Ομιλία του Νεκτάριου Σαντορινιού στην ολομέλεια για τις γερμανικές αποζημιώσεις

Ο βου­λευ­τής Νεκτά­ριος Σαντο­ρι­νιός μίλησε στις 11-3-2015 στην ολο­μέ­λεια της Βουλής για την πρόταση επα­να­σύ­στα­σης της επι­τρο­πής για την διεκ­δί­κηση των γερ­μα­νι­κών απο­ζη­μιώ­σεων. Ο βου­λευ­τής τόνισε την προ­τε­ραιό­τητα που έχει το συγκε­κρι­μένο θέμα για την κυβέρ­νηση και ανέ­πτυξε την ηθική διά­σταση του ζητή­μα­τος που οφείλει η επι­τροπή να ανα­δεί­ξει ιδιαί­τερα. Ακόμη, ανέφερε τις απώ­λειες που υπέ­στη­σαν τα Δωδε­κά­νησα, κατα­θέ­το­ντας στα πρα­κτικά της Βουλής λίστα με τα ονόματα εκτε­λε­σθέ­ντων, φυλα­κι­σμέ­νων, νεκρών από τις κακου­χίες και στα στρα­τό­πεδα συγκέ­ντρω­σης. Τέλος, απά­ντησε σε όσους κατη­γο­ρούν για εθνι­κι­στικό ξύπνημα την πρω­το­βου­λία της κυβέρ­νη­σης για την ανα­σύ­σταση της επι­τρο­πής αυτής. Ακο­λου­θεί ολό­κληρη η ομιλία και το σχετικό οπτι­κο­α­κου­στικό υλικό.

Κυρίες και κύριοι συνά­δελ­φοι,

Η σημε­ρινή συνε­δρί­αση –ειπώ­θηκε από πολλούς- όντως έχει ιστο­ρικό χαρα­κτήρα. Έχουν γίνει αρκετές προ­σπά­θειες διεκ­δί­κη­σης των γερ­μα­νι­κών επα­νορ­θώ­σεων και του συνόλου του κατο­χι­κού δανείου. Δεν είχαν, όμως, το επι­θυ­μητό απο­τέ­λε­σμα, γιατί ίσως δεν υπήρχε η πολι­τική βούληση;

Τώρα, όμως, για πρώτη φορά η Κυβέρ­νηση εκλέ­γε­ται, με προ­γραμ­μα­τική της θέση, τη διεκ­δί­κηση των απο­ζη­μιώ­σεων για τα εγκλή­ματα σε βάρος του λαού, του φυσικού πλούτου και της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς από τους Ναζί.

Είναι πολύ σημα­ντικό ότι και στις προ­γραμ­μα­τι­κές δηλώ­σεις της Κυβέρ­νη­σης, αλλά και στην εναρ­κτή­ρια ομιλία της Προ­έ­δρου, θέσαμε ως στόχο τη διεκ­δί­κηση αυτή. Συνε­χί­ζουμε τον αγώνα από θεσμικό τώρα πια πόστο και πιά­νουμε το νήμα των κινη­μα­τι­κών κινη­το­ποι­ή­σεων σε Ελλάδα και εξω­τε­ρικό για την ανα­γνώ­ριση των εγκλη­μά­των κατοχής από το σημε­ρινό γερ­μα­νικό κράτος.

Η επα­να­σύ­σταση της Επι­τρο­πής αυτής και ο στόχος, τόσο για απτή απο­ζη­μί­ωση όσο και για δικαί­ωση, είναι κεντρική ιδέα της πολι­τι­κής μας. Η ελλη­νική Βουλή σήμερα καλεί­ται να αντι­κα­το­πτρί­σει τις αγωνίες του λαού μας, να απο­δώ­σει έμπρα­κτο φόρο τιμής σε όσους πάλεψαν για τη δημο­κρα­τία και την ελευ­θε­ρία, να αντη­χή­σει το άδικο που η χώρα μας βίωσε και να ορθώσει ανά­στημα, ζητώ­ντας πρω­τί­στως την ηθική ανα­γνώ­ριση και έπειτα –και όχι δευτερευόντως- την υλική απο­ζη­μί­ωση.

Τον φασισμό δεν τον αγκα­λιά­σαμε, τον πολε­μή­σαμε. Η Ελλάδα με τη μεγάλη κλη­ρο­νο­μιά της ήταν βασικός πυλώνας αντί­στα­σης στον αγώνα της Ευρώπης και όλων των δημο­κρα­τι­κών κρατών ενάντια στην παρά­λογη βία, τον πόλεμο, τον ναζισμό και τον απο­λυ­ταρ­χι­σμό.

Αν και ο στόχος της Επι­τρο­πής είναι να βρεθεί μια ουσια­στική ρεα­λι­στική και συγκε­κρι­μένη λύση στον τρόπο διεκ­δί­κη­σης και σαν άξονας αυτή η λύση να λει­τουρ­γή­σει τόσο σε πολι­τικό όσο και σε δικα­στικό επίπεδο, εντού­τοις, θα ήθελα να επι­κε­ντρωθώ στο ηθικό σκέλος του αιτή­μα­τος.

