«Σφίγγει ο κλοιός» γύρω από τους ελεύθερους επαγγελματίες που φοροδιαφεύγουν

Η φορο­α­πο­φυγή έχει μετα­τρα­πεί σε συνή­θεια για ένα μη αμε­λη­τέο αριθμό ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών, όπως απο­δει­κνύ­ουν τα στοι­χεία των φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων.

Ένα μεγάλο ποσοστό δηλώνει ζημιές, ενώ αρκετοί ανα­φέ­ρουν μηνιαία έσοδα που δεν ξεπερ­νούν τα 300 ευρώ. Στο Υπουρ­γείο Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών εκτι­μούν ότι πίσω από αυτά τα στοι­χεία κρύ­βε­ται μια σημα­ντική «δεξα­μενή» αδή­λω­των εισο­δη­μά­των, τα οποία, αν απο­κα­λυ­φθούν, μπορούν να ενι­σχύ­σουν τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και να ελα­φρύ­νουν τους φόρους για μισθω­τούς και συντα­ξιού­χους.

Οι μέχρι τώρα παρεμ­βά­σεις της Πολι­τείας φαί­νε­ται να απο­δί­δουν καρπούς. Όπως ανα­φέ­ρουν στελέχη του Υπουρ­γείου και της ΑΑΔΕ, τα απο­τε­λέ­σματα είναι πολύ θετικά, τόσο από την εφαρ­μογή του τεκ­μαρ­τού τρόπου φορο­λό­γη­σης των εισο­δη­μά­των, όσο και από τη δια­σύν­δεση των ταμεια­κών μηχανών με τα POS.

Η προ­σπά­θεια δεν σταματά εδώ, καθώς δρο­μο­λο­γού­νται νέες παρεμ­βά­σεις, όπως η πλήρης εξά­λειψη των απο­κλί­σεων μεταξύ των δηλω­μέ­νων εσόδων και εξόδων με τα δεδο­μένα που κατα­χω­ρού­νται στο myDATA, οι συνε­χείς έλεγχοι για τη σωστή λει­τουρ­γία της δια­σύν­δε­σης των ταμεια­κών μηχανών με τα POS, η αποδοχή πλη­ρω­μών μέσω του συστή­μα­τος IRIS και η εφαρ­μογή του ψηφια­κού πελα­το­λο­γίου.

Τέλος στις δαπάνες χωρίς παρα­στα­τικό

Οι υπερ­βο­λι­κές δαπάνες χωρίς πραγ­μα­τικό αντί­κρι­σμα, που μέχρι σήμερα ήταν ένα συνη­θι­σμένο τέχνα­σμα για τη μείωση ή και την εξά­λειψη των κερδών, θα παύσουν να υφί­στα­νται από την 1η Ιανουα­ρίου 2025. Έως τότε, από την 1η Οκτω­βρίου 2024, οι απο­δε­κτές απο­κλί­σεις μεταξύ των δηλω­μέ­νων δαπανών και αυτών που κατα­χω­ρού­νται στο σύστημα myDATA θα μειω­θούν σημα­ντικά, με στόχο την πλήρη εξά­λειψή τους.

Σύμφωνα με το προ­γραμ­μα­τι­σμένο χρο­νο­διά­γραμμα, από την 1η Οκτω­βρίου έως τις 31 Δεκεμ­βρίου 2024, οι απο­κλί­σεις στα έσοδα θα μηδε­νι­στούν, ενώ το απο­δε­κτό όριο για τα έξοδα θα μειωθεί στο 5%, από το 10%-20% που ίσχυε έως το τέλος Σεπτεμ­βρίου. Από την 1η Ιανουα­ρίου 2025, τα όρια απο­κλί­σεων θα καταρ­γη­θούν πλήρως, τόσο για τα έσοδα όσο και για τα έξοδα, βασι­ζό­μενα στα δεδο­μένα που έχουν δια­βι­βα­στεί στην ψηφιακή πλατ­φόρμα myDATA.

Με την πλήρη εξά­λειψη αυτών των απο­κλί­σεων, θα τερ­μα­τι­στούν οι εικο­νι­κές συναλ­λα­γές, καθώς η εφορία θα ανα­γνω­ρί­ζει για έκπτωση από τα ακα­θά­ρι­στα έσοδα μόνο τις δαπάνες που έχουν κατα­χω­ρη­θεί στο σύστημα. Επι­πλέον, τα δηλω­θέ­ντα έσοδα δεν θα μπορούν να είναι χαμη­λό­τερα από αυτά που προ­κύ­πτουν μέσω των παρα­στα­τι­κών για αγορές ή παροχή υπη­ρε­σιών.

