Μεταναστευτικό: Τουρκία – Ιταλία μέσω Αιγαίου με πλοία «φαντάσματα» – Αύξηση των μεταναστευτικών ροών

«Η απευ­θείας δια­δρομή από την Τουρκία προς την Ιταλία απο­τε­λεί την κύρια επιλογή των μετα­να­στών, που μέχρι πρό­τι­νος διά­λε­γαν την Ελλάδα ως κράτος αρχικής εισόδου τους σε ευρω­παϊκό έδαφος». Αυτό επι­ση­μαί­νε­ται σε έγγραφο του Λιμε­νι­κού με ημε­ρο­μη­νία 26 Μαΐου ανα­φο­ρικά με τον διάπλου του Αιγαίου από πλοία-φαντάσματα που μετα­φέ­ρουν μετα­νά­στες από τις ακτές της Τουρ­κίας απευ­θείας στην Ιταλία. Ζήτημα που επα­νήλθε εμφα­τικά στο προ­σκή­νιο μετά την από­πειρα, τα ξημε­ρώ­ματα της Δευ­τέ­ρας, πέντε ιστιο­πλοϊ­κών σκαφών με συνο­λικά πάνω από 300 μετα­νά­στες να εισέλ­θουν στα ελλη­νικά χωρικά ύδατα από τη θαλάσ­σια περιοχή μεταξύ Χίου και Σάμου. Στην αναφορά του Λιμε­νι­κού επι­ση­μαί­νε­ται ότι το φαι­νό­μενο της δια­κί­νη­σης μετα­να­στών από τις ακτές της Τουρ­κίας στην Ιταλία με ιστιο­πλοϊκά ή και μηχα­νο­κί­νητα σκάφη ξεκί­νησε να κατα­γρά­φε­ται πριν από περίπου έξι χρόνια.

Μέχρι και το 2020 είχε εποχικό χαρα­κτήρα, καθώς κατά τους χει­με­ρι­νούς μήνες και λόγω της επι­δεί­νω­σης των και­ρι­κών συν­θη­κών οι δου­λέ­μπο­ροι στα­μα­τού­σαν να δια­πλέ­ουν το Αιγαίο. Στο διά­στημα που έχει μεσο­λα­βή­σει μέχρι σήμερα, ωστόσο, η συγκε­κρι­μένη μεθο­δο­λο­γία δράσης φαί­νε­ται να κερ­δί­ζει συνεχώς έδαφος, με τα δεδο­μένα φέτος να ξεπερ­νούν κάθε προη­γού­μενο, προ­κα­λώ­ντας εύλογη ανη­συ­χία στο ελλη­νικό Λιμε­νικό αλλά και στην ιταλική ακτο­φυ­λακή. Τα αριθ­μη­τικά δεδο­μένα εξάλλου απο­τυ­πώ­νουν την έκταση του φαι­νο­μέ­νου: Σύμφωνα με στοι­χεία από τις ιτα­λι­κές αρχές, το πρώτο πεντά­μηνο του έτους έχουν κατα­φέ­ρει να φθάσουν στην Ιταλία, δια­σχί­ζο­ντας με σκάφη το Αιγαίο, 3.897 μετα­νά­στες, αντί 836 το αντί­στοιχο διά­στημα πέρυσι. Πρό­κει­ται δηλαδή για αύξηση σε ποσοστό περίπου 400%. Υπό το βάρος των δεδο­μέ­νων, στις αρχές Απρι­λίου το αρχη­γείο του Λιμε­νι­κού είχε συνα­ντή­σεις με υπη­ρε­σια­κούς παρά­γο­ντες και τον υπουργό Ναυ­τι­λίας Γιάννη Πλα­κιω­τάκη επι­σκέ­φθηκε ο αρχηγός της ιτα­λι­κής ακτο­φυ­λα­κής Νικόλα Καρλόνε.

