Χάος με τα ηλεκτρικά πατίνια στους δρόμους: Γεμίζουν τα επείγοντα με ανήλικους, τι ισχύει στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες

Σοκ έχει προ­κα­λέ­σει το θανα­τη­φόρο τροχαίο στα Μακρί­σια Ηλείας, με θύμα 13χρονο ο οποίος οδη­γούσε ηλε­κτρικό πατίνι. Το τροχαίο έγινε χθες το από­γευμα, όταν ο ανή­λι­κος, ο οποίος κινού­ταν με ηλε­κτρικό πατίνι σε κεντρικό δρόμο του χωριού βγήκε στο αντί­θετο ρεύμα προ­κει­μέ­νου να απο­φύ­γει παρ­κα­ρι­σμένο αυτο­κί­νητο και συγκρού­στηκε μετω­πικά με όχημα που ερχόταν από την άλλη κατεύ­θυνση.

Στο νοσο­κο­μείο Κρε­στέ­νων όπου μετα­φέρ­θηκε ο 13χρονος, οι γιατροί δεν μπο­ρού­σαν να κάνουν κάτι άλλο από το να δια­πι­στώ­σουν τον θάνατό του. Και να επι­βε­βαιώ­σουν έτσι τους έμπει­ρους για­τρούς από όλη τη χώρα που χτυπούν καμπα­νάκι κιν­δύ­νου για τα ηλε­κτρικά πατίνια, τα οποία εξε­λίσ­σο­νται σε μια από τις κυριό­τε­ρες αιτίες τραυ­μα­τι­σμών ενη­λί­κων και γεμί­ζουν τα επεί­γο­ντα παι­δια­τρι­κών και όχι μόνο κλι­νι­κών με τραυ­μα­τίες, λες και πρό­κει­ται για «πόλεμο».

Δεν είχε καν προ­λά­βει να «στε­γνώ­σει το μελάνι» από την προει­δο­ποί­ηση του προ­έ­δρου Μιχάλη Γιαν­νά­κου, ο οποίος στα μέσα του περα­σμέ­νου μήνα, με αφορμή τη μετα­φορά του ανη­λί­κου που τραυ­μα­τί­στηκε και νοση­λεύ­τηκε δια­σω­λη­νω­μέ­νος (με επι­σκλη­ρί­δειο αιμά­τωμα), μετα­φε­ρό­μενο από το νοσο­κο­μείο της Κέρ­κυ­ρας (όπου χει­ρουρ­γή­θηκε επι­τυ­χώς) έλεγε ότι «δεκάδες ανήλικα παιδιά προ­σέρ­χο­νται στα παι­δια­τρικά νοσο­κο­μεία τραυ­μα­τι­σμένα, σοβαρά ή λιγό­τερο σοβαρά, από πατίνια. Κάτι πρέπει να διορ­θω­θεί στην οδήγηση και στα μέτρα προ­στα­σίας».

Και καθώς στην περί­πτωση της Κέρ­κυ­ρας, ο ανή­λι­κος είχε βγει νικητής στη μάχη για τη ζωή του, στην περί­πτωση της Ηλείας, ο άτυχος 13χρονος δεν είχε περι­θώ­ρια. Ο πρό­ε­δρος της ΠΟΕΔΗΝ πάντως, δεν είναι ο μόνος γιατρός της χώρας που δια­πι­στώ­νει ότι τα ηλε­κτρικά πατίνια, τα τελευ­ταία χρόνια απο­τε­λούν ολοένα και συχνό­τερη αιτία τραυ­μα­τι­σμών, ιδιαί­τερα σε νεαρές ηλικίες.

Χαρα­κτη­ρι­στικό το παρά­δειγμα του διευ­θυ­ντή της Ορθο­παι­δι­κής Κλι­νι­κής του Γενικού Νοσο­κο­μείου Λάρισας, Κώστα Μπαρ­γιώτα, ο οποίος επίσης έχει μιλήσει για καθη­με­ρινή παρου­σία τραυ­μα­τι­σμέ­νων παιδιών στην εφη­με­ρία, περι­γρά­φο­ντας το χάος που επι­κρα­τεί στους δρόμους.

«Κάθε μέρα, στην εφη­με­ρία βλέ­πουμε τραυ­μα­τι­σμένα παιδιά και όχι μόνο. Στο δρόμο, η κατά­σταση με τα δίκυκλα είναι πλέον αφόρητη, τόσο με τα ποδή­λατα, όσο και με τα πατίνια. Όλοι οδηγούν αντί­θετα στο ρεύμα, ελίσ­σο­νται ανάμεσα στα αυτο­κί­νητα (με αντί­θετη φορά εννο­εί­ται) πετά­γο­νται από το πουθενά. Το μόνο που είναι μεγα­λύ­τερο από την αναρχία στο δρόμο είναι η αδια­φο­ρία των αρχών. Φυσικά στα τροχαία με πατίνια, αν ρωτή­σεις τον πιτσι­ρικά που πήγαινε ανάποδα στο ρεύμα χωρίς φως και μιλώ­ντας στο κινητό, φταίει πάντα ο άλλος. Και συμ­φω­νεί και η μαμά φυσικά που δεν κατα­λα­βαί­νει σε τι κίνδυνο βάζει το παιδί της», ανα­φέ­ρει ο δρ. Μπαρ­γιώ­τας.

