«Τα Δωδεκάνησα βρίσκονται στην “καρδιά” του τουρκικού παραλογισμού»

Για τα νέα δε­δο­μέ­να που δη­μιουρ­γού­νται στο Αι­γαίο, μετά τις ελ­λη­νι­κές αμυ­ντι­κές συμ­φω­νί­ες, μιλά σή­με­ρα σε μια πολύ εν­δια­φέ­ρου­σα συ­νέ­ντευ­ξη στη «δη­μο­κρα­τι­κή», ο διε­θνο­λό­γος, ερευ­νη­τής του Τμή­μα­τος Τουρ­κι­κών και Σύγ­χρο­νων Ασια­τι­κών Σπου­δών ΕΚΠΑ κ. Αλέ­ξαν­δρος Δε­σπο­τό­που­λος.

Στη συ­νέ­ντευ­ξή του ο κ. Αλ. Δε­σπο­τό­που­λος, επι­κε­ντρώ­νε­ται στην νέα πλέον κα­τά­στα­ση που δια­μορ­φώ­νε­ται στο Αι­γαίο αλλά και στα νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου τα οποία βρί­σκο­νται στο στό­χα­στρο του τουρ­κι­κού πα­ρο­ξυ­σμού, αφού πη­γαί­νο­ντας ένα βήμα πα­ρα­πέ­ρα, η σύν­δε­ση της κυ­ριό­τη­τας με την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση νη­σιών του Αι­γαί­ου πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται για πρώτη φορά σε αυτές!

Μά­λι­στα, κάνει λόγο για πρω­τό­γνω­ρο πο­λι­τι­κό πα­ρα­λο­γι­σμό, καθώς απέ­να­ντι από τα ελ­λη­νι­κά νησιά η Τουρ­κία δια­τη­ρεί ση­μα­ντι­κές στρα­τιω­τι­κές δυ­νά­μεις με επι­θε­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, όπως ενα­έ­ρια μέσα και απο­βα­τι­κά σκάφη, ενώ το­νί­ζει ότι η γεί­των χώρα στο­χεύ­ει στον εκ­φο­βι­σμό της Ελ­λά­δας, με ανα­βαθ­μι­σμέ­νη απει­λή, που στρέ­φε­ται πλέον σε πε­ριο­χές κυ­ριαρ­χί­ας και όχι απλά εύ­ρους κυ­ριαρ­χι­κών δι­καιω­μά­των!

• Κύριε Δε­σπο­τό­που­λε, θα ήθελα να ξε­κι­νή­σου­με την συ­νέ­ντευ­ξή μας από την εμ­μο­νή της Τουρ­κί­ας για την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση των νη­σιών. Δεν είναι η πρώτη φορά βε­βαί­ως, αλλά η σύν­δε­ση της κυ­ριό­τη­τας με την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση νη­σιών του Αι­γαί­ου πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται για πρώτη φορά σε αυτές.

Πράγ­μα­τι, δεν χωρά αμ­φι­βο­λία ότι η δια­τύ­πω­ση των πα­ρά­λο­γων αξιώ­σε­ων εκ μέ­ρους του πο­λι­τι­κού και στρα­τιω­τι­κού κα­τε­στη­μέ­νου της Τουρ­κί­ας ένα­ντι της Ελ­λά­δας βρί­σκε­ται σε πλήρη ανά­πτυ­ξη και η σύν­δε­ση της κυ­ριό­τη­τας με την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση νη­σιών του Αι­γαί­ου πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται για πρώτη φορά σε αυτές. Ανά­με­σα σε άλλα, η Τουρ­κία απαι­τεί και την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση «των νη­σιών του Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου», αμ­φι­σβη­τώ­ντας σε δια­φο­ρε­τι­κή πε­ρί­πτω­ση ότι απο­τε­λούν μέρος της ελ­λη­νι­κής επι­κρά­τειας.

Με άλλα λόγια η Τουρ­κία ισχυ­ρί­ζε­ται ότι στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση των νη­σιών συ­νε­πά­γε­ται την επι­στρο­φή τους στην Τουρ­κία, ως διά­δο­χο της Οθω­μα­νι­κής Αυ­το­κρα­το­ρί­ας!

