Alpha Bank: Οι προκλήσεις στον ελληνικό τουρισμό – Πώς κινούνται τα ξενοδοχεία

Τις προ­σκλή­σεις στον ελλη­νικό του­ρι­σμό κατα­γρά­φει σχετική ανάλυση της Alpha Bank, σημειώ­νο­ντας ότι «στο μεσο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα είναι, μεταξύ άλλων, η πράσινη μετά­βαση, ο ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός και η ενί­σχυση της βιω­σι­μό­τη­τας του κλάδου. Ως εκ τούτου είναι κρίσιμη η αξιο­ποί­ηση των πόρων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης».

Ήδη, σύμφωνα με δύο πρό­σφα­τες έρευνες του Ινστι­τού­του Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων (ΙΤΕΠ), τα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία κινού­νται στα­διακά προς ένα πιο βιώσιμο μοντέλο λει­τουρ­γίας και ενσω­μα­τώ­νουν νέες τεχνο­λο­γίες. Ενδει­κτικά, εκτι­μά­ται ότι από το Ευρώ 1 δισ. επεν­δύ­σεων που υλο­ποί­η­σαν τα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία το 2024, περίπου το 20% κατευ­θύν­θηκε σε δράσεις βιω­σι­μό­τη­τας.

Η φετινή εικόνα

Η του­ρι­στική κίνηση από το εξω­τε­ρικό παρέ­μεινε σε ανοδική τροχιά το πρώτο εξάμηνο του τρέ­χο­ντος έτους, με τις ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της κρουα­ζιέ­ρας) να έχουν αυξηθεί κατά 11% σε ετήσια βάση και τις αντί­στοι­χες αφίξεις να είναι οριακά περισ­σό­τε­ρες από τις ιστο­ρικά υψηλές επι­δό­σεις του πρώτου εξα­μή­νου του 2024 και κατά 24,3% αυξη­μέ­νες σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2019, το οποίο μέχρι το ξέσπα­σμα της παν­δη­μίας κρα­τούσε συνο­λικά το ρεκόρ αφίξεων για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό. Τα κυριό­τερα συμπε­ρά­σματα από την ανάλυση των στοι­χείων για το πρώτο εξάμηνο είναι τα ακό­λουθα:

-η αύξηση των διεθνών ταξι­διω­τι­κών αφίξεων απο­δί­δε­ται στις καλές επι­δό­σεις του πρώτου τετρα­μή­νου, ενώ οι αφίξεις το δίμηνο Μαΐου-Ιουνίου κινή­θη­καν σε χαμη­λό­τερα επίπεδα συγκρι­τικά με πέρυσι (-2,7% και -1,7%, αντί­στοιχα). Η εξέλιξη αυτή ενδε­χο­μέ­νως απο­τε­λεί ένδειξη για επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου, η οποία παρα­δο­σιακά στην Ελλάδα ξεκι­νάει τον Μάιο. Μία τέτοια αλλαγή στην κατα­νομή των του­ρι­στι­κών αφίξεων ωστόσο θα πρέπει να επι­βε­βαιω­θεί μεσο­πρό­θε­σμα.

-η μέση δαπάνη ανά ταξίδι των μη κατοί­κων στην Ελλάδα, η οποία κατέ­γραψε πτώση  την τελευ­ταία τριετία, αυξή­θηκε σημα­ντικά το πρώτο εξάμηνο σε ετήσια βάση (+10,1%, Γράφημα 1β) και

-η άνοδος της εισερ­χό­με­νης ταξι­διω­τι­κής κίνησης συνο­δεύ­τηκε από ήπια αλλαγή του μίγ­μα­τος, με κρι­τή­ριο την προ­έ­λευση των ταξι­διω­τών, με πτώση των αφίξεων από την Ευρω­παϊκή Ένωση (ΕΕ-27) και άνοδο από λοιπές χώρες όπως το Ηνωμένο Βασί­λειο, οι ΗΠΑ αλλά και η Ρωσία.

