ΑΕΙ: Οι βάσεις δρομολογούν εξελίξεις – Κατάργηση τμημάτων και ίδρυση νέων από το 2022

Κατάρ­γηση τμη­μά­των και ίδρυση νέων στα πανε­πι­στή­μια, με παράλ­ληλη ενί­σχυση της επαγ­γελ­μα­τι­κής λυκεια­κής εκπαί­δευ­σης. Αυτό είναι το νέο τοπίο που «δρο­μο­λο­γούν» οι επι­πτώ­σεις της ελά­χι­στης βάσης εισα­γω­γής (ΕΒΕ) στα ΑΕΙ, όπως απο­τυ­πώ­νο­νται από τις φετινές βάσεις εισα­γω­γής.

Περίπου 100 τμήματα έχουν λιγό­τε­ρους από 20 εισα­κτέ­ους από γενικά λύκεια. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι ότι στην Αρχι­τε­κτο­νική Ξάνθης του Δημο­κρί­τειου Πανε­πι­στη­μίου Θράκης (ΔΠΘ) δεν εισήχθη ούτε ένας υπο­ψή­φιος γενικού λυκείου. Η εικόνα αυτή θέτει εν αμφι­βόλω τη βιω­σι­μό­τητα των τμη­μά­των αυτών. Hδη οι πρυ­τά­νεις ζητούν τη στήριξη της πολι­τείας στα περι­φε­ρειακά ΑΕΙ, ενώ οι Σύγκλη­τοι των ιδρυ­μά­των θα πρέπει έως τα τέλη Σεπτεμ­βρίου να κατα­θέ­σουν τις προ­τά­σεις τους για την ανα­διάρ­θρωση του ΑΕΙ.

Η στό­χευση είναι τόσο η κατάρ­γηση πολλών υπαρ­χό­ντων τμη­μά­των, αλλά και η ίδρυση νέων. Επίσης, η Εθνική Αρχή Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης θα κάνει τις προ­τά­σεις της σε συνάρ­τηση με τις ανάγκες της αγοράς εργα­σίας.

Συγκε­κρι­μένα, φέτος λόγω της ΕΒΕ 17.762 θέσεις στα ΑΕΙ έμειναν κενές, παρότι θα μπο­ρού­σαν να καλυ­φθούν. Ο τελικός αριθμός είναι πολύ μικρό­τε­ρος από το δυσοί­ωνο σενάριο των 25.000 κενών θέσεων που προ­έ­τασ­σαν τα κόμματα της αντι­πο­λί­τευ­σης. Ο αρχικός συνο­λι­κός αριθμός των υπο­ψη­φίων ανήλθε σε 103.468, αλλά στις εξε­τά­σεις μετεί­χαν 92.090 υπο­ψή­φιοι και εισή­χθη­σαν 63.239. Δηλαδή, ένας στους τρεις έμεινε εκτός ΑΕΙ λόγω έλλει­ψης θέσεων, όπως συμ­βαί­νει ετησίως, καθώς στην Ελλάδα δεν υπάρχει ελεύ­θερη πρό­σβαση, αλλά και λόγω ΕΒΕ.

Βέβαια, επί σειράν ετών οι ηγεσίες του υπουρ­γείου Παι­δείας «φόρ­τω­ναν» τα περι­φε­ρειακά ΑΕΙ με εισα­κτέ­ους χωρίς να υπάρχει ανάλογη ζήτηση – μόνο και μόνο για να ενι­σχύ­σουν τις τοπικές οικο­νο­μίες με φοι­τη­τικό «συνάλ­λαγμα». Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι πως φέτος στο Τμήμα Οργά­νω­σης και Διοί­κη­σης Επι­χει­ρή­σεων στα Γρεβενά έμειναν κενές οι 390 –απο­τε­λεί το ρεκόρ κενών θέσεων– από τις 401 θέσεις (για υπο­ψη­φί­ους ΓΕΛ) που ορί­στη­καν για το τμήμα από το υπουρ­γείο Παι­δείας. Οι ειση­γή­σεις των ΑΕΙ για μικρό­τερο αριθμό εισα­κτέων σπάνια εισα­κού­σθη­καν.