 «Γέμισαν τα επεί­γο­ντα με ανη­λί­κους»

Το αν οι γιατροί έχουν δίκιο με αυτά που… βλέπουν τα μάτια τους καθη­με­ρινά στα νοσο­κο­μεία όπου εργά­ζο­νται, έχουν δίκιο, δεν μπορούν να κατα­δεί­ξουν με ακρί­βεια τα επίσημα στοι­χεία. Κι αυτό γιατί όπως επι­ση­μαί­νουν πηγές της Τρο­χαίας, πολλά από τα θύματα τρο­χαίων με ηλε­κτρικά πατίνια και άλλα ΕΠΗΟ δεν δηλώ­νουν ότι τραυ­μα­τί­στη­καν από τέτοια.

Αυτό δεν συμ­βαί­νει μόνο στις περι­πτώ­σεις των ανη­λί­κων που θέλουν να απο­φύ­γουν τις «τιμω­ρίες» των γονέων ή τυχόν κυρώ­σεις εις βάρος των γονέων για παρα­μέ­ληση ανη­λί­κου. Αλλά ακόμα και όταν τα θύματα είναι ενή­λι­κοι είναι «κοινή πρα­κτική» να μη δηλώ­νο­νται τα τροχαία με πατίνι, ώστε, εάν υπάρχει εμπλοκή και άλλου οχή­μα­τος και υπαι­τιό­τητα του οδηγού του πατι­νιού, να απο­φευ­χθεί η κατα­βολή απο­ζη­μιώ­σεων. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους σε αρκετές χώρες της Ευρώπης έχει αρχίσει να γίνεται υπο­χρε­ω­τική η σήμανση των πατι­νιών με πινα­κί­δες κυκλο­φο­ρίας, αλλά και η ασφά­λισή τους. Μέτρο το οποίο στο παρόν στην Ελλάδα έχει αφεθεί «στην άκρη» για να εξε­τα­στεί αργό­τερα, εάν χρεια­στεί.

Στα πιο πρό­σφατα δια­θέ­σιμα στοι­χεία της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας, το 2025 κατα­γρά­φη­καν 109 τροχαία ατυ­χή­ματα με ηλε­κτρικά πατίνια στην Ελλάδα: Δύο θανα­τη­φόρα, 4 σοβαρά και 103 ελαφρά.

Για το πρώτο δίμηνο του 2026 ανα­φέ­ρο­νται ήδη 17 ατυ­χή­ματα, από τα οποία 1 σοβαρό και 16 ελαφρά. Αυτά τα στοι­χεία όμως αφορούν όλους τους χρήστες, όχι μόνο ανη­λί­κους. Αν το μετα­τρέ­ψουμε σε ρυθμό εμφά­νι­σης αυτό, τα 109 ατυ­χή­ματα του 2025 αντι­στοι­χούν περίπου σε 9,1 ατυ­χή­ματα τον μήνα και περίπου 0,30 ατυ­χή­ματα την ημέρα, δηλαδή χον­δρικά 1 ατύχημα κάθε 3,3 ημέρες. Για το πρώτο δίμηνο του 2026, τα 17 ατυ­χή­ματα σε 59 ημέρες αντι­στοι­χούν περίπου σε 0,29 ατυ­χή­ματα την ημέρα, πολύ κοντά στον ρυθμό του 2025.

Χαρα­κτη­ρι­στικό τέτοιο παρά­δειγμα είναι η περί­πτωση της 14χρονης που είχε εντο­πι­στεί αναί­σθητη και αιμό­φυρτη (και μάλιστα από νοση­λεύ­τρια ΜΕΘ του Παίδων Αγία Σοφία που πέρναγε τυχαία από το σημείο) σε δρόμο στο κέντρο της Αθήνας, τα Χρι­στού­γεννα. Η μαθή­τρια μετα­φέρ­θηκε στο Παίδων με θλα­στικά τραύ­ματα στο κεφάλι και όλοι θεω­ρού­σαν πως την είχε παρα­σύ­ρει κάποιος ασυ­νεί­δη­τος οδηγός καθώς εκείνη είχε βγει να πει τα κάλαντα και την εγκα­τέ­λειψε. Μόνο όταν συνήλθε το κορίτσι εξι­στό­ρησε πώς τραυ­μα­τί­στηκε. Ότι δηλαδή βρήκε ένα ενερ­γο­ποι­η­μένο ηλε­κτρικό πατίνι, το πήρε για βόλτα και στη διάρ­κειά της, έπεσε μόνη της και χτύπησε στο κεφάλι.

Αν και στοι­χεία λοιπόν δεν υπάρ­χουν, είναι κοινός τόπος αυτό που ανα­φέ­ρουν και οι υγειο­νο­μι­κοί. Η εικόνα νοι­κια­σμέ­νων ή ιδιό­κτη­των πατι­νιών να μετα­φέ­ρουν «δικά­βαλο» ανη­λί­κους χωρίς (φυσικά) κράνη, αλλά και παρα­βιά­ζο­ντας κόκκινα φανάρια, στοπ και προ­τε­ραιό­τη­τες, ή κινού­με­νοι σε λεω­φό­ρους, ανάμεσα στα αυτο­κί­νητα χωρίς φώτα και με υπερ­βο­λική ταχύ­τητα, είναι μάλλον συνη­θι­σμένη. Τόσο πολύ, που το είδαμε και σε live τηλε­ο­πτική μετά­δοση, καθώς, στη διάρ­κεια ρεπορ­τάζ τηλε­ο­πτι­κού σταθμού για τον 14χρονο που τραυ­μα­τί­στηκε στην Κέρκυρα με το πατίνι, δύο άλλοι νεαροί που επέ­βαι­ναν σε πατίνι, έπεσαν μπροστά στην κάμερα και στα έκπλη­κτα μάτια του τηλε­ο­πτι­κού συνερ­γείου και των περα­στι­κών.

