Εργασιακό νομοσχέδιο: Αλλάζουν όλα σε ωράρια, υπερωρίες, άδειες, απεργίες, τηλεργασία

Σαρω­τι­κές αλλαγές φέρνει το νέο εργα­σιακό νομο­σχέ­διο του υπουρ­γείου Εργα­σίας που παρου­σιά­ζε­ται σήμερα, στους βασι­κούς του άξονες, στο υπουρ­γικό συμ­βού­λιο από τον υπουργό Εργα­σίας και Κοι­νω­νι­κών Υπο­θέ­σεων, Γιάννη Βρούτση. Το νομο­σχέ­διο ανα­μέ­νε­ται να τεθεί σε δια­βού­λευση εντός Νοεμ­βρίου, με την κυβέρ­νηση να επι­διώ­κει τη μέγιστη κοι­νω­νική συναί­νεση. Στο επί­κε­ντρο του νέου θεσμι­κού πλαι­σίου που προ­ω­θεί­ται βρί­σκο­νται του­λά­χι­στον πέντε μεγάλες αλλαγές σε ωράρια – υπε­ρω­ρίες, άδειες, τηλερ­γα­σία, συν­δι­κα­λι­στικό νόμο και κάρτα εργα­σίας.

Ειδι­κό­τερα, οι 5 μεγάλες αλλαγές που προ­ω­θού­νται είναι:

1. Διευ­θέ­τηση χρόνου εργα­σίας, ωράριο α λα καρτ και νέο πλαίσιο υπε­ρω­ριών
2. Κάρτα εργα­σίας – Εργάνη ΙΙ
3. Εκ βάθρων αλλαγή συν­δι­κα­λι­στι­κού νόμου
4. Τηλερ­γα­σία
5. Πατρι­κές – γονικές άδειες

Ωράρια – Υπε­ρω­ρίες

Στην κορω­νίδα του νέου θεσμι­κού πλαι­σίου είναι οι νέες παρεμ­βά­σεις για την διευ­θέ­τηση του χρόνου εργα­σίας στον ιδιω­τικό τομέα. Με τις προ­ω­θού­με­νες ρυθ­μί­σεις έρχεται μεγα­λύ­τερη ευε­λι­ξία στον χρόνο και τον τόπο εργα­σίας, ελα­στι­κό­τερα προ­σαρ­μο­σμένο 8ωρο ανάλογα με τις ανάγκες επι­χεί­ρη­σης και εργα­ζο­μέ­νου, καθώς και ευέ­λι­κτες υπε­ρω­ρίες, που απο­κτούν πλέον ενιαίο πλαίσιο για κάθε ώρα εργα­σίας πέραν του 8ωρου, καθώς ανα­μέ­νε­ται να καταρ­γη­θεί το ενδιά­μεσο πλαίσιο της υπε­ρερ­γα­σίας.

Σήμερα, η απα­σχό­ληση 5 ωρών επί πλέον την εβδο­μάδα μετά τις 40 ώρες για τις επι­χει­ρή­σεις που εφαρ­μό­ζουν 5ήμερο σύστημα απα­σχό­λη­σης (όπως επίσης και η απα­σχό­ληση 8 ωρών επι­πλέον την εβδο­μάδα, για τις επι­χει­ρή­σεις  που εφαρ­μό­ζουν σύστημα 6ήμερης απα­σχό­λη­σης) θεω­ρεί­ται υπε­ρερ­γα­σία και αμεί­βε­ται με προ­σαύ­ξηση 20%. Η απα­σχό­ληση, πέραν των 45 ωρών την εβδο­μάδα για τις επι­χει­ρή­σεις που εφαρ­μό­ζουν πεν­θή­μερο ή των 48 ωρών τη εβδο­μάδα για τις επι­χει­ρή­σεις που εφαρ­μό­ζουν εξα­ή­μερο, θεω­ρεί­ται υπε­ρω­ριακή απα­σχό­ληση και αμεί­βε­ται με προ­σαύ­ξηση 40% στο κατα­βαλ­λό­μενο ωρο­μί­σθιο. Παράλ­ληλα, κάθε ώρα πέραν της 9^ης ημε­ρη­σίως επί 5ημέρου και πέραν των 8 επί 6ημέρου συνιστά υπε­ρω­ρία.