«Οι σχολές και τα τμήματα θα απο­τι­μή­σουν τα απο­τε­λέ­σματα. Σε μερικές περι­πτώ­σεις η άνοδος της βάσης εισα­γω­γής είναι σημα­ντική και συνο­δεύ­ε­ται από ταυ­τό­χρονη σημα­ντική μείωση του αριθμού των επι­τυ­χό­ντων. Αυτό υπο­δει­κνύει ανάγκη για διόρ­θωση. Στο ΕΜΠ σημειώ­θηκε άνοδος των βάσεων κατά μέσον όρο 4%. Ο αριθμός των επι­τυ­χό­ντων παρα­μέ­νει αισθητά μεγα­λύ­τε­ρος από αυτόν που έχει ζητηθεί από τις σχολές και θα αυξηθεί με τις μετεγ­γρα­φές. Στο ΕΜΠ η ΕΒΕ αλλοιώ­νε­ται από τις μετεγ­γρα­φές και οι προδια-γραφές άρτιας εκπαί­δευ­σης που θέτει το ίδρυμα δεν συνά­δουν με τους υπερ­διο­γκω­μέ­νους αριθ­μούς. Η μετα­κί­νηση φοι­τη­τι­κού πλη­θυ­σμού λόγω μετεγ­γρα­φών στα ιδρύ­ματα του κέντρου απο­δυ­να­μώ­νει τα ΑΕΙ της περι­φέ­ρειας, επι­πρό­σθετα στην όποια απο­δυ­νά­μωση υπο­στούν λόγω της ΕΒΕ.

Ας απο­φα­σί­σει η πολι­τεία να στη­ρί­ξει τη φοίτηση στα περι­φε­ρειακά πανε­πι­στή­μια μέσω των απα­ραί­τη­των υπο­δο­μών (κυρίως φοι­τη­τική στέγη), με τον συνε­πα­κό­λουθο ευνοϊκό κοι­νω­νικό αντί­κτυπο», ανέφερε στην «Κ» ο πρύ­τα­νης του ΕΜΠ και νέος πρό­ε­δρος της Συνόδου Πρυ­τά­νεων Ανδρέας Μπου­ντου­βής. «Είναι μεγάλο ζήτημα οι κενές θέσεις. Πρέπει να εξε­τά­σουμε πώς θα λει­τουρ­γή­σουν κανο­νικά τα επόμενα χρόνια τα τμήματα με τόσο μικρό αριθμό εισα­κτέων», δήλωσε στην «Κ» ο πρύ­τα­νης του ΔΠΘ Αλέ­ξαν­δρος Πολυ­χρο­νί­δης.

Από την άλλη, το 1/3 των τμη­μά­των με ελά­χι­στους εισα­κτέ­ους δημιουρ­γή­θηκε επί ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς μελέτη σκο­πι­μό­τη­τας και βιω­σι­μό­τη­τας, όπως ανα­φέ­ρει το υπουρ­γείο Παι­δείας.

Οπως δήλωσε στην «Κ» ο καθη­γη­τής του Τμή­μα­τος Φυσικής του ΑΠΘ Λουκάς Βλάχος, «τα τμήματα που δημιούρ­γησε μέσα σε μια νύχτα ο κ. Γαβρό­γλου για να βοη­θή­σει την πολι­τική του πελα­τεία και την τοπική οικο­νο­μία στην επαρχία καταρ­ρέ­ουν αργά αλλά σταθερά. Το Τμήμα Φυσικής στην Καβάλα περί­μενε 200 φοι­τη­τές και το επέ­λε­ξαν 11 (όλοι με χαμηλή βαθ­μο­λο­γία) και το Τμήμα Φυσικής στη Λαμία περί­μενε 100 και το επέ­λε­ξαν 18.

Το Τμήμα Μαθη­μα­τι­κών στην Καστο­ριά περί­μενε 150 φοι­τη­τές και το επέ­λε­ξαν 6! Δεν είναι ούτε καν σίγουρο αν οι φοι­τη­τές που το επέ­λε­ξαν θα το παρα­κο­λου­θή­σουν». Και ο κ. Βλάχος τόνισε: «Οταν στα­μα­τή­σουμε να πουλάμε λαϊ­κι­σμό και ψεύ­τι­κες ελπίδες σε τμήματα-φαντάσματα, ενώ παράλ­ληλα δημιουρ­γη­θούν ισχυρές εναλ­λα­κτι­κές προ­ο­πτι­κές για σπουδές στην τεχνική εκπαί­δευση, και τα πράγ­ματα στα ΑΕΙ θα βρουν τον δρόμο τους και μια νέα ισορ­ρο­πία μεταξύ προ­σφο­ράς και ζήτησης θα δημιουρ­γη­θεί».

Ενί­σχυση της επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης με 400 εκατ.

