Ομιλία Καραμανλή στη Θεσσαλονίκη: Ερχονται μεγάλες προκλήσεις, θα χρειαστούν δύσκολες αποφάσεις

Στα χρόνια που έρχο­νται, θα βρε­θούμε αντι­μέ­τω­ποι με μεγάλες προ­κλή­σεις, οι οποίες θα απαι­τή­σουν συγκρο­τη­μέ­νες πολι­τι­κές, απο­φα­σι­στι­κό­τητα και τόλμη, θα χρεια­στεί να πάρουμε δύσκο­λες απο­φά­σεις και να τις εφαρ­μό­σουμε με συνέ­πεια και πει­θαρ­χία, επι­σή­μανε ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός, Κώστας Καρα­μαν­λής, ο οποίος ήταν ο κεντρι­κός ομι­λη­τής στην εκδή­λωση για τα 80 χρόνια της Εται­ρείας Μακε­δο­νι­κών Σπουδών (ΕΜΣ) στη Θεσ­σα­λο­νίκη.

Ο κ. Καρα­μαν­λής επι­κέ­ντρωσε την ομιλία του στα εθνικά θέματα με αιχμές τις εξε­λί­ξεις ύστερα από την κλι­μά­κωση της τουρ­κι­κής προ­κλη­τι­κό­τη­τας, το προ­σφυ­γικό/μετα­να­στευ­τικό και τη Συμ­φω­νία των Πρεσπών.

Ωστόσο, ανα­φέρ­θηκε και στον Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας, Προκόπη Παυ­λό­πουλο, ο οποίος νωρί­τερα είχε βρα­βευ­θεί με το Χρυσό Μετάλ­λιο της Εται­ρείας Μακε­δο­νι­κών Σπουδών. Ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός μόλις ανέβηκε στο βήμα, συνε­χάρη τον κ. Παυ­λό­πουλο και σημεί­ωσε: «Η βρά­βευση σας αντα­πο­κρί­νε­ται στην ανα­γνώ­ριση της πολύ­πλευ­ρης προ­σφο­ράς σας στον τόπο, ειδικά σε εθνικά κρί­σι­μες περι­στά­σεις».

Απρό­βλε­πτη συμπε­ρι­φορά των ΗΠΑ

Ανα­φε­ρό­με­νος στο διεθνές σκηνικό είπε ότι «έχουμε περάσει σε φάση αυξα­νό­με­νης αβε­βαιό­τη­τας που επι­τεί­νε­ται από τη συχνά απρό­βλε­πτη συμπε­ρι­φορά των ΗΠΑ που εγείρει ερω­τη­μα­τικά συνέ­πειας και αξιο­πι­στίας».

Η απρό­βλε­πτη αυτή συμπε­ρι­φορά των ΗΠΑ σημεί­ωσε πως «απο­τυ­πώ­νε­ται σε μείζονα θέματα: από τη λεγό­μενη Αραβική ‘Ανοιξη και τις αντι­φά­σεις της υπερ­δύ­να­μης στο ζήτημα της Συρίας έως την ανα­κό­λουθη συμπε­ρι­φορά της έναντι της Τουρ­κίας».

«Αντα­γω­νι­σμοί, περι­φε­ρεια­κές συγκρού­σεις, εμπο­ρι­κοί πόλεμοι και συχνές μετα­βο­λές δυνά­μεων, συμπε­ρι­φο­ρών και ευθυ­γραμ­μί­σεων καθι­στούν τη διεθνή σκηνή πολύ πιο ασταθή από οποια­δή­ποτε άλλη φάση μετά τον Β΄ Παγκό­σμιο Πόλεμο. Η πραγ­μα­τι­κό­τητα αυτή απο­τυ­πώ­νε­ται με ιδιαί­τερη ενάρ­γεια στην ευρύ­τερη γει­το­νιά μας, τον χώρο δηλαδή της Νοτιο-Ανατολικής Ευρώπης, της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, της Μέσης Ανα­το­λής», είπε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Απρο­κά­λυ­πτη κλι­μά­κωση εκ μέρους της Τουρ­κίας, από τον Εβρο μέχρι την Κύπρο

Ο κ. Καρα­μαν­λής μίλησε για «απρο­κά­λυ­πτη κλι­μά­κωση της Τουρ­κίας, από τον Έβρο μέχρι την Κύπρο» και είπε χαρα­κτη­ρι­στικά: «Δεν υπάρχει καμία αμφι­βο­λία ότι βρι­σκό­μα­στε μπροστά σε μια απρο­κά­λυ­πτη κλι­μά­κωση εκ μέρους της Τουρ­κίας, από τον Έβρο μέχρι την Κύπρο. Κλι­μά­κωση που είναι σχε­δια­σμένη και συστη­μα­τική.

