Σκέρτσος: Αναβάθμιση εναέριας επιτήρησης με drones από την επόμενη αντιπυρική περίοδο – Αυστηρότερες κυρώσεις σε δήμους και ιδιώτες

Οι δήμοι θα πρέπει να πάρουν το μήνυμα ότι έχουν πάρα πολύ συγκε­κρι­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις τις οποίες αν δεν τηρούν θα έχουν επι­πτώ­σεις

Η μεγα­λύ­τερη αξιο­ποί­ηση της τεχνο­λο­γίας στις δασικές πυρ­κα­γιές, επί παρα­δείγ­ματι με drones, αλλά και ο πιο αυστη­ρός έλεγχος των δήμων στις υπο­χρε­ώ­σεις που έχουν, ήταν δύο από τα κεντρικά σημεία της συνέ­ντευ­ξης του υπουρ­γού Επι­κρα­τείας Άκη Σκέρ­τσου, στο ραδιο­φω­νικό σταθμό «Σκάι».

Ξεκι­νώ­ντας, ανα­λυ­τι­κώς, από τη μετα­βολή του κλί­μα­τος παγκο­σμίως, ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας επι­σή­μανε ότι «έχει συντε­λε­σθεί μια πολύ μεγάλη αλλαγή στο κλίμα, που μας ανα­γκά­ζει όλους να τρο­πο­ποι­ή­σουμε τις μεθό­δους και τα εργα­λεία που έχουμε, για να αντι­με­τω­πί­σουμε τις πυρ­κα­γιές του καλο­και­ριού. Έχει αυξηθεί η θερ­μο­κρα­σία, έχουμε πιο έντο­νους και πιο παρα­τε­τα­μέ­νους καύ­σω­νες, αυτό οδηγεί σε μεγάλη ξηρασία».

Προσοχή με τα νούμερα

Ζήτησε δε, να περι­μέ­νουμε να δούμε τον αριθμό των στρεμ­μά­των που κάηκαν όταν κλείσει η αντι­πυ­ρική περί­ο­δος, με τα πλέον έγκυρα εργα­λεία μέτρη­σης, όπως είπε. «Με βάση τον “Κοπέρ­νικο”, το εργα­λείο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, την περα­σμένη εβδο­μάδα στη Ρόδο το 91% των εδαφών που κάηκαν, είχε μικρή έως μέτρια ζημιά […] το 9% έχει υποστεί μεγα­λύ­τερη ή ολική κατα­στροφή». Μπορεί μια πυρ­κα­γιά να μας απα­σχό­λησε για μια εβδο­μάδα και πλέον, απο­δεί­χθηκε όμως εκ των υστέρων ότι δεν έχει οδη­γή­σει σε ολική κατα­στροφή. Ας μην χρη­σι­μο­ποιούμε νούμερα που δεν είναι βέβαια», συνέ­στησε.

Νέες συν­θή­κες

Επίσης, την εύφλε­κτη ύλη που δημιουρ­γεί­ται από τις παρού­σες κλι­μα­τι­κές συν­θή­κες, «η συμ­βα­τική οργά­νωση κάθε συστή­μα­τος πυρό­σβε­σης δεν μπορεί να την αντι­με­τω­πί­σει […] αυτό το οποίο λέει η επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα είναι ότι μια πυρ­κα­γιά που έχει τα χαρα­κτη­ρι­στικά της megaπυρκαγιάς, εκπέ­μπει δέκα φορές υψη­λό­τερο θερμικό φορτίο από μια συμ­βα­τική πυρ­κα­γιά του προη­γού­με­νου αιώνα. Αυτό καθιστά τις ρίψεις νερού και την προ­σέγ­γιση από επί­γειες δυνά­μεις από δύσκολη έως αδύνατη. Αυτό οδηγεί στη γιγά­ντωση μιας πυρ­κα­γιάς και στην αδυ­να­μία να την αντι­με­τω­πί­σει ένα Πυρο­σβε­στικό Σώμα με την παλιά οργά­νωση και λογική. Χρεια­ζό­μα­στε νέα εργα­λεία», επέ­μεινε.

