“Αναγκαία μια νέα ευρωπαϊκή πολιτική”

Ο Κώστα Σημίτης μίλησε στις Βρυ­ξέλ­λες προ­σκε­κλη­μέ­νος από το «Δίκτυο Ελλήνων Βελγίου «Αργώ» με θέμα: «Οι προ­ο­πτι­κές της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης σήμερα. Μια νέα ευρω­παϊκή πολι­τική είναι ανα­γκαία».

Στην ομιλία του ανα­φέρ­θηκε στις «δυσκο­λίες της Ευρω­ζώ­νης να χει­ρι­στεί πει­στικά το πρό­βλημα μιας μικρής χώρας με περιο­ρι­σμένη οικο­νο­μική σημασία για το σύνολο της Ένωσης ως ένα ακόμη παρά­δειγμα ότι μια νέα ευρω­παϊκή πολι­τική είναι ανα­γκαία.» Μίλησε για την «μεταρ­ρυθ­μι­στική κούραση» που επι­κρά­τησε μετά το 2000 και για το σύν­δρομο του «βρα­χυ­προ­θε­σμι­σμού».

Παρα­τή­ρησε ότι «η νέα ελλη­νική κυβέρ­νηση, που ανέλαβε τον Ιανουά­ριο του 2015, είχε δεσμευ­τεί στο προ­ε­κλο­γικό της πρό­γραμμα να παρα­μεί­νει η Ελλάδα στην Ευρω­ζώνη. Ταυ­τό­χρονα όμως είχε δηλώσει ότι θα ισχύ­σουν νέοι κανόνες στη σχέση Ελλάδας-Ευρωζώνης. Αυτό δεν συνέβη. Η ελλη­νική κυβέρ­νηση δέχτηκε στις 20 Φεβρουα­ρίου τη συνέ­χιση της εφαρ­μο­γής της υφι­στά­με­νης συμ­φω­νίας με τους δανει­στές της το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο, την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή και την Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ήταν ο μόνος τρόπος να εξα­σφα­λί­σει τη συνέ­χιση της χρη­μα­το­δό­τη­σης της χώρας.»

Επε­σή­μανε επίσης ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός

«Η εξέταση του αιτή­μα­τος της Ελλάδας για την ανα­διάρ­θρωση του χρέους της ανα­βλή­θηκε για αργό­τερα. Η συμ­φω­νία της 20ης Φεβρουα­ρίου κατο­χύ­ρωσε την κοινή θέληση να συνε­χι­σθεί η κοινή πορεία στο υπάρχον πλαίσιο. Προ­έ­κυ­ψαν προ­βλή­ματα για τα αυτο­νό­ητα, που κατέ­λη­ξαν στη συμ­φω­νία των Βρυ­ξελ­λών της 20ης Μαρτίου. Σύμφωνα με αυτήν «η Ελλάδα ανέλαβε την ευθύνη για την εφαρ­μογή των μεταρ­ρυθ­μί­σεων» και θα παρου­σιά­σει «έναν πλήρη κατά­λογο των συγκε­κρι­μέ­νων» που θα εξε­τα­σθεί από το Eurogroup. Η θετική εξέταση από το Eurogroup συνε­πά­γε­ται τη συνέ­χιση της χρη­μα­το­δό­τη­σης, η αρνη­τική τη διακοπή της. Πρό­κει­ται για επα­νά­ληψη της προη­γού­με­νης συμ­φω­νίας.»

«Η Ελλάδα ήταν η αφορμή της κρίσης της Ευρω­ζώ­νης, όχι όμως η αιτία της. Η τρέ­χουσα κρίση είναι κατά ένα μικρό μόνο ποσοστό κρίση δημο­σίου χρέους, και αυτό αφορά κυρίως την Ελλάδα και την Πορ­το­γα­λία. Η άρνηση της Γερ­μα­νίας να αυξήσει την εσω­τε­ρική της ζήτηση ώστε να διευ­κο­λύ­νει τις εισα­γω­γές από τις χώρες του Νότου, η πτώση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας των χωρών της περι­φέ­ρειας έδειξαν ότι αιτίες της ήταν επίσης η κρίση του ιδιω­τι­κού τομέα της οικο­νο­μίας, του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος αρκετών χωρών-μελών καθώς και κρίση ελέγχου και επο­πτείας από τις δημο­σιο­νο­μι­κές και νομι­σμα­τι­κές αρχές της Ευρω­ζώ­νης. Ιδίως στις περι­πτώ­σεις της Ελλάδος και της Πορ­το­γα­λίας η αντι­με­τώ­πιση της κρίσης συν­δε­ό­ταν με τη διάσωση των γερ­μα­νι­κών και γαλ­λι­κών τρα­πε­ζών, που είχαν δανεί­σει άκριτα υπερ­βο­λικά ποσά και διέ­τρε­χαν κίνδυνο πτώ­χευ­σης. Η Ευρω­παϊκή Ένωση δεν έχει ακόμη δια­μορ­φώ­σει μια συνο­λική πολι­τική οικο­νο­μι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης.»