Το «ευχά­ρι­στο» είναι ότι δεν έχουμε θύματα. Από ανη­λί­κους, δηλαδή, καθώς -σαν χώρα- είμαστε «τυχεροί» σε αυτό τον τομέα. Στην Ελλάδα θρη­νούμε κατά μέσο όρο δύο άτομα κατ’ έτος από ηλε­κτρικά πατίνια και είναι συνήθως ενή­λι­κοι. Φέτος, το μόνο θανα­τη­φόρο τροχαίο που κατα­γρά­φε­ται με τέτοιο όχημα, είναι τον Φεβρουά­ριο, στο Παγκράτι, με 48χρονο ο οποίος εξε­τά­ζε­ται αν υπέστη καρ­διακή ανακοπή πριν, ή κατά τη διάρ­κεια της πτώσης του με το πατίνι.

Πιο «πρό­σφατο» περι­στα­τικό, είναι ο θάνατος 50χρονου στις Σέρρες, όταν συγκρού­στηκε με το πατίνι του, με διερ­χό­μενο αυτο­κί­νητο. Πέρυσι, θανα­τη­φόρα με πατίνια έγιναν στην Πάρο, (ο νεκρός ήταν 26 ετών) και στη Μύκονο (ο νεκρός ήταν 42). Όμως δεν ήταν τα μόνα. Τροχαία ατυ­χή­ματα, με τραυ­μα­τι­σμούς ανα­βα­τών, ή πεζών, συμ­βαί­νουν καθη­με­ρινά. Και όχι, φυσικά, μόνο στην Ελλάδα. Το κακό είναι ότι, επειδή η μικρο­κι­νη­τι­κό­τητα είναι κάτι πολύ και­νού­ριο σε όλη την Ευρώπη, δεν τηρού­νται χωριστά στοι­χεία ανά χώρα και ανά μέσο μικρο­κι­νη­τι­κό­τη­τας.

Από την άλλη, στοι­χεία τηρεί, συνερ­γα­ζό­με­νος με άλλους φορείς, ο οργα­νι­σμός MmfE (Micro Mobility for Europe). Τα στοι­χεία του οργα­νι­σμού για το 2024 (πιο πρό­σφατη έρευνα) οδηγούν στο συμπέ­ρα­σμα, ανα­φέ­ρει ο MmfE, ότι ο κίν­δυ­νος που δια­τρέ­χει να τραυ­μα­τι­στεί κανείς με οχήματα μικρο­κι­νη­τι­κό­τη­τας (e-scooters και e-bikes) μειώ­θη­καν κατά 7,9% σε σύγκριση με το 2023 και κατά 29,8% σε σύγκριση με το 2021 και για κάθε εκα­τομ­μύ­ριο χιλιο­μέ­τρων που δια­νύ­ε­ται. Ο κίν­δυ­νος τραυ­μα­τι­σμούς, σημειώ­νει ο οργα­νι­σμός, είναι κατά 36% μικρό­τε­ρος στα ηλε­κτρικά πατίνια από τα κοι­νό­χρη­στα ηλε­κτρικά ποδή­λατα, με 7,1 τραυ­μα­τι­σμούς ανά εκα­τομ­μύ­ριο χιλιό­με­τρα για τα πατίνια, έναντι 11,1 για τα ποδή­λατα.

Βάσει προη­γού­με­νων ερευνών του MmfE σε 39 χώρες για 240 εκα­τομ­μύ­ρια δια­δρο­μές ενοι­κια­ζό­με­νων πατι­νιών περισ­σό­τε­ρων από 461 εκα­τομ­μυ­ρίων δια­νυ­θέ­ντων χιλιο­μέ­τρων, το 2021 το ποσοστό τραυ­μα­τι­σμών ήταν 5,1 ανά 1 εκα­τομ­μύ­ριο δια­νυ­θέ­ντα χιλιό­με­τρα, ενώ το 2022 4,1 ανά 1 εκα­τομ­μύ­ριο χιλιό­με­τρα, παρότι σε αυτό το διά­στημα η ζήτηση για υπη­ρε­σίες μικρο­κι­νη­τι­κό­τη­τας αυξή­θηκε κατά 39%.

Η «χει­ρό­τερη» χώρα κατέ­γραψε 13,4 τραυ­μα­τι­σμούς ανά εκα­τομ­μύ­ριο χιλιό­με­τρα και η «καλύ­τερη» 1,2. Το ποσοστό θανα­τη­φό­ρων συμ­βά­ντων ήταν 0,015 ανά 1 εκ. Km. Στη Γερ­μα­νία, συνο­λικά 7 θάνατοι σχε­τι­ζό­με­νοι με ενοι­κια­ζό­μενα πατίνια κατα­γρά­φη­καν το 2021, διπλά­σιοι σε ποσοστό απ’ ό,τι με ιδιό­κτητα (0,03 θάνατοι/1 εκα­τομ­μύ­ριο χιλιό­με­τρα, στη Γερ­μα­νία). Στη Γαλλία, κατα­γρά­φο­νται περίπου 4 θάνατοι και 284 τραυ­μα­τι­σμοί από ηλε­κτρικά πατίνια κατ’ έτος.

