Σύλλογος Συζύγων Θανόντων AΞ.I.A.: Ο πόνος έγινε δύναμη και η απώλεια οδηγός

Συ­νέ­ντευ­ξη στη Μαίρη Φώτη

Κάθε μέλος και μια αν­θρώ­πι­νη ιστο­ρία, κάθε σύ­ζυ­γος και ένας βου­βός πόνος, κάθε οι­κο­γέ­νεια κι ένας Γολ­γο­θάς. Ο Σύλ­λο­γος Συ­ζύ­γων Θα­νό­ντων ΑΞ.Ι.Α. αριθ­μεί 540 μέλη που αγω­νί­ζο­νται κα­θη­με­ρι­νά για την επι­βί­ω­σή τους, μετά τον ανάλ­γη­το νόμο Κα­τρού­γκα­λου που κα­τα­δί­κα­σε τις ορ­φα­νι­κές οι­κο­γέ­νειες να ζουν στην ανέ­χεια και τα παι­διά να με­γα­λώ­νουν με την ρε­τσι­νιά του «καη­μέ­νου ορ­φα­νού».

Η πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου κ. Λα­μπρι­νή Σα­μα­ρά Κύρ­κου, έχασε πριν από δύο χρό­νια τον σύ­ζυ­γό της μα δεν πρό­λα­βε να πεν­θή­σει γιατί, όπως εξο­μο­λο­γεί­ται σή­με­ρα στη «δ», έπρε­πε να στα­θεί στα πόδια της για να στη­ρί­ξει τον εαυτό της και τα παι­διά της. Με αφε­τη­ρία την προ­σω­πι­κή της μάχη, «γεν­νή­θη­κε» ο Σύλ­λο­γος Συ­ζύ­γων Θα­νό­ντων που μά­χε­ται για την κα­τάρ­γη­ση του νόμου Κα­τρού­γκα­λου και που συ­σπει­ρώ­νει κα­θη­με­ρι­νά ορ­φα­νι­κές οι­κο­γέ­νειες ανά την Ελ­λά­δα με στόχο την κα­τάρ­γη­σή του.

• Κυρία Σα­μα­ρά, πότε συ­στά­θη­κε ο Σύλ­λο­γος;

Τον Ια­νουά­ριο του 2017 ξε­κί­νη­σε η προ­σπά­θεια, μετά τον νόμο Κα­τρού­γκα­λου που χω­ρί­ζει πλέον τις χήρες σε κα­τη­γο­ρί­ες. Οταν o επι­ζών σύ­ζυ­γος, άν­δρας ή γυ­ναί­κα, είναι άνω των 55 παίρ­νει την σύ­ντα­ξη κα­νο­νι­κά εφ όρου ζωής. Όταν είναι από 52 έως 55 ετών, παίρ­νει την σύ­ντα­ξη για τρία χρό­νια, δια­κό­πτε­ται και επα­νέρ­χε­ται στα 67 και η άλλη κα­τη­γο­ρία είναι, όταν είναι κάτω των 52 την παίρ­νει για τρία χρό­νια και μετά δια­κό­πτε­ται ορι­στι­κά, εκτός κι αν έχει ανή­λι­κα παι­διά οπότε η σύ­ντα­ξη θα κα­τα­βάλ­λε­ται μέχρι την ενη­λι­κί­ω­σή τους. Φυ­σι­κά, όλες οι συ­ντά­ξεις κα­τα­βάλ­λο­νται με επα­νυ­πο­λο­γι­σμό, ου­σια­στι­κά μι­λά­με για ένα πο­σο­στό σύ­ντα­ξης 35%. Για πα­ρά­δειγ­μα, ο σύ­ζυ­γός μου απε­βί­ω­σε το 2016 και η τε­λευ­ταία του σύ­ντα­ξη ήταν 1.200 ευρώ. Αν ζούσε, από 1/1/2019 θα έπαιρ­νε σύ­ντα­ξη 900 ευρώ και εμένα μου βγαί­νει σύ­ντα­ξη χη­ρεί­ας το 50% από τα 900 ευρώ που θα έπαιρ­νε! Πολύ απλά δη­λα­δή κό­βουν και από τους πε­θα­μέ­νους! Με βάση τον νόμο Κα­τρού­γκα­λου εγώ θα πάρω σύ­ντα­ξη μόνο για τρία χρό­νια, οι ει­σφο­ρές του συ­ζύ­γου μου επί 30 χρό­νια, πάνε… δωρεά στο κρά­τος. Για το κρά­τος είμαι πολύ μικρή για να πάρω σύ­ντα­ξη αλλά είμαι πάρα πολύ με­γά­λη όμως για να βγω στην αγορά ερ­γα­σί­ας.