Όσον αφορά τον απο­λο­γι­σμό, δήλωσε πως «δεν μπο­ρούμε να λέμε ότι δεν έχει γίνει τίποτε στην Πολι­τική προ­στα­σία από το 2019 έως σήμερα» και σημεί­ωσε: «Έχουμε το 112, έχουμε το εργα­λείο των προ­λη­πτι­κών εκκε­νώ­σεων πλη­θυ­σμού με σωτήρια απο­τε­λέ­σματα για την ανθρώ­πινη ζωή». Και, στο σήμερα, «έχουμε εκπο­νή­σει ένα μεγάλο, πρω­το­φα­νές ιστο­ρικά, πρό­γραμμα πρό­λη­ψης, καθα­ρι­σμών ζωνών, δια­πλα­τύν­σεων. Έχουν ανοίξει αντι­πυ­ρι­κές ζώνες δεκάδων χιλιά­δων χιλιο­μέ­τρων και δια­πλα­τύν­σεις δρόμων μέσα στα δάση». Στη Δαδιά και ευρύ­τερα στον Έβρο ειδι­κό­τερα, «δαπα­νή­θη­καν 6 εκατ. ευρώ το 2022 και το 2023 σε αντι­πυ­ρι­κές ζώνες, που εκ του απο­τε­λέ­σμα­τος φαί­νε­ται πως δεν ήταν αρκετές». Σύμφωνα, μάλιστα, με όσα είπαν επι­στή­μο­νες, «ήταν μια πυρ­κα­γιά που ανα­πτύ­χθηκε ουσια­στικά σε ένα μέτωπο 17 ως 20 χιλιο­μέ­τρων μέσα σε πέντε ώρες. Αυτό είναι πρω­το­φα­νές ιστο­ρικά, δεν έχει ξανα­συμ­βεί ούτε στην Ελλάδα ούτε στην υπό­λοιπη Ευρώπη, μόνο σε μια φωτιά στην Ισπανία το 2017. Όταν έχεις να αντι­με­τω­πί­σεις 17 ταυ­τό­χρο­νες εστίες στη Δαδιά σε ένα πολύ πυκνό, παρθένο δάσος […] έχεις να κάνεις με μια πάρα πολύ δύσκολη κατά­σταση».

Σε άλλο σημείο της συνέ­ντευ­ξης, ο Άκης Σκέρ­τσος διευ­κρί­νισε ότι δεν υπάρχει σκέψη να επι­στρέ­ψει στη Δασική Υπη­ρε­σία η ευθύνη της δασο­πυ­ρό­σβε­σης, «αυτό που μπορεί να γίνει είναι η στε­νό­τερη συνερ­γα­σία των δασικών υπη­ρε­σιών με την Πυρο­σβε­στική».

Αυστη­ρό­τε­ρες κυρώ­σεις σε δήμους και ιδιώτες

Στα των δήμων τόνισε ότι «από το 2021 και μετά έχουμε κάνει ένα νέο πλαίσιο σχετικά με τη δυνα­τό­τητα του δήμου να μπαίνει σε ένα οικό­πεδο που δεν έχει καθα­ρι­στεί. Μπορεί, πλέον, αυτε­πάγ­γελτα να μπαίνει ο δήμος». Πλέον, ένα από τα μέτρα που θα ανα­κοι­νω­θούν το επόμενο διά­στημα, θα συμπε­ρι­λαμ­βά­νει και αυστη­ρό­τερη κύρωση και στον δήμο που δεν κάνει τη δουλειά αυτή, και στον ιδιώτη. Με τη βοήθεια της τεχνο­λο­γίας, της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης, των αερο­φω­το­γρα­φιών μπο­ρούμε να βρούμε τα πάντα πλέον», προει­δο­ποί­ησε.