• Πώς δια­μορ­φώ­νε­ται σή­με­ρα η κα­τά­στα­ση, μετά τις ελ­λη­νι­κές αμυ­ντι­κές συμ­φω­νί­ες, ποια είναι τα νέα δε­δο­μέ­να που ου­σια­στι­κά «πυ­ρο­δο­τούν» τις εμπρη­στι­κές δη­λώ­σεις από πλευ­ράς της Τουρ­κί­ας;

Το πλαί­σιο για την Τουρ­κία μετά και τις ελ­λη­νι­κές αμυ­ντι­κές συμ­φω­νί­ες έχει κα­τα­στεί πιο πε­ριο­ρι­στι­κό στη δυ­να­τό­τη­τά της να εκ­φο­βί­σει την Ελ­λά­δα. Τα ψυχρά γε­ω­πο­λι­τι­κά δε­δο­μέ­να της διαρ­κούς υπο­βάθ­μι­σης του ΝΑΤΟ, της μεί­ω­σης του εν­δια­φέ­ρο­ντος των Αμε­ρι­κα­νών για τη Μέση Ανα­το­λή και του γε­ω­πο­λι­τι­κού κενού που δη­μιουρ­γή­θη­κε από την απο­χώ­ρη­σή τους και της εμ­φά­νι­σης του Συμ­φώ­νου AUKUS δη­μιούρ­γη­σαν νέα δυ­να­μι­κή στην Ελ­λη­νο-Γαλ­λι­κή συ­νερ­γα­σία, αλλά και σε αυτή με την ΗΠΑ. Η Γαλ­λία κα­τά­φε­ρε να ανα­δεί­ξει τον ηγε­τι­κό της ρόλο στη Με­σό­γειο και στην Ευ­ρώ­πη, δη­μιουρ­γώ­ντας τη «μαγιά» για την ανά­δει­ξη της κοι­νής πο­λι­τι­κής άμυ­νας και ασφά­λειας σε ευ­ρω­παϊ­κή προ­τε­ραιό­τη­τα. Η συμ­φω­νία με την Ελ­λά­δα βοηθά πε­ραι­τέ­ρω το Πα­ρί­σι στον ηγε­τι­κό ρόλο που διεκ­δι­κεί στη Με­σό­γειο, ει­δι­κά μετά την απο­χώ­ρη­ση των Αμε­ρι­κα­νών από την πε­ριο­χή και που απει­λή­θη­κε από την Τουρ­κία.

Συ­νά­μα, η πα­ραγ­γε­λία των γαλ­λι­κών πλοί­ων απο­τε­λεί ρε­βάνς του Μα­κρόν μετά την ψυ­χρο­λου­σία που προη­γή­θη­κε από την Αυ­στρα­λια­νή ακύ­ρω­ση αντί­στοι­χου συμ­βο­λαί­ου πολ­λών δις ευρώ, λόγω AUKUS.

• Και η Ελ­λά­δα, τι μπο­ρού­με να πούμε ότι «πι­στώ­νε­ται» από αυτές τις νέες συν­θή­κες;

Η Ελ­λά­δα από την πλευ­ρά της ανα­βαθ­μί­ζει την απο­τρε­πτι­κή της ικα­νό­τη­τα, δη­μιουρ­γώ­ντας πα­ράλ­λη­λα ισχυ­ρά δι­πλω­μα­τι­κά και επι­χει­ρη­σια­κά ανα­χώ­μα­τα ένα­ντι της ανα­θε­ω­ρη­τι­κής πο­λι­τι­κής της Άγκυ­ρας, του δόγ­μα­τος της Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας και της δίψας της Τουρ­κί­ας για αλ­λα­γή του status quo και τρο­πο­ποί­η­ση της Συν­θή­κης της Λο­ζά­νης με κάθε τρόπο.

Η ρήτρα αμοι­βαί­ας συν­δρο­μής κλεί­νει επί­σης το πα­ρά­θυ­ρο επι­χει­ρη­σια­κής ευ­και­ρί­ας που θα είχε η Τουρ­κία, μέχρι την ολο­κλή­ρω­ση του ελ­λη­νι­κού εξο­πλι­στι­κού προ­γράμ­μα­τος. Ταυ­τό­χρο­να, η Αθήνα στέλ­νει ηχηρό μή­νυ­μα σε Ισ­ρα­ήλ και σε όλα τα κράτη της Με­σο­γεί­ου, ότι έχει την απα­ραί­τη­τη διε­θνή υπο­στή­ρι­ξη για την υπο­στή­ρι­ξη των ενερ­γεια­κών της σχε­δί­ων στη Με­σό­γειο, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του αγω­γού East-Med.

