Γ. Χατζημάρκος: «Η μεγάλη εικόνα για μένα είναι να δημιουργήσουμε μια καλύτερη ζωή για τα νησιά μας και τους κατοίκους τους»

Ο Περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζη­μάρ­κος μιλά για τους στόχους που έχει κατα­κτή­σει η περι­φέ­ρεια στο πεδίο του πολι­τι­σμού και της βιω­σι­μό­τη­τας

«Η μεγάλη εικόνα για μένα είναι να δημιουρ­γή­σουμε μια καλύ­τερη ζωή για τα νησιά μας και τους κατοί­κους τους», δηλώνει ο Γιώργος Χατζη­μάρ­κος που βρί­σκε­ται στη θέση του Περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου από το 2014. Για εκείνον «Όλα είναι Άνθρω­πος. Όλα είναι Πολι­τι­σμός». Μιλώ­ντας στο ελc ανα­φέ­ρε­ται στους στόχους που έχει κατα­κτή­σει η περι­φέ­ρεια στο πεδίο του πολι­τι­σμού, στα βήματα που έχει κάνει στον τομέα της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης αλλά στις προ­τε­ραιό­τη­τες που θέτει ο ίδιος σχετικά με τη δια­κυ­βέρ­νηση.

Το Νότιο Αιγαίο είναι η μόνη από τις 13 περι­φέ­ρειες της χώρας που κατά την απο­γραφή του 2021 παρου­σιά­ζει αύξηση πλη­θυ­σμού. Πού πιστεύ­ετε ότι απο­δί­δε­ται αυτό και τι σημαί­νει για εσάς;

Πράγ­ματι, το Νότιο Αιγαίο μεγα­λώ­νει. Αυτό έδειξε η απο­γραφή του 2021. Ξέρετε, το δημο­γρα­φικό είναι ένα αληθινά υπαρ­ξιακό πρό­βλημα, για την Ελλάδα και τον ελλη­νι­σμό. Επι­πλέον, όπως συμ­βαί­νει και με πολλά άλλα ζητή­ματα, έχει άλλη διά­σταση για την Αθήνα κι άλλη διά­σταση για μας, τους ακρίτες νησιώ­τες. Ο ακρι­τι­κός χαρα­κτή­ρας και το μειο­νέ­κτημα της νησιω­τι­κό­τη­τας λει­τουρ­γούν ως πολ­λα­πλα­σια­στές της κρι­σι­μό­τη­τας του δημο­γρα­φι­κού. Κάτω από αυτό το πρίσμα, είμαστε πραγ­μα­τικά περή­φα­νοι στο Νότιο Αιγαίο κατα­φέρ­νο­ντας να είμαστε η εθνική εξαί­ρεση στη μείωση του πλη­θυ­σμού που εμφα­νί­ζουν οι υπό­λοι­πες 12 Περι­φέ­ρειες της χώρας.

Πέρα από την εθνική διά­σταση, τα συμπε­ρά­σματα της απο­γρα­φής είναι για εμάς και μια επι­βε­βαί­ωση ότι εδώ υπάρχει ένα πρότυπο απο­τε­λε­σμα­τι­κής Περι­φε­ρεια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης. Με το δημο­γρα­φικό να απο­τε­λεί βασικό δείκτη ευη­με­ρίας στον Δυτικό κόσμο, απο­δει­κνύ­ουμε έμπρα­κτα πως σχε­διά­ζουμε σήμερα τις λύσεις που μπορούν να εγγυ­η­θούν ένα βιώσιμο μέλλον κι ανοί­γουμε καθη­με­ρινά και­νούρ­γιους δρόμους παντού: στις τεχνι­κές υπο­δο­μές, στην ποιό­τητα ζωής, στις δομές υγείας, εκπαί­δευ­σης κι ασφά­λειας, στην προ­σέλ­κυση επεν­δύ­σεων, στην προβολή του τόπου μας και την του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα, η οποία φέτος καταρ­ρί­πτει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο.