Πάντως αξίζει να σημειώ­σουμε πως ακόμα και αν είναι ο μόνος οργα­νι­σμός που τηρεί στα­τι­στικά στοι­χεία για οχήματα μικρο­κι­νη­τι­κό­τη­τας στην Ευρώπη και την ασφά­λειά τους, βάζει ο ίδιος «τρι­κλο­πο­διά» στην αξιο­πι­στία του, δηλώ­νο­ντας πως… αντι­τί­θε­ται στην υπο­χρε­ω­τική χρήση κράνους για τους οδηγούς e-scooters στην Ευρώπη, με το «επι­χεί­ρημα» ότι απο­θαρ­ρύ­νει πιθα­νούς νέους χρήστες και ότι αυτό που χρειά­ζε­ται, είναι να φτια­χτούν ασφα­λείς υπο­δο­μές (έτσι, γενικά) και να απο­θαρ­ρυν­θούν οι χρήστες μηχα­νο­κί­νη­των οχη­μά­των!

Τα στοι­χεία και τι προ­βλέ­πει ο νόμος

Από τα στοι­χεία του MmfE προ­κύ­πτει ότι τα ιδιό­κτητα πατίνια εμπλέ­κο­νται σπα­νιό­τερα από τα κοι­νό­χρη­στα/ενοι­κια­ζό­μενα (shared) σε ατυ­χή­ματα με τραυ­μα­τι­σμούς. Οι ειδικοί του οργα­νι­σμού το απο­δί­δουν αυτό στην καλύ­τερη συντή­ρηση και γνώση του οχή­μα­τος από τον ιδιο­κτήτη. Στην Ελλάδα πάντως, που η αγορά είναι κάπως… δια­φο­ρε­τική από την υπό­λοιπη Ευρώπη, αυτό θα μπο­ρούσε να αμφι­σβη­τη­θεί. Ο λόγος είναι ότι τα κοι­νό­χρη­στα πατίνια έχουν χαμηλές τελικές ταχύ­τη­τες και είναι εξο­πλι­σμένα με συσκευές geofencing, που απο­τρέ­πουν τη χρήση τους σε μέρη που δεν επι­τρέ­πο­νται, όπως για παρά­δειγμα την εθνική οδό.

Αντί­θετα, είναι «συνη­θι­σμένη» η χρήση των πατι­νιών ως μέσο μετα­κί­νη­σης από ανη­λί­κους που το θεωρούν το πιο «in» gadget της εποχής. Κάπως έτσι, οι έκπλη­κτοι οδηγοί έχουν δει ανη­λί­κους (και μη) με ηλε­κτρικά πατίνια να κινού­νται μετα­με­σο­νύ­κτιες ώρες στην εθνική οδό (!), αλλά και στις αρι­στε­ρές λωρίδες μεγάλων λεω­φό­ρων, όπως η Συγγρού και η Κηφι­σίας, κατα­δει­κνύ­ο­ντας παντελή έλλειψη ενη­μέ­ρω­σης, γνώσης του ΚΟΚ, αλλά και αντί­λη­ψης του κιν­δύ­νου.

Το τελευ­ταίο παρα­τη­ρεί­ται και σε ανε­πί­ση­μες κατα­γρα­φές ασφα­λι­στι­κών εται­ρειών, όπου ανή­λι­κοι οι οποίοι έχουν προ­κα­λέ­σει ατύχημα με υλικές ζημιές παρα­βιά­ζο­ντας τον ΚΟΚ (πχ περ­νώ­ντας με κόκκινο φανάρι, ή παρα­βιά­ζο­ντας το STOP), επι­μέ­νουν ότι ο οδηγός που είχε προ­τε­ραιό­τητα έπρεπε να τους την παρα­χω­ρή­σει. Το πλέον ανη­συ­χη­τικό είναι η κατα­γραφή των γονέων τους να στη­ρί­ζουν το «επι­χεί­ρημα», λέγο­ντας ότι ο οδηγός που πέρασε με πράσινο έπρεπε να είναι πιο προ­σε­κτι­κός και άρα φταίει αυτός. Φταίνε όλοι, εκτός από τους ίδιους και τα «καμάρια» τους.

Όσο ταχέως πάντως ανα­πτύσ­σε­ται η αγορά των ηλε­κτρι­κών πατι­νιών στην Ελλάδα, τόσο αργά είναι τα αντα­να­κλα­στικά των κρα­τι­κών υπη­ρε­σιών. Είναι, για παρά­δειγμα, «συνη­θι­σμένη» πια η βελ­τί­ωση, το λεγό­μενο «πεί­ραγμα» των πατι­νιών που αυξάνει τις επι­δό­σεις τους και κυρίως την τελική ταχύ­τητά τους, μέσω ενός απλού τσιπ που κάνει επα­να­προ­γραμ­μα­τι­σμό.

Οι νεαροί, συχνά και ανή­λι­κοι, διορ­γα­νώ­νουν μέχρι και… κόντρες με τα πατίνια τους, ή τραβούν βίντεο να κινού­νται σε λεω­φό­ρους με ταχύ­τη­τες άνω των 100 χ.α.ω., ή απλά χρη­σι­μο­ποιούν την «έξτρα» δύναμη των πατι­νιών για να μετα­φέ­ρουν έναν και δύο συμ­μα­θη­τές τους με το πατίνι που είναι αυστηρά μονο­θέ­σιο. Φυσικά, τρόπος εντο­πι­σμού του «πει­ράγ­μα­τος» δεν υπάρχει στη χώρα μας.