Oι σημα­ντι­κές αγορές για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό

Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, οι εισπρά­ξεις (εξαι­ρου­μέ­νης της κρουα­ζιέ­ρας) ανήλθαν

σε Ευρώ 7,3 δισ., σημειώ­νο­ντας αύξηση κατά 11% σε σχέση με το 2024 (Ευρώ 6,6 δισ.). Η άνοδος αυτή απο­δί­δε­ται πρω­τί­στως στην αυξη­μένη μέση δαπάνη ανά ταξίδι που δια­μορ­φώ­θηκε σε Ευρώ 622,7, έναντι Ευρώ 565,4 το πρώτο εξάμηνο του 2024 (Γράφημα 1β) και δευ­τε­ρευό­ντως στην άνοδο των του­ρι­στι­κών αφίξεων, οι οποίες ανήλθαν σε 11,7 εκατ. και ήταν αυξη­μέ­νες κατά μόλις 67 χιλ., ή 0,6% σε σύγκριση με το ίδιο διά­στημα πέρυσι (Γράφημα 1α). Συνο­λικά οι αφίξεις από τις χώρες της ΕΕ-27 μειώ­θη­καν κατά 6,3% σε ετήσια βάση το πρώτο εξάμηνο του έτους -με την πτώση αυτή να προ­έρ­χε­ται από χώρες εκτός Ευρω­ζώ­νης (-27,5%)- ενώ οι του­ρι­στι­κές αφίξεις από τις λοιπές χώρες ενι­σχύ­θη­καν κατά 10,5% (Γράφημα 2). Έντονα ανοδικά συνέ­χι­σαν να κινού­νται και οι εισπρά­ξεις από κρουα­ζιέ­ρες, οι οποίες αυξή­θη­καν κατά 16,3% σε ετήσια βάση το πρώτο εξάμηνο.

Πιο ανα­λυ­τικά, αύξηση κατέ­γρα­ψαν οι αφίξεις και οι εισπρά­ξεις από τρεις από τις κυριό­τε­ρες χώρες προ­έ­λευ­σης, ήτοι την Γερ­μα­νία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασί­λειο, αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας πάνω από το 1/3 των συνο­λι­κών αφίξεων και εισπρά­ξεων. Αξιο­ση­μεί­ωτη άνοδος επίσης κατα­γρά­φηκε τόσο σε όρους αφίξεων, όσο και εισπρά­ξεων από τις ΗΠΑ (+20% και +29,4%, αντί­στοιχα) αλλά και τη Ρωσία (+91,8% και +74%, αντί­στοιχα). Στην περί­πτωση της Ρωσίας, η μετα­βολή αυτή παρου­σιά­ζει ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον, δεδο­μέ­νου ότι οι ροές εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού είχαν περιο­ρι­στεί από το 2022 και για την επόμενη διετία, λόγω του πολέμου στην Ουκρα­νία.

Αντί­θετα, αν και οι εισπρά­ξεις από τη Γαλλία -η οποία επίσης απο­τε­λεί μία από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες αγορές για τον ελλη­νικό τουρισμό- αυξή­θη­καν κατά 2,1% σε ετήσια βάση, οι αντί­στοι­χες αφίξεις κατέ­γρα­ψαν σημα­ντική πτώση, ύψους σχεδόν 10%, σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2024.

Οι επι­δό­σεις

Οι ενδεί­ξεις για τις επι­δό­σεις του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού τους υπό­λοι­πους καλο­και­ρι­νούς μήνες είναι θετικές. Η επι­βα­τική κίνηση στο αερο­δρό­μιο της Αθήνας αλλά και στα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια της χώρας παρα­μέ­νει σε ανοδική τροχιά. Ανα­λυ­τικά, οι διε­θνείς αφίξεις στο αερο­δρό­μιο της Αθήνας, οι οποίες ξεπέ­ρα­σαν τα 22 εκατ. το 2024, ανήλθαν τους πρώτους επτά μήνες του 2025 σε 13,5 εκατ., αυξη­μέ­νες κατά περισ­σό­τερο από 1 εκατ. σε σύγκριση με το ίδιο διά­στημα του 2024 (Γράφημα 3α).

Ομοίως, στα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια της χώρας από την αρχή του έτους έως το τέλος Ιουλίου οι διε­θνείς επι­βά­τες ήταν κατά περίπου 3% περισ­σό­τε­ροι από το αντί­στοιχο διά­στημα πέρυσι. Τον Ιούλιο συγκε­κρι­μένα, η διεθνής επι­βα­τική κίνηση στο αερο­δρό­μιο της Αθήνας κατέ­γραψε ετήσια άνοδο ύψους 5,4%, ενώ αντί­στοιχα στα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια 2,9%.

Τέλος, σύμφωνα με τα στοι­χεία του ΙΝΣΕΤΕ οι κρα­τή­σεις αερο­πο­ρι­κών θέσεων σε διε­θνείς πτήσεις προς την Ελλάδα, οι οποίες θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν τη θερινή περίοδο, ήταν αυξη­μέ­νες κατά 5,7% σε ετήσια βάση στο τέλος Ιουνίου. Αντί­στοιχα, σε αντα­γω­νί­στριες χώρες της Ελλάδας στη Μεσό­γειο όπως η Ισπανία οι κρα­τή­σεις κατέ­γρα­ψαν πιο ήπια αύξηση (2,8%), ενώ στην Ιταλία και την Πορ­το­γα­λία ήταν μειω­μέ­νες σε σύγκριση με το καλο­καίρι του 2024 (Γράφημα 3β).

Φήμη της Ελλάδας και ικα­νο­ποί­ηση πελατών

Η δια­δι­κτυακή φήμη της Ελλάδας ως ταξι­διω­τι­κού προ­ο­ρι­σμού εξα­κο­λου­θεί να κατα­λαμ­βά­νει μία από τις υψη­λό­τε­ρες θέσεις στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τον δείκτη Net Sentiment Index (NSI), ο οποίος αντα­να­κλά τη δια­δι­κτυακή φήμη του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών και την αξιο­λό­γηση της του­ρι­στι­κής εμπει­ρίας, τη χει­με­ρινή σεζόν η Ελλάδα κατέ­λαβε την τέταρτη θέση μετά την Κροατία, την Πορ­το­γα­λία και την Ιταλία, ενώ στην τελευ­ταία θέση μεταξύ των εν λόγω χωρών κατα­τάσ­σε­ται η Ισπανία. Ο μεγα­λύ­τε­ρος όγκος θετικών δια­δι­κτυα­κών συζη­τή­σεων για την Ελλάδα αφορά σε θέματα πολι­τι­σμού, φιλο­ξε­νίας και γαστρο­νο­μίας, ενώ και η βιω­σι­μό­τητα παρου­σί­ασε ανοδική τάση. Επι­πρό­σθετα, το επίπεδο ικα­νο­ποί­η­σης των επι­σκε­πτών παρέ­μεινε υψη­λό­τερο (9,2) σε σχέση με τον ευρω­παϊκό μέσο όρο (8,9).

Σε ό,τι αφορά στις σημα­ντι­κές αγορές για τη χώρα, οι επι­σκέ­πτες από τις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες και το Ηνωμένο Βασί­λειο έδωσαν τις υψη­λό­τε­ρες συνο­λι­κές βαθ­μο­λο­γίες, ακο­λου­θού­με­νοι από ταξι­διώ­τες από χώρες της Ευρω­ζώ­νης όπως η Γερ­μα­νία, η Γαλλία και η Ιταλία.

Επι­πρό­σθετα, σύμφωνα με μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ η Ελλάδα δια­τή­ρησε σταθερά την πρώτη θέση καθ’ όλη τη διάρ­κεια της χει­με­ρι­νής περιό­δου 2024-2025 στον Γενικό Δείκτη Ικα­νο­ποί­η­σης (GRI) των ξενο­δο­χείων με ποσοστό 87%, υπερ­βαί­νο­ντας τα αντί­στοιχα ποσοστά των αντα­γω­νι­στών, αλλά και την περυ­σινή επίδοση της χώρας μας, αν και οριακά.

