Τράπεζα της Ελλάδος: «Φρένο» σε επιδόματα και pass για να μην εκτροχιαστεί η οικονομία με το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας

Στην προ­σε­κτική και στο­χευ­μένη χορή­γηση έκτα­κτων επι­δο­μά­των στο εξής, στέ­κε­ται η Τράπεζα της Ελλάδος, καθώς επι­ση­μαί­νε­ται πως παρά τις καλές επι­δό­σεις της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, παρα­μέ­νει μεγάλη η από­σταση με τον μέσο όρο της Ευρω­ζώ­νης.

Η προ­σε­κτική ανά­γνωση της έκθεσης του διοι­κητή της Τρα­πέ­ζης της Ελλάδος για το 2023 που δημο­σιεύ­θηκε στις 8 Απρι­λίου, δείχνει πως ο Γιάννης Στουρ­νά­ρας προει­δο­ποιεί ότι, παρά τα θετικά απο­τε­λέ­σματα που κατα­γρά­φει η ελλη­νική οικο­νο­μία το τελευ­ταίο διά­στημα, η κατά­σταση παρα­μέ­νει ιδιαί­τερα εύθραυ­στη και απαι­τού­νται εξαι­ρε­τικά προ­σε­κτι­κοί χει­ρι­σμοί για το μέλλον, ειδικά με την εφαρ­μογή του νέου Συμ­φώ­νου Στα­θε­ρό­τη­τας στην Ευρω­ζώνη. Στην πρό­σφατη έκθεση, την οποία παρου­σί­ασε ο διοι­κη­τής της Τρα­πέ­ζης της Ελλάδος Γιάννης Στουρ­νά­ρας, κατα­γρά­φο­νται τόσο οι επι­δό­σεις και τα πεπραγ­μένα του 2023, όσο και οι εκτι­μή­σεις για το 2024 και ειδικά τα «καυτά» σημεία που απαι­τούν ιδιαί­τερη προσοχή – ενδει­κτικά, το πώς για κάθε έκτακτη παροχή που θα χρεια­στεί να κατα­βλη­θεί, θα πρέπει εκ των προ­τέ­ρων να δια­σφα­λί­ζε­ται η χρη­μα­το­δό­τησή της με την επιβολή ισό­πο­σου μέτρου.

Την ώρα που το ελλη­νικό δημόσιο χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ μειώ­θηκε κατά 10,8 ποσο­στιαίες μονάδες στο 162% το 2023 και, για πρώτη φορά, προ­βλέ­πε­ται να κατα­γρά­ψει μείωση και σε από­λυ­τους αριθ­μούς εντός του 2024, είναι εξαι­ρε­τι­κής σπου­δαιό­τη­τας η χώρα να μη χάσει σε αυτό το σημείο την προ­σή­λωσή της, καθώς παρα­μέ­νει μεγάλη η από­σταση από τον μέσο όρο της Ευρω­ώ­νης. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η Ελλάδα είναι μακράν η χώρα της Ευρω­ζώ­νης με το υψη­λό­τερο χρέος, ακο­λου­θού­μενη από την Ιταλία.

