Τα υπόγεια παιχνίδια Ερντογάν με το βλέμμα στον Μπάιντεν

Η εντο­λή Μπάι­ντεν είναι να επι­στρέ­ψουν οι ΗΠΑ δυ­να­μι­κά στην εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή, να ανα­θερ­μαν­θούν οι σχέ­σεις με τους εταί­ρους σε ΕΕ και ΝΑΤΟ και να επα­νε­ντα­χθούν σε μια σειρά από συμ­φω­νί­ες και Ορ­γα­νι­σμούς όπως η Συν­θή­κη του Πα­ρι­σιού για την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή, ο ΠΟΥ και η συμ­φω­νία JCPOA με το Ιράν.

Καλά πλη­ρο­φο­ρη­μέ­νες πηγές από την Ουά­σιγ­κτον, που κλή­θη­καν να σχο­λιά­σουν τις αμε­ρι­κα­νο-τουρ­κι­κές σχέ­σεις και την προ­σμο­νή της Αθή­νας να «μπει στη θέση» του ο Ερ­ντο­γάν από τον Μπάι­ντεν, μας ανέ­φε­ραν τα εξής:

1. Η στάση του κ. Μπάι­ντεν ανα­μέ­νε­ται να είναι πιο ξε­κά­θα­ρη και εντός των θε­σμι­κών πλαι­σί­ων. «No backdoor deals», ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά αξιω­μα­τού­χος των Δη­μο­κρα­τι­κών.
2. Δεν ανα­μέ­νε­ται να υπάρ­ξει με το «κα­λη­μέ­ρα» με­τω­πι­κή σύ­γκρου­ση ΗΠΑ-Τουρ­κί­ας. Κατά τις πηγές, ανα­μέ­νε­ται να υπάρ­ξει μια πε­ρί­ο­δος «ανί­χνευ­σης», όπου η μία πλευ­ρά θα πα­ρα­κο­λου­θεί τι λέει και τι κάνει η άλλη.
3. Στο πλαί­σιο ανα­θέρ­μαν­σης σχέ­σε­ων των ΗΠΑ με τους εταί­ρους τους, εντάσ­σε­ται ως χώρα και η Τουρ­κία, που πα­ρα­μέ­νει στρα­τη­γι­κός σύμ­μα­χος στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή. Υπη­ρε­σια­κός πα­ρά­γο­ντας από την Ουά­σιγ­κτον μας ανέ­φε­ρε ότι εν­δέ­χε­ται να «ανα­θερ­μαν­θεί» η λει­τουρ­γία της βάσης του Ιν­τσιρ­λίκ και να εγκα­τα­λει­φθεί το όποιο σχέ­διο απο­μά­κρυν­σης των αμε­ρι­κα­νι­κών στρα­τευ­μά­των από εκεί.
4. Υπάρ­χει σαφής δια­χω­ρι­σμός των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών δια­φο­ρών με το Κυ­πρια­κό ως πο­λι­τι­κό πρό­βλη­μα. Η νέα κυ­βέρ­νη­ση των ΗΠΑ εν­δέ­χε­ται να χω­ρί­σει το πα­κέ­το αυτό ανά­λο­γα με τα συμ­φέ­ρο­ντά της στην πε­ριο­χή.

Η Γερ­μα­νία πε­ρι­μέ­νει τον Μπάι­ντεν

Η Γερ­μα­νί­δα κα­γκε­λά­ριος Αγκε­λα Μέρ­κελ, που όπως έχου­με γρά­ψει αρ­νεί­ται ακόμα και τώρα να συ­ζη­τή­σει κυ­ρώ­σεις κατά της Τουρ­κί­ας, φαί­νε­ται πως πε­ρι­μέ­νει να δει πώς θα κι­νη­θεί ο νέος Αμε­ρι­κα­νός πρό­ε­δρος σε σχέση με τον Ερ­ντο­γάν. Εάν και αυτός επι­μεί­νει στην επί­λυ­ση των δια­φο­ρών δια της δι­πλω­μα­τι­κής οδού και όχι με κυ­ρώ­σεις, τότε η κα Μέρ­κελ θα βρει έναν σύμ­μα­χο στο πρό­σω­πο του κ. Μπάι­ντεν για κοινή πο­λι­τι­κή.

