Γιώργος Γεραπετρίτης: Η κοινωνία ξεπερνά τον ισοπεδωτισμό

Ο Γιώρ­γος Γε­ρα­πε­τρί­της φο­ρά­ει δια­κρι­τι­κά τον μαν­δύα της εξου­σί­ας. Εχει προ­τεί­νει να συ­να­ντη­θού­με για το «Γεύμα» στο «Café Boheme» στην οδό Ομή­ρου, που βρί­σκε­ται δίπλα στο παλιό του δι­κη­γο­ρι­κό γρα­φείο και όπου όλοι τον ξέ­ρουν. Εμ­φα­νί­ζε­ται στην ώρα του, χωρίς συ­νο­δεία, και επι­μέ­νει κα­τευ­θεί­αν στον ενικό. Αν προ­σποιεί­ται τον ανε­πι­τή­δευ­το, το κάνει πολύ καλά.

Κι όμως, πρό­κει­ται ίσως για το πιο ση­μα­ντι­κό μέλος του υπουρ­γι­κού συμ­βου­λί­ου, τον άν­θρω­πο που έχει επι­φορ­τι­στεί με τη θε­με­λί­ω­ση του νέου επι­τε­λι­κού κρά­τους, νο­μο­θε­τι­κά αλλά και στην κα­θη­με­ρι­νή πράξη της λει­τουρ­γί­ας της κυ­βέρ­νη­σης Μη­τσο­τά­κη. Οσο μι­λά­με, το τη­λέ­φω­νό του χτυ­πά­ει ανά δύο λεπτά.

Θέλω να τον ρω­τή­σω πολλά, προ­σω­πι­κά και πο­λι­τι­κά. Πριν ξε­κι­νή­σω όμως, κάνει τη δική του μικρή ει­σα­γω­γή. «Για κά­ποιον που προ­έρ­χε­ται από την κοι­νω­νία και μπαί­νει όψιμα στην πο­λι­τι­κή, είναι δύ­σκο­λο να κάνει πα­ρεκ­κλί­σεις από τον ορθό λόγο» μου λέει αυ­το­βού­λως. «Για τους μυ­η­μέ­νους είναι πολύ ευ­κο­λό­τε­ρο». Αρ­γό­τε­ρα θα μου πει πόσο τον ενο­χλεί «όταν βλέπω πο­λι­τι­κούς που εκλαμ­βά­νουν τη νομή της εξου­σί­ας ως ιδιο­κτη­σία». Δεν διευ­κρι­νί­ζει ότι μι­λά­ει και για συ­να­δέλ­φους του στη Ν.Δ., αλλά τα σχό­λια είναι εν­δει­κτι­κά των δι­λημ­μά­των που αντι­με­τω­πί­ζει η νέα κυ­βέρ­νη­ση, καθώς προ­σπα­θεί να οι­κο­δο­μή­σει το νέο, ενώ στη­ρί­ζε­ται σε όχι ασή­μα­ντο βαθμό στο παλιό.

Για τον κ. Γε­ρα­πε­τρί­τη, η πο­ρεία από την κοι­νω­νία στα υπουρ­γι­κά έδρα­να ήταν πιο ανη­φο­ρι­κή από ό,τι για τους πε­ρισ­σό­τε­ρους. Γεν­νή­θη­κε στην Κάρ­πα­θο από μη­τέ­ρα σπι­το­νοι­κο­κυ­ρά και πα­τέ­ρα τε­λω­νεια­κό. Πα­ρό­τι η οι­κο­γέ­νεια με­τα­κό­μι­σε στον Πει­ραιά όταν ήταν μόλις δύο ετών, οι δε­σμοί με το νησί «πα­ρέ­μει­ναν πολύ ισχυ­ροί, γιατί ήταν ου­σια­στι­κά η θε­ρι­νή μας κα­τοι­κία: πη­γαί­να­με με τη μη­τέ­ρα μου την επο­μέ­νη αφού έκλει­ναν τα σχο­λεία και επι­στρέ­φα­με τη μέρα πριν ανοί­ξουν». Μέχρι και σή­με­ρα, λέει, «οι φίλοι μου είναι οι παι­δι­κοί μου φίλοι από τον Πει­ραιά και την Κάρ­πα­θο».

