Αυξανόμενο ενδιαφέρον Ευρωπαίων συνταξιούχων για μόνιμη διαμονή στα Δωδεκάνησα

• Δημο­σιεύ­ματα σε διεθνή μέσα παρου­σιά­ζουν τη Ρόδο ως ασφαλή και φιλική επιλογή για ανθρώ­πους τρίτης ηλικίας • Για τους Έλληνες συντα­ξιού­χους, το ίδιο περι­βάλ­λον σημαί­νει συχνά περιο­ρι­σμούς και προ­σε­κτική δια­χεί­ριση των εξόδων

Η Ρόδος εξε­λίσ­σε­ται σε τόπο μόνιμης δια­μο­νής για συντα­ξιού­χους από τη Βόρεια Ευρώπη. Η παρου­σία τους δεν περιο­ρί­ζε­ται πλέον στους θερι­νούς μήνες. Πολλοί απο­φα­σί­ζουν να ζήσουν στο νησί όλο τον χρόνο, αγο­ρά­ζουν ή νοι­κιά­ζουν κατοι­κίες και δημιουρ­γούν μικρές κοι­νό­τη­τες που δίνουν δια­φο­ρε­τικό ρυθμό στην τοπική κοι­νω­νία.

Στην Ευρω­παϊκή Ένωση οι πολίτες άνω των εξήντα πέντε ετών ξεπερ­νούν το 21% του πλη­θυ­σμού. Στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό είναι ακόμη υψη­λό­τερο και ο δείκτης εξάρ­τη­σης ηλι­κιω­μέ­νων φτάνει περίπου το τριάντα επτά τοις εκατό. Η δημο­γρα­φική γήρανση της ηπείρου συν­δυά­ζε­ται με υψηλό κόστος ζωής στον ευρω­παϊκό Βορρά και με ανα­ζή­τηση πιο ήπιου κλί­μα­τος. Οι μεσο­γεια­κοί προ­ο­ρι­σμοί προ­σελ­κύ­ουν ολοένα περισ­σό­τε­ρους ηλι­κιω­μέ­νους που θέλουν να περά­σουν τα χρόνια της σύντα­ξης με ποιό­τητα ζωής και ασφά­λεια.

Η Ρόδος δια­θέ­τει τα χαρα­κτη­ρι­στικά που ανα­ζη­τούν οι συντα­ξιού­χοι του εξω­τε­ρι­κού. Η σταθερή αερο­πο­ρική σύνδεση, η άμεση πρό­σβαση σε ιατρι­κές υπη­ρε­σίες και το ήπιο κλίμα λει­τουρ­γούν συν­δυα­στικά. Στα μικρό­τερα νησιά των Δωδε­κα­νή­σων, όπως η Κως, η Λέρος, η Κάρ­πα­θος και η Σύμη, η καθη­με­ρι­νό­τητα παρα­μέ­νει πιο ήσυχη και τα ενοίκια χαμη­λό­τερα, στοι­χείο που προ­σελ­κύει όσους επι­λέ­γουν απλού­στερη ζωή.

Το ειδικό φορο­λο­γικό καθε­στώς που θεσπί­στηκε με τον νόμο 4714/2020 προ­βλέ­πει συντε­λε­στή 7% για συντα­ξιού­χους του εξω­τε­ρι­κού που μετα­φέ­ρουν τη φορο­λο­γική τους κατοι­κία στην Ελλάδα. Το πλαίσιο αυτό έχει λει­τουρ­γή­σει ως επι­πλέον κίνητρο για όσους επι­λέ­γουν τη μόνιμη εγκα­τά­σταση στη χώρα και ιδιαί­τερα σε περιο­χές με ήπιο κλίμα, όπως η Ρόδος και γενικώς τα Δωδε­κά­νησα.

Σε δια­δι­κτυα­κές πλατ­φόρ­μες για αλλο­δα­πούς κατοί­κους, όπως το Expat Exchange και το Internationalliving, υπάρ­χουν εκα­το­ντά­δες μέλη που ζουν μόνιμα στη Ρόδο. Οι ομάδες αυτές ανταλ­λάσ­σουν πλη­ρο­φο­ρίες για υπη­ρε­σίες, ιατρικά ζητή­ματα, λογι­στικά και καθη­με­ρινά θέματα. Στη Σύμη και στην Κάρπαθο λει­τουρ­γούν μικρές οργα­νω­μέ­νες κοι­νό­τη­τες ξένων κατοί­κων που συμ­με­τέ­χουν σε τοπικές δράσεις και έχουν σταθερή παρου­σία στις εκδη­λώ­σεις των νησιών.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία που συγκε­ντρώ­νουν πλατ­φόρ­μες κόστους δια­βί­ω­σης, όπως το Numbeo και το Expatistan, ένα δια­μέ­ρι­σμα στη Ρόδο νοι­κιά­ζε­ται από 360 έως 550 ευρώ τον μήνα, ενώ το συνο­λικό κόστος ζωής για δύο άτομα κυμαί­νε­ται γύρω στα 1.200 ευρώ. Οι Ευρω­παίοι συντα­ξιού­χοι που λαμ­βά­νουν συντά­ξεις από 1.500 έως 2.000 ευρώ μπορούν να δια­τη­ρούν σταθερό βιοτικό επίπεδο και να καλύ­πτουν με άνεση τις ανάγκες τους.

Η διαφορά με τις ελλη­νι­κές συντά­ξεις είναι μεγάλη. Ο μέσος μικτός μισθός κύριας σύντα­ξης στη χώρα ανέρ­χε­ται σε 783 ευρώ, σύμφωνα με το πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα ΗΛΙΟΣ για τον Ιούλιο του 2025.