Το λεκτικό που χρη­σι­μο­ποιεί­ται στην τελευ­ταία έκθεση του διοι­κητή της Τρα­πέ­ζης της Ελλάδος θυμίζει φρα­σε­ο­λο­γία με λέξεις προ­σε­κτικά επι­λεγ­μέ­νες μία προς μία, σαν να προ­έρ­χε­ται από κείμενο που καταρ­τί­στηκε έπειτα από drafting μεταξύ έμπει­ρων διπλω­μα­τών που δεν έχουν κανένα περι­θώ­ριο για βερ­μπα­λι­σμούς ούτε και μπορούν να επι­τρέ­ψουν ερμη­νείες ότι με τις ειση­γή­σεις τους θέλουν να παρέμ­βουν ή να υπο­δεί­ξουν στους έχοντες την πολι­τική ευθύνη πώς πρέπει να λει­τουρ­γή­σουν. «Τυχόν δημο­σιο­νο­μι­κός χώρος θα αξιο­ποιεί­ται για τη δημιουρ­γία απο­θε­μα­τι­κού ή/και για τη μείωση του δημό­σιου χρέους, ενώ οποιο­δή­ποτε έκτακτο δημο­σιο­νο­μικό μέτρο στην πλευρά των δαπανών θα πρέπει να χρη­μα­το­δο­τεί­ται από μέτρο ισό­πο­σης αύξησης των εσόδων. Σε ένα τέτοιο περι­βάλ­λον δημο­σιο­νο­μι­κών περιο­ρι­σμών, θα πρέπει να τεθούν ξεκά­θα­ρες προ­τε­ραιό­τη­τες κατά τη λήψη πιθανών νέων στο­χευ­μέ­νων μέτρων στή­ρι­ξης προς τις πιο ευά­λω­τες εισο­δη­μα­τι­κές ομάδες» ανα­φέ­ρε­ται στην τελευ­ταία έκθεση του διοι­κητή της Τρα­πέ­ζης της Ελλάδος Γιάννη Στουρ­νάρα.

Όπως επι­ση­μαί­νει ο Γιάννης Στουρ­νά­ρας, χρειά­στη­καν 13 χρόνια για την επι­στροφή της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας στην επεν­δυ­τική κατη­γο­ρία που βρί­σκε­ται σήμερα, καθώς η εμπι­στο­σύνη και η αξιο­πι­στία προς τις διε­θνείς αγορές, ανα­κτώ­νται πολύ δύσκολα εάν απω­λε­σθούν. «Πολι­τική στα­θε­ρό­τητα, δημο­σιο­νο­μική στα­θε­ρό­τητα, χρη­μα­το­πι­στω­τική στα­θε­ρό­τητα, είναι δημόσια αγαθά και πρέπει να δια­φυ­λα­χθούν ως κόρη οφθαλ­μού, ειδικά στην Ελλάδα που μόλις πριν λίγα χρόνια εξήλθε από τη μεγα­λύ­τερη οικο­νο­μική κρίση στη σύγ­χρονη ιστορία της», ήταν τα ακριβή λόγια του διοι­κητή της Τρα­πέ­ζης της Ελλάδος.

Η δημο­σιο­νο­μική και χρη­μα­το­πι­στω­τική στα­θε­ρό­τητα παρα­μέ­νουν διαρκώς ζητού­μενα για την Ελλάδα, καθώς το νέο Ευρω­παϊκό Σύμφωνο Στα­θε­ρό­τη­τας τίθεται σε ισχύ αμέσως μετά τις Ευρω­ε­κλο­γές του Ιουνίου. Ενώ η γενική κατεύ­θυνση των χωρών της Ευρω­ζώ­νης παρα­μέ­νει η συνέ­χιση της αυστη­ρο­ποί­η­σης της νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής και σε ένα περι­βάλ­λον αυξη­μέ­νης διε­θνούς αβε­βαιό­τη­τας, απαι­τού­νται ιδιαί­τερα προ­σε­κτι­κοί χει­ρι­σμοί για όλα τα κορυ­φαία ζητή­ματα της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας το 2024.

Το 2023 δημιουρ­γή­θηκε δημο­σιο­νο­μι­κός χώρος για έκτα­κτες παρεμ­βά­σεις, χωρίς εκτρο­χια­σμό