Σε χώρες του εξω­τε­ρι­κού, όπως στη Γερ­μα­νία για παρά­δειγμα, είναι συνη­θι­σμένα τα μπλόκα της Τρο­χαίας, στα οποία οι αστυ­νο­μι­κοί μετρούν, με ειδικές συσκευές, την ιππο­δύ­ναμη και την τελική ταχύ­τητα του κάθε πατι­νιού που ελέγ­χουν και επι­βάλ­λο­ντας τα δέοντα. Το γιατί είναι ανη­συ­χη­τικό να κινού­νται τα ηλε­κτρικά πατίνια με μεγάλες ταχύ­τη­τες εξηγούν ειδικοί, δεν είναι μόνο το γεγονός ότι ένα ηλε­κτρικό πατίνι είναι εκ της κατα­σκευής του ακα­τάλ­ληλο για να κινεί­ται με τέτοιες ταχύ­τη­τες (λόγω μεγέ­θους τροχών, αναρ­τή­σεων, φρένων κ.λπ.), αλλά και το ότι οι μετα­τρο­πές οδηγούν συχνά σε υπερ­θέρ­μανση της μπα­τα­ρίας, κάτι που εγκυ­μο­νεί κιν­δύ­νους για πυρ­κα­γιά.

Ο αντί­λο­γος πάντως λέει ότι η αγορά είναι τόσο και­νού­ρια και η κατά­σταση στους ελλη­νι­κούς δρόμους τόσο χαώδης, που οι αρχές δεν ξέρουν πού να… πρω­το­κοι­τά­ξουν. Καθώς η στό­χευση της κυβέρ­νη­σης είναι να μειω­θούν οι θάνατοι και οι σοβαροί τραυ­μα­τι­σμοί από τροχαία δυστυ­χή­ματα και ατυ­χή­ματα, η επι­πλέον «ρύθμιση» των πατι­νιών είναι κάτι που μπαίνει σε δεύτερη φάση, επειδή είναι περί­πλοκη νομικά και επειδή αφορά ένα μικρό (σε σχέση με την υπό­λοιπη αγορά) κομμάτι αστικής φύσεως περι­στα­τι­κών.

Κυβερ­νη­τι­κές πηγές ανα­φέ­ρουν ότι έχει εξε­τα­στεί το ενδε­χό­μενο να τοπο­θε­τη­θούν πινα­κί­δες, ή άλλα μονα­δικά ανα­γνω­ρι­στικά στα ηλε­κτρικά πατίνια, ώστε να βεβαιώ­νο­νται παρα­βά­σεις του ΚΟΚ και να επι­λύ­ο­νται οι αστικές δια­φο­ρές σε ατυ­χή­ματα με υλικές ζημιές, όπως έχει γίνει στο εξω­τε­ρικό, όμως έχει αφεθεί «στην άκρη» για επα­νε­ξέ­ταση. Άλλωστε, θα έπρεπε μετά να εξε­τα­στούν και άλλα ενδε­χό­μενα, όπως η «ρύθμιση» των ποδη­λά­των κ.ο.κ.

Άλλωστε στη χώρα μας, δεν ξέρουμε καν με ακρί­βεια πόσα ηλε­κτρικά πατίνια κυκλο­φο­ρούν και πόσα από αυτά οδη­γού­νται από ενη­λί­κους με δίπλωμα, από ενη­λί­κους χωρίς και πόσα από ανη­λί­κους. Ξέρουμε ότι το συγκε­κρι­μένο κομμάτι αγοράς ανα­πτύσ­σε­ται με ετήσιο ρυθμό 40% και ότι σύμφωνα με στοι­χεία από ανε­ξάρ­τη­τες έρευνες ιδιω­τι­κών εται­ρειών, στην Ελλάδα μέχρι το 2020 κυκλο­φο­ρού­σαν 125.000 ηλε­κτρικά πατίνια, με τις πωλή­σεις να κυμαί­νο­νται περί τις 20.000 ετησίως. Το πόσο δημο­φι­λές είναι αυτό το μέσο, μπο­ρούμε να το κατα­νο­ή­σουμε και από το γεγονός ότι οι ανα­ζη­τή­σεις για ηλε­κτρικά πατίνια στις πλατ­φόρ­μες ηλε­κτρο­νι­κού εμπο­ρίου ξεπερ­νούν τις 10.000 ημε­ρη­σίως.

Στη χώρα μας, μπορεί κανείς να αγο­ρά­σει πατίνι σε τιμές που εκκι­νούν από τα 85 και φτάνουν μέχρι και τις 8,5 χιλιά­δες ευρώ, με τη μέση τιμή που επι­λέ­γουν οι αγο­ρα­στές να κυμαί­νε­ται μεταξύ 200-500 ευρώ. Άλλες έρευνες πάντως είναι πολύ πιο μετριο­πα­θείς, ανα­φέ­ρο­ντας ότι τα πατίνια που κινού­νται σε μόνιμη βάση στην Ελλάδα, δεν ξεπερ­νούν τις 5.000.

Τι προ­βλέ­πει ο ΚΟΚ για ανη­λί­κους και πατίνια

Σαφή κίνητρα, αλλά και όρια προ­βλέ­πει ο Κώδικας Οδικής Κυκλο­φο­ρίας για τα οχήματα μικρο­κι­νη­τι­κό­τη­τας και συγκε­κρι­μένα τα ηλε­κτρικά πατίνια. Για παρά­δειγμα, οι χρήστες τους υπο­χρε­ού­νται να φέρουν κράνος και ανα­κλα­στικό γιλέκο, απα­γο­ρεύ­ε­ται να κινού­νται σε δρόμους που έχουν όριο ταχύ­τη­τας άνω των 50 χ.α.ω. και να κινού­νται με ταχύ­τητα άνω των 25 χ.α.ω. (άνω των 6 χ.α.ω. αν είναι ανή­λι­κοι).