• Εξού και η κλι­μά­κω­ση των απει­λών της Τουρ­κί­ας προ­φα­νώς, που πλέον θα λέ­γα­με «απο­μο­νώ­νε­ται» και νιώ­θει εγκλω­βι­σμέ­νη με πε­ριο­ρι­σμέ­να πε­ρι­θώ­ρια πλέον κι­νή­σε­ων; Γι αυτό συν­δέ­ει την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση των νη­σιών με την κυ­ριό­τη­τά τους για πρώτη φορά;

Η Τουρ­κία απα­ντά με ανα­βάθ­μι­ση των απει­λών της, συν­δέ­ο­ντας όπως προ­εί­πα­με για πρώτη φορά την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση νη­σιών με την κυ­ριό­τη­τά τους. Για πα­ρά­δειγ­μα, κατά την Τουρ­κία, δεν επι­τρέ­πε­ται η ανά­πτυ­ξη στρα­τευ­μά­των στα νησιά του Ν.Α. Αι­γαί­ου (Δω­δε­κά­νη­σα), σύμ­φω­να με τη Σύμ­βα­ση Ει­ρή­νης των Πα­ρι­σί­ων (1947),στην οποία προ­βλέ­πε­ται ότι «Αι ανω­τέ­ρω νήσοι θα απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­θώ­σι και θα πα­ρα­μεί­νω­σιν απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­μέ­ναι».

Κα­τά­λοι­πο πα­ρέμ­βα­σης της Σο­βιε­τι­κής Ένω­σης, τα κα­θε­στώ­τα απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης εγκα­τα­λεί­φθη­καν, δη­μιουρ­γώ­ντας μία νέα διε­θνή τάξη, λόγω της ασυμ­βα­τό­τη­τάς τους με τη δη­μιουρ­γία στρα­τιω­τι­κών συμ­μα­χιών (ΝΑΤΟ και Συμ­φώ­νου Βαρ­σο­βί­ας). Αυτό φυ­σι­κά δεν ίσχυ­σε μόνο στα Δω­δε­κά­νη­σα, αλλά και σε πλή­θος άλλων πε­ρι­πτώ­σε­ων, όπως στα ιτα­λι­κά νησιά Panteleria, Lampedusa, Lampione και Linosa, στη Δ. Γερ­μα­νία, στη Βουλ­γα­ρία, τη Ρου­μα­νία, την Α. Γερ­μα­νία, την Ουγ­γα­ρία και τη Φιν­λαν­δία. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, άλ­λω­στε, η Τουρ­κία δεν θα μπο­ρού­σε να επι­κα­λε­στεί την πα­ρα­πά­νω Σύμ­βα­ση, αφού δεν απο­τε­λεί συμ­βαλ­λό­με­νο μέρος αυτής και απο­τε­λεί για τη γεί­το­να «res inter alios acta», θέμα δη­λα­δή που δεν την αφορά και δεν της γεννά δι­καιώ­μα­τα, σύμ­φω­να με το άρθρο 34 της Συν­θή­κης της Βιέν­νης για το Δί­καιο των Συν­θη­κών.

• Να στα­θού­με σε αυτό κύριε Δε­σπο­τό­που­λε και να μας εξη­γή­σε­τε τι ακρι­βώς πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στη συν­θή­κη μεί­ω­σης των εξο­πλι­σμών για τα νησιά αυτά.

Στα νησιά αυτά, λοι­πόν, η Ελ­λά­δα νο­μί­μως δια­τη­ρεί πε­ριο­ρι­σμέ­νες δυ­νά­μεις εθνο­φυ­λα­κής, δη­λω­μέ­νες σύμ­φω­να με όσα ορί­ζο­νται στη Συν­θή­κη μεί­ω­σης των εξο­πλι­σμών και στο πλαί­σιο του δι­καιώ­μα­τος της χώρας μας να προ­βαί­νει σε κάθε αμυ­ντι­κή νό­μι­μη προ­πα­ρα­σκευή, προ­κει­μέ­νου, αν δε­χτεί επί­θε­ση, να μπο­ρεί να προ­βά­λει νό­μι­μη άμυνα που προ­βλέ­πε­ται από το άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνω­μέ­νων Εθνών.