Μι­λά­ει εκτε­νώς για τη συ­γκοι­νω­νια­κή απο­μό­νω­ση της Καρ­πά­θου στα παι­δι­κά του χρό­νια και το πώς, από τη μία, συ­νέ­βα­λε στη δια­τή­ρη­ση μιας εξαι­ρε­τι­κά ζω­τι­κής το­πι­κής πο­λι­τι­στι­κής πα­ρά­δο­σης, αλλά από την άλλη της στέ­ρη­σε την πρό­σβα­ση σε άλ­λους πο­λι­τι­σμούς. Βλέπω ότι είναι ικα­νός να εξα­ντλή­σει τη συ­ζή­τη­σή μας στο θέμα αυτό και τον επα­να­φέ­ρω στη δική του ιστο­ρία.

«Είμαι απο­κλει­στι­κά και μόνο προ­ϊ­όν της δη­μό­σιας εκ­παί­δευ­σης», λέει πε­ρή­φα­να. «Οι γο­νείς μου, όπως όλοι εκεί­νης της με­τα­πο­λε­μι­κής γε­νιάς, ήθε­λαν τα παι­διά τους να έχουν τα εφό­δια που δεν είχαν εκεί­νοι». Τε­λειώ­νο­ντας το δη­μο­τι­κό, δίνει εξε­τά­σεις για την Ιω­νί­δειο Σχολή, το πα­λαιό­τε­ρο πρό­τυ­πο σχο­λείο στην Ελ­λά­δα. «Οι εξε­τά­σεις ήταν σκλη­ρές, έμπαι­νε ο ένας στους δέκα», θυ­μά­ται. «Αλλά σου εξα­σφά­λι­ζε πρό­σβα­ση στο πα­νε­πι­στή­μιο – και ήταν δια­βα­τή­ριο επι­τυ­χί­ας στη ζωή. Ολοι οι μα­θη­τές, δε, προ­έρ­χο­νταν από λαϊ­κές οι­κο­γέ­νειες, για τους οποί­ους το σχο­λείο αυτό ήταν το μο­να­δι­κό ερ­γα­λείο κοι­νω­νι­κής κι­νη­τι­κό­τη­τας».

Ο κ. Γε­ρα­πε­τρί­της κα­τα­κε­ραυ­νώ­νει ως «τε­λεί­ως εσφαλ­μέ­νη» την κρι­τι­κή του πρό­τυ­που σχο­λεί­ου ως «οχή­μα­τος των ελίτ». Η ίδια η έν­νοια της ελίτ, το­νί­ζει, έχει πα­ρα­φθα­ρεί. «Αν ση­μαί­νει ότι έχεις κα­τα­φέ­ρει να εξε­λι­χθείς με τις δικές σου δυ­νά­μεις, αξιο­ποιώ­ντας τα μέσα που σου πα­ρέ­χει το ίδιο το Δη­μό­σιο, εγώ είμαι πε­ρή­φα­νος να είμαι τέ­τοιου τύπου “ελίτ”», λέει. Η λο­γι­κή που το απορ­ρί­πτει αυτό συ­νί­στα­ται σε έναν «ακραίο ισο­πε­δω­τι­σμό» – τον οποίο θε­ω­ρεί ότι η κοι­νω­νία έχει αρ­χί­σει να αφή­νει πίσω. Πίσω από τη «δι­χα­στι­κή» ρη­το­ρι­κή του αντι-ελι­τι­σμού, ο υπουρ­γός Επι­κρα­τεί­ας εντο­πί­ζει «τον βά­κι­λο του λαϊ­κι­σμού», που «ξε­κι­νά­ει με το ΠΑΣΟΚ της δε­κα­ε­τί­ας του ’80», και γνώ­ρι­σε «νέα έξαρ­ση» επί ημε­ρών ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ: «Το φαι­νό­με­νο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ ήταν μία επι­χεί­ρη­ση ψευ­δε­πί­γρα­φης ισό­τη­τας, μιας ισο­πέ­δω­σης προς τα κάτω. Αντί να δί­νο­νται κί­νη­τρα για να πα­ρά­γει ο κα­θέ­νας πε­ρισ­σό­τε­ρο, να πε­τυ­χαί­νει και να συμ­βά­λει και στην κοι­νω­νι­κή ευ­η­με­ρία, δη­μιουρ­γή­θη­καν αντι­κί­νη­τρα που κα­τέ­λη­ξαν να επι­βρα­βεύ­ουν όσους δεν ερ­γά­ζο­νται και δεν απο­δί­δουν».