Ο νέος ΚΟΚ μείωσε το όριο ταχύ­τη­τας στις κατοι­κη­μέ­νες περιο­χές στα 30 χ.α.ώ. ώστε να επι­τρα­πεί στα οχήματα μικρο­κι­νη­τι­κό­τη­τας να κινού­νται σε… περισ­σό­τε­ρους δρόμους, με όρους των υπό­λοι­πων δίτρο­χων (μοτο­σι­κλε­τών κλπ), επι­τρέ­πο­ντας να κινού­νται όπως αυτά σε κεντρι­κές λεω­φό­ρους. Όμως από την άλλη, θεσπί­ζει αυστη­ρό­τα­τες ποινές για τη μη τήρηση των ορίων ταχύ­τη­τας, τη μη χρήση κράνους κάνο­ντας αναφορά και στα οχήματα μικρο­κι­νη­τι­κό­τη­τας, την παρα­βί­αση ερυθρού σημα­το­δότη, την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και την αντι­κα­νο­νική προ­σπέ­ραση.

Και αφού προ­σω­πο­ποιεί τις ποινές, δηλαδή πλέον δεν θα τιμωρεί ποτέ το όχημα (όπως συνέ­βαινε ως τώρα με αφαί­ρεση της άδειας κυκλο­φο­ρίας) αλλά τον παρα­βάτη, θα είναι πλέον πολύ εύκολο και γρήγορο να βεβαιώ­νο­νται ποινές για παρα­βά­σεις στους οδηγούς των ηλε­κτρι­κών πατι­νιών. Αυτό, αφορά και τους ανη­λί­κους, αφού όλοι ανε­ξαι­ρέ­τως οι οδηγοί ηλε­κτρι­κών πατι­νιών, είτε πρό­κει­ται για ιδιω­τικά, είτε μισθω­μένα, οφεί­λουν να έχουν μαζί τους ταυ­το­ποι­η­τικά έγγραφα και απο­δει­κτικό της ενοι­κί­α­σης του οχή­μα­τος -κάτι για το οποίο έχουν ήδη βεβαιω­θεί εκα­το­ντά­δες κλήσεις από την Τροχαία.

Με τις ποινές να είναι αυστη­ρό­τα­τες, προ­βλέ­πο­ντας πρό­στιμα που φτάνουν ως και τις 10.000 ευρώ και ποινές φυλά­κι­σης ως και 5 ετών, μπαί­νουν στο… «παι­χνίδι» και οι οδηγοί των οχη­μά­των μικρο­κι­νη­τι­κό­τη­τας τους οποίους αφορά επίσης η κατη­γο­ρία παρα­βά­σεων Ε3, δηλαδή οι υψηλής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας παρα­βά­σεις και η αντι­κοι­νω­νική οδήγηση.

Σε αυτές περι­λαμ­βά­νε­ται η παρα­βί­αση ερυθρού σημα­το­δότη, η επι­κίν­δυνη οδήγηση, η υπερ­βο­λική ταχύ­τητα, η κίνηση στη ΛΕΑ, η παρα­βί­αση STOP, οι παρα­βά­σεις «που συν­δέ­ο­νται με την επί­δειξη ικα­νό­τη­τας, εντυ­πω­σια­σμού, αντα­γω­νι­σμού ή την τέλεση αυτο­σχέ­διων αγώνων, καθώς και των παρα­βά­σεων των δια­τά­ξεων με τις οποίες ορί­ζε­ται ο τρόπος προ­σπέ­ρα­σης οχη­μά­των» και η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ που τιμω­ρού­νται ποινικά, με τις ποινές να είναι ιδιαί­τερα αυστη­ρές, έχοντας κακουρ­γη­μα­τικό χαρα­κτήρα.

Τα e-scooters δια­κρί­νο­νται σε δύο κατη­γο­ρίες: τα μικρά, στα οποία η μέγιστη ταχύ­τητα ορί­ζε­ται στα 6 χιλιό­με­τρα ανά ώρα και επι­τρέ­πε­ται να οδη­γού­νται από άτομα ηλικίας 12 ετών και άνω, απο­κλει­στικά στα πεζο­δρό­μια (αφού εκλαμ­βά­νο­νται από τον ΚΟΚ ως πεζοί) και τα μεγα­λύ­τερα πατίνια, στα οποία η ανώτατη ταχύ­τητα ορί­ζε­ται σε 25 χ.α.ώ που θεω­ρού­νται ποδή­λατα και κινού­νται στο οδό­στρωμα ακο­λου­θώ­ντας τον Κώδικα Οδικής Κυκλο­φο­ρίας.

Εκτός από το όριο ταχύ­τη­τας των 25 χ.α.ω., για τα ηλε­κτρικά πατίνια αυτά, επι­τρέ­πε­ται να τα οδηγούν άτομα ηλικίας από 15 ετών και άνω, ενώ δεν επι­τρέ­πε­ται η κίνηση σε μεγάλες λεω­φό­ρους, οδούς ταχείας κυκλο­φο­ρίας (και φυσικά τους κλει­στούς αυτο­κι­νη­το­δρό­μους), ορί­ζο­ντας την απα­γό­ρευση της κίνησής τους σε δρόμους που έχουν όριο ταχύ­τη­τας πάνω από 50 χιλιό­με­τρα ανά ώρα.