Μπορεί κανείς να βρει και να απο­τι­μή­σει κάθε μία ανθρώ­πινη ζωή που χάθηκε μαχό­μενη ή από τυφλή μανία; Μπορεί επα­κρι­βώς να ορίσει το ύψος της απο­ζη­μί­ω­σης για κάθε έναν από τις εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες ανα­πή­ρους που άφησε αυτή η κατοχή πίσω της; Μπορεί να έχει γνώση για κάθε μία λεη­λα­σία περιου­σιών, αγρών αλλά και τόσων ψυχών; Υπάρχει οικο­νο­μική κλίμακα για την ορφάνια, την πείνα και την εξα­θλί­ωση ενός ολό­κλη­ρου λαού;

Είναι πολλές φορές δύσκολο να διορ­θώ­σεις μια ζημιά, κυρίως όταν πρό­κει­ται για ζημιά που υπέ­στη­σαν άτομα στη σάρκα τους και τη ζωή τους.

Εμείς, όμως, πρώτα απ’ όλα οφεί­λουμε να πιέ­σουμε τη σημε­ρινή γερ­μα­νική κυβέρ­νηση να ανα­γνω­ρί­σει τα εκα­τομ­μύ­ρια θύματα της Εθνικής Αντί­στα­σης σαν αγω­νι­στές για την ειρήνη σε όλη την Ευρώπη, να ανα­λά­βει εκ των υστέρων τις ευθύνες της ιστο­ρίας της, να κατα­βά­λει αυτά τα οποία ζητάμε για να δικαιω­θούν οι νεκροί και να νιώσουν οι ζωντα­νοί ότι κλείνει ο κύκλος της ατέρ­μο­νης λεη­λα­σίας για τη χώρα μας.

Οικο­νο­μικά, πολι­τικά και πολι­τι­στικά είναι τα πεδία που απλώ­νε­ται αυτή η διεκ­δί­κηση, αλλά κυρίως ηθικά, για την εθνική συλ­λο­γική μας μνήμη και αξιο­πρέ­πεια, που βάλ­λε­ται αιώνες τώρα.

Τα Δωδε­κά­νησα -που πριν από λίγες μέρες, στις 7 Μαρτίου γιορ­τά­σαμε την ενσω­μά­τωσή τους στην Ελλάδα παρου­σία και της Προ­έ­δρου της Βουλής- αν και στο μεγα­λύ­τερο διά­στημα κατοχής τους ήταν υπό ιταλική κυριαρ­χία, εντού­τοις, κατά την περίοδο 1943-1945, μετά τη συν­θη­κο­λό­γηση των Ιταλών, πλή­ρω­σαν βαρύ το τίμημα της γερ­μα­νι­κής κατοχής.

Θα κατα­θέσω στα Πρα­κτικά της Βουλής τον κατά­λογο των ανθρώ­πων που εκτε­λέ­στη­καν, φυλα­κί­στη­καν, πέθαναν από τις κακου­χίες και στα στρα­τό­πεδα συγκέ­ντρω­σης. Η λίστα αυτή είναι από το βιβλίο του Κώστα Τσα­λα­χούρη «Ρόδος ’43-’44, μέρες αντί­στα­σης και προ­δο­σίας». Επίσης, θα κατα­θέσω και από­σπα­σμα από το βιβλίο του Νίκου Νικο­λάου και του Αντώνη Αγγελή «Η Ρόδος του εικο­στού αιώνα» όπου κατα­γρά­φε­ται η Δωδε­κα­νη­σιακή Αντί­σταση.

Τέλος, θα ήθελα να τονίσω σε όσους μας κατη­γο­ρούν ότι παί­ζουμε με τα σπίρτα της ιστο­ρίας θέλο­ντας να ανά­ψουμε εκ νέου παλιές έχθρες ότι εμείς είμαστε εκείνη η πολι­τική δύναμη που εκ φύσεως και θέσεως στε­κό­μα­στε ενάντια στον εγχώριο και ξένο φασισμό, που υπε­ρα­σπι­ζό­μα­στε τις μάχες των λαών για ανε­ξαρ­τη­σία, δημο­κρα­τία και ελευ­θε­ρία και που οι ιδε­ο­λο­γι­κές μας ρίζες και η πολι­τική μας κλη­ρο­νο­μιά ξεκινά από την Εθνική Αντί­σταση και κατα­λή­γει στις μεγάλες διε­θνείς δια­δη­λώ­σεις για την υπε­ρά­σπιση του δικαιώ­μα­τος για εργασία και αξιο­πρέ­πεια. Η Κυβέρ­νησή μας δεν ανάβει το φυτίλι σε εθνι­κι­στικά πάθη. Δεν έχουμε τίποτα ενα­ντίον του γερ­μα­νι­κού λαού και ούτε τον θεω­ρούμε υπεύ­θυνο για όσα διέ­πραξε το Γ΄ Ράιχ. Η όλη προ­σπά­θειά μας πρό­κει­ται για απο­κα­τά­σταση δικαίου και όχι για εκδί­κηση.

Ευχα­ρι­στώ.