«Το σύ­στη­μα πα­ρά­γει πο­λι­τι­κούς και αξιω­μα­τού­χους χωρίς ιδιαί­τε­ρες ικα­νό­τη­τες – προ­ϊ­ό­ντα του κομ­μα­τι­κού σω­λή­να, χωρίς γνώση της κοι­νω­νί­ας ή κα­τα­νό­η­ση του δη­μο­σί­ου συμ­φέ­ρο­ντος. Οι άν­θρω­ποι αυτοί δεν θέ­λουν δια­δι­κα­σί­ες που θα ανα­δεί­ξουν τους πιο ικα­νούς, γιατί δεν τους συμ­φέ­ρει», λέει ο κ. Γε­ρα­πε­τρί­της. ΝΙΚΟΣ ΚΟΚ­ΚΑ­ΛΙΑΣ

Η στρο­φή στη Νο­μι­κή

Από το αφη­ρη­μέ­νο και το πο­λι­τι­κό, η κου­βέ­ντα επι­στρέ­φει στο προ­σω­πι­κό. Η Ιω­νί­δειος, μου λέει, «ήταν ένα σχο­λείο που είχε πολύ έντο­νο προ­σα­να­το­λι­σμό προς τις θε­τι­κές επι­στή­μες». Ο ίδιος, πα­ρό­τι λέει ότι του έμει­νε από αυτό το κλίμα η αγάπη για τα μα­θη­μα­τι­κά, είχε αρ­χί­σει να εν­δια­φέ­ρε­ται για τη Νο­μι­κή, γε­γο­νός που τον έκανε «το απο­λω­λός πρό­βα­το του σχο­λεί­ου». Η στρο­φή του αυτή, την οποία ανα­κοί­νω­σε στο τέλος της Β΄ Λυ­κεί­ου, οδή­γη­σε «τους κα­θη­γη­τές μου έντρο­μους να κα­λέ­σουν τους δι­κούς μου και να δια­βου­λευ­θούν για να δουν πώς θα με επα­να­φέ­ρουν στον σωστό δρόμο, στα μα­θη­μα­τι­κά». Ακο­λού­θη­σε «μία μικρή εν­δο­οι­κο­γε­νεια­κή πάλη», στην οποία, ασυ­νή­θι­στα για τον ίδιο, δεν έδει­ξε διά­θε­ση να με­τα­κι­νη­θεί από τις θέ­σεις του – «τα στύ­λω­σα».

Δίνει λοι­πόν Πα­νελ­λα­δι­κές, τα πάει «πάρα πολύ καλά» και γί­νε­ται φοι­τη­τής στη Νο­μι­κή Σχολή Αθη­νών (για «λό­γους αρχής» αρ­χί­ζει αμέ­σως μετά να ερ­γά­ζε­ται και στα­μα­τά­ει να παίρ­νει χρή­μα­τα από τους γο­νείς του). Στη συ­νέ­χεια, μετά μία «κα­τα­δί­ω­ξη υπο­τρο­φιών», εξα­σφα­λί­ζει χρη­μα­το­δό­τη­ση από το ΙΚΥ, συν μία δεύ­τε­ρη υπο­τρο­φία από το Βρε­τα­νι­κό Συμ­βού­λιο, και πη­γαί­νει για με­τα­πτυ­χια­κό στο Εδιμ­βούρ­γο και δι­δα­κτο­ρι­κό στην Οξ­φόρ­δη.