Ανε­ξάρ­τητα από τα παρα­πάνω, απα­γο­ρεύ­ε­ται αυστηρά η μετα­φορά δεύ­τε­ρου ατόμου στα οχήματα αυτά, ενώ οι οδηγοί υπο­χρε­ού­νται να φορούν κράνος και αντα­να­κλα­στικό γιλέκο τις νυχτε­ρι­νές ώρες- εκτός από τα φωτι­στικά σώματα που οφείλει να έχει το e-scooter σε λει­τουρ­γία εμπρός και πίσω. Τα ηλε­κτρικά πατίνια πρέπει να είναι εφο­δια­σμένα με κου­δούνι, λευκό ή κίτρινο φως μπροστά και κόκκινο αντα­να­κλα­στικό φως πίσω. Απα­γο­ρεύ­ε­ται κατά την οδήγησή τους, η χρήση κινητού τηλε­φώ­νου και ακου­στι­κών, ενώ κατ’ εξαί­ρεση επι­τρέ­πε­ται η χρήση κινητού με ανοιχτή ακρόαση, εάν αυτό είναι στε­ρε­ω­μένο σε ειδική βάση στο ηλε­κτρικό πατίνι.

Βάσει του ΚΟΚ, οι οδηγοί e-scooters υπο­χρε­ού­νται να χρη­σι­μο­ποιούν τους ποδη­λα­τό­δρο­μους. Αν δεν υπάρ­χουν, υπο­χρε­ού­νται να χρη­σι­μο­ποιούν το δεξί άκρο του οδο­στρώ­μα­τος. Σε χώρους όπου κυκλο­φο­ρούν πεζοί, οι οδηγοί υπο­χρε­ού­νται να κινού­νται με ταχύ­τητα ανάλογη των πεζών και να τους παρα­χω­ρούν προ­τε­ραιό­τητα. Οταν δημιουρ­γεί­ται εμπόδιο ή κίν­δυ­νος, οι οδηγοί είναι υπο­χρε­ω­μέ­νοι να οδηγούν τα ηλε­κτρικά οχήματα βαδί­ζο­ντας.

Πάντως, παρά τη σαφή­νεια του ΚΟΚ για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να κινού­νται τα ηλε­κτρικά πατίνια, οι στο­χευ­μέ­νοι έλεγχοι της Τρο­χαίας στις μεγα­λύ­τε­ρες πόλεις της χώρας, έδειξαν εντυ­πω­σιακά (με την κακή έννοια, όμως) απο­τε­λέ­σματα.

Στην τελευ­ταία «εξόρ­μηση», στη Θεσ­σα­λο­νίκη, βεβαιώ­θη­καν 248 παρα­βά­σεις μέσα σε ένα δεκα­ή­μερο για μη χρήση κράνους και ανα­κλα­στι­κού γιλέκου, για χρήση κινητού τηλε­φώ­νου, για μετα­φορά συνε­πι­βα­τών (!) ως και πιο εξορ­γι­στικά, όπως την οδήγηση πατι­νιού υπό την επήρεια αλκοόλ, αλλά και την κίνηση τη νύχτα χωρίς το όχημα να έχει φώτα.

Αυστη­ροί κανόνες στο εξω­τε­ρικό

Στην Ευρώπη δεν υπάρχει ενιαίος κανόνας για τα ηλε­κτρικά πατίνια. Άλλες χώρες, αλλά και πόλεις, έχουν δική τους στρα­τη­γική, στέλ­νο­ντάς τα στο… πυρ το εξώ­τε­ρον και άλλες ενθαρ­ρύ­νουν τη χρήση τους στα πλαίσια της ενί­σχυ­σης της μικρο­κι­νη­τι­κό­τη­τας στις πόλεις.

Στην Ισπανία, η έκρηξη της χρήσης πατι­νιών οδήγησε και σε έκρηξη των τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των και τραυ­μα­τι­σμών πεζών. Και με τη σειρά τους, αυτά, οδή­γη­σαν σε νέους, αυστη­ρούς κανόνες για τα οχήματα αυτά που ισχύουν από τις 2 Ιανουα­ρίου. Βάσει αυτών, όλοι οι χρήστες ηλε­κτρι­κών πατι­νιών και ποδη­λά­των, έχουν τις ίδιες υπο­χρε­ώ­σεις με τους υπό­λοι­πους ιδιο­κτή­τες οχη­μά­των. Υπο­χρε­ω­τικά λοιπόν, πρέπει να δια­θέ­τουν ασφά­λιση αστικής ευθύνης, η οποία θα καλύ­πτει υλικές ή προ­σω­πι­κές ζημιές που μπορεί να προ­κλη­θούν σε τρίτους. Η εκτι­μώ­μενη τιμή αυτών των ασφα­λειών κυμαί­νε­ται μεταξύ 20 και 100 ευρώ ετησίως, σύμφωνα με τις ασφα­λι­στι­κές εται­ρείες.

Σε περί­πτωση που συλ­λη­φθούν να οδηγούν ανα­σφά­λι­στο το πατίνι τους, τα πρό­στιμα φτάνουν τα 1000 ευρώ, ενώ άλλα 500 ευρώ είναι το πρό­στιμο για τη μη έκδοση πινα­κί­δων κυκλο­φο­ρίας. Κι αυτό γιατί ο νέος κανο­νι­σμός επι­βά­λει την υπο­χρέ­ωση εγγρα­φής αυτών των οχη­μά­των στο μητρώο της Γενικής Διεύ­θυν­σης και την κατοχή πιστο­ποι­η­τι­κού κυκλο­φο­ρίας, το οποίο θα εγγυά­ται ότι το όχημα πληροί τις απαι­τού­με­νες τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές. Τα οχήματα θα πρέπει επίσης να φέρουν ορατή πινα­κίδα κυκλο­φο­ρίας ή ετικέτα που επι­τρέ­πει την ταυ­το­ποί­ησή τους σε περί­πτωση παρά­βα­σης.