Οι υπε­ρω­ρίες διέ­πο­νται σήμερα από σειρά δια­τυ­πώ­σεων και δια­δι­κα­σιών έγκρι­σης ενώ προ­βλέ­πο­νται προ­σαυ­ξή­σεις:

• 40% για κάθε ώρα νόμιμης υπε­ρω­ρια­κής απα­σχό­λη­σης μέχρι τη συμπλή­ρωση των προ­βλε­πό­με­νων πλαφόν
• 60% για απα­σχό­ληση πέραν των ορίων που προ­βλέ­πουν τα πλαφόν και
• 80% για κάθε ώρα κατ´ εξαί­ρεση υπε­ρω­ρίας, χωρίς δηλαδή να έχει τηρηθεί από τον εργο­δότη η υπο­χρέ­ωση προ­α­ναγ­γε­λίας κλπ.

Με το νέο θεσμικό πλαίσιο προ­ω­θεί­ται ενιαιο­ποί­ηση της αντι­με­τώ­πι­σης των επι­πλέον του 8ώρου ωρών, ώστε κάθε επι­πλέον ώρα να ορί­ζε­ται ως υπε­ρω­ρία, χωρίς όμως να αλλάξει – κατά πλη­ρο­φο­ρίες – το πλαίσιο των αμοιβών το οποίο ανα­μέ­νε­ται να παρα­μεί­νει στο 20% για την 9^η ώρα και στο 40% για κάθε επόμενη ώρα νόμιμης υπε­ρω­ρίας.

Ταυ­τό­χρονα προ­ω­θεί­ται η αύξηση του αριθμού των επι­τρε­πό­με­νων υπε­ρω­ριών στη βιο­μη­χα­νία, που δια­φο­ρο­ποιεί­ται σήμερα από τους υπό­λοι­πους κλάδους της οικο­νο­μίας.Το ανώτατο όριο υπε­ρω­ρια­κής απα­σχό­λη­σης των εργα­ζο­μέ­νων προ­κει­μέ­νου για εργα­ζό­με­νους σε βιο­μη­χα­νι­κές, βιο­τε­χνι­κές επι­χει­ρή­σεις, εκμε­ταλ­λεύ­σεις και εργα­σίες, έχει καθο­ρι­στεί στις 48 ώρες ανά 6μηνο. Στους υπό­λοι­πους κλάδους της οικο­νο­μίας, για παρά­δειγμα στο εμπόριο και την παροχή υπη­ρε­σιών, το ανώτατο όριο υπε­ρω­ρια­κής απα­σχό­λη­σης είναι έως 2 ώρες ημε­ρη­σίως και έως 120 ώρες το έτος. Οι ειση­γή­σεις που υπάρ­χουν στο τραπέζι είναι να ευθυ­γραμ­μι­στεί το πλαφόν στη βιο­μη­χα­νία με τους υπό­λοι­πους κλάδους, ώστε το ανώτατο όριο να είναι 120 ώρες ανά έτος σε όλο το φάσμα της οικο­νο­μίας.

Πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν πως με το νέο πλαίσιο προ­ω­θεί­ται προ­σαρ­μογή ημε­ρή­σιου ωραρίου ανάλογα με τις ανάγκες της επι­χεί­ρη­σης και του εργα­ζό­με­νου. Πιθα­νό­τατα ανα­μέ­νε­ται να δοθεί δυνα­τό­τητα προ­σαρ­μο­γής στον ημε­ρή­σιο χρόνο εργα­σίας, χωρίς όμως να επη­ρε­ά­ζε­ται ο εβδο­μα­διαίος χρόνος εργα­σίας. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως με την Εθνική Γενική Συλ­λο­γική Σύμβαση καθιε­ρώ­θηκε από το 1984 η εβδο­μα­διαία εργασία των 40 ωρών για τους εργα­ζο­μέ­νους που απα­σχο­λού­νται σε οποια­δή­ποτε εργο­δότη με σχέση εξαρ­τη­μέ­νης εργα­σίας ιδιω­τι­κού δικαίου.

Στο τραπέζι έχει βρεθεί και η θεσμο­θέ­τηση της δυνα­τό­τη­τας εργο­δότη και εργα­ζό­με­νου να συμ­φω­νούν– πιθα­νό­τατα σε επίπεδο ατο­μι­κής σύμ­βα­σης – στην κάλυψη της υπέρ­βα­σης του συμ­βα­τι­κού χρόνου απα­σχό­λη­σης μιας ημέρας, με αντί­στοιχη μείωση ωραρίου σε άλλη εργά­σιμη ημέρα, ενδε­χο­μέ­νως και με ρεπό ή πρό­σθετη άδεια. Το εν λόγω σενάριο προ­βλέ­πει οι ώρες που μπορεί να πραγ­μα­το­ποιού­νται ως υπε­ρω­ρία, να μπορούν να καλύ­πτο­νται και με χρόνο, μέσω «συμ­ψη­φι­σμού» πιθα­νό­τατα με ρεπό, έξτρα άδεια ή μικρό­τερο ωράριο σε άλλες εργά­σι­μες ημέρες.