Γνω­ρί­ζουμε πια που απο­σκο­πούν οι στρα­τη­γι­κές κινή­σεις της ‘Αγκυρας».

Σε ότι αφορά στη στάση της Ελλάδας τόνισε πως «η εμπει­ρία του παρελ­θό­ντος έχει δείξει ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να συρθεί ούτε να παρα­συρ­θεί από τις μεθο­δεύ­σεις της Τουρ­κίας και δεν πρέπει να επι­τρέ­ψει τη δημιουρ­γία τετε­λε­σμέ­νων σε βάρος των κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των της. Πρέπει να βρί­σκε­ται σε διαρκή εγρή­γορση και ετοι­μό­τητα. Γιατί, ας μην γελιό­μα­στε, η υπε­ρά­σπιση των κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των και των εθνικών συμ­φε­ρό­ντων μας θα βασι­στεί στις δικές μας δυνά­μεις. Στην εμπέ­δωση αρρα­γούς εθνικού μετώπου και στη δια­σφά­λιση της απο­τρε­πτι­κής ισχύος των ενόπλων μας δυνά­μεων».

Δεν μας πτοούν απειλές και εκβια­σμοί

«Με την Τουρκία, οι σχέσεις μας δια­χρο­νικά δοκι­μά­ζο­νται από τις αυθαί­ρε­τες διεκ­δι­κή­σεις της. Η αντι­με­τώ­πισή τους απαιτεί σοβα­ρό­τητα, μακρο­πρό­θε­σμο σχε­δια­σμό και πρω­το­βου­λίες σε όλα τα μέτωπα. Η Ελλάδα έχει επι­λέ­ξει, ως κύριο όπλο της απέ­να­ντι στις διεκ­δι­κή­σεις αυτές, το Διεθνές Δίκαιο. Πρέπει ταυ­τό­χρονα να εργα­ζό­μα­στε αδιά­λει­πτα για την ανά­δειξη του προ­βλή­μα­τος ως Ευρω-τουρκικού, και όχι αμιγώς ελληνο-τουρκικού. Και ακόμα να οικο­δο­μούμε ισχυρές συμ­μα­χίες, στη βάση διμερών ή πολυ­με­ρών συμ­φω­νιών, που ανα­βαθ­μί­ζουν τη θέση μας στην περιοχή», συμπλή­ρωσε και συνέ­χισε: «Θέλουμε μεν καλές σχέσεις με όλους τους γεί­το­νές μας. Πιστεύ­ουμε στο διάλογο. Με όλους θέλουμε να συνερ­γα­στούμε. Αλλά δεν μας πτοούν απειλές και εκβια­σμοί. Γιατί, όπως ήδη ελέχθη ανα­φο­ρικά με την αυριανή Επέτειο του «Όχι», η Ελλάδα απορ­ρί­πτει την επι­κρά­τηση της ισχύος έναντι του δικαίου».

Χρέος μας να υπε­ρα­σπι­ζό­μα­στε τα δίκαια και τα συμ­φέ­ρο­ντα της Ελλάδας

Απέρ­ριψε συστά­σεις και προ­τρο­πές προς την Ελλάδα για να τα βρει με την Τουρκία λέγο­ντας: «Συστά­σεις και προ­τρο­πές που μας καλούν τάχα να «λογι­κευ­τούμε και να τα βρούμε», πολύ δε περισ­σό­τερο πιέσεις φίλων, συμ­μά­χων ή εταίρων, δεν γίνο­νται δεκτές, αν προ­σκρού­ουν στο εθνικό συμ­φέ­ρον. Χρέος δικό μας είναι να υπε­ρα­σπι­ζό­μα­στε τα δίκαια και τα συμ­φέ­ρο­ντα της Ελλάδας. Στη Θράκη, στο Αιγαίο, στην Κύπρο μετριέ­ται η αντοχή του Ελλη­νι­σμού. Και πρέπει να πείθει άπαντες ότι αυτή η αντοχή είναι μεγάλη, απο­φα­σι­σμένη και αμε­τα­κί­νητη.