Πολύ πιο εντα­τικά, στο εξής, η Πολι­τική Προ­στα­σία θα ελέγξει τους δήμους και «το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, στο πλαίσιο της διαρ­κούς επα­νε­ξέ­τα­σης της επο­πτείας που ασκεί το ίδιο στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση, θα φέρει ένα νομο­σχέ­διο το αμέσως επόμενο διά­στημα, στο οποίο θα υπάρ­χουν κρί­σι­μοι δείκτες. Μεταξύ αυτών και η τήρηση όλων των οδηγιών για την πολι­τική προ­στα­σία και την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος, για τις επι­δό­σεις των δήμων», προ­α­νήγ­γειλε ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας προ­σθέ­το­ντας:

«Οι δήμοι θα πρέπει να πάρουν το μήνυμα ότι έχουν πάρα πολύ συγκε­κρι­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις τις οποίες αν δεν τηρούν θα έχουν επι­πτώ­σεις […] κάθε δήμος αλλά και οι κάτοι­κοι μιας περιο­χής πρέπει να αυτο-οργανωθούν. Να κρατούν το δάσος καθαρό, να το φρο­ντί­ζουν».

Στο σημείο αυτό, μάλιστα, έφερε το παρά­δειγμα του λόφου Φιλο­θέης: εκεί «ο Δήμος Φιλοθέης-Ψυχικού έχει μισθώ­σει συνερ­γείο security, έχουν drones, πετούν ανά 15 λεπτά πάνω από τον λόφο και περι­πο­λούν ώστε να έχουν εικόνα. Αντί­στοιχα πρέπει να αυτο-οργανωθούν όλοι οι δήμοι που έχουν περια­στικά δάση», πρό­τεινε.

Σε άλλο σημείο της συνέ­ντευ­ξης έκανε, εξ άλλου, γνωστό, ότι «για το πρό­γραμμα καθα­ρι­σμού δόθηκαν 150 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης, για τα εναέρια μέσα είναι στα 80-90 εκατ. Το πρό­γραμμα “Αιγίς” αγγίζει τα 2 δισ. ευρώ, είναι πρώτη φορά που η ελλη­νική Πολι­τεία δια­θέ­τει τόσα πολλά χρήματα». Ενώ υπο­σχέ­θηκε πως θα αναρ­τη­θεί πριν τις εκλογές ο κατά­λο­γος των δήμων που αντα­πο­κρί­θη­καν και εκείνων που δεν αντα­πο­κρί­θη­καν, και «θα υπάρχει πολύ αυστηρή επο­πτεία», σημεί­ωσε με έμφαση.

Και, ως γενικό μήνυμα, επι­σή­μανε πως «χωρίς μια συλ­λο­γική, ολο­κλη­ρω­μένη αφύ­πνιση και κινη­το­ποί­ηση της κοι­νω­νίας το πρό­βλημα δεν θα λυθεί. Υπερ­βαί­νει τις παρα­δο­σια­κές δυνα­τό­τη­τες ενός κράτους να δια­χει­ρι­σθεί τέτοιες πυρ­κα­γιές. Χρειά­ζε­ται εγρή­γορση και αφύ­πνιση από όλους μας στο πεδίο της καθη­με­ρι­νό­τη­τας». Επα­να­λαμ­βά­νο­ντας, ακόμη, ότι «το πόρισμα Γκολ­ντά­μερ έχει εφαρ­μο­σθεί σχεδόν στο 90%», ζήτησε «να απο­πο­λι­τι­κο­ποι­ή­σουμε τη δια­χεί­ριση των πυρ­κα­γιών, της κλι­μα­τι­κής κρίσης, της πολι­τι­κής προ­στα­σίας, οι λύσεις είναι προ­φα­νείς και συγκε­κρι­μέ­νες».