Σήμερα, επι­τρέ­πε­ται με βάσει νόμο του 2011 διευ­θέ­τηση του χρόνου εργα­σίας σε 6μηνιαία ή σε ετήσια βάση. Εντός του χρο­νι­κού αυτού δια­στή­μα­τος υπάρχει μια χρονική περί­ο­δος αυξη­μέ­νης απα­σχό­λη­σης, κατά την οποία ο μισθω­τός εργά­ζε­ται ημε­ρη­σίως έως 10 ώρες και μια χρονική περί­ο­δος μειω­μέ­νης απα­σχό­λη­σης, κατά την οποία ο ίδιος μισθω­τός εργά­ζε­ται αντί­στοιχα λιγό­τε­ρες ώρες ή του χορη­γεί­ται ρεπό. Πήχης για τις απο­δο­χές είναι ο μέσος όρος των 40 ωρών εργα­σίας την εβδο­μάδα. Η διάταξη του 2011 προ­ϋ­πο­θέ­τει, ωστόσο, επι­χει­ρη­σιακή συλ­λο­γική σύμβαση εργα­σίας ή συμ­φω­νία του εργο­δότη με συν­δι­κα­λι­στική οργά­νωση στην επι­χεί­ρηση. Με το νέο πλαίσιο η διευ­θέ­τηση του χρόνου εργα­σίας ανα­μέ­νε­ται να συμ­φω­νεί­ται πιθα­νό­τατα σε επίπεδο εργο­δότη – εργα­ζό­με­νου.

Συν­δι­κα­λι­στι­κός νόμος

Το νέο νομο­σχέ­διο προωθεί την εκ βάθρων αλλαγή του συν­δι­κα­λι­στι­κού νόμου,  την εξ’ απο­στά­σεως συμ­με­τοχή σε γενικές συνε­λεύ­σεις και την υπο­χρε­ω­τική εφαρ­μογή ηλε­κτρο­νι­κής ψήφου για την πραγ­μα­το­ποί­ηση απερ­γίας. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, αν δεν παρέ­χε­ται εξ’ απο­στά­σεως συμ­με­τοχή στη Γενική Συνέ­λευση και ψήφος σε όποιο μέλος το επι­θυ­μεί, δεν θα μπορεί να προ­χω­ρή­σει η προ­κή­ρυξη απερ­γίας. Πάντως η προ­θε­σμία της 24ωρης ενη­μέ­ρω­σης του εργο­δότη δεν ανα­μέ­νε­ται να αλλάξει. Η διάταξη για ηλε­κτρο­νική ψηφο­φο­ρία για την πραγ­μα­το­ποί­ηση απερ­γίας θα εφαρ­μο­στεί σε συν­δυα­σμό με την ισχύ­ουσα διάταξη που προ­βλέ­πει την παρου­σία του 50% των οικο­νο­μικά ενεργών μελών της πρω­το­βάθ­μιας συν­δι­κα­λι­στι­κής οργά­νω­σης στη γενική συνέ­λευση, ώστε να τεκ­μαί­ρε­ται απαρτία και να λαμ­βά­νε­ται έγκυρη απόφαση για απεργία.

Επίσης θα προ­βλέ­πε­ται σε δημόσιο και ευρύ­τερο δημόσιο η ύπαρξη προ­σω­πι­κού ασφα­λείας κατά την διάρ­κεια απερ­γίας σε τομείς ζωτικής σημα­σίας. Ανα­μέ­νε­ται να υπάρχει μέριμνα για την λει­τουρ­γία επι­χει­ρή­σεων δημό­σιου χαρα­κτήρα ή κοινής ωφέ­λειας με προ­σω­πικό ασφα­λείας, προ­κει­μέ­νου να απο­φεύ­γε­ται η επίταξη. Για το προ­σω­πικό ασφα­λείας υπεύ­θυνο θα είναι το ίδιο το συν­δι­κάτο, ενώ στο σχέδιο νόμου ανα­μέ­νε­ται να προ­βλε­φθεί συγκε­κρι­μέ­νος αριθμός εργα­ζο­μέ­νων που θα πρέπει να εργα­στούν ως προ­σω­πικό ασφα­λείας.

