Αμφισβητείται η ιδιοκτησία της μισής Ελλάδας, σύμφωνα με την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος

Ένας ολό­κλη­ρος θησαυ­ρός τον οποίο δεν εκμε­ταλ­λευό­μα­στε όπως θα έπρεπε είναι η ελλη­νική Γη, η οποία μπορεί να δώσει σημα­ντι­κό­τατη ώθηση στον του­ρι­σμό, σύμφωνα με το νέο τεύχος των περιο­δι­κών εκδό­σεων της Εθνικής Τρά­πε­ζας της Ελλάδος για κλάδους της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Συγκε­κρι­μένα, η μελέτη μέσω μιας ιστο­ρι­κής ανά­λυ­σης περι­γρά­φει τις αιτίες των δομικών αγκυ­λώ­σεων που ταλα­νί­ζουν την αξιο­ποί­ηση της ελλη­νι­κής γης από τη δημιουρ­γία του σύγ­χρο­νου ελλη­νι­κού κράτους μέχρι σήμερα. Οι οικο­νο­μι­κές επι­δρά­σεις των διαρ­θρω­τι­κών αυτών αδυ­να­μιών εκτι­μώ­νται ιδιαί­τερα σημα­ντι­κές.

Βάσει οικο­νο­με­τρι­κού υπο­δείγ­μα­τος για τον κλάδο του του­ρι­σμού (ο οποίος δέχεται τη μεγα­λύ­τερη άμεση επί­δραση), τα δυνη­τικά έσοδα που χάνο­νται λόγω αυτών των στρε­βλώ­σεων εκτι­μώ­νται στα 8 δισ. ευρώ ετησίως. Η διόρ­θωση των αδυ­να­μιών αυτών απαιτεί τολ­μη­ρές πολι­τι­κές απο­φά­σεις. Ωστόσο, οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις αυτές κρί­νο­νται ανα­γκαίες, καθώς η απο­τε­λε­σμα­τική αξιο­ποί­ηση των φυσικών συγκρι­τι­κών πλε­ο­νε­κτη­μά­των της χώρας μας θα έχει εξαι­ρε­τικά υψηλά οφέλη για την ελλη­νική οικο­νο­μία.

Το… χάος

Όπως προ­κύ­πτει από την ιστο­ρική ανάλυση, το βασι­κό­τερο ζήτημα που δυσχε­ραί­νει τις επεν­δύ­σεις σε γη στην Ελλάδα είναι η ασάφεια όσον αφορά το καθε­στώς ιδιο­κτη­σίας. Όπως ανα­φέ­ρε­ται στη μελέτη, σχεδόν το 50% της συνο­λι­κής έκτασης της Ελλάδας διεκ­δι­κεί­ται ιδιο­κτη­σιακά από ιδιώτες (65.000 τ.χλμ από περίπου 130.000 τ.χλμ. συνο­λικά).

Ωστόσο, βάσει ιστο­ρι­κών πηγών, τίτλοι ιδιο­κτη­σίας φαί­νε­ται να έχουν εκδοθεί μόνο για τα 40.000 τ.χλμ. (με την πλειο­ψη­φία των οποίων να έχουν προ­κύ­ψει μέσω δια­νο­μών γης της περιό­δου 1871-1938). Τα υπό­λοιπα 25.000 τ.χλμ. μπορούν να έχουν νόμι­μους τίτλους ιδιο­κτη­σίας βάσει του νόμου της χρη­σι­κτη­σίας, ο οποίος όμως δεν ισχύει στην περί­πτωση που πρό­κει­ται για δημό­σιες εκτά­σεις. Εντού­τοις, οι δασικές διεκ­δι­κή­σεις του κράτους βασί­ζο­νται σε αερο­φω­το­γρα­φίες του 1945 και αφορούν έκταση περίπου 80.000 τ.χλμ. (το 60% της συνο­λι­κής έκτασης).

Με το ελλη­νικό κράτος να διεκ­δι­κεί σχεδόν το 60% της ελλη­νι­κής γης και παράλ­ληλα τους ιδιώτες να διεκ­δι­κούν σχεδόν το 50% της ελλη­νι­κής γης, το ποσοστό των αλλη­λε­πι­κα­λυ­πτό­με­νων διεκ­δι­κή­σεων αυτή τη στιγμή είναι του­λά­χι­στον 10% – ποσοστό αρκετά υψηλό ώστε να απο­τε­λεί σοβαρό εμπόδιο δυνη­τι­κών επεν­δύ­σεων.

Τι πρέπει να γίνει

Παράλ­ληλα με την απο­σα­φή­νιση του καθε­στώ­τος ιδιο­κτη­σίας, εξίσου σημα­ντικό είναι να απο­σα­φη­νι­στούν και οι χρήσεις γης για κάθε γεω­τε­μά­χιο. Οι αλλη­λε­πι­κα­λυ­πτό­με­νοι νόμοι χωρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού και το χαοτικό νομικό πλαίσιο δια­χεί­ρι­σης γης οδηγούν σε ατέρ­μο­νες δικα­στι­κές δια­μά­χες και συνεπώς καθυ­στε­ρούν σημα­ντικά – αν δεν ανα­στέλ­λουν μόνιμα – σημα­ντι­κές επεν­δυ­τι­κές πρω­το­βου­λίες.

Τα προ­βλή­ματα αυτά καθι­στούν αρνη­τικό το επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον για διε­νέρ­γεια επεν­δύ­σεων στην ελλη­νική γη. Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρουμε ότι ο δείκτης δικαιω­μά­των ιδιο­κτη­σίας δίνει βαθ­μο­λο­γία μόλις 40/100 στην Ελλάδα έναντι 74/100 κ.μ.ο. για τις ευρω­παϊ­κές χώρες (πηγή: Heritage Foundation).

Σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις της Εθνικής, οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις στην ελλη­νική αγορά γης ώστε να προ­σεγ­γί­σει τα ευρω­παϊκά επίπεδα θα οδη­γού­σαν σε επι­πλέον ετήσια του­ρι­στικά έσοδα της τάξης των 8,1 δισ. ευρώ ετησίως (6,3 δισ. ευρώ σε επι­πλέον του­ρι­στι­κές εισπρά­ξεις και 1,8 δισ. ευρώ σε επι­πλέον του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις). Συγκε­κρι­μένα:

Αν το καθε­στώς προ­στα­σίας ιδιο­κτη­σια­κών δικαιω­μά­των προ­σέγ­γιζε τον ευρω­παϊκό μέσο όρο, οι του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις στην Ελλάδα θα έφθαναν τα 7,3 δισ. ευρώ ετησίως (από περίπου 6 δισ. ευρώ τώρα). Αν παράλ­ληλα αμβλύ­νο­νταν και άλλες στρε­βλώ­σεις του επι­χει­ρη­μα­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος (όπως οι κανο­νι­σμοί για άμεσες ξένες επεν­δύ­σεις), οι του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις θα μπο­ρού­σαν να προ­σεγ­γί­σουν τα 7,8 δισ. ευρώ ετησίως.

Οι περισ­σό­τε­ρες και καλύ­τε­ρης ποιό­τη­τας του­ρι­στι­κές υπο­δο­μές θα απέ­φε­ραν του­ρι­στι­κές εισπρά­ξεις της τάξης των 16,3 δισ.ευρώ ετησίως (από περίπου 10 δισ.ευρώ τώρα). Οι εκτι­μή­σεις αυτές αφορούν μόνο ένα μέρος του συνο­λι­κού οφέλους των μεταρ­ρυθ­μί­σεων για την ελλη­νική οικο­νο­μία, καθώς και άλλοι κλάδοι (όπως η βιο­μη­χα­νία και η ενέρ­γεια) θα επω­φε­λη­θούν άμεσα ή έμμεσα.

Συνο­ψί­ζο­ντας, τα προ­βλή­ματα στην αγορά γης στην Ελλάδα είναι πολύ­πλευρα και δομικά. Από την άλλη, τα δυνη­τικά οφέλη είναι σημα­ντικά, καθι­στώ­ντας έτσι τις γεν­ναίες μεταρ­ρυθ­μί­σεις ανα­γκαιό­τητα. Οι προ­τε­ραιό­τη­τες είναι δύο:

Η ολο­κλή­ρωση ενός αξιό­πι­στου και πλήρους κτη­μα­το­λο­γίου πρέπει να επι­τα­χυν­θεί, η οποία στην πράξη απαιτεί σε πρώτη φάση την απο­σα­φή­νιση των ορίων των ιδιω­τι­κών και δημο­σίων εκτά­σεων και σε δεύτερο στάδιο τον προσ­διο­ρι­σμό των επι­τρε­πό­με­νων χρήσεων γης. Στο μεσο­διά­στημα, η δια­θέ­σιμη πλη­ρο­φό­ρηση από τα υπο­θη­κο­φυ­λα­κεία θα μπο­ρούσε να δημιουρ­γή­σει ένα ´προ­σω­ρινό κτηματολόγιοª, όπου θα προσ­διο­ρί­ζο­νταν οι εκτά­σεις με αδιαμ­φι­σβή­τη­τους τίτλους ιδιο­κτη­σίας (που θα μπο­ρού­σαν να ελκύ­σουν άμεσα επεν­δύ­σεις), ενώ παράλ­ληλα το κράτος θα απο­κτούσε μια καθαρή εικόνα για το μέγεθος και την τοπο­θε­σία των υπό ιδιο­κτη­σιακή αμφι­σβή­τηση εκτά­σεων.

Αν και το τελευ­ταίο διά­στημα έχουν προ­ω­θη­θεί σημα­ντι­κές νομο­θε­τι­κές πρω­το­βου­λίες για τη βελ­τί­ωση του επεν­δυ­τι­κού κλί­μα­τος (όπως ο νόμος Fast Track), οι κινή­σεις αυτές απλά προ­σπα­θούν να παρα­κάμ­ψουν τα δομικά εμπόδια χωρίς να επι­λύ­ουν τον πυρήνα του προ­βλή­μα­τος. Παράλ­ληλα, οι πρό­σφα­τες νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις για τον του­ρι­σμό (το ειδικό χωρο­τα­ξικό πλαίσιο του­ρι­σμού και ο νόμος για την ενί­σχυση των του­ρι­στι­κών επεν­δύ­σεων) είναι προς τη σωστή κατεύ­θυνση, ωστόσο οι όροι αξιο­ποί­η­σης και οι περιο­χές που ανα­φέ­ρο­νται πρέπει να προσ­διο­ρι­στούν με μεγα­λύ­τερη ακρί­βεια. Συγκε­κρι­μένα, η απο­σα­φή­νιση των χρήσεων γης απαιτεί δύσκο­λες και τολ­μη­ρές πολι­τι­κές απο­φά­σεις, καθώς πρέπει να ληφθούν υπόψη το κρίσιμο ζήτημα της προ­στα­σίας περι­βαλ­λο­ντικά ευαί­σθη­των περιο­χών καθώς και το εξίσου κρίσιμο ζήτημα της απο­ζη­μί­ω­σης των ιδιο­κτη­τών γης που θα υπο­στούν ζημιές από τους νέους κανόνες για τη χρήση γης.

Πηγή:www.reporter.gr