Με τον ίδιο τρόπο, το ισπα­νικό Επι­κου­ρικό Κεφά­λαιο, το Consorcio de Compensación de Seguros, ο δημό­σιος οργα­νι­σμός που απο­ζη­μιώ­νει τα θύματα όταν ο υπαί­τιος ενός τρο­χαίου είναι άγνω­στος ή δεν δια­θέ­τει ασφα­λι­στή­ριο, πλέον θα καλύ­πτει και τα ηλε­κτρικά πατίνια.

Η Γερ­μα­νία ήταν από τις πρώτες χώρες που έθεσαν σαφές νομικό πλαίσιο για τα ηλε­κτρικά πατίνια, ήδη από το 2019, με ειδικό κανο­νι­σμό (Elektrokleinstfahrzeuge-Verordnung). Τα πατίνια θεω­ρού­νται μηχα­νο­κί­νητα οχήματα μικρής ισχύος και η μέγιστη ταχύ­τητά τους περιο­ρί­ζε­ται στα 20 χλμ./ώρα. Η ασφά­λιση αστικής ευθύνης είναι υπο­χρε­ω­τική. Ο οδηγός πρέπει να φέρει ειδικό ασφα­λι­στικό αυτο­κόλ­λητο, το οποίο λει­τουρ­γεί πρα­κτικά ως από­δειξη κάλυψης και ανα­νε­ώ­νε­ται κάθε χρόνο. Δεν απαι­τεί­ται κλασική πινα­κίδα κυκλο­φο­ρίας, αλλά το αυτο­κόλ­λητο είναι υπο­χρε­ω­τικό και η απουσία του επι­σύ­ρει πρό­στιμα, ενώ ουσια­στικά υπο­κα­θι­στά την πινα­κίδα.

Στη Γαλλία, τα ηλε­κτρικά πατίνια εντά­χθη­καν επίσημα στον Κώδικα Οδικής Κυκλο­φο­ρίας το 2019, ως «engins de déplacement personnel motorisés». Έκτοτε, το πλαίσιο έχει τρο­πο­ποι­η­θεί αρκετές φορές, κυρίως μετά από θανα­τη­φόρα ατυ­χή­ματα στο Παρίσι και σε άλλες μεγάλες πόλεις.

Η μέγιστη ταχύ­τητα είναι 25 χλμ./ώρα, ενώ σε πολλές αστικές ζώνες ισχύουν χαμη­λό­τερα όρια. Η κυκλο­φο­ρία στα πεζο­δρό­μια απα­γο­ρεύ­ε­ται, εκτός αν ο δήμος προ­βλέ­πει ρητά εξαί­ρεση. Η ασφά­λιση αστικής ευθύνης είναι υπο­χρε­ω­τική, ακόμη και για ιδιω­τικά πατίνια, κάτι που συχνά αγνοούν οι χρήστες. Πινα­κί­δες κυκλο­φο­ρίας δεν απαι­τού­νται. Υπο­χρε­ω­τι­κός είναι, όμως, ο εξο­πλι­σμός με φώτα, ανα­κλα­στικά και κου­δούνι. Το κράνος είναι υπο­χρε­ω­τικό για ανη­λί­κους και προ­αι­ρε­τικό για ενή­λι­κες. Η Γαλλία δείχνει μια τάση αυστη­ρο­ποί­η­σης, δίνο­ντας έμφαση στην ευθύνη του οδηγού και στη συνύ­παρξη με τους πεζούς.

Στην Ιταλία και πιο συγκε­κρι­μένα στη Φλω­ρε­ντία, ο αρμό­διος αντι­δή­μαρ­χος Μετα­φο­ρών της πρω­τεύ­ου­σας της Τοσκά­νης, Αντρέα Τζόρ­τζιο, ανα­κοί­νωσε ότι τον Απρίλιο σταματά να λει­τουρ­γεί το σύστημα ενοι­κί­α­σης ηλε­κτρι­κών πατι­νιών στην πόλη, καθώς η ανα­θε­ώ­ρηση του ΚΟΚ στην Ιταλία «καθιστά εξαι­ρε­τικά δύσκολη τη δια­σφά­λιση συμ­μόρ­φω­σης των χρηστών με αυτές τις απαι­τή­σεις, ακόμη και με συνε­χείς ελέγ­χους της Δημο­τι­κής Αστυ­νο­μίας». Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλο­φο­ρίας της Ιταλίας, απαιτεί από τους οδηγούς πατι­νιών υπο­χρε­ω­τική χρήση κράνους ανε­ξαρ­τή­τως ηλικίας, πινα­κίδα ανα­γνώ­ρι­σης, ασφα­λι­στική κάλυψη και απα­γό­ρευση εξόδου (με geofencing) από τα όρια του αστικού ιστού.

Στη χώρα, οι εται­ρείες που δια­χει­ρί­ζο­νται κοι­νό­χρη­στα πατίνια υπο­χρε­ού­νται να τοπο­θε­τούν ειδική συσκευή με gps που «δια­βά­ζει» τη θέση του πατι­νιού και απο­τρέ­πει τη χρήση του εκτός καθο­ρι­σμέ­νων αστικών περιο­χών.

Πηγή: protothema.gr