• Πόσων ετών είστε;

Τώρα είμαι 51, όταν πέ­θα­νε ο άντρας μου ήμουν 49.

• Πέρα από το πέν­θος σας λοι­πόν, έρ­χε­στε αντι­μέ­τω­πη και με ένα ανάλ­γη­το κρά­τος.

Δεν έχου­με προ­λά­βει να πεν­θή­σου­με γιατί προ­έ­χει η επι­βί­ω­ση η δική μας και των παι­διών μας. Αυτό είναι πολύ άγριο. Εχω δύο ενή­λι­κα παι­διά και το ένα άνερ­γο. Ο γιος μου ήταν 23 χρο­νών όταν έχασε τον πα­τέ­ρα του, ήρθε αντι­μέ­τω­πος με την σκλη­ρή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα γιατί έπρε­πε να στη­ρί­ξει εμένα, την αδελ­φή του, να κα­λύ­ψει τα έξοδα… τα πάντα. Γιατί οι συ­ντά­ξεις όπως ξέ­ρε­τε δεν βγαί­νουν γρή­γο­ρα, στους 9 μήνες μου βγήκε 360 ευρώ η προ­σω­ρι­νή. Κι εκεί αρ­χί­σα­με να εξα­γριω­νό­μα­στε, διότι άρ­χι­σε να απο­κα­λύ­πτε­ται η διά­στα­ση του νόμου Κα­τρού­γκα­λου, που ου­σια­στι­κά μας δίνει συ­ντά­ξεις-επι­δό­μα­τα. Στην αρχή ήμα­σταν λίγες γυ­ναί­κες, στην πρώτη δια­μαρ­τυ­ρία που κά­να­με έξω από το Υπουρ­γείο Ερ­γα­σί­ας ήμα­σταν μόνο 11. Ανα­φέ­ρο­μαι στις γυ­ναί­κες, διότι εί­μα­στε τα πε­ρισ­σό­τε­ρα μέλη του Συλ­λό­γου κι επι­πλέ­ον ο άντρας έχει τη δου­λειά του συ­νή­θως. Οι γυ­ναί­κες είναι αυτές που έχουν πρό­βλη­μα, πολ­λές από τις οποί­ες δεν δού­λευαν και σε αυτή την κα­τη­γο­ρία ανήκω κι εγώ. Ο σύ­ζυ­γός μου ήταν στρα­τιω­τι­κός. Όμως δεν έχει ση­μα­σία αν οι γυ­ναί­κες που έχα­σαν τους συ­ζύ­γους τους ερ­γά­ζο­νταν, ή ασχο­λού­νταν με τα οι­κια­κά ή ήταν συ­ντα­ξιού­χες οι ίδιες. Εχασα τον άντρα μου και ξαφ­νι­κά βρέ­θη­κα στον ωκε­α­νό, χωρίς να ξέρω να κο­λυ­μπάω. Σή­με­ρα εί­μα­στε 540 μέλη και ακόμα υπάρ­χουν άν­θρω­ποι που δεν γνω­ρί­ζουν τον Σύλ­λο­γο. Πάνω στο πέν­θος σου δεν μπο­ρείς να ξέ­ρεις τι δι­καιού­σαι και τι δεν δι­καιού­σαι, δεν μπο­ρείς να το δια­χει­ρι­στείς.