Μια που το ανα­φέ­ρετε, τι έγινε φέτος το καλο­καίρι στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου; Μετά από δύο χρόνια παν­δη­μίας, τι ποσοστό ανά­καμ­ψης πετύ­χατε;

Το 2022, Κυκλά­δες και Δωδε­κά­νησα ξεπέ­ρα­σαν και τις πιο τολ­μη­ρές προ­βλέ­ψεις. Όταν ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Του­ρι­σμού προ­έ­βλεπε, η επι­στροφή στα επίπεδα του 2019, να μην επι­τυγ­χά­νε­ται νωρί­τερα από το 2024 ή το 2025, στο Νότιο Αιγαίο, ήδη από το 2022, όχι απλώς επι­στρέ­ψαμε στο 2019 αλλά το ξεπε­ρά­σαμε σε διε­θνείς αφίξεις με διψήφιο ποσοστό. Πλέον, η του­ρι­στική σεζόν του 2022 απο­τε­λεί το νέο ορόσημο για το Νότιο Αιγαίο, ανα­τρέ­πο­ντας αυτό του ανέ­φε­λου 2019.

Πού πιστεύ­ετε ότι οφεί­λετε η του­ρι­στική επι­τυ­χία του 2022;

Αν ισχύει η ρήση «κάθε πρό­κληση είναι μια ευκαι­ρία», τότε ο του­ρι­σμός στα νησιά του Αιγαίου στην Ελλάδα είναι από­δειξη αυτού. Στα δύο προη­γού­μενα χρόνια της παν­δη­μίας, δώσαμε μεγάλη μάχη για να κρα­τη­θούμε όρθιοι, στην πιο δύσκολη και πιο σκληρή περίοδο που γνώρισε ποτέ ο παγκό­σμιος του­ρι­σμός. Κάποιοι παρά­τολ­μοι είπαμε ότι αυτό το διά­στημα θα προ­σπα­θή­σουμε να κερ­δί­σουμε εμπι­στο­σύνη. Το 2020, ανοί­ξαμε του­ρι­στικά με δικό μας σχέδιο και πετύ­χαμε τη μεγα­λύ­τερη σε διάρ­κεια του­ρι­στική περί­ο­δος που πέτυχε προ­ο­ρι­σμός παγκο­σμίως.

Στόχος μας δεν ήταν να κάνουμε τζίρους αλλά να κερ­δί­σουμε την εμπι­στο­σύνη της του­ρι­στι­κής αγοράς, ως ένας ώριμος, αξιό­πι­στος, υπεύ­θυ­νος προ­ο­ρι­σμός. Το απο­τέ­λε­σμα μας δικαί­ωσε. Σήμερα, το Νότιο Αιγαίο δρέπει τους καρπούς εκείνης της σποράς, κεφα­λαιο­ποιεί εκείνη την τιτάνια, συλ­λο­γική προ­σπά­θεια. Της μεγάλης κοι­νω­νι­κής και οικο­νο­μι­κής συμ­μα­χίας που χτίσαμε, στην ιστο­ρικά δύσκολη διετία της παν­δη­μίας, αυτής που εμείς ονο­μά­ζουμε «Πρω­το­βου­λία Νοτίου Αιγαίου για τον Του­ρι­σμό», μαζί με τις υγιείς κοι­νω­νι­κές, θεσμι­κές και παρα­γω­γι­κές δυνά­μεις του τόπου. Η συνερ­γα­σία όταν είναι ειλι­κρι­νής πάντα απο­δί­δει.

Επι­μέ­νο­ντας του­ρι­στικά, μια που πολλές φορές έχετε μιλήσει για το ποσοστό του ΑΕΠ των νησιών που συν­δέ­ε­ται με τον του­ρι­σμό και φτάνει το 97,1%, μιλήστε μας για τα βήματα που έχει κάνει η Περι­φέ­ρεια στον τομέα της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης. Πώς αυτά μπορούν να ενι­σχύ­σουν την του­ρι­στική κίνηση των νησιών;