Το περα­σμένο έτος στις ιτα­λι­κές ακτές έφθασαν μέσω Αιγαίου 12.916 μετα­νά­στες, οι περισ­σό­τε­ροι από το Αφγα­νι­στάν, την Αίγυπτο, το Ιράκ, τη Συρία και την Τουρκία. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι επέ­βαι­ναν σε περίπου 150 ιστιο­πλοϊκά και μηχα­νο­κί­νητα σκάφη. Με το κατά κεφαλήν κόστος μετα­φο­ράς να υπο­λο­γί­ζε­ται στις 10.000 ευρώ, ο τζίρος των δου­λε­μπο­ρι­κών κυκλω­μά­των ανήλθε σε εκα­το­ντά­δες εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Ορι­σμένα από τα κυκλώ­ματα, μάλιστα, υπάρ­χουν πλη­ρο­φο­ρίες ότι δια­θέ­τουν «συν­δέ­σμους» επί ιτα­λι­κού εδάφους και επαφές με την ιταλική μαφία.

Το 2021 περι­συ­νε­λέ­γη­σαν από το Λιμε­νικό 1.553 επι­βαί­νο­ντες από 21 σκάφη, αριθμός σημα­ντικά μικρό­τε­ρος συγκρι­τικά με τα περίπου 150 πλοιά­ρια που συνέ­χι­σαν το δρο­μο­λό­γιό τους κατα­πλέ­ο­ντας στις ιτα­λι­κές ακτές. Φέτος, αντι­στοί­χως, από την αρχή του χρόνου το Λιμε­νικό έχει δια­χει­ρι­στεί 7 τέτοια συμ­βά­ντα, περι­συλ­λέ­γο­ντας 420 αλλο­δα­πούς. Οι χει­ρι­στές των δου­λε­μπο­ρι­κών αυτών σκαφών ήταν κυρίως Ουκρα­νοί, ενώ εντο­πί­στη­καν ακόμα Γεωρ­για­νοί, Μολ­δα­βοί και Τούρκοι ναυ­τι­κοί – δια­κι­νη­τές. Τα σημεία απόπλου των λαθρε­μπο­ρι­κών πλοίων-φαντασμάτων μετα­βάλ­λο­νται, με αρκετά απ’ αυτά πάντως να απο­πλέ­ουν από την περιοχή μεταξύ Τσεσμέ και Κου­σά­ντασι, καθώς από εκεί εξα­σφα­λί­ζουν γρη­γο­ρό­τερη πρό­σβαση στα διεθνή ύδατα.

Στον Εβρο «τις τελευ­ταίες ημέρες κατα­γρά­φο­νται έως και 1.000 από­πει­ρες εισόδου» – Εκτί­ναξη του αριθμού μετα­να­στών που έφθασαν στις ιτα­λι­κές ακτές το πρώτο πεντά­μηνο του έτους.

Με αφορμή το περι­στα­τικό της Δευ­τέ­ρας, τα στελέχη του Λιμε­νι­κού μιλούν για υπερ­δι­πλα­σια­σμό φέτος της μετα­να­στευ­τι­κής πίεσης στη θάλασσα. Το πρώτο πεντά­μηνο του έτους, λένε χαρα­κτη­ρι­στικά, έχει απο­τρα­πεί η είσοδος σε 12.000 μετα­νά­στες, αντί 4.500 το ίδιο διά­στημα πέρυσι. Παρ’ όλα αυτά, οι αξιω­μα­τι­κοί του Σώματος απο­φεύ­γουν μέχρι και σήμερα να μιλή­σουν για «εργα­λειο­ποί­ηση» του μετα­να­στευ­τι­κού από την Τουρκία στα πρότυπα όσων συνέ­βη­σαν την άνοιξη του 2020. Από τη μια απο­κα­λύ­πτουν ότι ενώ βρι­σκό­ταν σε εξέλιξη η από­πειρα μαζικής εισόδου ιστιο­πλοϊ­κών στα ελλη­νικά χωρικά ύδατα και πριν το Λιμε­νικό ειδο­ποι­ή­σει τις απέ­να­ντι τουρ­κι­κές αρχές, μια ακταιω­ρός έκανε την εμφά­νισή της στην περιοχή όπου εξε­λισ­σό­ταν το περι­στα­τικό. Από την άλλη, ωστόσο, παρα­τη­ρούν ότι το μπαράζ της Δευ­τέ­ρας δεν συνε­χί­στηκε, παρότι οι και­ρι­κές συν­θή­κες για τον διάπλου του Αιγαίου παρα­μέ­νουν τα τελευ­ταία εικο­σι­τε­τρά­ωρα ιδα­νι­κές.