Ο μηδε­νι­σμός των απο­δε­κτών απο­κλί­σεων σημαί­νει ότι οι επαγ­γελ­μα­τίες δεν θα μπορούν πλέον να αυξή­σουν τεχνητά τα έξοδά τους προ­κει­μέ­νου να μειώ­σουν το φορο­λο­γη­τέο εισό­δημά τους. Ωστόσο, θα έχουν τη δυνα­τό­τητα να προ­σθέ­τουν επι­πλέον έσοδα και τον αντί­στοιχο ΦΠΑ σε περι­πτώ­σεις όπου έχουν εκδοθεί τιμο­λό­για πωλή­σεων που δεν έχουν δια­βι­βα­στεί εγκαί­ρως στην ΑΑΔΕ λόγω τεχνι­κών προ­βλη­μά­των ή άλλων εξαι­ρέ­σεων, όπως ο χαμηλός ετήσιος τζίρος.

Το νέο σύστημα ανοίγει τον δρόμο για την προ­συ­μπλή­ρωση των δηλώ­σεων ΦΠΑ, καθώς η φορο­λο­γική διοί­κηση θα μπορεί να υπο­λο­γί­ζει αυτό­ματα το ποσό του φόρου που πρέπει να κατα­βλη­θεί, χωρίς την παρέμ­βαση του φορο­λο­γού­με­νου. Το «κλεί­δωμα» των δηλώ­σεων ΦΠΑ ανα­μέ­νε­ται να συμ­βά­λει στη μείωση του «κενού ΦΠΑ», δηλαδή των εσόδων που χάνει το κράτος από τη μη είσπραξη του Φόρου Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας. Το «κενό ΦΠΑ» έχει ήδη μειωθεί κατά 3 δισ. ευρώ, χάρη στην αύξηση των ηλε­κτρο­νι­κών συναλ­λα­γών και πλη­ρω­μών.

Τα δεδο­μένα εσόδων και εξόδων που κατα­χω­ρού­νται στην πλατ­φόρμα myDATA θα μετα­φέ­ρο­νται αυτό­ματα στις φορο­λο­γι­κές δηλώ­σεις, καθι­στώ­ντας τη δια­δι­κα­σία πιο διαφανή και απο­τε­λε­σμα­τική. Έτσι, μετά το ΦΠΑ, θα «κλει­δώ­σουν» και οι κωδικοί του εντύπου Ε3, το οποίο καθο­ρί­ζει τα φορο­λο­γη­τέα κέρδη και το ύψος του φόρου εισο­δή­μα­τος.

Επι­τρε­πτά όρια απο­κλί­σεων

Τα επι­τρε­πτά όρια απο­κλί­σεων για το ΦΠΑ σε σχέση με τα δεδο­μένα που έχουν κατα­χω­ρη­θεί στο myDATA δια­μορ­φώ­νο­νται ως εξής:

* 1η Ιουλίου έως 30 Σεπτεμ­βρίου 2024: 10% για τα έσοδα και 20% για τα έξοδα.

* 1η Οκτω­βρίου έως 31 Δεκεμ­βρίου 2024: 0% για τα έσοδα και 5% για τα έξοδα.

* Από την 1η Ιανουα­ρίου 2025: Καμία από­κλιση στα έσοδα και τα έξοδα σε σχέση με τα δεδο­μένα που έχουν κατα­χω­ρη­θεί στην ψηφιακή πλατ­φόρμα myDATA.

Ψηφιακό πελα­το­λό­γιο

Η ΑΑΔΕ εισάγει μια νέα ηλε­κτρο­νική δια­δι­κα­σία για τους επαγ­γελ­μα­τίες, εφαρ­μό­ζο­ντας το ψηφιακό πελα­το­λό­γιο, το οποίο θα επι­τρέ­πει στους ελεγ­κτές να παρα­κο­λου­θούν σε πραγ­μα­τικό χρόνο τη δρα­στη­ριό­τητα των φορο­λο­γου­μέ­νων. Το μέτρο αυτό θα συν­δυα­στεί με τη δια­σύν­δεση των ταμεια­κών μηχανών με τα POS, τα ψηφιακά δελτία απο­στο­λής και τα ηλε­κτρο­νικά τιμο­λό­για, και ανα­μέ­νε­ται να συμ­βά­λει σημα­ντικά στην κατα­πο­λέ­μηση της φορο­δια­φυ­γής, καθι­στώ­ντας την από­κρυψη τζίρου σχεδόν αδύνατη.

Σύμφωνα με τον σχε­δια­σμό, το ψηφιακό πελα­το­λό­γιο θα εφαρ­μο­στεί σε:

* Επαγ­γελ­μα­τίες που προ­σφέ­ρουν υπη­ρε­σίες σε οχήματα, όπως συνερ­γεία, ηλε­κτρο­λο­γεία, φανο­ποιεία, βουλ­κα­νι­ζα­τέρ, πωλητές ανταλ­λα­κτι­κών, πλυ­ντή­ρια και ενοι­κιά­σεις οχη­μά­των.