Αφού κερ­δί­σαμε την παγκό­σμια εμπι­στο­σύνη για την επι­τυ­χη­μένη δια­χεί­ριση κρίσεων της παν­δη­μίας, το Νότιο Αιγαίο όχι μόνο πέτυχε να ξεπε­ρά­σει το ιστο­ρικό ρεκόρ του 2019, αλλά ταυ­τό­χρονα, τα νησιά του, το ένα μετά το άλλο, οδηγούν τον αγώνα για ένα βιώσιμο μέλλον. Για την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου ο βιώ­σι­μος του­ρι­σμός και η αει­φό­ρος ανά­πτυξη απο­τε­λούν ξεκά­θαρα μονό­δρομο. Το μέλλον του τόπου έχει ήδη αρχίσει να γίνεται πραγ­μα­τι­κό­τητα και ένα αρχι­πέ­λα­γος και­νο­το­μίας δημιουρ­γεί­ται μέσα από μια πλειάδα πρω­το­πο­ρια­κών συνερ­γιών και έργων παγκό­σμιας απή­χη­σης και βελη­νε­κούς:

Το “The Rhodes Co-Lab”, μία στρα­τη­γική συνερ­γα­σία της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου και του Ομίλου TUI και του Ιδρύ­μα­τος TUI Care Foundation, που ενώνουν τις δυνά­μεις τους για να χτίσουν ένα πρω­το­πόρο μοντέλο του μέλ­λο­ντος για τον βιώσιμο του­ρι­σμό, σημείο ανα­φο­ράς σε παγκό­σμιο επίπεδο, με την κινη­το­ποί­ηση και συμ­με­τοχή τοπικών, εθνικών και παγκο­σμίων stakeholders από τον δημόσιο και ιδιω­τικό τομέα.

Το μικρο­σκο­πικό νησί της Τήλου «διδά­σκει» εντός και εκτός συνόρων ένα νέο υπό­δειγμα ολο­κλη­ρω­μέ­νης δια­χεί­ρι­σης στερεών απο­βλή­των, έχοντας έως τώρα πετύχει ανα­κύ­κλωση πάνω από 87%, που απο­τε­λεί παγκό­σμιο ρεκόρ, μέσω του πιλο­τι­κού προ­γράμ­μα­τος Just Go Zero Tilos, που υλο­ποιεί­ται με τη συνερ­γα­σία του Δήμου Τήλου, της εται­ρείας – χορηγού POLYGREEN και του ΦοΔΣΑ Ν. Αιγαίου (δηλαδή του Περι­φε­ρεια­κού Φορέα Δια­χεί­ρι­σης Στερεών Απο­βλή­των) και έχει στόχο να μετα­τρέ­ψει την Τήλο σε νησί μηδε­νι­κών απο­βλή­των.

Η Αστυ­πά­λαια γίνεται το πρώτο Έξυπνο και Βιώσιμο Νησί χάρη στην έξυπνη κινη­τι­κό­τητα κατά παραγ­γε­λία (Mobility on demand), που τρέχει ο Ανα­πτυ­ξια­κός Οργα­νι­σμός της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου «Κ2». Το «πρα­σί­νι­σμα» ξεκί­νησε και στο νησί της Χάλκης, η οποία μετα­τρέ­πε­ται σε πρότυπο νησί ενερ­γεια­κής μετά­βα­σης, με την πρω­το­βου­λία “GR-Eco islands”, που στόχο έχει, μεταξύ άλλων, την αυξη­μένη χρήση Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας, τη βιώσιμη δια­χεί­ριση των απο­βλή­των και των υδάτων, τον εξη­λε­κτρι­σμό των μετα­φο­ρών, τον πράσινο μετα­σχη­μα­τι­σμό της γεωρ­γίας και του του­ρι­σμού και την ανά­πτυξη των λιμε­νι­κών και άλλων υπο­δο­μών.