Σύμφωνα με τον επι­χει­ρη­σιακό σχε­δια­σμό του Σώματος, στο Αιγαίο περι­πο­λούν 70 σκάφη του Λιμε­νι­κού, ενώ ακόμα 15 εναέρια και πλωτά μέσα δια­θέ­τει στη χώρα ο Frontex, με τους υπευ­θύ­νους του υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας να σημειώ­νουν ότι δεν έχουν καμία ένδειξη περί δια­κο­πής της επι­χεί­ρη­σης του οργα­νι­σμού στα ανα­το­λικά σύνορα της χώρας. Μάλιστα, τις αμέσως επό­με­νες ημέρες ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σει περι­πο­λίες στο Αιγαίο και ένα μισθω­μένο από τον Frontex ισραη­λινό μη επαν­δρω­μένο αερο­σκά­φος, με έδρα την Κρήτη και 16 ώρες αυτο­νο­μία.

Στα σύνορα

Στα χερσαία σύνορα, στον Εβρο η μετα­να­στευ­τική πίεση κατα­γρά­φε­ται αυξα­νό­μενη, ωστόσο τα αριθ­μη­τικά δεδο­μένα δεν είναι τέτοια που να δικαιο­λο­γούν μεγάλη ανη­συ­χία. Τον Ιανουά­ριο και τον Φεβρουά­ριο, ενδει­κτικά, κατα­γρά­φη­καν κατά μέσον όρο 208 απο­τρο­πές κατά μήκος της συνο­ριο­γραμ­μής, τον Μάρτιο 357 και τον Απρίλιο 559. Σήμερα είναι προ­γραμ­μα­τι­σμένο να επι­σκε­φθούν την περιοχή ο υπουρ­γός Προ­στα­σίας του Πολίτη Τάκης Θεο­δω­ρι­κά­κος, ο υφυ­πουρ­γός Λευ­τέ­ρης Οικο­νό­μου και ο αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ. Κων­στα­ντί­νος Σκούμας. «Τις τελευ­ταίες ημέρες κατα­γρά­φο­νται έως και 1.000 από­πει­ρες εισόδου», δήλωσε στην «Κ» υψη­λό­βαθμο στέ­λε­χος της Κατε­χάκη, σημειώ­νο­ντας ωστόσο ότι χάρη και στο αυτο­μα­το­ποι­η­μένο σύστημα επι­τή­ρη­σης που λει­τουρ­γεί στον Εβρο, οι αστυ­νο­μι­κές αρχές έχουν καλή εικόνα όσων συμ­βαί­νουν στην τουρ­κική πλευρά των συνόρων. Πηγές κοντά στην ηγεσία ανα­φέ­ρουν ότι στην παρούσα φάση δεν εξε­τά­ζε­ται η ενί­σχυση της αστυ­νο­μι­κής δύναμης που δια­τί­θε­ται για την αστυ­νό­μευση του Εβρου, ενώ άλλες πηγές ενη­μέ­ρω­σης σημειώ­νουν ότι ολο­κλη­ρώ­νε­ται και το δεύτερο τμήμα του φράχτη που κατα­σκευά­στηκε στην περιοχή των Φερών. Αντι­θέ­τως, το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών δεν ενέ­κρινε νέα δαπάνη για την περαι­τέρω, τρίτη, επέ­κταση του φράχτη, με τα υπουρ­γεία Προ­στα­σίας του Πολίτη και Μετα­νά­στευ­σης να εξα­ντλούν τις πιθα­νό­τη­τες χρη­μα­το­δό­τη­σης του έργου με κον­δύ­λια της Ε.Ε., ενώ ολο­κλη­ρώ­νε­ται και το έργο επέ­κτα­σης του συστή­μα­τος ψηφια­κών επι­κοι­νω­νιών της ΕΛ.ΑΣ., Tetra Sepura, στον Εβρο και στο Ανα­το­λικό Αιγαίο.

Πηγή kathimerini.gr