Αυτό βέ­βαια, αν συμ­βεί, θα είναι σε βάρος των ελ­λη­νι­κών θέ­σε­ων, που πα­ρα­μέ­νουν «χα­μη­λά» στη λίστα των προ­τε­ραιο­τή­των σε ό,τι αφορά τις σχέ­σεις ΕΕ και ΗΠΑ με την Τουρ­κία. Και αυτό ενώ πα­ράλ­λη­λα τους τε­λευ­ταί­ους μήνες η Αγκυ­ρα δη­μιουρ­γεί «τε­τε­λε­σμέ­να» και «γκρί­ζες ζώνες».

Χθες το Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νο­βού­λιο (ΕΚ) ψή­φι­σε με 631 ψή­φους υπέρ, 3 κατά και 59 απο­χές ότι οι «πα­ρά­νο­μες δρα­στη­ριό­τη­τες της Τουρ­κί­ας στο προ­ά­στιο των Βα­ρω­σί­ων στην πε­ρί­κλει­στη πόλη της Αμ­μο­χώ­στου είναι κα­τα­δι­κα­στέ­ες» και προει­δο­ποιούν ότι «το με­ρι­κό άνοιγ­μα υπο­νο­μεύ­ει τις προ­ο­πτι­κές για μια συ­νο­λι­κή επί­λυ­ση του Κυ­πρια­κού, βα­θαί­νει τη διαί­ρε­ση και εδραιώ­νει τη μό­νι­μη δι­χο­τό­μη­ση του νη­σιού.

Μπο­ρεί το ΕΚ να ζητεί κυ­ρώ­σεις κατά της Τουρ­κί­ας, όμως αυτοί που θα απο­φα­σί­σουν, είναι οι ηγέ­τες της ΕΕ, όπου, όπως έχου­με δει, δεν υπάρ­χει ομο­φω­νία.

Μα­στί­γιο και κα­ρό­το από τον Ερ­ντο­γάν

Και ενώ αρ­κε­τά μέσα ενη­μέ­ρω­σης στην Ελ­λά­δα επι­μέ­νουν να προ­βάλ­λουν ότι η Τουρ­κία είναι απο­μο­νω­μέ­νη, ο Ερ­ντο­γάν απο­φά­σι­σε να τρα­βή­ξει το σχοι­νί στο τέρμα. Αυτή τη φορά, στο Κυ­πρια­κό. Επέ­λε­ξε χρο­νι­κά την 25η Νο­εμ­βρί­ου 2020 για να ανα­κοι­νώ­σει, μέσω του νέου ηγέτη των Τουρ­κο­κυ­πρί­ων, ότι στο τρα­πέ­ζι πρέ­πει πλέον να μπει η λύση της Συ­νο­μο­σπον­δί­ας στην Κύπρο.

Ένα χρόνο πριν, στις 25 Νο­εμ­βρί­ου του 2019, Νίκος Ανα­στα­σιά­δης και Μου­στα­φά Ακιν­τζί συ­να­ντή­θη­καν στο Βε­ρο­λί­νο και υπό την αι­γί­δα του ΓΓ του ΟΗΕ, συμ­φώ­νη­σαν σε μια κοινή οδη­γία που θα έλυνε το κυ­πρια­κό πρό­βλη­μα με ομο­σπον­δια­κή λύση. Ο Ερσίν Τατάρ, διά­δο­χος του Ακιν­τζί, δή­λω­σε χθες ότι ήρθε η ώρα να εξη­γη­θεί «σε όλο τον κόσμο ότι εάν υπάρ­ξει λύση, θα είναι δύο ισό­τι­μα κράτη».

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η χρη­μα­το­δό­τη­ση του ψευ­δο­κρά­τους εξαρ­τά­ται εξ ολο­κλή­ρου από την Τουρ­κία.

Για όσους πα­ρα­κο­λου­θούν την πο­ρεία του Κυ­πρια­κού, γνω­ρί­ζουν ότι η λύση της Συ­νο­μο­σπον­δί­ας -η οποία ανέ­κα­θεν έμπαι­νε και έβγαι­νε από το τρα­πέ­ζι, ανα­λό­γως των τουρ­κι­κών συμ­φε­ρό­ντων- θε­ω­ρεί­ται για πολ­λούς η τα­φό­πλα­κα της λύσης και οδός για την επί­ση­μη δι­χο­τό­μη­ση.

Η Κύ­προς είναι κα­το­χυ­ρω­μέ­νη μέσω των ψη­φι­σμά­των των Ηνω­μέ­νων Εθνών και του Συμ­βου­λί­ου Ασφα­λεί­ας. Όμως η υψηλή ανοχή που δεί­χνει η ΕΕ στον Ερ­ντο­γάν πε­ρι­πλέ­κει την πα­ρού­σα κα­τά­στα­ση και δίνει τροφή για νέες προ­κλή­σεις.