• Αριθ­μεί­τε λοι­πόν 540 μέλη και κάθε μέλος είναι μια αν­θρώ­πι­νη ιστο­ρία…

Με τις συ­ντά­ξεις αυτές, δεν μπο­ρείς να με­γα­λώ­σεις παι­διά, δεν μπο­ρείς να ζή­σεις. Δεν κόβει μόνο τη ζωή τη δική μας αλλά και τα όνει­ρα των παι­διών μας. Αφαι­ρεί το δι­καί­ω­μα από τα παι­διά να μά­θουν μια ξένη γλώσ­σα, να πάνε σε εξω­σχο­λι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, να πάνε στο φρο­ντι­στή­ριο. Οπότε τους αφαι­ρείς το δι­καί­ω­μα να φοι­τή­σουν στην τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση, άρα αφαι­ρείς και το όνει­ρο των παι­διών και τα εφό­διά τους, να διεκ­δι­κή­σουν μια κα­λύ­τε­ρη ζωή. Τα κα­τα­δι­κά­ζεις να έχουν την ρε­τσι­νιά των «καη­μέ­νων των ορ­φα­νών».

• Πώς ζουν οι ορ­φα­νι­κές οι­κο­γέ­νειες κυρία Σα­μα­ρά;

Δεν ζούμε. Εχου­με ένα μό­νι­μο άγχος, μια μό­νι­μη αγω­νία. Δεν μπο­ρού­με να αντε­πε­ξέλ­θου­με στις υπο­χρε­ώ­σεις μας, δεν μπο­ρού­με να κα­λύ­ψου­με την εφο­ρία, δεν μπο­ρού­με να πλη­ρώ­σου­με ΕΝΦΙΑ και το κυ­ριό­τε­ρο είναι ότι έχου­με είτε δά­νεια είτε ενοί­κια. Δεν πλη­ρώ­νου­με τί­πο­τα. Η όποια σύ­ντα­ξη παίρ­νου­με αρκεί μόνο για την σί­τι­ση, τί­πο­τα άλλο. Θα έρθει η ώρα που θα μας κό­ψουν το ρεύμα γιατί δεν μπο­ρού­με να το πλη­ρώ­σου­με. Για θέρ­μαν­ση, δεν το συ­ζη­τά­με, την έχου­με ξε­χά­σει. Για φα­ντα­στεί­τε τη γυ­ναί­κα που έχει ανή­λι­κα παι­διά και πη­γαί­νουν στο σχο­λείο. Αυτά τα παι­διά στε­ρού­νται ακόμα και το ένα ευρώ για κο­λα­τσιό. Δεν σας μιλώ καν για ρούχα, για πα­πού­τσια, ή για γρα­φι­κή ύλη… Τα απλά κα­θη­με­ρι­νά πράγ­μα­τα έχουν γίνει πλέον απλη­σί­α­στα για τις ορ­φα­νι­κές οι­κο­γέ­νειες. Εχου­με πε­ρι­πτώ­σεις που έχουν ει­σα­χθεί παι­διά στην τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση και δεν πήγαν να σπου­δά­σουν… Δεν χά­ρη­καν όλα τα παι­διά που πέ­ρα­σαν στις πα­νελ­λα­δι­κές, διότι υπάρ­χουν κι αυτά τα παι­διά των ορ­φα­νι­κών οι­κο­γε­νειών που δεν έχουν την οι­κο­νο­μι­κή δυ­να­τό­τη­τα οι μη­τέ­ρες τους να τα στεί­λουν να σπου­δά­σουν. Εκα­ναν την εγ­γρα­φή τους, επέ­στρε­ψαν στα σπί­τια τους ευ­ελ­πι­στώ­ντας ότι θα μπο­ρέ­σουν να βρουν μια δου­λειά για να μα­ζέ­ψουν χρή­μα­τα ώστε κά­ποια στιγ­μή να μπο­ρέ­σουν να φοι­τή­σουν. Θα μπο­ρέ­σουν όμως;

• Φα­ντά­ζο­μαι ότι το ψυ­χο­λο­γι­κό φορ­τίο είναι βαρύ αλλά η επί­σκε­ψη σε ει­δι­κούς είναι πο­λυ­τέ­λεια.