«Η ευρω­παϊκή ενο­ποί­ηση είναι όλο και περισ­σό­τερο ανα­γκαία επειδή η παγκο­σμιο­ποί­ηση, έχει αυξήσει κατά πολύ την ικα­νό­τητα των αγορών να κατευ­θύ­νουν και να απο­φα­σί­ζουν την πολι­τική. Η ισορ­ρο­πία μεταξύ της εξου­σίας των αγορών και της εξου­σίας των κρα­τι­κών θεσμών δεν υπάρχει πια. Οι αγορές έχουν κερ­δί­σει έδαφος. Το υφι­στά­μενο παγκό­σμιο σύστημα χρειά­ζε­ται γι’ αυτό μηχα­νι­σμούς που ελέγ­χουν τις διε­θνείς αγορές, κανόνες για να κατα­πο­λε­μεί­ται η διεθνής κερ­δο­σκο­πία και κέντρα πολι­τι­κής εξου­σίας που να είσαι σε θέση να επι­βάλ­λουν συμπε­ρι­φο­ρές τις αγορές ώστε να προ­στα­τεύ­ο­νται τα συμ­φέ­ρο­ντα των πολιτών. Η πολι­τική ένωση είναι ανα­γκαία.»

«Η Ευρω­ζώνη είναι ένα επί­τευγμα το οποίο για οικο­νο­μι­κούς, κοι­νω­νι­κούς και πολι­τι­κούς λόγους σε καμιά περί­πτωση δεν πρέπει να ανα­τρα­πεί. Μία επι­στροφή σε δια­φο­ρε­τικά νομί­σματα των χωρών μελών της ούτε χρήσιμη ούτε δυνατή είναι. Στη σημε­ρινή παγκο­σμιο­ποι­η­μένη οικο­νο­μία, όπου οι οικο­νο­μι­κές, κοι­νω­νι­κές και πολι­τι­κές συν­δέ­σεις μεταξύ των κρατών έχουν πάρει πρω­τό­γνωρη έκταση, η επι­στροφή στην απόλυτη αυτο­νο­μία δεν είναι πια δυνατή.»

«Οι πολίτες, αν και θέλουν να προ­χω­ρή­σει η οικο­νο­μική ενο­ποί­ηση, δεν απο­δέ­χο­νται να υπάρχει μια υπέρ­τερη οικο­νο­μική εξουσία που θα μπορεί να απο­φα­σί­ζει για θέματα της χώρας τους αγνο­ώ­ντας την άποψη της κυβέρ­νη­σης ή του κοι­νο­βου­λίου τους. Το επί­κε­ντρό της είναι η ελεύ­θερη λει­τουρ­γία της αγοράς και όχι η διόρ­θωση των συνε­πειών της αγο­ραίας οργά­νω­σης. Η κοι­νω­νική δικαιο­σύνη πάσχει. Αλλά και η δημο­κρα­τία υπο­φέ­ρει. Την εποχή της παγκο­σμιο­ποί­η­σης δεν θα μπο­ρέ­σουμε να αντι­με­τω­πί­σουμε τον αντα­γω­νι­σμό των ΗΠΑ, της Κίνας και άλλων χωρών με εκα­το­ντά­δες εκα­τομ­μύ­ρια πλη­θυ­σμό, αν επι­μέ­νουμε στην πολυ­διά­σπαση, σε κρα­τί­δια, στους εθνι­κούς εγω­ι­σμούς και στην μονήρη πορεία του κάθε κράτους.»