Είπε, επίσης, ότι η Τουρκία οφείλει να τιμήσει τη Συμ­φω­νία της με την Ευρω­παϊκή Ένωση για το προ­σφυ­γικό και μετα­να­στευ­τικό ζήτημα, σημειώ­νο­ντας πως οι όποιες κωλυ­σιερ­γίες, υπεκ­φυ­γές και προ­σπά­θειες περαι­τέρω εκμε­τάλ­λευ­σης της κατά­στα­σης εκ μέρους της θα πρέπει να ανα­γνω­ρι­στούν από την Ευρω­παϊκή Ένωση προς την κατεύ­θυνση του επα­να­κα­θο­ρι­σμού της στάσης της απέ­να­ντι στην Τουρκία.

Διστα­κτι­κό­τητα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης

Ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός είπε ότι η κατά­σταση επι­βα­ρύ­νε­ται και από τη μέχρι στιγμής «διστα­κτι­κό­τητα» της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης να ανα­λά­βει τον ρόλο που της ανα­λο­γεί ως ισχυρός παίκτης του διε­θνούς συστή­μα­τος.

«Η σημε­ρινή Ευρώπη εμφα­νί­ζε­ται εσω­στρε­φής, δυσκί­νητη, αδύναμη να πάρει κρί­σι­μες απο­φά­σεις και πρω­το­βου­λίες» και ανέφερε ως κραυ­γα­λέο παρά­δειγμα την δια­πι­στω­μένη αδυ­να­μία της να δια­μορ­φώ­σει καθαρή και απο­τε­λε­σμα­τική πολι­τική στο προ­σφυ­γικό και μετα­να­στευ­τικό ζήτημα.

Το προ­σφυ­γικό και μετα­να­στευ­τικό είναι δύσκολο, μεγάλο και επείγον θέμα που θα ενταθεί στο μέλλον και η αντι­με­τώ­πιση του με όρους ανθρω­πι­στι­κούς, αλλη­λεγ­γύης και οικο­νο­μι­κής στή­ρι­ξης είναι πράγ­ματι επι­βε­βλη­μένη, αλλά ανε­παρ­κής, παρα­τή­ρησε.

Μείζον θέμα με άγνω­στες προ­ε­κτά­σεις το προ­σφυ­γικό και μετα­να­στευ­τικό

Ειδι­κό­τερα για την Ελλάδα είπε ότι μπορεί να εξε­λι­χθεί σε μείζον με άγνω­στες σήμερα προ­ε­κτά­σεις και τι συνέ­δεσε με το δημο­γρα­φικό.

«Η γεω­γρα­φική μας θέση, σε συν­δυα­σμό με την αβελ­τη­ρία των εταίρων μας, το καθι­στούν ακόμα πιο σύνθετο. Αν, μάλιστα, συνυ­πο­λο­γι­στούν οι δυσμε­νείς προ­βλέ­ψεις για τις δημο­γρα­φι­κές προ­ο­πτι­κές στη χώρα μας, αν, όπως τεκ­μη­ριώ­νουν όλες οι έρευνες, είμαστε μία χώρα της οποίας ο πλη­θυ­σμός και μειώ­νε­ται και γηρά­σκει με εντει­νό­με­νους ρυθμούς, και, ταυ­τό­χρονα, αν δεν ανα­σχέ­σουμε τη φυγή νέων κυρίως Ελλήνων στο εξω­τε­ρικό, λόγω της οικο­νο­μι­κής κρίσης, πρέπει να συνει­δη­το­ποι­ή­σουμε ότι μπορεί να βρι­σκό­μα­στε, στο όχι μακρινό μέλλον, ενώπιον εθνικής κρίσης», παρα­τή­ρησε.

Ο κ. Καρα­μαν­λής εξέ­φρασε την πίστη ότι ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης και η νέα κυβέρ­νηση έχουν πλήρη επί­γνωση των δια­στά­σεων του προ­βλή­μα­τος και, όπως ήδη φάνηκε, τη βούληση να κινη­θούν γρήγορα και απο­τε­λε­σμα­τικά.