Το ποσό αυτό είναι πολύ χαμη­λό­τερο από το εισό­δημα που μετα­φέ­ρουν οι Ευρω­παίοι συντα­ξιού­χοι στο νησί. Για εκεί­νους, η Ρόδος προ­σφέ­ρει μια άνετη καθη­με­ρι­νό­τητα. Για τους Έλληνες συντα­ξιού­χους, το ίδιο περι­βάλ­λον σημαί­νει συχνά περιο­ρι­σμούς και προ­σε­κτική δια­χεί­ριση των εξόδων.

Η διαφορά αυτή απο­τυ­πώ­νε­ται και στην αγορά κατοι­κίας. Μεσι­τικά γραφεία στη Ρόδο κατα­γρά­φουν σταθερή αύξηση ενδια­φέ­ρο­ντος από ξένους αγο­ρα­στές άνω των εξήντα ετών. Οι περισ­σό­τε­ροι ανα­ζη­τούν μικρά δια­με­ρί­σματα ή μονο­κα­τοι­κίες κοντά στη θάλασσα και δια­θέ­τουν τη δυνα­τό­τητα να αγο­ρά­σουν χωρίς δανει­σμό. Η αυξη­μένη ζήτηση έχει ανε­βά­σει τις τιμές των ενοι­κίων και των πωλή­σεων, ιδιαί­τερα στις παρα­θα­λάσ­σιες περιο­χές.

Η καθη­με­ρινή ζωή αυτών των κατοί­κων ακο­λου­θεί ήρεμο ρυθμό. Πολλοί συμ­με­τέ­χουν σε τοπικές δρα­στη­ριό­τη­τες, προ­σφέ­ρουν εθε­λο­ντικά και στη­ρί­ζουν μικρές επι­χει­ρή­σεις του νησιού. Οι σχέσεις με τους ντό­πιους είναι συνήθως καλές, καθώς η επαφή με ξένους κατοί­κους είναι κάτι γνώριμο για τους Ροδίτες. Στα καφέ της πόλης ακού­γο­νται συχνά αγγλικά και γερ­μα­νικά, ενώ σε ορι­σμένα χωριά του νότου έχουν ανοίξει μικρά κατα­στή­ματα που απευ­θύ­νο­νται ειδικά σε αλλο­δα­πούς μόνι­μους κατοί­κους.

Η παρου­σία τους έχει οικο­νο­μική σημασία. Φέρνουν σταθερό εισό­δημα από το εξω­τε­ρικό και το ξοδεύ­ουν τοπικά, ενι­σχύ­ο­ντας το εμπόριο και τις υπη­ρε­σίες. Οι τοπικές κοι­νω­νίες ωφε­λού­νται, αλλά η αύξηση των τιμών στη στέγη και στα είδη πρώτης ανάγκης είναι αισθητή. Η ισορ­ρο­πία ανάμεσα στην ανά­πτυξη και στην προσιτή δια­βί­ωση για τους μόνι­μους κατοί­κους είναι ζήτημα που χρειά­ζε­ται προσοχή.

Η Ρόδος βρί­σκε­ται ήδη σε διε­θνείς λίστες προ­τει­νό­με­νων προ­ο­ρι­σμών για συντα­ξιού­χους. Δημο­σιεύ­ματα σε διεθνή μέσα παρου­σιά­ζουν το νησί ως ασφαλή και φιλική επιλογή για ανθρώ­πους τρίτης ηλικίας που ανα­ζη­τούν στα­θε­ρό­τητα, φυσική ομορφιά και ήπιο κόστος ζωής. Τα Δωδε­κά­νησα εμφα­νί­ζο­νται πια στον ευρω­παϊκό χάρτη ως τόποι μακρο­χρό­νιας εγκα­τά­στα­σης και όχι μόνο ως του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί.

Η παρου­σία των Ευρω­παίων συντα­ξιού­χων δημιουρ­γεί ένα νέο κοι­νω­νικό τοπίο. Η εικόνα του του­ρί­στα που φεύγει στο τέλος του καλο­και­ριού δίνει τη θέση της σε μια νέα κατη­γο­ρία κατοί­κων που ζουν, πλη­ρώ­νουν, συμ­με­τέ­χουν και συμ­βάλ­λουν στην τοπική οικο­νο­μία. Για τη Ρόδο και τα υπό­λοιπα νησιά, η πρό­κληση είναι να αξιο­ποι­ή­σουν αυτή τη δυνα­μική με τρόπο που να ενι­σχύει την οικο­νο­μία και να δια­τη­ρεί την κοι­νω­νική ισορ­ρο­πία.

Η προ­σέλ­κυση συντα­ξιού­χων μπορεί να εξε­λι­χθεί σε σταθερή πηγή εισο­δή­μα­τος για τα νησιά, εφόσον συνο­δευ­τεί από σχε­δια­σμό στις υπο­δο­μές υγείας και κατοι­κίας.

Η σταθερή αυτή ροή δείχνει ότι η Ελλάδα και ειδικά τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου μπορούν να απο­τε­λέ­σουν πρότυπο περιο­χών με ποιό­τητα ζωής για την τρίτη ηλικία. Η Ρόδος δια­θέ­τει το φυσικό περι­βάλ­λον και την εμπει­ρία για να στη­ρί­ξει μια τέτοια εξέλιξη. Το ζητού­μενο είναι να υπάρξει στρα­τη­γική που θα εξα­σφα­λί­ζει συν­θή­κες δια­βί­ω­σης για όλους τους κατοί­κους, παλιούς και νέους.