«Η Ευρω­ζώνη σήμερα έχει εξε­λι­χθεί σε ένα σύστημα κοινής αντι­με­τώ­πι­σης οικο­νο­μι­κών προ­βλη­μά­των και οικο­νο­μι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης. Αυτό απο­δει­κνύ­ε­ται από το γεγονός ότι όχι μόνον οικο­νο­μι­κοί λόγοι αλλά και ευρύ­τε­ρες πολι­τι­κές σκο­πι­μό­τη­τες και η κοι­νο­τική αλλη­λεγ­γύη παίζουν ρόλο στις απο­φά­σεις της. Εξω­πραγ­μα­τική είναι η άποψη του ελλη­νι­κού κυβερ­νη­τι­κού κόμ­μα­τος, ότι θα ανα­τρέ­ψει με άλλα αρι­στερά κινή­ματα το υπάρχον καθε­στώς και θα δημιουρ­γή­σει μια δια­φο­ρε­τική Ευρώπη. Η σημε­ρινή Ευρώπη είναι απο­τέ­λε­σμα κοι­νω­νι­κών διερ­γα­σιών εξήντα και πλέον ετών στις οποίες συμ­με­τεί­χαν ορι­σμέ­νες από τις πλέον ανα­πτυγ­μέ­νες κοι­νω­νίες του κόσμου. Απο­τε­λεί ένα ιστο­ρικό δεδο­μένο. Οι όποιες αλλαγές προ­ϋ­πο­θέ­τουν μια εξίσου μακριά ιστορία κοι­νω­νι­κών εξε­λί­ξεων.»

«Ως σήμερα η Ευρώπη είναι σε θέση να αντι­με­τω­πί­σει κρίσεις αλλά δεν έχει τις δυνα­τό­τη­τες να κατα­πο­λε­μή­σει απο­τε­λε­σμα­τικά τις αιτίες τους. Πολλοί προ­έ­βλε­παν και συνε­χί­ζουν να προ­βλέ­πουν ένα Grexit. Αλλά Exit οποιασ­δή­ποτε χώρας από την Ευρω­ζώνη δεν είναι μάλλον δυνατό. Τόσο γιατί η ίδια η χώρα θα δια­τρέ­ξει τον κίνδυνο μιας οικο­νο­μι­κής κατα­στρο­φής όσο και γιατί η Ευρω­ζώνη, παρά το περιο­ρι­σμένο οικο­νο­μική κόστος που θα υποστεί, θα χρεωθεί μια απο­τυ­χία ασυμ­βί­βα­στη με το κύρος της.»

«Η ισχυρή παρου­σία στην Ένωση που επι­θυ­μεί η Ελλάδα προ­ϋ­πο­θέ­τει την υπέρ­βαση της υστέ­ρη­σής της, συνε­χείς μεταρ­ρυθ­μί­σεις στη λει­τουρ­γία του κράτους, αλλαγές στην οικο­νο­μία, επεμ­βά­σεις στην κοι­νω­νία ώστε να περιο­ρι­σθούν τα πελα­τειακά δίκτυα και η συντε­χνιακή νοο­τρο­πία, νέους δρόμους για να διευ­ρυν­θεί η κοι­νω­νική δικαιο­σύνη και συνοχή. Διότι την ίδια ώρα η Ευρώπη συνε­χί­ζει να προχωρά και αξίζει να είμαστε συμ­μέ­το­χοι και παρό­ντες, καθώς λαμ­βά­νο­νται σημα­ντι­κές απο­φά­σεις που σημα­το­δο­τούν την ευρω­παϊκή εξέλιξη, όπως αυτή π.χ. για την Ενερ­γειακή Ένωση. Από την άλλη μεριά, ακού­γο­νται και φωνές, όπως του Μάριο Ντράγκι, που παρότι τρα­πε­ζί­της, υπο­γραμ­μί­ζει με πολι­τική ενάρ­γεια ότι ‘το μέλλον της Ευρω­ζώ­νης κιν­δυ­νεύει αν οι χώρες-μέλη δεν παρα­χω­ρή­σουν ορι­σμέ­νες ελευ­θε­ρίες και δεν δημιουρ­γή­σουν περισ­σό­τερο πανευ­ρω­παϊ­κούς κυβερ­νη­τι­κούς θεσμούς‘. Όλα αυτά απο­τε­λούν ιδέες και δια­δι­κα­σίες που όπως έχει απο­δει­χθεί, παρά τις δυσκο­λίες και τα εμπόδια, οδηγούν εντέλει σε πολι­τι­κές απο­φά­σεις με σημα­ντική επί­δραση στην πορεία των κρατών-μελών.»