Το κα­λο­καί­ρι του 1995 τε­λειώ­νει το δι­δα­κτο­ρι­κό και «μου γί­νε­ται μία απί­στευ­τη προ­σφο­ρά να ξε­κι­νή­σω ως λέ­κτωρ στο Εδιμ­βούρ­γο». Η υπο­τρο­φία του ΙΚΥ, ωστό­σο, όριζε ότι όταν ολο­κλή­ρω­νε τις σπου­δές του θα έπρε­πε να επι­στρέ­ψει για πέντε χρό­νια στην Ελ­λά­δα, «να κε­φα­λαιο­ποι­ή­σω αυτά που έμαθα προς όφε­λος της χώρας. Το έβρι­σκα απο­λύ­τως εύ­λο­γο αυτό, κι έτσι, πα­ρό­τι όλοι της γε­νιάς μου αγνο­ού­σαν τον συ­γκε­κρι­μέ­νο όρο, εγώ γύ­ρι­σα. Το ένιω­θα ως ηθική υπο­χρέ­ω­ση».

Συ­νταγ­μα­τι­κή ανα­θε­ώ­ρη­ση, μια με­γά­λη χα­μέ­νη ευ­και­ρία

Ο κ. Γε­ρα­πε­τρί­της ήταν ένας από τους συγ­γρα­φείς του «Και­νο­τό­μου Συ­ντάγ­μα­τος για την Ελ­λά­δα», μιας ρη­ξι­κέ­λευ­θης πρό­τα­σης ανα­μόρ­φω­σης του κα­τα­στα­τι­κού χάρτη της χώρας. Για την τρέ­χου­σα δια­δι­κα­σία ανα­θε­ώ­ρη­σης, δη­λώ­νει «πάρα πολύ απο­γοη­τευ­μέ­νος». «Μια ανα­θε­ώ­ρη­ση που δεν αγ­γί­ζει τη Δι­καιο­σύ­νη, τη δη­μό­σια διοί­κη­ση, το ζή­τη­μα της καλής νο­μο­θέ­τη­σης, το άρθρο 16, είναι εξ ορι­σμού πολύ πε­ριο­ρι­σμέ­νης εμ­βέ­λειας. Η προη­γού­με­νη πλειο­ψη­φία συ­νει­δη­τά δεν άφησε με­γά­λο πεδίο δρά­σης για την ανα­θε­ω­ρη­τι­κή Βουλή, φο­βού­με­νη ρι­ζι­κές αλ­λα­γές. Πρό­κει­ται για μία πολύ με­γά­λη χα­μέ­νη ευ­και­ρία».

Με τη συ­νταγ­μα­τι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση εκ των προ­τέ­ρων πε­τσο­κομ­μέ­νη, το επι­τε­λι­κό κρά­τος είναι η πιο φι­λό­δο­ξη θε­σμι­κή πρω­το­βου­λία της νέας κυ­βέρ­νη­σης. Ο κ. Γε­ρα­πε­τρί­της την υπε­ρα­σπί­ζε­ται σθε­να­ρά ένα­ντι της κρι­τι­κής ότι εδραιώ­νει ένα ακραία πρω­θυ­πουρ­γο­κε­ντρι­κό σύ­στη­μα. «Ο έλεγ­χος και η λο­γο­δο­σία προ­ϋ­πο­θέ­τουν τυ­πο­ποι­η­μέ­νες δια­δι­κα­σί­ες. Μέχρι σή­με­ρα, υπήρ­χε μία κα­τά­στα­ση απο­λύ­τως ρευ­στή, όπου υπε­ρί­σχυε το δί­καιο του ισχυ­ρού, δη­λα­δή, τε­λι­κά, του πρω­θυ­πουρ­γού. Με τις νέες δομές και δια­δι­κα­σί­ες, ο κα­θέ­νας έχει τη δική του σφαί­ρα δρά­σης και όλοι μπο­ρούν να αλ­λη­λο­ε­λέγ­χο­νται».