«Συν­νε­φια­σμέ­νος» ο Βαλ­κα­νι­κός περί­γυ­ρος

Ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός βλέπει «σύννεφα» και στον Βαλ­κα­νικό περί­γυρο και σημεί­ωσε: «Τα Δυτικά Βαλ­κά­νια, 20 χρόνια μετά τον τελευ­ταίο πόλεμο στην περιοχή, δυστυ­χώς παρα­μέ­νουν μία μαύρη τρύπα στον ευρω­παϊκό χάρτη. Ναι μεν δεν υπάρ­χουν αιμα­τη­ρές συγκρού­σεις αυτή τη στιγμή, αλλά η κατά­σταση δεν έχει βελ­τιω­θεί ουσια­στικά και απο­μέ­νουν πολλά να γίνουν. Ιδιαί­τερα οι περι­πτώ­σεις της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, του Κοσ­συ­φο­πε­δίου, αλλά και της Αλβα­νίας, παρου­σιά­ζουν στα­σι­μό­τητα ή και πισω­γυ­ρί­σματα».

Οι εξε­λί­ξεις κατέ­δει­ξαν τις μεγάλες αδυ­να­μίες της Συμ­φω­νίας των Πρεσπών

Σε ότι αφορά στη Συμ­φω­νία των Πρεσπών επι­σή­μανε ότι το κεκτη­μένο που πετύ­χαμε στο Βου­κου­ρέ­στι, τον Απρίλιο του 2008, με πολύ κόπο και κόστος, δεν αξιο­ποι­ή­θηκε όπως θα έπρεπε και οι εξε­λί­ξεις κατέ­δει­ξαν τις μεγάλες αδυ­να­μίες αυτής της Συμ­φω­νίας.

«Έπρεπε και μπο­ρού­σαμε να απαι­τή­σουμε και να επι­τύ­χουμε πολύ περισ­σό­τερα. Οι πρό­σφα­τες εξε­λί­ξεις επι­βε­βαί­ω­σαν ότι άλλοι επεί­γο­νταν για την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ και αυτοί είχαν ακόμα να απο­δεί­ξουν πολλά. Εξάλλου, όπως φάνηκε, τα ζητή­ματά τους είναι περισ­σό­τερα από τα ζητή­ματα με την Ελλάδα. Και, επίσης, οι εξε­λί­ξεις κατέ­δει­ξαν, με τον πιο προφανή τρόπο, τις μεγάλες αδυ­να­μίες αυτής της συμ­φω­νίας», επι­σή­μανε.

Να υιο­θε­τή­σει και να εφαρ­μό­σει πλήρως ευρω­παϊκή συμπε­ρι­φορά η Βόρεια Μακε­δο­νία

Ως προς τη στάση της Βόρειας Μακε­δο­νίας τόνισε πως οι χώρες που φιλο­δο­ξούν – αργά ή γρήγορα – να γίνουν μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης οφεί­λουν να υιο­θε­τή­σουν και να εφαρ­μό­σουν πλήρως Ευρω­παϊκή συμπε­ρι­φορά, Ευρω­παϊ­κές αρχές και αξίες.

«Η εναρ­μό­νιση με αυτές δεν είναι μια αυτο­μα­το­ποι­η­μένη δια­δι­κα­σία. Πρέπει να είναι πλήρης και ουσια­στική. Και δεν μπορεί να είναι συγκυ­ριακή. Δεν μπορεί να υπό­σχε­σαι Ευρω­παϊκή συμπε­ρι­φορά μόνο υπό το δέλεαρ της ένταξης στην ΕΕ και στην οποια­δή­ποτε καθυ­στέ­ρηση να επα­πει­λού­νται υπα­να­χω­ρή­σεις. Αυτό θα προ­κα­λούσε πρό­σθε­τες ανη­συ­χίες για το μέλλον. Δεν θα πρέπει κανείς να θεωρεί ότι, υπο­γρά­φο­ντας τη Συμ­φω­νία των Πρεσπών, παίρνει αυτο­μά­τως εισι­τή­ριο για την Ευρω­παϊκή Ένωση. Και αυτή είναι μια καλή ευκαι­ρία να το συνει­δη­το­ποι­ή­σουν όλοι αυτό».