• Η αμυ­ντι­κή προ­πα­ρα­σκευή στην οποία ανα­φερ­θή­κα­τε έχει προ­φα­νώς άμεση συ­νάρ­τη­ση με την στάση της γεί­το­νος χώρας στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή.

Σα­φέ­στα­τα. Η προ­πα­ρα­σκευή αυτή δι­καιο­λο­γεί­ται πλή­ρως από τον τρόπο που λει­τουρ­γεί η γει­το­νι­κή χώρα στην πε­ριο­χή: Έχει ει­σβά­λει στην Κύπρο, κα­τέ­χει έκτο­τε το 38% του εδά­φους, δια­τη­ρεί ισχυ­ρές στρα­τιω­τι­κές δυ­νά­μεις σε ξένη χώρα μέλος του ΟΗΕ και της ΕΕ, συ­στη­μα­τι­κά πα­ρα­βιά­ζει τον ελ­λη­νι­κό ενα­έ­ριο χώρο και, αν και σύμ­μα­χος στο ΝΑΤΟ με τη γει­το­νι­κή της χώρα, που είναι πλή­ρες μέλος της ΕΕ, στην οποία με αί­τη­σή της ζητεί και η ίδια να εντα­χθεί, την απει­λεί με πό­λε­μο, για να μην κάνει χρήση νό­μι­μων κα­θό­λα δι­καιω­μά­των της ως προς τα θα­λάσ­σια σύ­νο­ρά της, αμ­φι­σβη­τεί το νο­μι­κό κα­θε­στώς των ελ­λη­νι­κών νη­σιών, που ρητά ορί­ζε­ται από το διε­θνές δί­καιο και το δί­καιο της θά­λασ­σας. Η απαί­τη­ση αυτή το­πο­θε­τεί­ται αδιαμ­φη­σβή­τη­τα εκτός του διε­θνούς δι­καί­ου και στε­ρεί­ται σύγ­χρο­νης νο­μι­κής βάσης. Απο­τε­λεί ταυ­τό­χρο­να έναν πρω­τό­γνω­ρο πο­λι­τι­κό πα­ρα­λο­γι­σμό, καθώς απέ­να­ντι από τα ελ­λη­νι­κά νησιά δια­τη­ρεί η ίδια ση­μα­ντι­κές στρα­τιω­τι­κές δυ­νά­μεις με επι­θε­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, όπως ενα­έ­ρια μέσα και απο­βα­τι­κά σκάφη.

• Ολο­κλη­ρώ­νο­ντας τη συ­νέ­ντευ­ξή μας κ. Δε­σπο­τό­που­λε, θα ήθελα να σας ρω­τή­σω που εντέ­λει απο­σκο­πεί η Τουρ­κία με την πο­λι­τι­κή που ασκεί στα τε­λευ­ταία χρό­νια.

Η Τουρ­κία με την πο­λι­τι­κή που ασκεί ιδιαί­τε­ρα στα τε­λευ­ταία χρό­νια προς διά­φο­ρες κα­τευ­θύν­σεις ενερ­γεί ως ανα­θε­ω­ρη­τι­κή δύ­να­μη. Ως τέ­τοια θέλει να δεί­ξει ότι υπέρ­τε­ρο όλων είναι το δί­καιο του ισχυ­ρο­τέ­ρου, στο­χεύ­ο­ντας πλέον στον εκ­φο­βι­σμό της Ελ­λά­δας, με ανα­βαθ­μι­σμέ­νη απει­λή, που στρέ­φε­ται πλέον σε πε­ριο­χές κυ­ριαρ­χί­ας και όχι απλά εύ­ρους κυ­ριαρ­χι­κών δι­καιω­μά­των. Έτσι ακρι­βώς σκέ­φτο­νταν κι εκεί­νοι που ξε­κί­νη­σαν τον 20ό αιώνα δύο πα­γκό­σμιους πο­λέ­μους. Το απο­τέ­λε­σμα είναι σ’ όλους γνω­στό: Επι­σώ­ρευ­σαν ανεί­πω­τα δεινά, τρα­γι­κά για την ίδια τους τη χώρα, και δεν βγή­καν νι­κη­τές.