Δεν αντι­φά­σκει αυτή η φι­λο­σο­φία με τον τρόπο με τον οποίο ο Κυρ. Μη­τσο­τά­κης στε­λέ­χω­σε την κυ­βέρ­νη­σή του και τον ευ­ρύ­τε­ρο δη­μό­σιο τομέα; «Η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τα των πο­λι­τι­κών το­πο­θε­τή­σε­ων αφο­ρού­σε πρό­σω­πα με πολύ υψηλά προ­σό­ντα – μά­λι­στα για πρώτη φορά τόσο πολλά από δια­φο­ρε­τι­κό πο­λι­τι­κό χώρο. Σε επί­πε­δο δια­δι­κα­σί­ας, ει­σά­γου­με για πρώτη φορά τον πλήρη δια­χω­ρι­σμό με­τα­ξύ πο­λι­τι­κής και υπη­ρε­σια­κής διοί­κη­σης, με τη δεύ­τε­ρη να είναι τε­λεί­ως ανε­ξάρ­τη­τη από την πρώτη. Τα προη­γού­με­να χρό­νια ήταν συγ­χω­νευ­μέ­νες – με απο­τέ­λε­σμα την πλήρη πο­δη­γέ­τη­ση της διοί­κη­σης από τους πο­λι­τι­κούς».

Για την απο­πο­μπή της Βα­σι­λι­κής Θάνου από την Επι­τρο­πή Αντα­γω­νι­σμού επι­μέ­νει –όχι εντε­λώς πει­στι­κά– ότι «δεν επι­βλή­θη­καν ανα­δρο­μι­κά κρι­τή­ρια» και ότι «ο κρί­σι­μος χρό­νος δεν είναι αυτός του διο­ρι­σμού, αλλά όλη η πε­ρί­ο­δος κα­το­χής της θέσης». Προ­σθέ­τει ότι ο νέος νόμος για την Επι­τρο­πή δια­σφα­λί­ζει αντί να υπο­νο­μεύ­ει την ανε­ξαρ­τη­σία της, καθώς «πα­ρέ­χει εγ­γυ­ή­σεις ότι τα μέλη της θα πα­ρά­γουν κρί­σεις απρο­σω­πό­λη­πτες». Ο ίδιος κα­τη­γο­ρή­θη­κε από την αξιω­μα­τι­κή αντι­πο­λί­τευ­ση για σύ­γκρου­ση συμ­φε­ρό­ντων – π.χ. για νο­μι­κές ερ­γα­σί­ες που έκανε για τον ΟΠΑΠ όταν ήταν σύμ­βου­λος της γε­νι­κής γραμ­μα­τεί­ας της κυ­βέρ­νη­σης επί Γ. Πα­παν­δρέ­ου. Στη θέση που είχε, απα­ντά, «δεν υπάρ­χει κα­νέ­να επαγ­γελ­μα­τι­κό ασυμ­βί­βα­στο», ενώ οι αρ­μο­διό­τη­τές του «δεν είχαν καμία σχέση» με τον ΟΠΑΠ. «Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, με το επι­τε­λι­κό κρά­τος για πρώτη φορά ει­σά­γε­ται ένα ευ­ρύ­τα­το πλαί­σιο κω­λυ­μά­των και ασυμ­βί­βα­στων για όλες τις βαθ­μί­δες της πο­λι­τι­κής ηγε­σί­ας».