Όπως μας με­τέ­φε­ρε Τούρ­κος δι­πλω­μά­της, δεν απο­κλεί­ε­ται τις επό­με­νες εβδο­μά­δες να δούμε την προ­σφο­ρά ενός «κα­ρό­του», την επι­στρο­φή των Βα­ρω­σί­ων στους Ελ­λη­νο­κυ­πρί­ους, με αντάλ­λαγ­μα τη Συ­νο­μο­σπον­δία ως λύση. Ήδη η επι­τρο­πή απο­ζη­μιώ­σε­ων πε­ριου­σιών των Ελ­λη­νο­κυ­πρί­ων που βρί­σκε­ται στην κα­τε­χό­με­νη Κύπρο δεί­χνει, για πολ­λούς, το πρώτο βήμα προς τη δι­χο­τό­μη­ση. Γι’ αυτό και η κυ­πρια­κή κυ­βέρ­νη­ση επέ­στη­σε την προ­σο­χή και εξέ­θε­σε τους κιν­δύ­νους μιας τέ­τοιας πρά­ξης.

Το με­γά­λο, όμως, «κα­ρό­το» που έδωσε ο Ερ­ντο­γάν και που εν­δια­φέ­ρει τα διε­θνή οι­κο­νο­μι­κά συμ­φέ­ρο­ντα είναι άλλο. Με διαρ­ρο­ές στο πρα­κτο­ρείο Reuters κυ­κλο­φό­ρη­σε χθες εί­δη­ση ότι ο Ερ­ντο­γάν τόσο καιρό είχε πέσει θύμα πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης για την κα­τά­στα­ση της οι­κο­νο­μί­ας της χώρας του και ότι είναι τώρα δια­τε­θει­μέ­νος να κάνει πε­ρισ­σό­τε­ρες οι­κο­νο­μι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις και αλ­λα­γές στη δι­καιο­σύ­νη.

Ο Ερ­ντο­γάν, κατά τις πηγές που μί­λη­σαν στο Reuters, που για χρό­νια κα­τη­γο­ρού­σε τα υψηλά επι­τό­κια και τους ξέ­νους επεν­δυ­τές για τα δεινά της οι­κο­νο­μί­ας, είπε τώρα πως θα «αγκα­λιά­σει» και τα δύο.

Λίγες ώρες μετά, η Τουρ­κία έβαλε και τους S400 στο τρα­πέ­ζι. Σε συ­νέ­ντευ­ξή του και πάλι στο Reuters, ο αντι­πρό­ε­δρος του Ερ­ντο­γάν, Νου­μάν Κουρ­τουλ­μούς, εκτί­μη­σε ότι «ο πρό­ε­δρος των ΗΠΑ πι­θα­νό­τα­τα θα δει πολύ προ­σε­κτι­κά την ισορ­ρο­πία στη Μέση Ανα­το­λή για τα αμε­ρι­κα­νι­κά συμ­φέ­ρο­ντα και δεν θα θε­λή­σει να συ­νε­χί­σει την έντα­ση στις σχέ­σεις με την Τουρ­κία».

Πρό­σθε­σε, δε, ότι ότι η Τουρ­κία δεν θα κάνει πίσω στους S400, «δεν θα τους κρύ­ψου­με» είπε και ότι οι ΗΠΑ δεν θα προ­βούν σε κυ­ρώ­σεις κατά της Άγκυ­ρας, αλλά αντι­θέ­τως οι σχέ­σεις θα ανα­θερ­μαν­θούν.

Οι σχέ­σεις της τουρ­κι­κής κυ­βέρ­νη­σης με τα διε­θνή μέσα θε­ω­ρού­νται κά­κι­στες εδώ και χρό­νια. Όμως, δύο δη­μο­σιεύ­μα­τα, το ένα με διαρ­ρο­ές και το άλλο με συ­νέ­ντευ­ξη του αντι­προ­έ­δρου της κυ­βέρ­νη­σης σε ένα διε­θνές πρα­κτο­ρείο όπως το Reuters, δεν πρέ­πει να πε­ρά­σουν απα­ρα­τή­ρη­τα.

Αντι­θέ­τως, για κά­ποιους, μπο­ρεί να θε­ω­ρη­θούν ως τα πρώτα μη­νύ­μα­τα του Ερ­ντο­γάν προς τη διε­θνή κοι­νό­τη­τα και ιδιαί­τε­ρα στον Τζο Μπάι­ντεν.

Πηγή: euro2day.gr