Να εκπλη­ρώ­σει τις υπο­χρε­ώ­σεις της η Αλβανία

Το ίδιο, είπε, ισχύει και για την Αλβανία και ειδι­κό­τερα για τα ζητή­ματα που αφορούν την προ­στα­σία και τα δικαιώ­ματα της ελλη­νι­κής εθνικής μειο­νό­τη­τας. «Χωρίς την εφαρ­μογή των Ευρω­παϊ­κών προ­τύ­πων στο ζήτημα αυτό και χωρίς την εκπλή­ρωση των υπο­χρε­ώ­σεών της, η Αλβανία δεν μπορεί να περι­μέ­νει ολο­κλή­ρωση της ευρω­παϊ­κής της πορείας», υπο­γράμ­μισε.

Η Μακε­δο­νία βρί­σκε­ται σε υψίστης σημα­σίας σταυ­ρο­δρόμι

Ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός σημεί­ωσε πως η Μακε­δο­νία βρί­σκε­ται σε ένα σταυ­ρο­δρόμι υψίστης σημα­σίας γεω­πο­λι­τικά, μεταξύ των χωρών των Βαλ­κα­νίων, του Εύξει­νου Πόντου και της Μέσης Ανα­το­λής. Ενερ­γειακά, εμπο­ρικά, του­ρι­στικά, εκπαι­δευ­τικά, πολι­τι­στικά, η θέση της την καθιστά ιδανικό κόμβο, σημείο διέ­λευ­σης και πύλη πρό­σβα­σης στην περιοχή. Αυτό όμως προ­ϋ­πο­θέ­τει ριζική ανα­βάθ­μιση του συστή­μα­τος υπο­δο­μών που θα περι­λαμ­βά­νει τη βελ­τί­ωση του οδικού και σιδη­ρο­δρο­μι­κού δικτύου, την ενί­σχυση της δυνα­μι­κό­τη­τας των λιμα­νιών και αερο­δρο­μίων, τις ενερ­γεια­κές δια­δρο­μές. Οι επι­λο­γές που κάνουμε και θα κάνουμε για την αξιο­ποί­ηση των τερά­στιων αυτών δυνα­το­τή­των θα απο­δει­χθούν κρί­σι­μης σημα­σίας για το μέλλον.

Για το λιμάνι της Θεσ­σα­λο­νί­κης είπε ότι έχει εξαι­ρε­τικά πλε­ο­νε­κτική γεω­γρα­φική θέση. Θέση που αξιο­ποι­ή­θηκε ήδη από την αρχαιό­τητα, μετά την ίδρυσή του από τον Κάσ­σαν­δρο. Στη δια­σταύ­ρωση δικτύων μετα­φο­ράς μεταξύ Ανα­το­λής και Δύσης, Βορρά και Νότου, έχει ήδη μεγάλες δυνα­τό­τη­τες και μπορεί να ανα­πτυ­χθεί ακόμα περισ­σό­τερο ως πύλη εισόδου στη Βαλ­κα­νική και στην ευρύ­τερη Νοτιο-Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Το κάναμε στον Πειραιά, μπορεί να γίνει και για τη Θεσ­σα­λο­νίκη.

Τα λιμάνια Καβάλας και Αλε­ξαν­δρού­πο­λης έχουν να παίξουν το δικό τους καίριο ρόλο στην περιοχή. Ήδη οι πρό­σφα­τες εξε­λί­ξεις ανέ­δει­ξαν το στρα­τη­γικό ρόλο του λιμα­νιού της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης. Αλλά δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι βασικό κομμάτι του στρα­τη­γι­κού αυτού ρόλου απο­τε­λούν τα ενερ­γειακά σχέδια για την περιοχή. Δεν θα πρέπει να μείνει ανα­ξιο­ποί­ητη η γειτ­νί­αση του λιμα­νιού με το Δια­δρια­τικό Αγωγό Φυσικού Αερίου (TAP) και με την όδευση του κάθετου συν­δε­τη­ρίου αγωγού Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGB). Ούτε, φυσικά, τα σχέδια για την κατα­σκευή πλωτού σταθμού αεριο­ποί­η­σης και εισα­γω­γές υγρο­ποι­η­μέ­νου φυσικού αερίου (LNG) στη Βαλ­κα­νική, μέσω Αλε­ξαν­δρού­πο­λης.

