­νους από τα νεο­νι­κο­τι­νοειδή, αλλά τονίζει πως σε κάθε περί­πτωση πρέπει να ενι­σχυ­θούν οι έλεγχοι από τις κρα­τι­κές αρχές στα σημεία εισα­γω­γής των φυτο­φαρ­μά­κων. «Δεν μπο­ρούμε να ψάχνουμε σε κάθε σημείο πώλησης, πρέπει να στα­μα­τή­σει η παρά­νομη εισα­γωγή αυτών των τοξικών ουσιών».«Η ανάγκη προ­στα­σίας της μέλισ­σας δεν αφορά μόνο τον κλάδο των μελισ­σο­κό­μων, δεν είναι στενά οικο­νο­μικό ζήτημα» λέει ο κ. Ψάρρας. «Η μέλισσα είναι κρί­σι­μος κρίκος στη γονι­μο­ποί­ηση των φυτών. Εάν κατα­στρέ­ψουμε τις μέλισ­σες, δεν θα υπάρχει επι­κο­νί­αση» τονίζει.

Σωστή χρήση

«Κατα­λα­βαί­νουμε πως οι αγρότες χρειά­ζο­νται τα φυτο­φάρ­μακα, αλλά πρέπει να κάνουν σωστή χρήση. Οι συσκευα­σίες γράφουν ποια είναι τοξικά για τη μέλισσα και τι μέτρα πρέπει να ληφθούν» λέει ο κ. Ποντί­κης. Οι αγρότες καλού­νται να ραντί­ζουν τα φυτά αργά το βράδυ ή νωρίς το πρωί, όταν οι μέλισ­σες είναι στις κυψέλες, καθώς και να ενη­με­ρώ­νο­νται οι μελισ­σο­κό­μοι 48 ώρες νωρί­τερα. Ο μελισ­σο­κό­μος από τα Ιωάν­νινα σημειώ­νει, επίσης, πως πολλοί ρίχνουν ζιζα­νιο­κτόνα για να εξο­λο­θρεύ­σουν τα παρά­σιτα φυτά, αφού οι τρόποι μηχα­νι­κού καθα­ρι­σμού των αγριό­χορ­των έχουν ακρι­βύ­νει πολύ (π.χ. ακριβό πετρέ­λαιο). Ομως, έτσι αυξά­νο­νται οι κίν­δυ­νοι για τα μελίσ­σια.

Ιδιαί­τερα σημα­ντική και θετική εξέλιξη κρί­νε­ται από τον κ. Ποντίκη η ενερ­γο­ποί­ηση από τον Νοέμ­βριο του 2015 του μέτρου χορή­γη­σης του πιστο­ποι­η­τι­κού γνώσης γεωρ­γι­κών φαρ­μά­κων. Σύμφωνα με νόμο που έχει ψηφι­στεί το 2012, προ­βλέ­πε­ται πως, από τον φετινό Νοέμ­βριο, όποιος χρη­σι­μο­ποιεί φυτο­φάρ­μακα θα πρέπει να δια­θέ­τει το ανάλογο πιστο­ποι­η­τικό ορθο­λο­γι­κής χρήσης από αρμόδιο κρατικό φορέα, το οποίο θα παρέ­χουν στον κατα­να­λωτή όσοι παρά­γουν ή εμπο­ρεύ­ο­νται φυτο­φάρ­μακα. «Με αυτό τον τρόπο ελπί­ζουμε πως θα αντι­με­τω­πι­στούν η έλλειψη γνώσης και η ανευ­θυ­νό­τητα» τονίζει ο κ. Ποντί­κης. Προσοχή χρειά­ζο­νται και οι ψεκα­σμοί που γίνο­νται αυτή την περίοδο για τα κου­νού­πια και μπορεί να επη­ρε­ά­σουν αρνη­τικά τους πλη­θυ­σμούς των κου­νου­πιών, όπως γίνεται και στην Αττική. «Σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις μας, οι ψεκα­στι­κές ουσίες που εγκρί­νο­νται από την Περι­φέ­ρεια δεν απει­λούν τις μέλισ­σες.