Την ψυ­χο­θε­ρα­πεία την κά­νου­με μόνοι μας. Κα­τ΄α­νά­γκη συ­στή­σα­με τον σύλ­λο­γο σε όλη την Ελ­λά­δα για να υπάρ­χουν φωνές σε όλες τις πό­λεις.

• Και στη Ρόδο;

Και στη Ρόδο, ναι. Σε όλα τα νησιά. Υπάρ­χουν ομά­δες που έχουν γίνει πα­ρέ­ες και μοι­ρά­ζο­νται τον πόνο τους. Δεν έχου­με την πο­λυ­τέ­λεια να πη­γαί­νου­με σε ψυ­χο­λό­γους κι ας χρεια­ζό­μα­στε στή­ρι­ξη. Είναι πολλά τα προ­βλή­μα­τα… Δεν κό­βουν μόνο τα δικά μας πόδια, κό­βουν τα φτερά των παι­διών μας. Τα παι­διά τι φταί­νε; Θες να εκ­δι­κη­θείς εμένα, τη σύ­ζυ­γο, την μάνα; Να με εκ­δι­κη­θείς αλλά τα παι­διά μας, γιατί; Για ποιο κρά­τος δι­καί­ου μι­λά­με όταν δεν πε­ρι­λαμ­βά­νει τις ορ­φα­νι­κές οι­κο­γέ­νειες στους αδυ­νά­μους; Υπάρ­χουν μέλη μας που έμει­ναν στο δρόμο γιατί τούς έκα­ναν έξωση, και τα φι­λο­ξε­νούν άλλα μέλη μας που έχουν δικό τους σπίτι. Με­τα­ξύ μας προ­σπα­θού­με να βοη­θη­θού­με λες και εί­μα­στε σε εμπό­λε­μη κα­τά­στα­ση… Γυ­ναί­κες που δεν γνω­ρι­ζό­μα­σταν πριν τον νόμο Κα­τρού­γκα­λου, μετά τον νόμο έχου­με ενω­θεί και η μια φι­λο­ξε­νεί την άλλη. Τι να κά­νου­με; Να αφή­σου­με μη­τέ­ρες και παι­διά στον δρόμο;

• Δε­σμούς αί­μα­τος ανα­πτύσ­σε­τε με­τα­ξύ σας…

Δεν γί­νε­ται δια­φο­ρε­τι­κά. Τα αρ­χι­κά του Συλ­λό­γου μας είναι Αξιο­πρέ­πεια-Ισό­τη­τα-Αλ­λη­λεγ­γύη. Τα έχου­με τι­μή­σει στο έπα­κρο. Προ­σπα­θού­με να δια­φυ­λά­ξου­με την αξιο­πρέ­πειά μας, ζη­τά­με ισό­τη­τα από το κρά­τος και ανα­πτύσ­σου­με αλ­λη­λεγ­γύη με­τα­ξύ μας.

• Τι σας προ­σφέ­ρει το κρά­τος;

Τί­πο­τα. Μόνο άγχος. Μας δίνει μια σύ­ντα­ξη-επί­δο­μα και μας λέει κόψτε το λαιμό μας και πέστε κι εσείς μέσα, να πε­θά­νε­τε κι εσείς. Βάρος εί­μα­στε για το κρά­τος, αυτό ει­σπράτ­του­με. Το κρά­τος μάς ανα­γνω­ρί­ζει ως οι­κο­γέ­νεια μόνο για τα έξοδα και για τα χρέη που έχει αφή­σει ο σύ­ζυ­γος, τις ει­σφο­ρές του όμως δεν τις δι­καιού­μα­στε, εκεί δεν μας ανα­γνω­ρί­ζει ως οι­κο­γέ­νεια.