Ηλε­κτρο­νική κάρτα εργα­σίας και ψηφιακό ωράριο

Με το ίδιο νομο­σχέ­διο ανα­μέ­νε­ται να προ­ω­θη­θεί το «ψηφιακό ωράριο» στο πλαίσιο και του νέου συστή­μα­τος «Εργάνη ΙΙ». Οι εργο­δό­τες θα δηλώ­νουν τα σχήματα ωραρίου ή τρο­πο­ποί­η­σης ωραρίου με ψηφια­κές επι­λο­γές, επι­δε­χό­με­νες αυτό­μα­της επε­ξερ­γα­σίας και δια­σταύ­ρω­σης σε πραγ­μα­τικό χρόνο. Στόχος είναι να γίνεται αυτο­μα­το­ποι­η­μένα ο έλεγχος από τους επι­θε­ω­ρη­τές του Σώματος Επι­θε­ώ­ρη­σης Εργα­σίας, οι οποίοι πριν μπουν σε μια επι­χεί­ρηση θα έχουν την πλήρη ηλε­κτρο­νική κατα­γραφή όλων των ωρών απα­σχό­λη­σης και των μετα­βο­λών τους για το σύνολο των εργα­ζο­μέ­νων που απα­σχο­λού­νται.

Με την εφαρ­μογή του ψηφια­κού ωραρίου ανοίγει ο δρόμος για την εφαρ­μογή της ηλε­κτρο­νι­κής κάρτας του εργα­ζό­με­νου που θα είναι συν­δε­δε­μένη με το σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ» σε πραγ­μα­τικό χρόνο. Στόχος είναι να κατα­γρά­φο­νται με ακρί­βεια δευ­τε­ρο­λέ­πτου οι ώρες εργα­σίας ή και τηλερ­γα­σίας του μισθω­τού. Η χρήση της ηλε­κτρο­νι­κής κάρτας ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σει πιλο­τικά σε μεγάλες επι­χει­ρή­σεις όπως σε τρά­πε­ζες και σε σούπερ μάρκετ, ενώ στα­διακά θα εφαρ­μο­στεί στο σύνολο της ιδιω­τι­κής οικο­νο­μίας, πιθα­νό­τατα με ηλε­κτρο­νικό ρολόι παρου­σίας προ­σω­πι­κού (ωρο­μέ­τρηση).

Νέο πλαίσιο τηλερ­γα­σίας

Στο προ­ω­θού­μενο νομο­σχέ­διο περι­λαμ­βά­νε­ται και το νέο πλαίσιο για την τηλερ­γα­σία. Η τηλερ­γα­σία συμ­φω­νεί­ται μεταξύ εργο­δότη και εργα­ζο­μέ­νου κατά την πρό­σληψη ή με μετα­γε­νέ­στερη συμ­φω­νία. Για λόγους δημό­σιας υγείας ο εργο­δό­της οφείλει να απο­δε­χθεί την πρόταση του εργα­ζο­μέ­νου για τηλερ­γα­σία. Αντι­στοί­χως ο εργα­ζό­με­νος οφείλει να απο­δε­χθεί την πρόταση του εργο­δότη για τηλερ­γα­σία όταν υπάρχει κίν­δυ­νος δημό­σιας υγείας.

Ο εργο­δό­της υπο­χρε­ού­ται να  τηρεί το ωράριο εργα­σίας και να σέβεται την ιδιω­τική ζωή του τηλερ­γα­ζό­με­νου. Απα­γο­ρεύ­ε­ται ρητά η χρήση της κάμερας (web cam για τον έλεγχο του τηλερ­γα­ζο­μέ­νου. Αν τεθεί σε λει­τουρ­γία οιο­δή­ποτε σύστημα ελέγχου, αυτό πρέπει να σέβεται τη νομο­θε­σία περί δεδο­μέ­νων προ­σω­πι­κού χαρα­κτήρα, να επι­βάλ­λε­ται από τις λει­τουρ­γι­κές ανάγκες της επι­χεί­ρη­σης και να περιο­ρί­ζε­ται στο πλαίσιο του επι­διω­κό­με­νου σκοπού

Ο εργο­δό­της υπο­χρε­ού­ται να καλύ­πτει σε μηνιαία βάση το πρό­σθετο κόστος με το οποίο επι­βα­ρύ­νε­ται περιο­δι­κώς ο τηλερ­γα­ζό­με­νος από την τηλερ­γα­σία, ιδίως το κόστος τηλε­πι­κοι­νω­νιών, τον εξο­πλι­σμό και τη συντή­ρησή του. Η καθυ­στέ­ρηση κατα­βο­λής  του πρό­σθε­του κόστους πέραν του 2μήνου θα συνιστά μονο­μερή βλα­πτική μετα­βολή των όρων εργα­σίας.