«Έξυπνο νησί» και η Νάξος, που επι­λέ­χθηκε από την Amazon Web Services (AWS), τη θυγα­τρική εται­ρεία του αμε­ρι­κα­νι­κού τεχνο­λο­γι­κού ομίλου, για να εξε­λι­χθεί σε σημείο ανα­φο­ράς, ως προς την αξιο­ποί­ηση των σύγ­χρο­νων τεχνο­λο­γι­κών μέσων, με στόχο τη βελ­τί­ωση των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών προς τους μόνι­μους κατοί­κους του νησιού, τους επι­σκέ­πτες και τους ψηφια­κούς νομάδες. Όλα αυτά τα και­νο­τόμα και πιλο­τικά προ­γράμ­ματα είναι κρίκοι της πρά­σι­νης αλυ­σί­δας δράσεων που στο­χεύ­ουν στον του­ρι­σμό του αύριο. Στα νησιά του Αιγαίου το μέλλον ξεκί­νησε χθες. Πρό­σφατα είδαμε μια ακόμα είδηση που αφορά στα νησιά του Ν. Αιγαίου και συγκε­κρι­μένα τη δια­σύν­δεσή τους που μέχρι χθες δεν υπήρχε σε επίπεδο αερο­πο­ρικό του­λά­χι­στον.

Πράγ­ματι, πριν από λίγες μέρες, εγκαι­νιά­σαμε τις πτήσεις της Cycladic, της πρώτης ελλη­νι­κής ενδο-νησιωτικής αερο­γραμ­μής που συνδέει τα νησιά του Αιγαίου. Αφο­σιω­μέ­νες στην ενδο­συ­γκοι­νω­νία των νησιών μας και μάλιστα σε 12μηνη βάση, οι αερο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις της Cycladic είναι μια εξέλιξη που απο­δει­κνύει την εμπι­στο­σύνη που η χώρα και η περιοχή μας εκπέ­μπει στη διεθνή επεν­δυ­τική κοι­νό­τητα. Καλω­σο­ρί­ζουμε τη νέα εποχή στην ενδο­συ­γκοι­νω­νία των νησιών μας που βελ­τιώ­νει την ζωή των κατοί­κων τους και εμπλου­τί­ζει καθο­ρι­στικά την του­ρι­στική τους ταυ­τό­τητα. Δεν μπο­ρούμε να μιλάμε για βιώσιμο του­ρι­σμό, αν οι ενέρ­γειες τόσο των ανθρώ­πων του κλάδου όσο και της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης και της πολι­τείας δεν βελ­τιώ­νουν ουσια­στικά την καθη­με­ρι­νό­τητα των ίδιων των κατοί­κων στους εκά­στοτε προ­ο­ρι­σμούς πριν από τους επι­σκέ­πτες.

Ποιους στόχους έχει κατα­κτή­σει μέχρι σήμερα η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου στο πεδίο του πολι­τι­σμού; Με ποιες ενέρ­γειες δια­φυ­λάτ­τει την πολι­τι­στική παρά­δοση και με ποιες ενέρ­γειες ευνοεί την πολι­τι­στική εξω­στρέ­φεια;

Στον Πολι­τι­σμό, επεν­δύ­ουμε με την αγάπη που αξίζει σε έναν τόπο, που θα μπο­ρούσε να ζει και με μόνο όπλο το πολι­τι­στικό του απόθεμα. Περισ­σό­τε­ρες από 400 πολι­τι­στι­κές εκδη­λώ­σεις μέσα σε δέκα μήνες, με δράσεις σε κάθε ένα από τα 50 κατοι­κη­μένα νησιά. Από την Ρόδο μέχρι την Κέα και από το Καστελ­λό­ριζο μέχρι την Κύθνο. Δράσεις με εξω­στρέ­φεια, όπως το Φεστι­βάλ Ευρω­παϊ­κής Πολυ­φω­νίας στη Ρόδο, το Tinos world music festival στην Τήνο και το Anima Syros στη Σύρο. Δράσεις για κάθε νησί, όπως το Φεστι­βάλ γρίφων και το Φεστι­βάλ Ντο­κι­μα­ντέρ Πέρα από τα Σύνορα στο Καστελ­λό­ριζο και τη μουσική παρά­σταση αφιέ­ρωμα στη Μικρα­σια­τική Κατα­στροφή στο Αγα­θο­νήσι των 185 κατοί­κων.