Σχο­λείο ο ΟΤΕ

Η πρώτη του εμπλο­κή με τα δη­μό­σια πράγ­μα­τα ήταν η συμ­με­το­χή του στο Δ.Σ. του ΟΤΕ επί προ­ε­δρί­ας Πα­να­γή Βουρ­λού­μη – μία πε­ρί­ο­δος δύ­σκο­λης με­τά­βα­σης από το κα­θε­στώς μιας δυ­σκί­νη­της, μο­νο­πω­λια­κής ΔΕΚΟ σε μια πιο ευ­έ­λι­κτη, ιδιω­τι­κο­ποι­η­μέ­νη εται­ρεία. Οπως όλο το τότε Δ.Σ., ο κ. Γε­ρα­πε­τρί­της βρέ­θη­κε τότε κα­τη­γο­ρού­με­νος για πα­λαιές αμαρ­τί­ες (απαλ­λά­χθη­κε πλή­ρως). Τι δι­δάγ­μα­τα άντλη­σε από την εμπει­ρία; «Ο ΟΤΕ ήταν ένα πολύ με­γά­λο σχο­λείο. Αντι­λή­φθη­κα τη ση­μα­σία συμ­με­το­χής σε ένα συλ­λο­γι­κό όρ­γα­νο υψη­λού κύ­ρους. Αντι­λή­φθη­κα επί­σης τη δύ­να­μη της αδρά­νειας που συν­δέ­ε­ται με τη με­τριό­τη­τα και τη δια­φθο­ρά. Το σύ­στη­μα πα­ρά­γει πο­λι­τι­κούς και αξιω­μα­τού­χους χωρίς ιδιαί­τε­ρες ικα­νό­τη­τες – προ­ϊ­ό­ντα του κομ­μα­τι­κού σω­λή­να, χωρίς γνώση της κοι­νω­νί­ας ή κα­τα­νό­η­ση του δη­μο­σί­ου συμ­φέ­ρο­ντος. Οι άν­θρω­ποι αυτοί δεν θέ­λουν δια­δι­κα­σί­ες που θα ανα­δεί­ξουν τους πιο ικα­νούς, γιατί δεν τους συμ­φέ­ρει».

Η συ­νά­ντη­ση

Ο υπουρ­γός πα­ραγ­γέλ­νει τη σα­λά­τα ημέ­ρας και ένα πο­τή­ρι λευκό κρασί, εγώ σκου­μπρί με χόρτα. Τη συ­ζή­τη­σή μας δια­κό­πτουν οι κο­πέ­λες του «Café Boheme» που δεί­χνουν ότι τον γνω­ρί­ζουν καλά και ένας πα­λιός φοι­τη­τής του, που τον χαι­ρε­τά εν­θέρ­μως. Χα­ρι­το­λο­γώ ότι τους έχει πλη­ρώ­σει ώστε να τον κά­νουν να φαί­νε­ται αγα­πη­τός. «Ετσι, όλοι αυτοί είναι το­πο­θέ­τη­ση προ­ϊ­ό­ντος!» γε­λά­ει. Μετά και τους δύο εσπρέ­σο στο τέλος, ο λο­γα­ρια­σμός φτά­νει τα 34,50 ευρώ. Τον απο­τρέ­πω ορια­κά από το να πλη­ρώ­σει και απο­χω­ρεί, εξί­σου δια­κρι­τι­κά όσο κα­τέ­φθα­σε.

Οι σταθ­μοί του

1967

Γεν­νιέ­ται στην Κάρ­πα­θο.

1985

Απο­λυ­τή­ριο Λυ­κεί­ου από την Ιω­νί­δειο Σχολή Πει­ραιά.

1989

Πτυ­χίο Νο­μι­κής, ΕΚΠΑ.

1995

Εχο­ντας πάρει το LLM από το Εδιμ­βούρ­γο, λαμ­βά­νει το δι­δα­κτο­ρι­κό του από το Πα­νε­πι­στή­μιο της Οξ­φόρ­δης.

2002

Εκλέ­γε­ται μέλος ΔΕΠ της Νο­μι­κής Σχο­λής του ΕΚΠΑ.

2005

Διο­ρί­ζε­ται στο Δ.Σ. του ΟΤΕ.

2009-10

Σύμ­βου­λος στη γε-νική γραμ­μα­τεία της κυ­βέρ­νη­σης επί πρω­θυ­πουρ­γί­ας Γ. Α. Πα­παν­δρέ­ου.

2019

Υπουρ­γός Επι­κρα­τεί­ας στην κυ­βέρ­νη­ση του Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη.

πηγή kathimerini.gr