Ο εργο­δό­της καλύ­πτει το κόστος συντή­ρη­σης και απο­κα­τά­στα­σης των βλαβών του εξο­πλι­σμού για την παροχή τηλερ­γα­σίας τον οποίο δια­θέ­τει ο τηλερ­γα­ζό­με­νος ή του παρέχει ο εργο­δό­της.  Αν ο εξο­πλι­σμός ανήκει στον εργα­ζό­μενο, στη σύμβαση προσ­διο­ρί­ζε­ται και ο τρόπος απο­κα­τά­στα­σης του κόστους χρήσης του για την τηλερ­γα­σία.  Αν ο εργο­δό­της δεν προ­μη­θεύ­σει τον εξο­πλι­σμό αυτό στον τηλερ­γα­ζό­μενο ή δεν καλύψει το κόστος χρήσης αυτού είναι ανί­σχυρη η συμ­φω­νία περί τηλερ­γα­σίας και η εργασία παρέ­χε­ται στις εγκα­τα­στά­σεις του εργο­δότη.

Ο εργο­δό­της υπο­χρε­ού­ται να γνω­στο­ποι­ή­σει εντός 8 ημερών από την έναρξη της τηλερ­γα­σίας τυχόν συμ­φω­νία περί τηλε-ετοιμότητας, τα χρονικά όρια αυτής και τις προ­θε­σμίες αντα­πό­κρι­σης του εργα­ζο­μέ­νου.

Η συμ­φω­νία περί τηλερ­γα­σίας δεν θίγει το καθε­στώς απα­σχό­λη­σης και εν γένει τη σύμβαση εργα­σίας του τηλερ­γα­ζο­μέ­νου ως πλήρους, μερικής, εκ περι­τρο­πής ή άλλης μορφής απα­σχό­λη­σης, αλλά μετα­βάλ­λει μόνο τον τρόπο με τον οποίο εκτε­λεί­ται η εργασία.  Η τηλερ­γα­σία μπορεί να παρέ­χε­ται κατά πλήρη, μερική ή εκ περι­τρο­πής απα­σχό­ληση, αυτο­τε­λώς ή σε συν­δυα­σμό με απα­σχό­ληση στις εγκα­τα­στά­σεις του εργο­δότη.

Άδεια πατρό­τη­τας – γονικές άδειες

Τις 14 ημέρες θα φτάσει η νέα άδεια πατρό­τη­τας σύμφωνα με το πλαίσιο που προ­ω­θεί­ται, ενώ σήμερα χορη­γού­νται μόλις 2 ημέρες όταν γεν­νιέ­ται το παιδί. Η νέα 14ήμερη άδεια θα μπορεί να χορη­γεί­ται ολό­κληρη ή τμη­μα­τικά εντός ενός μήνα από την γέννηση του παιδιού. Η διάταξη ψηφί­ζε­ται στο πλαίσιο εναρ­μό­νι­σης με κοι­νο­τική οδηγία του 2019 με την οποία ανα­γνω­ρί­ζε­ται το δικαί­ωμα και των δύο γονέων στην άσκηση της γονικής φρο­ντί­δας.

Οι πατέρες θα μπορούν να λάβουν έως και 2 ημέρες πριν την ημε­ρο­μη­νία γέν­νη­σης και άλλες 12 ημέρες – μαζί ή τμη­μα­τικά – εντός του 30ημέρου που ακο­λου­θεί τη γέννα. Η άδεια πατρό­τη­τας χορη­γεί­ται υπο­χρε­ω­τι­κώς από τον εργο­δότη με απο­δο­χές.

Ταυ­τό­χρονα θεσμο­θε­τεί­ται γονική άδεια ανα­τρο­φής παιδιού συνο­λι­κής διάρ­κειας 6 μηνών για κάθε εργα­ζό­μενο γονέα, συνε­χό­μενα ή τμη­μα­τικά, μέχρι το παιδί να γίνει οκτώ ετών. Οι 2 πρώτοι μήνες είναι με απο­δο­χές από τον ΟΑΕΔ ενώ οι υπό­λοι­ποι άνευ απο­δο­χών.

Πηγή : ethnos.gr

Γιάννης Φώσκο­λος