Κύριος στόχος του υπουρ­γείου Παι­δείας είναι η ενί­σχυση της μετα­λυ­κεια­κής επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης και κατάρ­τι­σης. Γι’ αυτόν τον λόγο, και με δεδο­μένο ότι πολλοί υπο­ψή­φιοι των Πανελ­λα­δι­κών Εξε­τά­σεων έμειναν εκτός ΑΕΙ λόγω θεσμο­θέ­τη­σης της ελά­χι­στης βάσης εισα­γω­γής (ΕΒΕ), το υπουρ­γείο ενι­σχύει τα δημόσια Ινστι­τούτα Επαγ­γελ­μα­τι­κής Κατάρ­τι­σης (ΔΙΕΚ). Χαρα­κτη­ρι­στικά, όπως ανέφερε στην «Κ» η υπουρ­γός Παι­δείας Νίκη Κερα­μέως για την ανα­βάθ­μιση συνο­λικά της επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης και κατάρ­τι­σης (πρότυπα ΕΠΑΛ, θεμα­τικά/πει­ρα­μα­τικά ΙΕΚ, ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός), έχουν εξα­σφα­λι­σθεί σχεδόν 400 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας, το ΕΣΠΑ και λοιπούς πόρους. Η αξία της μετα­λυ­κεια­κής εκπαί­δευ­σης και κατάρ­τι­σης κατα­δει­κνύ­ε­ται και από έρευνα της ΓΣΕΕ το 2020, βάσει της οποίας σήμερα το 25% των σπου­δα­στών σε ΙΕΚ έχουν πτυχίο πανε­πι­στη­μίου. Φοί­τη­σαν και απο­φοί­τη­σαν από ΑΕΙ, δεν βρήκαν δουλειά και επέ­λε­ξαν το ΙΕΚ για να απο­κτή­σουν ειδι­κό­τητα που θα τους εξα­σφα­λί­σει επαγ­γελ­μα­τική απο­κα­τά­σταση. Το 2012 το συνο­λικό αντί­στοιχο ποσοστό ήταν 5%. Βέβαια, η αντι­πο­λί­τευση επι­κρί­νει την κυβέρ­νηση ότι με την ΕΒΕ «οδηγεί» πολλούς απο­φοί­τους λυκείου στα ιδιω­τικά κολέγια.

Το υπουρ­γείο Παι­δείας θεωρεί ιδιαί­τερα ενθαρ­ρυ­ντικό ότι φέτος 22.790 υπο­ψή­φιοι επέ­λε­ξαν ειδι­κό­τη­τες στα δημόσια ΙΕΚ (ΔΙΕΚ) της χώρας. Εξ αυτών εισά­γο­νται 8.594, ενώ τον Σεπτέμ­βριο θα υπάρχει η δυνα­τό­τητα πρό­σθε­της υπο­βο­λής αίτησης για περίπου 20.000 επι­πλέον θέσεις στα δημόσια ΙΕΚ. Μάλιστα, το 26% αυτών επέ­λε­ξαν ΔΙΕΚ σε άλλη περι­φέ­ρεια από αυτήν της κατοι­κίας τους. «Τα ΔΙΕΚ είναι πλέον μια αξιό­πι­στη εναλ­λα­κτική εκπαι­δευ­τική δια­δρομή, που ανοίγει δρόμους επαγ­γελ­μα­τι­κής απο­κα­τά­στα­σης και προ­ο­πτι­κής για τους νέους μας», όπως εκτιμά το υπ. Παι­δείας.