Ο Γιάννης Στουρ­νά­ρας ανα­φέ­ρε­ται συγκε­κρι­μένα στη χρη­μα­το­δό­τηση έκτα­κτων δημο­σιο­νο­μι­κών παρεμ­βά­σεων εντός του 2023, «χωρίς εκτρο­χια­σμό της δημο­σιο­νο­μι­κής πορείας», όπως επι­ση­μαί­νει χαρα­κτη­ρι­στικά. Ο διοι­κη­τής της Τρα­πέ­ζης της Ελλάδος με την αναφορά του αυτή, εννοεί τις έκτα­κτες χρη­μα­το­δο­τή­σεις με τη μορφή επι­δο­μά­των ή «-pass» που κατα­βλή­θη­καν εντός του έτους. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι μόνο από τις 15 Νοεμ­βρίου 2023 έως το τέλος του έτους, κατα­βλή­θη­καν οι εξής τέσ­σε­ρις παροχές που αφο­ρού­σαν σε ειδικές ηλι­κια­κές και επαγ­γελ­μα­τι­κές κατη­γο­ρίες:

Κοι­νω­νικό Επίδομα Αλλη­λεγ­γύης, αυξη­μένο κατά 8%, με κόστος για τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό στα 43 εκατ. ευρώ.

Youth Pass, επιταγή αξίας 150 ευρώ που δόθηκε σε 200.000 νέους από 18 έως 19 ετών.

Επίδομα θέρ­μαν­σης, από 100 έως 800 ευρώ, με διευ­ρυ­μένα εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια.

Εφάπαξ επίδομα συντα­ξιού­χων, από 100 έως 200 ευρώ για περίπου 750.000 συντα­ξιού­χοι, που είχαν προ­σω­πική διαφορά πάνω από 10 ευρώ.

Με έναν τόνο αισιο­δο­ξίας, ο κ. Στουρ­νά­ρας σημειώ­νει επίσης ότι «η υπερ­κά­λυψη των δημο­σιο­νο­μι­κών στόχων για μια ακόμη χρονιά ενι­σχύει τη δημο­σιο­νο­μική αξιο­πι­στία της χώρας και καθιστά ασφα­λέ­στερη την επί­τευξη του στόχου του πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος το 2024, σε μια περίοδο αυξη­μέ­νης αβε­βαιό­τη­τας και εκ νέου ενερ­γο­ποί­η­σης των ‒ ανα­θε­ω­ρη­μέ­νων πλέον ‒ δημο­σιο­νο­μι­κών κανόνων». Ωστόσο, προ­κει­μέ­νου αυτό να γίνει πραγ­μα­τι­κό­τητα και μάλιστα εντός του νέου πλαι­σίου που θέτει το Σύμφωνο Στα­θε­ρό­τη­τας, η κατά­σταση το 2024 χρειά­ζε­ται να είναι δια­φο­ρε­τική και ως εκ τούτου, ο Γιάννης Στουρ­νά­ρας προει­δο­ποιεί πως στο εξής κάθε ανα­γκαία έκτακτη επι­χο­ρή­γηση θα πρέπει να χορη­γεί­ται μόνο εφόσον δια­σφα­λί­ζε­ται – προ­φα­νώς μέσω της φορο­λο­γίας – το αντί­στοιχο κονδύλι, ώστε να μην αυξά­νο­νται οι δαπάνες του κράτους και η οικο­νο­μία να παρα­μέ­νει σε τροχιά μείωσης του χρέους.

Τράπεζα της Ελλάδος: Προ­τε­ραιό­τη­τες σε στο­χευ­μένα μέτρα προς τις πιο ευά­λω­τες ομάδες