Παρ’ όλα αυτά, δεν είμαστε απόλυτα σίγου­ροι για το τι ρίχνουν τελικά οι εργο­λά­βοι που παίρ­νουν τη δουλειά. Γι’ αυτό καλύ­τερο είναι οι ψεκα­σμοί στα στάσιμα ύδατα να γίνο­νται από την Περι­φέ­ρεια μετά τις 8 μ.μ., όταν τα μελίσ­σια επι­στρέ­φουν στις κυψέλες τους. Επίσης, η ενη­μέ­ρωση για τον τόπο και τον χρόνο ψεκα­σμού δεν πρέπει να περιο­ρί­ζε­ται στο Ιντερ­νετ, γιατί υπάρ­χουν και μελισ­σο­κό­μοι που δεν το χει­ρί­ζο­νται» συμπλη­ρώ­νει ο κ. Ψάρρας, καλώ­ντας την Περι­φέ­ρεια να προ­χω­ράει σε ανα­κοι­νώ­σεις και σε εφη­με­ρί­δες και άλλα ΜΜΕ.

Εντονος διά­λο­γος για… την επιλογή άνθους

Να δώσουμε το δικαί­ωμα στις μέλισ­σες να επι­λέ­γουν εάν θα γευθούν δηλη­τη­ρια­σμένη ή όχι γύρη; Σε αυτή την παρά­λογη πρόταση οδη­γού­νται οι οπαδοί της ελεύ­θε­ρης πώλησης νεο­νι­κο­τι­νοει­δών φυτο­φαρ­μά­κων.

Καθώς η απα­γό­ρευσή τους στην Ε.Ε. θα επα­νε­ξε­τα­στεί τον Δεκέμ­βριο (στις ΗΠΑ κυκλο­φο­ρούν ελεύ­θερα), γίνεται έντονος διά­λο­γος. Βασικό επι­χεί­ρημα των υπο­στη­ρι­κτών των νεο­νι­κο­τι­νοει­δών είναι πως οι μέλισ­σες έχουν τη δυνα­τό­τητα να επι­λέ­γουν το άνθος το οποίο θα επι­σκε­φθούν, απο­φεύ­γο­ντας αυτά που είναι ραντι­σμένα. Στο διεθνές επι­στη­μο­νικό περιο­δικό Nature παρου­σιά­στη­καν στο τεύχος Απρι­λίου νέες επι­στη­μο­νι­κές έρευνες, οι οποίες, παρά τις δια­φο­ρές τους, δεί­χνουν πως οι μέλισ­σες δεν μπορούν να απο­φύ­γουν τα… άνθη του κακού!

Πείραμα που έγινε εργα­στη­ριακά στο βρε­τα­νικό Πανε­πι­στή­μιο του Νιού­κασλ, με επι­στη­μο­νικά υπεύ­θυνη την κ. Τζε­ραλ­ντίν Ράιτ, έδειξε πως οι μέλισ­σες δεν επέ­λε­γαν μεταξύ των φυτών που είχαν νεο­νι­κο­τι­νοειδή ή όχι, ενώ μελε­τώ­ντας παρα­πέρα, βρέθηκε πως δεν μπορούν να γευθούν τη διαφορά. Σου­η­δική ερευ­νη­τική ομάδα του Πανε­πι­στη­μίου Ραντ εξέτασε τη συμπε­ρι­φορά δια­φό­ρων ειδών μελισ­σών (και άγριων μελισ­σών) σε χωράφια που ήταν ραντι­σμένα με φυτο­φάρ­μακα ή όχι. Η βασική ανη­συ­χία προήλθε από το εύρημα ότι η παρου­σία των άγριων μελισ­σών στα δηλη­τη­ρια­σμένα χωράφια έπεφτε στο μισό. «Φοβάμαι για τις επι­πτώ­σεις στις άγριες μέλισ­σες», δήλωσε ο κ. Μάι Ρού­ντολφ, επι­κε­φα­λής της ερευ­νη­τι­κής ομάδας. Ο Κρί­στο­φερ Κόνολι, από το βρε­τα­νικό Πανε­πι­στή­μιο του Νταντί, δηλώνει σίγου­ρος για τις αρνη­τι­κές συνέ­πειες των νεο­νι­κο­τι­νοει­δών. Καλό είναι λοιπόν να αφή­σουμε τα πει­ρά­ματα με τη φύση…

Καθη­με­ρινή