Νέες ποινές

Στο θέμα της απο­νο­μής της Δικαιο­σύ­νης, στα χαμηλής και μεσαίας παρα­βα­τι­κό­τη­τας εγκλή­ματα ανέφερε ότι «πρέπει να γίνουμε πιο αυστη­ροί και ως προς τη μετα­τροπή κάποιων ποινών και σε χρη­μα­τι­κές ποινές και ως προς τη δυνα­τό­τητα των πολ­λα­πλών ανα­βο­λών που οδηγούν σε γενι­κευ­μένο αίσθημα ατι­μω­ρη­σίας. Θα περιο­ρι­σθούν στο ελά­χι­στο, σε μία ουσια­στικά» (οι ανα­βο­λές). «Για μας η επι­τά­χυνση στην απονομή Δικαιο­σύ­νης απο­τε­λεί μείζονα μεταρ­ρυθ­μι­στική προ­τε­ραιό­τητα». Οι δίκες, τελικώς, να μην διαρ­κούν «περισ­σό­τερο από ό,τι σε μια μέση ευρω­παϊκή χώρα». Και, στόχος της τρέ­χου­σας τετρα­ε­τίας είναι η σύγκλιση με το ευρω­παϊκό κεκτη­μένο, είναι «βασικός εθνικός στόχος και προ­τε­ραιό­τητα αυτής της κυβέρ­νη­σης σε όλα τα πεδία είτε αφορά τη Δικαιο­σύνη, είτε αφορά την πολι­τική προ­στα­σία, την ασφά­λεια, την εκπαί­δευση, την υγεία. Σε όλα τα πεδία, όταν λέμε, “σταθερά, τολμηρά, μπροστά”, εννο­ούμε ότι πρέπει να γίνουμε πραγ­μα­τική ευρω­παϊκή κανο­νική χώρα. Χωρίς εξαι­ρέ­σεις και αστε­ρί­σκους», επι­σή­μανε. Χωρίς δια­γραφή προ­στί­μων, χωρίς ρου­σφέτι, χωρίς δια­κρι­τική μετα­χεί­ριση. «Ο νόμος πρέπει να εφαρ­μό­ζε­ται ενιαία και ορι­ζό­ντια σε όλους», διε­μή­νυσε εν κατα­κλείδι.

Με drones η επι­τή­ρηση

Σε σχέση με το προ­σω­πικό που υπη­ρε­τεί στην Αστυ­νο­μία, την Πυρο­σβε­στική και το Λιμε­νικό Σώμα «έχει αυξηθεί κατά 5,5%, κατά 4.166 άτομα. Το 2019 ήταν 61 τα εναέρια μέσα πυρό­σβε­σης, είναι 89 πλέον, 40 του κράτους και 49 που μισθώ­νο­νται. Συνο­λικά 16.500 εργα­ζό­με­νοι είναι στο Πυρο­σβε­στικό Σώμα, έχουμε διπλα­σια­σμό στους εθε­λο­ντές πυρο­σβέ­στες». «Αρκεί;», διε­ρω­τή­θηκε ο υπουρ­γός και απά­ντησε: «Όχι. Πρέπει όλοι να κάνουμε περισ­σό­τερα». «Και το κράτος να εξο­πλι­στεί με τις πιο σύγ­χρο­νες νέες τεχνο­λο­γίες», τόνισε εξει­δι­κεύ­ο­ντας αμέσως μετά:

«Στο πρό­γραμμα “Αιγίς” υπάρχει μια επι­μέ­ρους δράση που αφορά στην αγορά drones για να γίνεται εναέρια επι­τή­ρηση. Είναι μια σύμβαση η οποία προ­κη­ρύσ­σε­ται τώρα από το Δημόσιο και από την επόμενη αντι­πυ­ρική περίοδο θα έχουμε εξο­πλι­στεί με περισ­σό­τερα από 100 drones σαν αυτά που χρη­σι­μο­ποιεί ο Στρατός ή το Λιμε­νικό Σώμα».

Προ­στα­σία αρχαιο­λο­γι­κών χώρων

Επόμενη δράση, το πρό­γραμμα προ­στα­σίας αρχαιο­λο­γι­κών χώρων. «Σε είκοσι από αυτούς μέσω του Προ­γράμ­μα­τος “Αιγίς” και πάλι, του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, θα υπάρ­ξουν ειδικά συστή­ματα έγκαι­ρης παρα­τή­ρη­σης και παρέμ­βα­σης σε από­σταση 10 χιλιο­μέ­τρων από τον αρχαιο­λο­γικό χώρο». Συμπε­ρα­σμα­τι­κώς, «η τεχνο­λο­γία είναι σύμ­μα­χός μας και πρέπει να την ενσω­μα­τώ­σουμε πλέον στην επι­χει­ρη­σιακή λει­τουρ­γία του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος».