Συνο­λικά 519 τμήματα περιέ­χει το μηχα­νο­γρα­φικό δελτίο που συμπλή­ρω­σαν φέτος οι υπο­ψή­φιοι των Πανελ­λα­δι­κών Εξε­τά­σεων για τα δημόσια ΙΕΚ. Στο «παράλ­ληλο μηχα­νο­γρα­φικό δελτίο» για τα ΔΙΕΚ, όπως ονο­μά­στηκε καθώς υπάρχει και το μηχα­νο­γρα­φικό για τα 450 τμήματα των ΑΕΙ, συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται σύγ­χρο­νες ειδι­κό­τη­τες υψηλής ζήτησης από την αγορά εργα­σίας, χωρίς οι υπο­ψή­φιοι να έχουν περιο­ρι­σμό στο πλήθος επι­λο­γών ΙΕΚ και ειδι­κο­τή­των, κατά τη συμπλή­ρωσή του. Ενδει­κτικά υπάρ­χουν ειδι­κό­τη­τες για τα επαγ­γέλ­ματα του μηχα­νι­κού ανά­πτυ­ξης λογι­σμι­κού και εφαρ­μο­γών ή του μηχα­νι­κού δικτύου και βάσεων δεδο­μέ­νων (τεχνι­κός λογι­σμι­κού Η/Υ, τεχνι­κός εφαρ­μο­γών πλη­ρο­φο­ρι­κής –πολυ­μέσα/web designer/video games–, τεχνι­κός δικτύων και τηλε­πι­κοι­νω­νιών). Τα επαγ­γέλ­ματα αυτά συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στη λίστα των 10 δυνα­μι­κών επαγ­γελ­μά­των στην Ελλάδα, βάσει δεδο­μέ­νων από τον Μηχα­νι­σμό Διά­γνω­σης Αναγκών της Αγοράς Εργα­σίας, καθώς και στη λίστα του ΣΕΒ για τα 11 επαγ­γέλ­ματα του μέλ­λο­ντος. Στον σχε­δια­σμό των ειδι­κο­τή­των και των προ­γραμ­μά­των σπουδών των ΙΕΚ και των ΕΠΑΛ, που επίσης αλλά­ζουν, λόγο έχουν οι κοι­νω­νι­κοί εταίροι (επι­χει­ρή­σεις, επαγ­γελ­μα­τι­κοί φορείς, επι­με­λη­τή­ρια). Ενδει­κτικά, κάθε περι­φέ­ρεια ή δήμος θα μπορεί να οργα­νώ­σει ειδι­κό­τη­τες ανάλογα με τις ανάγκες της οικο­νο­μίας της περιο­χής. Αλλωστε, η επαγ­γελ­μα­τική εκπαί­δευση επι­κρί­νε­ται ότι έως τώρα οργα­νώ­θηκε με γνώμονα το υπάρχον εκπαι­δευ­τικό προ­σω­πικό και όχι τις ανάγκες της οικο­νο­μίας.

Oπως ανέφερε η κ. Κερα­μέως, «θέλουμε φοι­τη­τές που μπορούν και θα απο­κτή­σουν πτυχίο και επαγ­γελ­μα­τίες που θα έχουν θέση στην αγορά εργα­σίας και προ­ο­πτική ζωής».

«Βού­λια­ξαν» οι Φιλο­λο­γίες

Εντύ­πωση προ­κα­λεί η πτώση των βάσεων των τμη­μά­των Φιλο­λο­γίας, τα οποία θεω­ρεί­ται ότι απο­τε­λούν τις ναυαρ­χί­δες των Φιλο­σο­φι­κών Σχολών. Ενδει­κτικά, στη Φιλο­λο­γία Αθήνας η βάση εισα­γω­γής δια­μορ­φώ­θηκε στις 12.847 μονάδες, στο ΑΠΘ στις 12.495 μονάδες, στο Παν. Πατρών στις 10.552 μονάδες, στο Παν. Ιωαν­νί­νων στις 9.582 μονάδες, στης Καλα­μά­τας στις 9.526 μονάδες, στου Ρεθύ­μνου στις 8.696 μονάδες και στη Φιλο­λο­γία Κομο­τη­νής στις 8.484 μονάδες.Η πτώση απο­δί­δει και τη μείωση του ενδια­φέ­ρο­ντος των υπο­ψη­φίων για τις ανθρω­πι­στι­κές σπουδές, αλλά ειδικά για τα τμήματα Φιλο­λο­γίας. Η ομότιμη καθη­γή­τρια της Φιλο­σο­φι­κής Αθηνών κ. Ελένη Καρα­μα­λέ­γκου ανέφερε στην «Κ» ότι η ελλη­νική γλώσσα και δη η αρχαία ελλη­νική γραμ­μα­τεία «απο­τε­λούν δια­χρο­νικό πόλο ενδια­φέ­ρο­ντος διεθνώς. Ωστόσο υπάρχει έλλειψη ενη­μέ­ρω­σης των νέων, χρειά­ζο­νται περισ­σό­τερη προβολή οι σύγ­χρο­νες επαγ­γελ­μα­τι­κές δυνα­τό­τη­τες των φιλο­λο­γι­κών μαθη­μά­των. Και αυτό διότι οι φιλο­λο­γι­κές επι­στή­μες συν­δέ­ο­νται με τη σύγ­χρονη εξέλιξη των επαγ­γελ­μά­των και την ορθή χρήση της γλώσσας».

Πηγή kathimerini.gr

Από­στο­λος Λακασάς