Δράσεις που συμ­βάλ­λουν στη δια­φύ­λαξη της παρά­δο­σης, όπως τα προ­γράμ­ματα καλ­λι­τε­χνι­κής δια­μο­νής στο Γαλλικό Κατά­λυμα με τη δημιουρ­γία ενός σύγ­χρο­νου καλ­λι­τε­χνι­κού χώρου, που συν­δυά­ζει τα στοι­χεία της σύγ­χρο­νης καλ­λι­τε­χνι­κής έκφρα­σης με την φημι­σμένη ροδί­τικη κερα­μική παρά­δοση και γίνεται τόπος καλ­λι­τε­χνι­κής ανα­φο­ράς, συνά­ντη­σης και συν­δη­μιουρ­γίας καλ­λι­τε­χνών από όλη τη Μεσό­γειο. Φρο­ντί­ζουμε να δίνουμε επι­λο­γές με περιε­χό­μενο στους κατοί­κους των νησιών και τους φιλο­ξε­νού­με­νούς τους. Φρο­ντί­ζουμε τα νησιά μας σήμερα να ανα­πνέ­ουν Πολι­τι­σμό, να διδά­σκουν παρά­δοση και να γεννούν εξω­στρέ­φεια.

Ποιες είναι οι μεγα­λύ­τε­ρες προ­τε­ραιό­τη­τες που θέτετε στη δια­κυ­βέρ­νηση της Περι­φέ­ρειας; Μας μιλή­σατε για ανά­πτυξη, υπο­δο­μές, επεν­δύ­σεις, του­ρι­σμό μέσα από το πρίσμα της αει­φο­ρίας και της βιω­σι­μό­τη­τας αλλά και πολι­τι­σμό. Ποιο θα λέγατε όμως ότι είναι το μείγμα της πολι­τι­κής και η δική σας κεντρική στό­χευση;

Όλα είναι Άνθρω­πος. Όλα είναι πολι­τι­σμός. Το έργο υπο­δο­μής είναι για τον άνθρωπο. Η πρωτιά σε πανελ­λα­δικό επίπεδο στην απορ­ρό­φηση των πόρων του ΕΣΠΑ για 3η συνε­χό­μενη χρονιά είναι για τον άνθρωπο. Η άνοδος του του­ρι­σμού, οι επεν­δύ­σεις στο Νότιο Αιγαίο, η αει­φό­ρος ανά­πτυξη, οι πολι­τι­στι­κές δράσεις και η ανά­δειξη του πολι­τι­στι­κού απο­θέ­μα­τος, όλα εκπο­ρεύ­ο­νται και έχουν τελικό απο­δέ­κτη τον άνθρωπο, την ατομική πρόοδο, την οικο­γε­νειακή ευη­με­ρία, την κοι­νω­νική συνοχή και την προκοπή μιας κοι­νω­νίας.

Η μεγάλη εικόνα για μένα είναι να δημιουρ­γή­σουμε μια καλύ­τερη ζωή για τα νησιά μας και τους κατοί­κους τους. Όχι για να μας επι­σκέ­πτο­νται περισ­σό­τε­ροι του­ρί­στες ούτε να προ­σελ­κύ­σουμε περισ­σό­τε­ρες επεν­δύ­σεις. Αλλά μία καλύ­τερη ζωή πρώτα για το ίδιο το περι­βάλ­λον που μας φιλο­ξε­νεί, μια καλύ­τερη ζωή και για τους κατοί­κους των νησιών, πάνω από όλους του άλλους. Δου­λεύ­ουμε γι’ αυτό με στόχο να είναι κάθε μέρα καλύ­τερη από την προη­γού­μενη. Χαμο­γε­λάμε στην κρίση. Προ­ε­τοι­μά­ζουμε το αύριο. Για να κάνουμε τα νησιά μας τόποι που αξίζει να ζει κανείς, να δημιουρ­γεί, να και­νο­το­μεί, να επεν­δύει, να εργά­ζε­ται, να κάνει οικο­γέ­νεια, να μεγα­λώ­νει παιδιά, να βλέπει τα όνειρά του να γίνο­νται πραγ­μα­τι­κό­τητα. Αυτό είναι πολι­τι­σμός.

Πηγή elculture.gr