Για την υπο­γειο­ποί­ηση των καλω­δίων είπε πως είναι ένα πρό­γραμμα που και αυτό είναι «ενταγ­μένο στο Ταμείο Ανά­καμ­ψης, αφορά όμως ένα μικρό­τερο τμήμα της επι­κρά­τειας. Είναι μια πάρα πολύ δύσκολη και ακριβή άσκηση αυτή». Έχει δε, δοθεί στις εται­ρείες δια­χεί­ρι­σης του δικτύου ηλε­κτρο­δό­τη­σης η δυνα­τό­τητα μέσα από πιο γρή­γο­ρες δια­δι­κα­σίες να κάνουν καθα­ρι­σμούς δέντρων και καύ­σι­μης ύλης από τους πυλώνες -και «εκεί μπο­ρούμε να πάμε καλύ­τερα».

Για τη συζή­τηση στη Βουλή

Όσον αφορά την επι­κεί­μενη συζή­τηση στο Κοι­νο­βού­λιο, επί της αρχής είπε πως «τη συναί­νεση την επι­διώ­κουμε και την εφαρ­μό­ζουμε στην πράξη. Αν η αντι­πο­λί­τευση θέλει, παρόλ’ αυτά, να είναι στα …κάγκελα, είναι δικαί­ωμά της και επιλογή της. Τα πράγ­ματα είναι πολύ πιο δύσκολα, απαι­τού­νται ευρύ­τε­ρες συναι­νέ­σεις […] ας συμ­φω­νή­σουμε στα επόμενα βήματα και να τα εφαρ­μό­σουμε στα επόμενα 4-5 χρόνια».

Και, εν κατα­κλείδι, «αυτό, νομίζω, που θα πει ο πρω­θυ­πουρ­γός (είναι) ότι πρέπει να χτί­σουμε πάνω στις κατα­κτή­σεις που έχουμε -τις οποίες δεν πρέπει να τις ισο­πε­δώ­νουμε και να τις απαξιώνουμε- και ταυ­τό­χρονα να δούμε τι δεν πήγε καλά φέτος. Προ­φα­νώς όταν έχεις τόσες πολλές καμένες εκτά­σεις, κάτι δεν έχει πάει καλά -και να τα διορ­θώ­σουμε και αυτά. Είμαστε δια­τε­θει­μέ­νοι και έχουμε τους χρη­μα­το­δο­τι­κούς πόρους να κάνουμε όλες τις ανα­γκαίες ανα­βαθ­μί­σεις, και σε τεχνο­λο­γικό εξο­πλι­σμό και σε εναέρια μέσα και σε οχήματα και σε προ­σω­πικό».

Όχι κάτω από το χαλί

Η συνέ­ντευξη ξεκί­νησε, πάντως, από ένα ευρύ­τερο πολι­τικό πλαίσιο: ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας παρα­τή­ρησε, εν προ­κει­μένω, ότι «αν έχει δείξει κάτι αυτή η κυβέρ­νηση και αυτός ο πρω­θυ­πουρ­γός, είναι ότι δεν κρυ­βό­μα­στε πίσω από λάθη, δεν κρύ­βουμε τα λάθη κάτω από το χαλί. Μαθαί­νουμε από αυτά και προ­σπα­θούμε να γινό­μα­στε καλύ­τε­ροι. Ναι, δεν θα κρύψει κανείς ότι αυτούς τους δύο μήνες είδαμε κάποια περι­στα­τικά, τα οποία όλους μάς προ­βλη­μά­τι­σαν. Κυρίως στο πεδίο της ασφά­λειας του πολίτη, εκεί, νομίζω, πρέπει να δοθεί πολύ μεγάλη έμφαση».

Κατά τον Ά.Σκέρτσο, είναι «πολύ σημα­ντικό θέμα αυτό της εφαρ­μο­γής των νόμων. Δυστυ­χώς υπάρχει μια διάχυτη κουλ­τούρα ανομίας στη χώρα μας και αυτή έχει δια­βρώ­σει δια­χρο­νικά μέσα στις δεκα­ε­τίες και τη λει­τουρ­γία αρκετών δομών του κράτους. Υπάρχει μια επι­λε­κτική εφαρ­μογή τής νομι­μό­τη­τας κάποιες φορές», ανα­γνώ­ρισε.

Όμως, συνέ­χισε, «το κράτος δικαίου είναι ο ακρο­γω­νιαίος λίθος σε μια δημο­κρα­τία, είναι αυτό που μας συνέχει. Δεν μπο­ρούμε χωρίς εμπι­στο­σύνη στους θεσμούς, το κράτος δικαίου, στην Πολι­τεία, τα όργανα της τάξης, τη Δικαιο­σύνη να προ­χω­ρή­σουμε μπροστά. Δια­φο­ρε­τικά είμαστε μια ζούγκλα. Νομίζω ότι ο πρω­θυ­πουρ­γός από τις προ­γραμ­μα­τι­κές του δηλώ­σεις έβαλε ακριβώς αυτό το πλαίσιο. Και προ­ε­κλο­γικά, βγαί­νο­ντας από μια πολύ δύσκολη τετρα­ε­τία κρίσεων, το δια­κύ­βευμα για την επόμενη, την τρέ­χουσα τετρα­ε­τία, αλλά συνο­λικά για την πορεία της Ελλάδας προς τα εμπρός, είναι το πώς θα γίνουμε Ευρώπη, πώς θα πάμε όλοι μαζί μπροστά, πώς θα ξεπε­ρά­σουμε αβελ­τη­ρίες, αγκυ­λώ­σεις, στρε­βλώ­σεις, παθο­γέ­νειες δεκα­ε­τιών. Του χρόνου κλεί­νουμε 50 χρόνια από τη Μετα­πο­λί­τευση, μια περί­ο­δος δημο­κρα­τίας, ευη­με­ρίας, αλλά και συσ­σώ­ρευ­σης πολλών παθο­γε­νειών. Πρέπει να κοι­τά­ξουμε προς τα πίσω, να δούμε τι πήγε καλά αυτά τα 50 χρόνια, τι πρέπει να κρα­τή­σουμε, να χτί­σουμε πάνω στα δημο­κρα­τικό κεκτη­μένο αλλά και, ταυ­τό­χρονα, τι πρέπει να διορ­θώ­σουμε. Καθώς μπαί­νουμε σε μια περίοδο σχε­τι­κής κανο­νι­κό­τη­τας, θα πρέπει να δούμε ποια είναι η νέα κανο­νι­κό­τητα που θέλουμε να δημιουρ­γή­σουμε χωρίς να επα­να­λαμ­βά­νουμε τη στρεβλή κανο­νι­κό­τητα του παρελ­θό­ντος».

Γιατί, συμπλή­ρωσε, «δεν είναι κανο­νι­κό­τητα να μην είσαι επι­με­λής ως προς τις υπο­χρε­ώ­σεις που έχεις, είτε ως ιδιώτης είτε ως δήμος, στη φρο­ντίδα για την πολι­τική προ­στα­σία και την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος».

Ερω­τη­θείς, τέλος, για τις δεκάδες πυρ­κα­γιές στον Ασπρό­πυργο, ξεκα­θά­ρισε ότι η κυβέρ­νηση επι­δει­κνύει «μηδε­νική ανοχή και μέτωπο απέ­να­ντι σε οποιο­δή­ποτε πολίτη αυτής της χώρας χρη­σι­μο­ποιεί μεθό­δους, που οδηγούν σε ανομία και παρα­βα­τι­κό­τητα». Επέ­μεινε δε, στη δια­σύν­δεση με το οικο­νο­μικό έγκλημα, στέλ­νο­ντας το μήνυμα, «ας γνω­ρί­ζουν όσοι μετέρ­χο­νται τέτοιες μεθό­δους, ότι η περί­ο­δος ανοχής έχει τελειώ­σει». Ταυ­τό­χρονα, πάντως, με την κατα­στολή, υπο­γράμ­μισε και τη σημασία παρεμ­βά­σεων στο επίπεδο της ένταξης ομάδων πλη­θυ­σμού, όπως οι Ρομά, που είναι περι­θω­ριο­ποι­η­μέ­νες.