Εξέ­φρασε τη χαρά του που βρι­σκό­μα­στε στην ολο­κλή­ρωση σχεδόν του αγωγού φυσικού αερίου TAP που θα δια­σχί­ζει όλη τη Βόρεια Ελλάδα, ένα έργο που, όπως είπε, «είχαμε δρο­μο­λο­γή­σει εδώ και πάνω από 10 χρόνια και χαί­ρο­μαι που βρι­σκό­μα­στε κοντά στην έναρξη υλο­ποί­η­σης του ελληνο-βουλγαρικού αγωγού, την πρώτη συμ­φω­νία για τον οποίο είχαμε υπο­γρά­ψει το 2009. Οι δύο αυτοί αγωγοί, μαζί με την κατα­σκευή του πλωτού σταθμού αεριο­ποί­η­σης LNG στην Αλε­ξαν­δρού­πολη τοπο­θε­τούν τη Βόρεια Ελλάδα στον ενερ­γειακό χάρτη της περιο­χής».

Τόνισε πως η Μακε­δο­νία, όμως, μπορεί και πρέπει να απο­τε­λέ­σει επίσης εκπαι­δευ­τικό και πολι­τι­στικό φάρο στην περιοχή. «Το Διεθνές Πανε­πι­στή­μιο Ελλάδας, το πρώτο ελλη­νικό δημόσιο αγγλό­φωνο Πανε­πι­στή­μιο της χώρας που ιδρύ­σαμε το 2005, λει­τουρ­γούσε μέχρι πρό­τι­νος πολύ ικα­νο­ποι­η­τικά και με διαρκώς βελ­τιού­μενη απόδοση. Η πρό­σφατη συγ­χώ­νευσή του με ΤΕΙ της Βόρειας Ελλάδας οδηγεί σε μεγάλες δυσλει­τουρ­γίες και, το κυριό­τερο όλων, ακυ­ρώ­νει την αρχική του απο­στολή. Ελπίζω και εύχομαι η νέα ηγεσία του υπουρ­γείου Παι­δείας να επα­να­φέ­ρει το Διεθνές Πανε­πι­στή­μιο στη σωστή τροχιά του», είπε.

Η ιστο­ρική και αρχαιο­λο­γική έρευνα απέ­δει­ξαν την αδιαμ­φι­σβή­τητη ελλη­νι­κό­τητα της Μακε­δο­νίας

Ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός ανα­φέρ­θηκε στα 80 χρόνια λει­τουρ­γίας της Εται­ρείας Μακε­δο­νι­κών Σπουδών σημειώ­νο­ντας πως από την ίδρυση της έθεσε ως σκοπό της τη συλλογή, κατα­γραφή, ταξι­νό­μηση, μελέτη και ανά­δειξη του ιστο­ρι­κού, αρχαιο­λο­γι­κού, γλωσ­σι­κού, λαο­γρα­φι­κού υλικού που απο­δει­κνύει την ελλη­νι­κό­τητα της Μακε­δο­νίας και σημεί­ωσε: «Η Εται­ρεία, με το επι­στη­μο­νικό της έργο, εκτός των άλλων, κάλυψε, σε μεγάλο βαθμό, το κενό που επί σειρά ετών, δυστυ­χώς, άφηνε η Πολι­τεία σ΄ αυτήν την κρίσιμη εθνική υπόθεση».

Έκανε αναφορά και στον Κων­στα­ντίνο Καρα­μανλή, λέγο­ντας πως «με την προ­σω­πική σφρα­γίδα του Κων­στα­ντί­νου Καρα­μανλή, από το 1974 και μετά, ανα­λή­φθη­καν σημα­ντι­κές πρω­το­βου­λίες, τόσο στον ιστο­ρικό όσο και κυρίως στον αρχαιο­λο­γικό τομέα. Με κορυ­φαία βεβαίως όλων την αμέ­ρι­στη στήριξη των ανα­σκα­φών του αεί­μνη­στου καθη­γητή Μανώλη Ανδρό­νι­κου στη Βεργίνα» και υπο­γράμ­μισε: «Η ιστο­ρική και αρχαιο­λο­γική έρευνα, με ακλό­νητα, επι­στη­μο­νικά θεμε­λιω­μένα επι­χει­ρή­ματα η πρώτη και αδιά­ψευ­στα τεκ­μή­ρια η δεύτερη, απέ­δει­ξαν την αδιαμ­φι­σβή­τητη ελλη­νι­κό­τητα της Μακε­δο­νίας».

Μετά την ομιλία ο πρό­ε­δρος της Εται­ρείας Μακε­δο­νι­κών Σπουδών Βασίλης Πάππας επέδωσε στον πρώην πρω­θυ­πουργό ανα­μνη­στική πλακέτα.

^{Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ}