Μανώλης Χατζηάμαλλος: Η ηθική της υπεράσπισης ενός εγκληματία

Δημο­σί­ευμα Προ­έ­δρου Δικη­γο­ρι­κού Συλ­λό­γου Κω για υπε­ρα­σπι­στικό δικαί­ωμα

Αγα­πη­τοί συν­δη­μό­τες,

Με αφορμή την πρό­σφατη υπόθεση με την δολο­φο­νία της νεαρής κοπέλας από την Πολωνία, ακού­στη­καν και πάλι κάποιες απόψεις για τους ηθικούς φραγ­μούς στην άσκηση του δικη­γο­ρι­κού λει­τουρ­γή­μα­τος και για δήθεν ηθικά ασυμ­βί­βα­στα, στην υπε­ρά­σπιση ενός εγκλη­μα­τία.

Ο κατη­γο­ρού­με­νος στην άνω υπόθεση, καίτοι δεν έχει ομο­λο­γή­σει, αντι­με­τω­πί­ζε­ται από το σύνολο της κοι­νω­νίας ως αμε­τά­κλητα κατα­δι­κα­σθείς. Ταυ­τό­χρονα λοι­δο­ρεί­ται σε διάφορα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, ο συνή­γο­ρος υπε­ρά­σπι­σης, ο οποίος διο­ρί­στηκε αυτε­πάγ­γελτα από την Ανα­κρί­τρια Κω, να υπε­ρα­σπι­στεί τον κατη­γο­ρού­μενο.

Έτσι άνοιξε και πάλι μια κου­βέ­ντα περί δήθεν ηθικών «ασυμ­βι­βά­στων» στην υπε­ρά­σπιση του κατη­γο­ρου­μέ­νου, από την οποία, ως πρό­ε­δρος του δικη­γο­ρι­κού Συλ­λό­γου, δεν μπορώ να απέχω. Έχω χρέος να κατα­δείξω και πάλι τον ρόλο των δικη­γό­ρων στο ποινικό φαι­νό­μενο και την ποινική δίκη. Έχω υπο­χρέ­ωση υπε­ρά­σπι­σης του κλάδου και των συνα­δέλ­φων μου, ιδίως των νέων, που μέσα από τέτοιες εκπρο­σω­πή­σεις, επι­χει­ρούν παλι­κα­ρί­σια να κρα­τή­σουν ψηλά το λει­τούρ­γημά μας. Πάνω απ’ όλα όμως, έχω υπο­χρέ­ωση να υπε­ρα­σπι­στώ τον ίδιο τον νόμο, κατά τον οποίο, το δικαί­ωμα της υπε­ρά­σπι­σης του κατη­γο­ρου­μέ­νου είναι ιερό, χωρίς περιο­ρι­σμούς και ασυμ­βί­βα­στα. Χωρίς εκπτώ­σεις και περι­στο­λές.

Πρέπει να ειπωθεί ξανά και ξανά, ότι ο Έλληνας νομο­θέ­της έχει κάνει σπου­δαίες επι­λο­γές σε σχέση με το δικαί­ωμα του κατη­γο­ρου­μέ­νου στην

υπε­ρά­σπισή του. Διο­ρί­ζει με κρα­τι­κές δαπάνες συνή­γορο υπε­ρά­σπι­σης, ακόμη και στον πιο στυγερό εγκλη­μα­τία. Για το αξιακό μας σύστημα, ακόμη και αυτός, πρέπει να έχει συνή­γορο υπε­ρά­σπι­σης. Στην πιθα­νό­τητα να κατα­δι­κα­στεί ένας αθώος, ο Έλληνας νομο­θέ­της δεν ρισκά­ρει. Έχει κάνει σαφείς επι­λο­γές. Και μάλιστα, για να θωρα­κί­σει την υπο­χρε­ω­τι­κό­τητα αυτή, επι­βάλ­λει πει­θαρ­χι­κές ποινές στον δικη­γόρο που θα αρνηθεί αναι­τιο­λό­γητα τον διο­ρι­σμό του.

Ακόμη λοιπόν και αν ορι­σμέ­νοι δια­φω­νούν στα πλαίσια κάποιων ρατσι­στι­κών τους πεποι­θή­σεων, η υπε­ρά­σπιση του κατη­γο­ρου­μέ­νου είναι υπόθεση της πολι­τείας. Στην σημα­ντι­κό­τητα του θεσμού αυτού, έχει στηθεί ένα ολό­κληρο δικαϊκό σύστημα. Μέσα από το δικαί­ωμα του κατη­γο­ρού­με­νου να έχει συνή­γορο υπε­ρά­σπι­σης με δαπάνες της πολι­τείας, ολο­κλη­ρώ­νε­ται ο θεσμός της δίκαιης δίκης. Όσο και αν ηχεί παρά­ξενο, στο δικαί­ωμα της υπε­ρά­σπι­σης του κατη­γο­ρού­με­νου, κρί­νε­ται ο δημο­κρα­τι­κός βαθμός μιας πολι­τείας. Μέσα από ένα πλέγμα κανόνων, καθο­ρί­ζε­ται ένα αξιακό σύστημα ρόλων, που δεν επι­τρέ­πει παρερ­μη­νείες. Θεσπί­ζο­νται κανόνες που συνεχώς βελ­τιώ­νο­νται και διευ­ρύ­νο­νται. Πρό­σφατα μάλιστα θεσπί­στηκε ο διο­ρι­σμός συνη­γό­ρου υπε­ρά­σπι­σης ακόμη και στα πλημ­με­λή­ματα. Συνεπώς, κάθε προ­σπά­θεια σπί­λω­σης του συνη­γό­ρου υπε­ρά­σπι­σης, είναι προ­σπά­θεια σπί­λω­σης του θεσμού της δικαιο­σύ­νης και υπο­βάθ­μι­σης του νομικού μας περι­βάλ­λο­ντος.

Όσοι λοιπόν κατα­φέ­ρο­νται κατά των συνη­γό­ρων υπε­ρά­σπι­σης, ας είναι περισ­σό­τερο προ­σε­κτι­κοί στους αφο­ρι­σμούς τους. Ο νόμος δεν αφήνει περι­θώ­ρια για ηθικά διλήμ­ματα. Ότι επι­βάλ­λει ο νόμος δεν μπορεί να βαφτι­στεί ανήθικο από κανέναν. Αντί­θετη άποψη είναι ύβρης.

Κως 23-6-2023

Μανώλης Χατζηά­μαλ­λος

Πρό­ε­δρος του Δικη­γο­ρι­κού Συλ­λό­γου Κω