• Εσείς μέσα σε όλο αυτόν τον κυ­κε­ώ­να των προ­βλη­μά­των πώς βρή­κα­τε τη δύ­να­μη να τρέ­ξε­τε τον σύλ­λο­γο και να ανα­λά­βε­τε και την προ­ε­δρία;

Ξε­κί­νη­σα να δια­μαρ­τύ­ρο­μαι μόνη μου, έπαιρ­να τη­λέ­φω­νο στις ενη­με­ρω­τι­κές εκ­πο­μπές, πήρα τη­λέ­φω­νο ακόμα και τον αρ­χη­γό του ΓΕΕΘΑ, πήρα στον ΕΦΚΑ, πήρα πα­ντού. Μία φωνή όμως δεν ακού­γε­ται… Σκε­φτό­μουν όμως πως δεν είναι δυ­να­τόν να μην υπάρ­χουν κι άλλες γυ­ναί­κες στην θέση μου. Μέσα στην απελ­πι­σία μου, είδα μια ανάρ­τη­ση του κ. Πα­πα­πα­ρί­ση ο οποί­ος ήταν συ­νά­δελ­φος του συ­ζύ­γου μου και είχε ασχο­λη­θεί με το θέμα. Επι­κοι­νώ­νη­σα μαζί του και όταν συ­να­ντη­θή­κα­με με ρώ­τη­σε αν είμαι δια­τε­θει­μέ­νη να βγω μπρο­στά κι έτσι ξε­κι­νή­σα­με. Την ίδια μέρα βγή­κα­με σε τη­λε­ο­πτι­κό κα­νά­λι της Λά­ρι­σας και απευ­θύ­να­με έκ­κλη­ση και σε άλλες γυ­ναί­κες να ενώ­σουν τη φωνή τους με τη δική μας. Ξε­κι­νή­σα­με έξι γυ­ναί­κες από Λά­ρι­σα και πέντε από Αθήνα. Κι έτσι ξε­κί­νη­σε ο σύλ­λο­γός μας, σή­με­ρα κα­θη­με­ρι­νά κά­νου­με δε­κά­δες εγ­γρα­φές. Και εί­μα­στε σύλ­λο­γος μόλις ενός έτους. Επρε­πε να δια­χει­ρι­στού­με τόσα πολλά… Εμείς ήμα­σταν οι πε­ρισ­σό­τε­ρες γυ­ναί­κες του σπι­τιού, ούτε να στα­θού­με μπρο­στά σε υπουρ­γούς ξέ­ρα­με και να κά­νου­με δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, ούτε εί­χα­με σχέση με φο­ρείς. Εμείς μόνο τον πόνο μας λέμε και τις αλή­θειες μας. Γι αυτό και ο κό­σμος στέ­κε­ται στο πλευ­ρό μας.

• Εσείς προ­λά­βα­τε να πεν­θή­σε­τε κυρία Σα­μα­ρά;

Όχι. Τι να σας πω… Την πε­ρα­σμέ­νη Κυ­ρια­κή έκλει­σαν δύο χρό­νια από την απώ­λεια του συ­ζύ­γου μου, το πρωί είχα το τρι­σά­γιο και το από­γευ­μα είχα ομι­λία σε εκ­δή­λω­ση του συλ­λό­γου. Σκε­φτό­μα­στε ότι θα έρθει και η ώρα που θα πεν­θή­σου­με, τώρα προ­έ­χει να ενη­με­ρώ­σου­με τον κόσμο και να διεκ­δι­κή­σου­με το δι­καί­ω­μά μας να ζή­σου­με. Αν το κα­τα­φέ­ρου­με, θα πεν­θή­σου­με μετά. Θα μου πείτε, μετά από τρία, τέσ­σε­ρα, πέντε χρό­νια; Οποτε έρθει. Τρέ­χου­με για τα δια­δι­κα­στι­κά του συλ­λό­γου που είναι πλέον παιδί μας, και προ­σπα­θού­με εμείς οι πα­λιές να στη­ρί­ξου­με τις και­νού­ριες. Τα μέλη που βοη­θή­θη­καν, βοη­θούν με τη σειρά τους τα νέα μέλη και πάει αλυ­σί­δα… Μόνο έτσι επι­βιώ­νου­με.