Το νέο ευρω­παϊκό πλαίσιο οικο­νο­μι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης (Σύμφωνο Στα­θε­ρό­τη­τας) προ­ϋ­πο­θέ­τει ένα συνετό μεσο­πρό­θε­σμο δημο­σιο­νο­μικό σχε­δια­σμό με περιο­ρι­σμούς ως προς τη λήψη έκτα­κτων μέτρων, ανα­φέ­ρει επα­κρι­βώς ο κ. Στουρ­νά­ρας και τονίζει πως στο εξής τυχόν δημο­σιο­νο­μι­κός χώρος θα πρέπει να αξιο­ποιεί­ται για τη δημιουρ­γία απο­θε­μα­τι­κού ή/και για τη μείωση του δημό­σιου χρέους. «Οποιο­δή­ποτε έκτακτο δημο­σιο­νο­μικό μέτρο στην πλευρά των δαπανών θα πρέπει να χρη­μα­το­δο­τεί­ται από μέτρο ισό­πο­σης αύξησης των εσόδων», επι­ση­μαί­νει. Υπό αυτή την έννοια, ο διοι­κη­τής της Τρα­πέ­ζης της Ελλάδος εξηγεί πως προ­κει­μέ­νου να επι­τευ­χθεί αυτό θα πρέπει ουσια­στικά να στα­μα­τή­σει η λογική ευρείας χορή­γη­σης επι­δο­μά­των, αλλά «θα πρέπει να τεθούν ξεκά­θα­ρες προ­τε­ραιό­τη­τες κατά τη λήψη πιθανών νέων στο­χευ­μέ­νων μέτρων στή­ρι­ξης προς τις πιο ευά­λω­τες εισο­δη­μα­τι­κές ομάδες».

Παράλ­ληλα, ο κ. Στουρ­νάρα ζητά να δοθεί στη διεύ­ρυνση της φορο­λο­γι­κής βάσης, μέσω της κατα­πο­λέ­μη­σης της φορο­δια­φυ­γής, αλλά και στην επα­να­ξιο­λό­γηση των υφι­στά­με­νων φορο­α­παλ­λα­γών.

Μεγάλη η από­σταση που πρέπει να καλύψει η Ελλάδα για τον μέσο όρο της Ευρω­ζώ­νης

Ενδει­κτικό της ανη­συ­χίας Στουρ­νάρα για τη συνέ­χιση της δημο­σιο­νο­μι­κής πολι­τι­κής με τη χορή­γηση επι­δο­μά­των είναι η προει­δο­ποί­ηση πως παρά τις συνε­χείς θετικές αξιο­λο­γή­σεις της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και το γεγονός πως έχει απο­κα­τα­στα­θεί η δημο­σιο­νο­μική ισορ­ρο­πία, «δεν υπάρ­χουν περι­θώ­ρια εφη­συ­χα­σμού». Ο διοι­κη­τής της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος τονίζει πως η Ελλάδα παρα­μέ­νει σε μεγάλη από­σταση με τον μέσο όρο των χωρών της Ευρω­ζώ­νης, όσον αφορά στην πιστο­λη­πτική της δια­βάθ­μιση. Για τον λόγο αυτό, η ΤτΕ ζητά «συνετές οικο­νο­μι­κές πολι­τι­κές, που να χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από συνέ­πεια, μεσο­πρό­θε­σμο ορθο­λο­γικό σχε­δια­σμό και μετρή­σι­μους στόχους».

Ανα­γνω­ρί­ζο­ντας επίσης πως η Ελλάδα βρί­σκε­ται σε κατά­σταση προ­σαρ­μο­γής εδώ και περισ­σό­τερα από 10 χρόνια, ο κ. Στουρ­νά­ρας ανα­φέ­ρε­ται στον κίνδυνο «μεταρ­ρυθ­μι­στι­κής κόπωσης» που απο­τε­λεί «τη μεγα­λύ­τερη πρό­κληση» για την ελλη­νική οικο­νο­μία. Οι επι­ση­μάν­σεις Στουρ­νάρα για τις εύθραυ­στες επι­δό­σεις της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, εξάλλου, έρχο­νται την ώρα που οι Έλληνες βρί­σκο­νται στη δεύτερη από το τέλος θέση μεταξύ των χωρών της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, ως οι δεύ­τε­ροι φτω­χό­τε­ροι, πίσω μόνο από τη Βουλ­γα­ρία, ενώ οι μισθοί στη χώρα είναι κατά 30% μικρό­τε­ροι από τον ευρω­παϊκό μέσο όρο.