Τη δεύτερη θέση μοι­ρά­στη­καν η Κύπρος και η Ιταλία με 86%, ακο­λού­θη­σαν η Ισπανία (85%) και η Τουρκία (84%), ενώ στην τελευ­ταία θέση μεταξύ των έξι χωρών βρέθηκε η Γαλλία (81%). Από τους επι­μέ­ρους δείκτες, οι υψη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις της Ελλάδας κατα­γρά­φη­καν στις κατη­γο­ρίες καθα­ριό­τητα, εξυ­πη­ρέ­τηση και τοπο­θε­σία, ενώ οι χαμη­λό­τε­ρες σε ό,τι αφορά στη σχέση ποιότητας-τιμής, τη συντή­ρηση εγκα­τα­στά­σεων και την ποιό­τητα φαγητού και ποτών.

Προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει ο κλάδος

Βασικές προ­κλή­σεις για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό στο μεσο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα είναι, μεταξύ άλλων, η πράσινη μετά­βαση, ο ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός και η ενί­σχυση της βιω­σι­μό­τη­τας του κλάδου. Ως εκ τούτου είναι κρίσιμη η αξιο­ποί­ηση των πόρων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης.

Το Σχέδιο «Ελλάδα 2.0» επίσης προ­βλέ­πει την υλο­ποί­ηση έργων υπο­δο­μών τα οποία ανα­μέ­νε­ται να ανα­βαθ­μί­σουν περαι­τέρω το του­ρι­στικό προϊόν της χώρας, να ανα­δεί­ξουν νέους προ­ο­ρι­σμούς αλλά και να συμ­βάλ­λουν στην επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου.

Ήδη, σύμφωνα με δύο πρό­σφα­τες έρευνες του Ινστι­τού­του Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων (ΙΤΕΠ), τα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία κινού­νται στα­διακά προς ένα πιο βιώσιμο μοντέλο λει­τουρ­γίας και ενσω­μα­τώ­νουν νέες τεχνο­λο­γίες. Ενδει­κτικά, εκτι­μά­ται ότι από το Ευρώ 1 δισ. επεν­δύ­σεων που υλο­ποί­η­σαν τα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία το 2024, περίπου το 20% κατευ­θύν­θηκε σε δράσεις βιω­σι­μό­τη­τας.

Οι επεν­δύ­σεις προ­έρ­χο­νται πρω­τί­στως από τα μεγάλα και υψηλής κατη­γο­ρίας ξενο­δο­χεία, γεγονός που ανα­δει­κνύει την ανάγκη ενη­μέ­ρω­σης αλλά και παροχής κινή­τρων προς τις μικρό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις του κλάδου, ώστε να υλο­ποι­ή­σουν αντί­στοιχα έργα.

Παράλ­ληλα το 34% των ξενο­δο­χείων δηλώνει ότι χρη­σι­μο­ποιεί ήδη κάποια εφαρ­μογή Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης (ΤΝ) ενώ άλλο ένα σχεδόν 10% σκο­πεύει να το κάνει.

Μία σημα­ντική πρό­κληση που επίσης χρήζει αντι­με­τώ­πι­σης προ­κει­μέ­νου να μην αλλοιω­θεί η ποιό­τητα των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, είναι οι ελλεί­ψεις ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού που κατα­γρά­φο­νται στα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία.

Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του ΙΤΕΠ, την τελευ­ταία τετρα­ε­τία οι ελλεί­ψεις στον ξενο­δο­χειακό κλάδο αντι­στοι­χούν σε περίπου 20% των θέσεων εργα­σίας που προ­βλέ­πο­νται από το οργα­νό­γραμμα των ξενο­δο­χείων (2024: 53.817 ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού).

Πηγή: ot.gr