* Επαγ­γελ­μα­τίες στον τομέα των εκδη­λώ­σεων, όπως κτήματα, αίθου­σες, εται­ρείες catering και διορ­γά­νω­σης.

* Ιδιω­τικά σχολεία, κλι­νι­κές, για­τρούς, δικη­γό­ρους, δια­γνω­στικά κέντρα και άλλα παρό­μοια επαγ­γέλ­ματα.

Οι επαγ­γελ­μα­τίες αυτοί θα υπο­χρε­ω­θούν να κατα­γρά­φουν ηλε­κτρο­νικά τα στοι­χεία των πελατών τους σε πλατ­φόρμα συν­δε­δε­μένη με την ΑΑΔΕ, ανα­φέ­ρο­ντας επίσης τον λόγο της επί­σκε­ψης, αν πρό­κει­ται για νέα ή συνε­χι­ζό­μενη παροχή υπη­ρε­σιών.

IRIS

Η άτυπη προ­θε­σμία του Υπουρ­γείου Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών για την εγγραφή των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών στο σύστημα IRIS λήγει την Δευτέρα 30 Σεπτεμ­βρίου, επι­τρέ­πο­ντάς τους να δέχο­νται πλη­ρω­μές από τους πελάτες τους. Από την Τρίτη 1η Οκτω­βρίου, ο φορο­ε­λεγ­κτι­κός μηχα­νι­σμός θα αρχίσει τις δια­σταυ­ρώ­σεις, και οι επαγ­γελ­μα­τίες ή αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι που δεν δια­θέ­τουν IRIS θα αντι­με­τω­πί­σουν πρό­στιμο ύψους 1.500 ευρώ.

Αυτή η υπη­ρε­σία έχει ήδη συγκε­ντρώ­σει περισ­σό­τε­ρους από 530.000 ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες και ατο­μι­κές επι­χει­ρή­σεις. Τα δεδο­μένα δεί­χνουν σημα­ντική αύξηση στη χρήση του IRIS το 2024, καθώς 1 στους 2 πολίτες–δηλαδή περισ­σό­τε­ροι από 3 εκα­τομ­μύ­ρια–με ενερ­γο­ποι­η­μένο web banking έχουν πλέον συν­δέ­σει τους λογα­ρια­σμούς τους με αυτό το σύστημα άμεσων πλη­ρω­μών.

Μέχρι τώρα, οι συναλ­λα­γές που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν μέσω του συστή­μα­τος IRIS το 2024 ανήλθαν σε 34 εκα­τομ­μύ­ρια, με συνο­λική αξία 3,7 δισ. ευρώ. Αυτή η αύξηση είναι εντυ­πω­σιακή, με ποσοστά 150% και 116% αντί­στοιχα σε σύγκριση με το ίδιο χρονικό διά­στημα πέρυσι.

Έλεγχοι

Η ΑΑΔΕ έχει ξεκι­νή­σει εκτε­τα­μέ­νους ελέγ­χους για να δια­πι­στώ­σει κατά πόσο επι­χει­ρή­σεις και επαγ­γελ­μα­τίες συμ­μορ­φώ­νο­νται με τα νέα μέτρα για τις συναλ­λα­γές. Οι έλεγχοι επι­κε­ντρώ­νο­νται στη δια­σύν­δεση των ταμεια­κών μηχανών με τα POS, τη χρήση νέου τύπου ταμεια­κών μηχανών στον κλάδο της εστί­α­σης, καθώς και την εφαρ­μογή του συστή­μα­τος άμεσων πλη­ρω­μών IRIS.

Η δια­σύν­δεση των ταμεια­κών μηχανών με τα POS είναι βασικό στοι­χείο των ελέγχων, με τη χρήση δεδο­μέ­νων από το σύστημα e-send της ΑΑΔΕ. Στόχος είναι να δια­σφα­λι­στεί ότι οι υπό­χρεοι απο­στέλ­λουν τις απα­ραί­τη­τες απο­δεί­ξεις και στοι­χεία πωλή­σεων με κάρτες.

Έμφαση δίνεται και στους οδηγούς ταξί, παρά τις οξύ­τα­τες αντι­δρά­σεις από τον κλάδο, οι οποίοι πρέπει να τοπο­θε­τή­σουν αυτο­κόλ­λητο στο πίσω δεξί παρά­θυρο του οχή­μα­τος, όπου στα ελλη­νικά και αγγλικά ανα­γρά­φε­ται ότι:

* Ο οδηγός είναι υπο­χρε­ω­μέ­νος να εκδίδει από­δειξη στο τέλος της δια­δρο­μής και να δέχεται πληρωμή με κάρτα.

* Ο πελάτης δεν υπο­χρε­ού­ται να πλη­ρώ­σει με μετρητά.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