• Σκέ­φτο­μαι όσο σας ακούω, πόση δύ­να­μη θα χρειά­στη­κε να αντλή­σε­τε για να στα­θεί­τε στα πόδια σας, να στη­ρί­ξε­τε τα παι­διά σας και να τρέ­ξε­τε και τα του Συλ­λό­γου μετά την ξαφ­νι­κή απώ­λεια του συ­ζύ­γου σας.

Πιο ξαφ­νι­κά, δεν γί­νε­ται. Ετοι­μα­ζό­μα­σταν να πάμε στο παιδί στη Θεσ­σα­λο­νί­κη και μου λέει «μπαί­νω μέσα να ετοι­μά­σω τα πράγ­μα­τα» και δεν ξα­να­βγή­κε… Επαθε ανα­κο­πή.

• Σε τι ηλι­κία;

Στα 52. Όταν ο άν­θρω­πος είναι δύο μέτρα και στύ­βει την πέτρα, δεν υπάρ­χει ούτε η πα­ρα­μι­κρή υπό­νοια ότι υπάρ­χει πε­ρί­πτω­ση να τον χά­σεις από δίπλα σου. Μου έφυγε μέσα από τα χέρια. Επρε­πε να σταθώ στα πόδια μου, δεν είχα άλλη επι­λο­γή. Σκέ­φθη­κα ότι είμαι πολύ νέα για να φορ­τω­θώ στα παι­διά μου, έπρε­πε να πάρω τη ζωή μου στα χέρια μου. Όμως, βρί­σκω συ­νε­χώς εμπό­δια. Αν είχα τη σύ­ντα­ξή μου, από τις ει­σφο­ρές του συ­ζύ­γου μου, δεν θα έπρε­πε να αντι­με­τω­πί­σω αυτή την αγριό­τη­τα… Τι να σας πω. Κα­τε­βαί­να­με στην Αθήνα για δια­μαρ­τυ­ρία και σκε­φτό­μουν μέσα στο λε­ω­φο­ρείο «όταν επι­στρέ­ψω θα έχω πολλά νέα να πω στον άντρα μου»… Δεν έχω συ­νει­δη­το­ποι­ή­σει ακόμα τι έχει γίνει. Είναι πολλά τα συ­ναι­σθή­μα­τα. Μην νο­μί­ζε­τε ότι μπο­ρού­με να τα δια­χει­ρι­στού­με όλα. Πάμε μέρα με τη μέρα, ο,τι συ­ναί­σθη­μα έρ­χε­ται και όποιο εμπό­διο, το αντι­με­τω­πί­ζου­με εκεί­νη την ώρα.

• Δεν έχετε εμπε­δώ­σει ακόμα την απώ­λεια.

Όχι. Γιατί δεν έχω προ­λά­βει να μι­λή­σω με τον εαυτό μου, προς το παρόν τρέχω για την επι­βί­ω­ση όχι μόνο του εαυ­τού μου –που τον έχω βάλει στην άκρη- αλλά για τα μέλη μας σε όλη την Ελ­λά­δα και τρέ­χει όλη η Ελ­λά­δα μαζί μου.

• Στις γυ­ναί­κες που έρ­χο­νται αντι­μέ­τω­πες με την απώ­λεια τι έχετε να πείτε;

Να βγουν στους δρό­μους. Η απώ­λεια θα είναι απώ­λεια, είτε ένας χρό­νος πε­ρά­σει, είτε δύο, είτε δέκα. Αν δεν διεκ­δι­κή­σουν τη ζωή τους θα την χά­σουν, κι έχουν ευ­θύ­νη απέ­να­ντι στα παι­διά τους. Την επι­βί­ω­σή μας πρέ­πει να την διεκ­δι­κή­σου­με μόνες μας, όταν εξα­σφα­λί­σεις τη ζωή σου, το ει­σό­δη­μά σου, την αξιο­πρέ­πειά σου, τότε, ναι, θα μπο­ρού­με να κλά­ψου­με και να πεν­θή­σου­με.

 

Οσες και όσοι επι­θυ­μούν να εγ­γρα­φούν στον Σύλ­λο­γο, μπο­ρούν να επι­κοι­νω­νούν στα τη­λέ­φω­να 6907324548 και 6978426931. Ε-mail:[email protected]